Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Kt250

394 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Kt250

  1. 1. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Më ®Çu Mèi quan hÖ thanh to¸n gi÷a doanh nghiÖp víi ngêi mua, ngêi b¸n, víi ng©n s¸ch ph¶n ¸nh qu¸ tr×nh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, thêng xuyªn ph¸t sinh c¸c nghiÖp vô thanh to¸n. V× vËy, ngêi qu¶n lý kh«ng chØ quan t©m tíi doanh thu, chi phÝ, lîi nhuËn, c¸i mµ hä ph¶i thêng thêng xuyªn n¾m b¾t chÝnh lµ t×nh h×nh thanh to¸n. T×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ph¶n ¸nh viÖc lµm ¨n cã hiÖu qu¶ hay kh«ng cña doanh nghiÖp.Ph¶i xem xÐt tµi chÝnh ®Ó cã thÓ tham gia ký kÕt c¸c hîp ®ång ®ñ kh¶ n¨ng thanh to¸n ®¶m b¶o an toµn vµ hiÖu qu¶ cho doanh nghiÖp.NghiÖp vô thanh to¸n x¶y ra ë c¶ trong qu¸ tr×nh mua hµng vµ qu¸ tr×nh tiªu thô, nã cã liªn quan mËt thiÕt víi c¸c nghiÖp vô quü vµ nghiÖp vô t¹o vèn. Nh vËy, cã thÓ nãi c¸c nghiÖp vô thanh to¸n cã mét ý nghÜa v« cïng quan träng trong ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, nã gãp phÇn duy tr× sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. §Ó qu¶n lý mét c¸ch cã hiÖu qu¶ vµ tèt nhÊt ®èi víi c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp nãi riªng, dï lµ SX-kinh doanh hay dÞch vô vµ nÒn kinh tÕ quèc d©n cña 1 níc nãi chung ®Òu cÇn ph¶i sö dông c¸c c«ng cô kh¸c qu¶n lý kh¸c nhau trong ®ã cã kÕ to¸n. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y hßa cïng víi qu¸ tr×nh ®æi míi ®i nªn cña ®Êt níc, c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n còng ®· cã sù ®æi míi t¬ng øng ®Ó cã sù phï hîp kÞp thêi víi c¸c yªu cÇu cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng, phï hîp víi c¸c nguyªn t¾c, chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ, ®ång thêi phï hîp víi ®Æc ®iÓm, yªu cÇu tr×nh ®é qu¶n lý kinh tÕ ë níc ta. Sau nhiÒu lÇn ®îc söa ®æi, ®Õn ngµy 01-11-1995 theo quyÕt ®Þnh sè 1141 TC/Q§/C§KT cña Bé trëng Bé tµi chÝnh, ®· chÝnh thøc ban hµnh chÕ ®é kÕ to¸n DN.§©y lµ mét bíc ®æi míi ®¸nh dÊu sù thay ®æi míi ®¸nh dÊu sù thay ®æi toµn diÖn, triÖt ®Ó hÖ thèng kÕ to¸n ViÖt Nam. Sau qu¸ tr×nh häc tËp vµ nghiªn cøu ë trêng ®Ó trang bÞ c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vµ ®Æc biÖt lµ sau qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i phßng kÕ to¸n cña c«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ EAST-ASIAN, t«i ®· chän ®Ò tµi “H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, kh¸ch hµng vµ Nhµ níc víi viÖc t¨ng cêng qu¶n lý tµi chÝnh t¹i c«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ §«ng ¸”. Trong ®Ò tµi nµy t«i muèn t×m hiÓu s©u h¬n vÒ c¸c nghiÖp vô thanh to¸n, so s¸nh thùc tÕ h¹ch to¸n t¹i c«ng ty víi lý thuyÕt ®îc häc, víi chÕ ®é tµi chÝnh hiÖn hµnh ë ViÖt Nam ®ång thêi t×m hiÓu thªm vÒ h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n theo chÕ ®é kÕ to¸n quèc tÕ. Tham väng cña t«i ®Æt ra lµ th«ng qua c¸c nghiÖp vô thanh to¸n ®Ó cã c¸i nh×n tæng qu¸t nhÊt vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i c«ng ty, ®iÒu nµy xuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm tæ chøc kÕ to¸n t¹i c«ng ty ASIAN. Tuy nhiªn do ®iÒu kiÖn kh«ng cho phÐp nªn t«i chØ ®i s©u t×m hiÓu mét sè nghiÖp vô thanh to¸n ®· nªu trong tªn ®Ò tµi. Nh vËy chuyªn ®Ò thùc tËp nµy t«i sÏ tËp chung vµo bèn khÝa c¹nh lµ : - H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi nhµ cung cÊp (ngêi b¸n). - H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi mua. - H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi Nhµ níc. - T¨ng cêng qu¶n lý tµi chÝnh t¹i c«ng ty EAST-ASIAN. §Ó thùc hiÖn môc tiªu ®Æt ra, bµi viÕt cña t«i chia lµm ba phÇn chÝnh : 1
  2. 2. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp PhÇn I : C¬ së lý luËn cña h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, kh¸ch hµng, nhµ níc trong doanh nghiÖp. PhÇn II : Thùc tr¹ng h¹ch to¸n nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, víi kh¸ch hµng vµ nhµ níc ë c«ng ty EAST-ASIAN. PhÇn III : Ph¬ng híng hoµn thiÖn h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, kh¸ch hµng vµ nhµ níc ë c«ng ty EAST-ASIAN. phÇn I C¬ së lý luËn cña h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, kh¸ch hµng, nhµ níc trong doanh nghiÖp. I- Mét sè vÊn ®Ò chung vÒ c¸c nghiÖp vô thanh to¸n. 1- Kh¸i niÖm : Quan hÖ thanh to¸n ®îc hiÓu lµ mét quan hÖ kinh doanh x¶y ra khi doanh nghiÖp cã quan hÖ mua b¸n vµ cã sù trao ®æi vÒ mét kho¶n vay nî tiÒn vèn cho kinh doanh. Mäi quan hÖ thanh to¸n ®Òu tån t¹i trong sù cam kÕt vay nî gi÷a chñ nî vµ con nî vÒ mét kho¶n tiÒn theo ®iÒu kho¶n ®· qui ®Þnh cã hiÖu lùc trong thêi h¹n cho vay, nî. Theo ®ã c¸c nghiÖp vô thanh to¸n cã thÓ chia lµm 2 lo¹i : Mét lµ, c¸c nghiÖp vô dïng tiÒn, hiÖn vËt ®Ó gi¶i quyÕt c¸c nghiÖp vô c«ng nî ph¸t sinh. Hai lµ, c¸c nghiÖp vô bï trõ c«ng nî. 2- §Æc ®iÓm cña c¸c nghiÖp vô thanh to¸n. - C¸c nghiÖp vô thanh to¸n cã liªn quan ®Õn nhiÒu ®èi tîng. - C¸c nghiÖp vô nµy ph¸t sinh nhiÒu, thêng xuyªn vµ yªu cÇu ph¶i theo dâi chi tiÕt theo tõng ®èi tîng thanh to¸n. - ViÖc thanh to¸n ¶nh hëng lín tíi t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp nªn th- êng cã c¸c quy ®Þnh rÊt chÆt chÏ trong thanh to¸n, v× vËy cÇn cã sù gi¸m s¸t, qu¶n lý thêng xuyªn ®Ó c¸c quy t¾c ®îc t«n träng. - C¸c nghiÖp vô thanh to¸n ph¸t sinh ë c¶ qu¸ tr×nh mua vËt t, hµng ho¸ ®Çu vµo vµ qu¸ tr×nh tiªu thô. §èi víi doanh nghiÖp kinh doanh th¬ng m¹i th× nã tham gia vµo toµn bé qu¸ tr×nh kinh doanh (mua hµng vµ b¸n hµng). 3- Quan hÖ thanh to¸n víi c«ng t¸c qu¶n lý tµi chÝnh. Quan hÖ thanh to¸n liªn hÖ mËt thiÕt víi dßng tiÒn vµo, ra trong kú kinh doanh, do ®ã nã cã ¶nh hëng lín tíi t×nh h×nh tµi chÝnh cña ®¬n vÞ. V× vËy, tæ chøc qu¶n lý tèt quan hÖ thanh to¸n còng cã nghÜa lµ lµm tèt c«ng t¸c tµi chÝnh t¹i doanh nghiÖp. ViÖc ®¶m b¶o cho ho¹t ®éng thanh to¸n ®îc thùc hiÖn mét c¸ch linh ho¹t, hîp lý vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao sÏ gãp phÇn ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n cho doanh nghiÖp, ®ång thêi tËn dông ®îc nguån tµi trî vèn kh¸c nhau. Do ®ã, cÇn ph¶i kiÓm so¸t c¸c quan hÖ kinh tÕ nµy. Víi chøc n¨ng th«ng tin vµ kiÓm tra, h¹ch to¸n kÕ to¸n gióp cho doanh nghiÖp cã ®îc c¸c th«ng tin cô thÓ vÒ sè nî, thêi gian nî vµ t×nh h×nh thanh to¸n víi tõng 2
  3. 3. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®èi tîng trong tõng kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶. H¬n thÕ n÷a, víi c¸c sè liÖu kÕ to¸n, nhµ qu¶n lý sÏ biÕt ®îc kh¶ n¨ng thanh to¸n ®èi víi c¸c kho¶n ph¶i tr¶ còng nh kh¶ n¨ng thu håi c¸c kho¶n ph¶i thu. Tõ ®ã doanh nghiÖp sÏ cã nh÷ng ®èi s¸ch thu nî, tr¶ nî kÞp thêi nh»m ®¶m b¶o c¸c kho¶n c«ng nî sÏ ®îc thanh to¸n ®Çy ®ñ, gãp phÇn duy tr× vµ ph¸t triÓn mèi quan hÖ kinh doanh tèt víi b¹n hµng, ®ång thêi n©ng cao hiÖu qu¶ qu¶n lý tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Bªn c¹nh ®ã còng cã thÓ kh¼ng ®Þnh thªm r»ng h¹ch to¸n kÕ to¸n lµ c«ng cô qu¶n lý duy nhÊt ®èi víi c¸c nghÞªp vô thanh to¸n. Bëi v×, kh¸c víi mét sè phÇn hµnh nh tiÒn mÆt, vËt t, hµng ho¸ - hiÖn h÷u trong kÐt, trong kho cña doanh nghiÖp, sù tån t¹i cña c¸c nghiÖp vô thanh to¸n ph¸t sinh chØ ®îc biÓu hiÖn duy nhÊt trªn chøng tõ, sæ s¸ch. 4- Ph©n lo¹i c¸c nghiÖp vô thanh to¸n : Cã thÓ ph©n lo¹i c¸c nghiÖp vô thanh to¸n theo nhiÒu tiªu thøc kh¸c nhau nh- : C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm cña ho¹t ®éng thanh to¸n, c¸c nghiÖp vô thanh to¸n ®îc chia lµm hai lo¹i : + Thanh to¸n c¸c kho¶n ph¶i thu + Thanh to¸n c¸c kho¶n ph¶i tr¶ Theo quan hÖ ®èi víi doanh nghiÖp : thanh to¸n bªn trong doanh nghiÖp (thanh to¸n t¹m øng, thanh to¸n l¬ng…) vµ thanh to¸n víi bªn ngoµi (thanh to¸n víi nhµ cung cÊp, víi kh¸ch hµng…). Theo thêi gian : thanh to¸n thêng xuyªn hoÆc ®Þnh kú. Nhng th«ng thêng ngêi ta thêng ph©n lo¹i c¸c nghiÖp vô thanh to¸n theo ®èi tîng, theo tiªu thøc nµy th× cã c¸c nghiÖp vô thanh to¸n sau : -Thanh to¸n víi ngêi b¸n -Thanh to¸n víi kh¸ch hµng -Thanh to¸n t¹m øng - Thanh to¸n víi nhµ níc C¸c nghiÖp vô thÕ chÊp, ký cîc, ký quü C¸c nghiÖp vô thanh to¸n kh¸c Trong ph¹m vi chuyªn ®Ò nµy, t«i sÏ tr×nh bµy c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, víi kh¸ch hµng vµ víi Nhµ níc. 5- Mét sè ph¬ng thøc thanh to¸n phæ biÕn ë ViÖt Nam hiÖn nay. * Thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt. Thanh to¸n b»ng tiÒn mÆt bao gåm c¸c lo¹i h×nh thanh to¸n nh : thanh to¸n b»ng tiÒn ViÖt Nam, tr¸i phiÕu ng©n hµng, b»ng ngo¹i tÖ c¸c lo¹i vµ c¸c lo¹i giÊy tê cã gi¸ trÞ nh tiÒn. Khi nhËn ®îc vËt t, hµng ho¸, dÞch vô th× bªn mua xuÊt tiÒn mÆt ë quü ®Ó tr¶ trùc tiÕp cho ngêi b¸n. H×nh thøc thanh to¸n nµy trªn thùc tÕ chØ phï hîp c¸c lo¹i h×nh giao dÞch víi sè lîng nhá vµ ®¬n gi¶n, bëi v× víi c¸c kho¶n mua cã gi¸ trÞ lín viÖc thanh to¸n trë nªn phøc t¹p vµ kÐm an toµn. Th«ng thêng 3
  4. 4. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp h×nh thøc nµy ®îc ¸p dông trong thanh to¸n víi c«ng nh©n viªn, víi c¸c nhµ cung cÊp nhá, lÎ… * Thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt. §©y lµ h×nh thøc thanh to¸n ®îc thùc hiÖn b»ng c¸ch tÝnh chuyÓn tµi kho¶n hoÆc thanh to¸n bï trõ qua c¸c ®¬n vÞ trung gian lµ ng©n hµng. C¸c h×nh thøc cô thÓ bao gåm : Thanh to¸n b»ng SÐc. SÐc lµ chøng tõ thanh to¸n do chñ tµi kho¶n lËp trªn mÉu in s½n ®Æc biÖt cña ng©n hµng, yªu cÇu ng©n hµng tÝnh tiÒn tõ tµi kho¶n cña m×nh tr¶ cho ®¬n vÞ ®îc hëng cã tªn trªn sÐc. §¬n vÞ ph¸t hµnh sÐc hoµn toµn chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ viÖc sö dông sÐc. SÐc chØ ph¸t hµnh khi tµi kho¶n ë ng©n hµng cã sè d. SÐc thanh to¸n gåm cã sÐc chuyÓn kho¶n, sÐc b¶o chi ,sÐc tiÒn mÆt vµ sÐc ®Þnh møc. - SÐc chuyÓn kho¶n : Dïng ®Ó thanh to¸n vµ mua b¸n hµng ho¸ gi÷a c¸c ®¬n vÞ trong cïng mét ®Þa ph¬ng. SÐc cã t¸c dông ®Ó thanh to¸n chuyÓn kho¶n kh«ng cã gi¸ trÞ ®Ó lÜnh tiÒn mÆt, sÐc ph¸t hµnh chØ cã gi¸ trÞ trong thêi h¹n quy ®Þnh. - SÐc ®Þnh møc : Lµ lo¹i sÐc chuyÓn kho¶n nhng chØ ®îc ng©n hµng ®¶m b¶o chi tæng sè tiÒn nhÊt ®Þnh trong c¶ quyÓn sÐc. Sæ sÐc ®Þnh møc cã thÓ dïng ®Ó thanh to¸n trong cïng ®Þa ph¬ng hoÆc kh¸c ®Þa ph¬ng. Khi ph¸t hµnh, ®¬n vÞ chØ ®îc ph¸t hµnh trong ph¹m vi ng©n hµng ®¶m b¶o chi. Mçi lÇn ph¸t hµnh ph¶i ghi sè h¹n møc cßn l¹i vµo mÆt sau cña tê sÐc. §¬n vÞ b¸n khi nhËn sÐc ph¶i kiÓm tra h¹n møc cßn l¹i cña quyÓn sÐc. - SÐc chuyÓn tiÒn cÇm tay : Lµ lo¹i sÐc chuyÓn kho¶n cÇm tay, ®îc ng©n hµng ®¶m b¶o thanh to¸n. - SÐc b¶o chi : Lµ sÐc chuyÓn kho¶n ®îc ng©n hµng ®¶m b¶o chi sè tiÒn ghi trªn tõng tê sÐc ®ã. Khi ph¸t hµnh sÐc ®¬n vÞ ph¸t hµnh ®a ®Õn ng©n hµng ®Ó ®ãng dÊu ®¶m b¶o chi cho tê sÐc ®ã. SÐc nµy dïng ®Ó thanh to¸n chñ yÕu gi÷a c¸c ®¬n vÞ mua b¸n vËt t, hµng ho¸… trong cïng mét ®Þa ph¬ng nhng cha tÝn nhiÖm lÉn nhau. Thanh to¸n b»ng uû nhiÖm thu. Uû nhiÖm thu lµ h×nh thøc mµ chñ tµi kho¶n uû nhiÖm cho ng©n hµng thu hé mét sè tiÒn nµo ®ã tõ kh¸ch hµng hoÆc c¸c ®èi tîng kh¸c. Thanh to¸n b»ng uû nhiÖm chi. Uû nhiÖm chi lµ giÊy uû nhiÖm cña chñ tµi kho¶n nhê ng©n hµng phôc vô m×nh chuyÓn mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh ®Ó tr¶ cho nhµ cung cÊp, nép ng©n s¸ch Nhµ níc ,vµ mét sè thanh to¸n kh¸c… Thanh to¸n bï trõ. ¸p dông trong ®iÒu kiÖn hai tæ chøc cã quan hÖ mua vµ b¸n hµng ho¸ hoÆc cung øng dÞch vô lÉn nhau. Theo h×nh thøc thanh to¸n nµy, ®Þnh kú hai bªn ph¶i 4
  5. 5. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp ®èi chiÕu gi÷a sè tiÒn ®îc thanh to¸n vµ sè tiÒn ph¶i thanh to¸n víi nhau do bï trõ lÉn nhau. C¸c bªn tham gia thanh to¸n chØ cÇn ph¶i chi tr¶ sè chªnh lÖch sau khi ®· bï trõ. ViÖc thanh to¸n gi÷a hai bªn ph¶i trªn c¬ së tho¶ thuËn råi lËp thµnh v¨n b¶n ®Ó lµm c¨n cø ghi sæ vµ theo dâi. Thanh to¸n b»ng th tÝn dông - L/C Theo h×nh thøc nµy khi mua hµng, bªn mua ph¶i lËp mét kho¶n tÝn dông t¹i ng©n hµng ®Ó ®¶m b¶o kh¶ n¨ng thanh to¸n tiÒn hµng cho bªn b¸n. Khi giao hµng xong ng©n hµng cña bªn mua sÏ ph¶i chuyÓn sè tiÒn ph¶i thanh to¸n cho ng©n hµng cña bªn b¸n. h×nh thøc nµy ¸p dông cho c¸c ®¬n vÞ kh¸c ®Þa ph¬ng, kh«ng tÝn nhiÖm lÉn nhau. Trong thùc tÕ, h×nh thøc nµy Ýt ®îc sö dông trong thanh to¸n néi ®Þa nhng l¹i ph¸t huy t¸c dông vµ ®îc sö dông phæ biÕn trong thanh to¸n Quèc tÕ, víi ®ång tiÒn thanh to¸n chñ yÕu lµ ngo¹i tÖ. Thanh to¸n b»ng thÎ tÝn dông H×nh thøc nµy ®îc sö dông chñ yÕu cho c¸c kho¶n thanh to¸n nhá. 6- Yªu cÇu qu¶n lý, nguyªn t¾c vµ nhiÖm vô h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n. 6.1. Yªu cÇu qu¶n lý c¸c nghiÖp vô thanh to¸n a) §èi víi nghiÖp vô thanh to¸n c¸c kho¶n ph¶i thu : - Nî ph¶i thu ®îc h¹ch to¸n chi tiÕt theo tõng ®èi tîng ph¶i thu, theo tõng néi dung ph¶i thu vµ ghi chÐp theo tõng lÇn thanh to¸n. §èi tîng ph¶i thu lµ c¸c kh¸ch hµng cã quan hÖ thanh to¸n víi doanh nghiÖp vÒ s¶n phÈm, hµng ho¸, nhËn cung cÊp dÞch vô, … - Kh«ng ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô b¸n s¶n phÈm, hµng ho¸, cung cÊp dich vô thu tiÒn ngay (tiÒn mÆt, sÐc, hoÆc ®· thu qua ng©n hµng) - H¹ch to¸n chi tiÕt, kÕ to¸n ph¶i tiÕn hµnh ph©n lo¹i c¸c kho¶n nî : nî trong h¹n, nî khã ®ßi hoÆc nî kh«ng cã kh¶ n¨ng thu håi ®Ó cã c¨n cø x¸c ®Þnh sè trÝch lËp dù phßng ph¶i thu khã ®ßi hoÆc cã biÖn ph¸p xö lý ®èi víi kho¶n nî ph¶i thu kh«ng ®ßi ®îc. b) §èi víi nghiÖp vô thanh to¸n c¸c kho¶n ph¶i tr¶ : - Nî ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n, ngêi cung cÊp dÞch vô cÇn ®îc h¹ch to¸n chi tiÕt tõng ®èi tîng ph¶i tr¶. §èi tîng ph¶i tr¶ ngêi b¸n, ngêi cung cÊp, ngêi nhËn thÇu vÒ XDCB cã quan hÖ kinh tÕ chñ yÕu ®èi víi doanh nghiÖp vÒ b¸n vËt t, hµng ho¸, cung cÊp dÞch vô. Trong chi tiÕt tõng ®èi tîng ph¶i tr¶, tµi kho¶n nµy ph¶n ¸nh c¶ sè tiÒn øng tríc cho ngêi b¸n, ngêi cung cÊp, ngêi nhËn thÇu XDCB nhng ch- a nhËn hµng ho¸, lao vô. - Kh«ng ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô mua vËt t, hµng ho¸, dich vô tr¶ tiÒn ngay (tiÒn mÆt, sÐc) - Nh÷ng vËt t, hµng ho¸, dÞch vô ®· nhËn, nhËp kho nhng cha ®Õn cuèi th¸ng ch- a cã ho¸ ®¬n th× sö dông gi¸ t¹m tÝnh dÓ ghi sæ vµ ph¶i ®iÒu chØnh vÒ gi¸ thùc tÕ khi nhËn ®îc ho¸ ®¬n hoÆc th«ng b¸o gi¸ chÝnh thøc cña ngêi b¸n. 5
  6. 6. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 6.2. Nguyªn t¾c h¹ch to¸n. §Ó theo dâi chÝnh x¸c, kÞp thêi c¸c nghiÖp vô thanh to¸n, kÕ to¸n cÇn qu¸n triÖt c¸c nguyªn t¾c sau : - §èi víi c¸c kho¶n nî ph¶i thu, ph¶i tr¶ cã gèc ngo¹i tÖ, cÇn theo dâi c¶ vÒ nguyªn tÖ trªn c¸c tµi kho¶n chi tiÕt vµ quy ®æi theo ®ång tiÒn ViÖt Nam. Cuèi kú ph¶i ®iÒu chØnh sè d theo tû gi¸ thùc tÕ. - §èi víi c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶, ph¶i thu b»ng vµng, b¹c, ®¸ quÝ, cÇn chi tiÕt theo c¶ chØ tiªu gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt. Cuèi k× ®iÒu chØnh sè d theo gi¸ thùc tÕ. - Kh«ng bï trõ c«ng nî gi÷a c¸c nhµ cung cÊp, gi÷a c¸c kh¸ch hµng mµ ph¶i c¨n cø trªn sæ chi tiÕt ®Ó lÊy sè liÖu lËp b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n cuèi k×. - Theo dâi chi tiÕt tõng kho¶n nî ph¶i thu, ph¶i tr¶ theo tõng ®èi tîng; thêng xuyªn tiÕn hµnh ®èi chiÕu, kiÓm tra, ®«n ®èc ®Ó viÖc thanh to¸n ®îc kÞp thêi. - §èi víi c¸c ®èi tîng cã quan hÖ giao dÞch, mua b¸n thêng xuyªn, cã sè d nî lín th× ®Þnh kú hoÆc cuèi th¸ng kÕ to¸n cÇn kiÓm tra ®èi chiÕu tõng kho¶n nî ph¸t sinh, sè ®· thanh to¸n vµ sè cßn ph¶i thanh to¸n, cã x¸c nhËn b»ng v¨n b¶n. 6.3. NhiÖm vô h¹ch to¸n : C«ng t¸c kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n ®ßi hái ph¶i thùc hiÖn tèt c¸c nhiÖm vô c¬ b¶n sau : - Ghi chÐp ®Çy ®ñ kÞp thêi trªn hÖ thèng chøng tõ, sæ s¸ch chi tiÕt vµ tæng hîp cña phÇn hµnh c¸c kho¶n nî ph¶i thu, ph¶i tr¶. - Thùc hiÖn gi¸m s¸t chÕ ®é thanh to¸n c«ng nî vµ tÝnh chÊp hµnh c¸c kû luËt thanh to¸n tµi chÝnh, tÝn dông. - Ghi chÐp ph¶n ¸nh kÞp thêi, ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c râ rµng c¸c kho¶n nî ph¶i thu, ph¶i tr¶ theo tõng ®èi tîng ph¶i thu, ph¶i tr¶ theo tõng kho¶n vµ thêi gian thanh to¸n. - Tæng hîp vµ xö lý nhanh th«ng tin vÒ t×nh h×nh c«ng nî trong h¹n, ®Õn h¹n, qu¸ h¹n vµ ph¶i thu khã ®ßi ®Ó qu¶n lý tèt c«ng nî tr¸nh d©y da c«ng nî vµ gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. II - H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n, víi kh¸ch hµng vµ víi nhµ níc. 1- H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n. NghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n thêng x¶y ra trong quan hÖ mua b¸n vËt t, hµng ho¸, dÞch vô… gi÷a doanh nghiÖp víi ngêi b¸n, nghiÖp vô nµy ph¸t sinh khi doanh nghiÖp mua hµng theo ph¬ng thøc thanh to¸n tr¶ chËm hoÆc tr¶ tríc tiÒn hµng, nghÜa lµ cã quan hÖ nî nÇn gi÷a doanh nghiÖp vµ ngêi b¸n. Khi doanh nghiÖp mua chÞu th× sÏ ph¸t sinh nî ph¶i tr¶, khi doanh nghiÖp øng tríc sÏ xuÊt hiÖn mét kho¶n ph¶i thu cña ngêi b¸n. 1.1 Néi dung nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n : 6
  7. 7. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - Ph¶n ¸nh c¸c kho¶n ph¶i tr¶ ph¸t sinh sau khi mua hµng vµ ph¶i thu do øng tríc tiÒn mua hµng víi tõng nhµ cung cÊp. - Tµi kho¶n nµy kh«ng theo dâi c¸c nghiÖp vô mua hµng tr¶ tiÒn ngay trùc tiÕp t¹i thêi ®iÓm giao hµng. - Khi mua hµng ®· nhËp, ®· nhËn hµng nhng cuèi kú cha nhËn ®îc chøng tõ mua hµng th× sè nî t¹m ghi theo gi¸ t¹m tÝnh cña hµng nhËn. Khi nhËn ®îc chøng tõ sÏ ®iÒu chØnh theo gi¸ thùc tÕ tho¶ thuËn. - Ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô chiÕt khÊu, gi¶m gi¸ ph¸t sinh ®îc ngêi b¸n chÊp thuËn lµm thay ®æi sè nî sÏ thanh to¸n. Chøng tõ sö dông : - C¸c chøng tõ vÒ mua hµng : hîp ®ång mua b¸n, ho¸ ®¬n b¸n hµng (hoÆc ho¸ ®¬n VAT ) do ngêi b¸n lËp, biªn b¶n kiÓm nghiÖm vËt t, s¶n phÈm, hµng ho¸; phiÕu nhËp kho, biªn b¶n giao nhËn TSC§. . . - Chøng tõ øng tríc tiÒn : phiÕu thu (do ngêi b¸n lËp) - C¸c chøng tõ thanh to¸n tiÒn hµng mua : phiÕu chi, giÊy b¸o Nî, uû nhiÖm chi ,sÐc… Tuú theo quy m«, ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ tr×nh ®é tæ chøc qu¶n lý cña doanh nghiÖp mµ lùa chän sè lîng, lo¹i chøng tõ sao cho phï hîp. Trong trêng hîp doanh nghiÖp muèn sö dông lo¹i chøng tõ kh«ng cã trong quy ®Þnh nh»m t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi h¬n cho c«ng t¸c thanh to¸n th× cµn cã v¨n b¶n cho phÐp cña Nhµ níc. 1.2 Tµi kho¶n sö dông : Tµi kho¶n 331 - Ph¶i tr¶ ngêi b¸n 7
  8. 8. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp KÕt cÊu cña TK 331 Tµi kho¶n 331 “Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n” - Sè ph¶i tr¶ ngêi b¸n ®· tr¶ - Sè nî ®îc gi¶m do ngêi b¸n chÊp nhËn gi¶m gi¸, chiÕt khÊu - Sè nî ®îc gi¶m do hµng mua tr¶ l¹i ngêi b¸n - Sè tiÒn øng tríc cho ngêi b¸n ®Ó mua hµng - Xö lý nî kh«ng cã chñ - Sè nî ph¶i tr¶ ph¸t sinh khi mua hµng - TrÞ gi¸ hµng nhËn theo sè tiÒn ®· øng - Sè nî t¨ng do tû gi¸ ngo¹i tÖ t¨ng Sè D Nî : sè tiÒn øng tríc cho ngêi b¸n hoÆc sè tiÒn tr¶ thõa cho ngêi b¸n. Sè D Cã : sè tiÒn cßn ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n. Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt cho tõng ngêi b¸n. 1.3 Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. 1.3.1- H¹ch to¸n chi tiÕt. ViÖc h¹ch to¸n chi tiÕt ®îc thùc hiÖn theo s¬ ®å sau : 2. C¨n cø vµo c¸c chøng tõ gèc vÒ thanh to¸n víi ngêi b¸n, kÕ to¸n chi tiÕt ghi vµo sæ chi tiÕt TK 331 ®îc më riªng cho tõng nhµ cung cÊp. MÉu sæ chi tiÕt TK 331 ®· ®îc bé tµi chÝnh ban hµnh vµ híng dÉn c¸ch ghi chÐp. Theo quy ®Þnh chung, ®èi víi tÊt c¶ c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶ cã gèc ngo¹i tÖ ph¶i cã sæ chi tiÕt riªng theo tõng ®èi tîng thanh to¸n vµ theo tõng lo¹i ngo¹i tÖ. 3. Cuèi kú, kÕ to¸n lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt vÒ viÖc thanh to¸n ®èi víi ngêi b¸n. B¶ng tæng hîp nµy sÏ lµ c¨n cø ®Ó ®èi chiÕu víi sæ c¸i TK 331. 1.3.2 - H¹ch to¸n tæng hîp. a) Trêng hîp mua chÞu : Mua vËt t, TSC§ : C¨n cø vµo chøng tõ, ho¸ ®¬n, biªn b¶n giao nhËn… kÕ to¸n ghi : Nî TK 152, 153,156 : Nguyªn liÖu, c«ng cô, dông cô thùc nhËp (ph¬ng ph¸p KKTX) Nî TK 611 : Mua hµng ( ph¬ng ph¸p KK§K) Nî TK 211, 213 : TSC§ ®· ®a vµo sö dông Nî TK 133 : ThuÕ VAT (VAT ) ®îc khÊu trõ Cã TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Mua chÞu vËt t, dÞch vô sö dông ngay : Nî TK 627, 641, 642, 241, 142… Nî TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ 8 Chøng tõ gèc Sæ chi tiÕt TK 331 B¶ng tæng hîp chi tiÕt TK 331 (1) (2)
  9. 9. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Cã TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Khi tr¶ nî cho ngêi b¸n, kÕ to¸n ghi : Nî TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Cã TK 111 : Tr¶ b»ng tiÒn mÆt Cã TK 112 : Tr¶ b»ng tiÒn göi Ng©n hµng Cã TK 311, 341 : Tr¶ b»ng tiÒn vay Khi ®îc nhµ cung cÊp chiÕt khÊu, gi¶m gi¸ vµ chÊp nhËn gi¶m nî hoÆc nhËn nî víi doanh nghiÖp, kÕ to¸n ghi : Nî TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Cã TK 152, 153 : Ph¬ng ph¸p KKTX Cã TK 611 : Ph¬ng ph¸p KK§K Cã TK 711 : sè tiÒn chiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng Khi tr¶ l¹i vËt t cho ngêi b¸n vµ ®îc ngêi b¸n xo¸ nî hoÆc ghi nhËn nî víi doanh nghiÖp, kÕ to¸n ghi : Nî TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Cã TK 152, 153 : Ph¬ng ph¸p KKTX Cã TK 611 : Ph¬ng ph¸p KK§K Cã TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ b) Trêng hîp øng tríc tiÒn mua hµng Khi øng tiÒn cho ngêi b¸n ®Ó mua hµng : Nî TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Cã TK 111, 112 Khi nhËn hµng mua theo sè tiÒn øng tríc : Nî TK 152, 153, 156…nhËp hµng theo ph¬ng ph¸p KKTX Nî TK 611 : nhËp hµng theo ph¬ng ph¸p KK§K Nî TK 211, 213 : mua TSC§ Nî TK 133 : VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ Cã TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Thanh to¸n chªnh lÖch gi÷a gi¸ trÞ hµng nhËp víi sè tiÒn øng tríc : + NÕu øng tríc < trÞ gi¸ hµng mua ®· nhËp vµ doanh nghiÖp tr¶ sè tiÒn cßn thiÕu : Nî TK 331 : tr¶ nî nhµ cung cÊp sè thiÕu Cã TK 111, 112 + NÕu øng tríc > trÞ gi¸ hµng nhËp th× ph¶i thu, khi thu ghi : Nî TK 111, 112 Cã TK 331 : Ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Trêng hîp nî ph¶i tr¶ ngêi b¸n kh«ng ai ®ßi, kÕ to¸n ghi t¨ng thu nhËp bÊt thêng. 9
  10. 10. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Nî TK 331 : kÕt chuyÓn xo¸ nî v¾ng chñ. Cã TK 721 : thu nhËp bÊt thêng. NÕu doanh nghiÖp tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp th× kh«ng sö dông TK133- VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ. Khi ®ã gi¸ trÞ vËt t, hµng ho¸ mua vµo vµ gi¸ trÞ hµng mua tr¶ l¹i lµ gi¸ bao gåm c¶ VAT . c) Trêng hîp thanh to¸n víi ngêi b¸n b»ng ngo¹i tÖ : NÕu doanh nghiÖp dïng tû gi¸ thùc tÕ : Khi ph¸t sinh c¸c kho¶n c«ng nî ®èi víi ngêi b¸n th× ph¶i theo dâi c¶ sè nguyªn tÖ ph¸t sinh. Nî TK 152, 153, 156, 211 : tû gi¸ thùc tÕ Nî TK 133 : VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ Cã TK 331 : ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n - Khi thanh to¸n : + Nî TK 331 : tû gi¸ thùc tÕ lóc ghi sæ Nî TK 635 : nÕu lç vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i Cã TK111, 112… : sè tiÒn ®· tr¶ theo tû gi¸ thùc tÕ thanh to¸n. + Nî TK 331 : tû gi¸ thùc tÕ lóc ghi sæ Cã TK 111,112… : sè tiÒn ®· tr¶ theo tû gi¸ thùc tÕ thanh to¸n. Cã TK 515 : nÕu l·i vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i. §ång thêi ghi ®¬n bªn Cã TK007 - NÕu doanh nghiÖp sö dông tû gi¸ h¹ch to¸n : Nî TK 152, 153, 156, 211 : tû gi¸ thùc tÕ Nî TK 133 : VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ Nî TK 635 :nÕu lç vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i Cã TK 331 : ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n Cã TK 515 : nÕu l·i vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i Khi thanh to¸n : Nî TK 331 : tû gi¸ h¹ch to¸n Cã TK 111, 112… sè tiÒn ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n §ång thêi ghi ®¬n bªn Cã TK 007 Cuèi kú ®èi víi c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶ ngêi b¸n cã gèc ngo¹i tÖ th× ph¶i tiÕn hµnh ®iÒu chØnh theo tû gi¸ thùc tÕ cuèi kú, sè chªnh lÖch l·i ghi vµo TK 515, nÕu lç ghi vµo TK 635, ®Çu kú kÕ to¸n tiÕp theo sÏ ghi ngîc l¹i xo¸ sè d trªn TK 635 vµ TK 515 : - NÕu tû gi¸ t¨ng : Nî TK 635 : nÕu lç vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i Cã TK 331 : ph¶i tr¶ ngêi b¸n 10
  11. 11. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - NÕu tû gi¸ gi¶m : Nî TK 331 : ph¶i tr¶ ngêi b¸n Cã TK 515 : nÕu l·i vÒ tû gi¸ hèi ®o¸i §Çu kú kÕ to¸n sau ghi ngîc l¹i. d) Trêng hîp bï trõ c«ng nî : Khi mét tæ chøc, c¸ nh©n (VD : c«ng ty X) võa lµ kh¸ch hµng, võa lµ nhµ cung cÊp cña doanh nghiÖp, nÕu cã sù ®ång ý cña c¶ hai bªn th× cã thÓ bï trõ c«ng nî. C¨n cø vµo c¸c chøng tõ mua hµng vµ b¸n hµng cho C«ng ty X vµ sæ chi tiÕt ph¶i thu kh¸ch hµng - C«ng ty X, ph¶i tr¶ ngêi b¸n- C«ng ty X ®Ó x¸c ®Þnh sè tiÒn ph¶i thu, ph¶i tr¶. - Trêng hîp sè ph¶i thu > sè ph¶i tr¶ Nî TK 331- c«ng ty X : sè tiÒn ghi theo sèph¶i tr¶ Cã TK 131- c«ng ty X - Trêng hîp sè ph¶i thu < sè ph¶i tr¶ Nî TK 331- c«ng ty X : sè tiÒn ghi theo sè ph¶i thu Cã TK 131- c«ng ty X Trêng hîp Y lµ nhµ cung cÊp, Z lµ kh¸ch hµng cña doanh nghiÖp nÕu nh Y vµ Z ®ång ý, doanh nghiÖp cã thÓ tiÕn hµnh bï trõ c«ng nî. Trong trêng hîp nµy cÇn ph¶i cã biªn b¶n x¸c nhËn vÒ viÖc bï trõ c«ng nî, cã ch÷ ký cña c¸c bªn tham gia. C¨n cø vµo biªn b¶n, kÕ to¸n ghi : Nî TK 331- Y Cã TK 131- Z S¬ ®å h¹ch to¸n nghiÖp vô thanh to¸n víi ngêi b¸n : 11 TK 133 TK 711 Nî v¾ng chñ TK 515 ChiÕt khÊu mua hµng TK 152, 611 TK 311, 341 TT b»ng tiÒn vay Gi¶m gi¸, tr¶ l¹i hµng TK 111, 112 - TT cho NCC b»ng tiÒn - øng tr­íc tiÒn cho NCC - Thanh to¸n thªm nÕu thiÕu. - §· tr¶ theo tû gi¸ h¹ch to¸n hoÆc thùc tÕ TK 331 - Tr¶ l¹i tiÒn thõa (nÕu cã) TK 152, 611, 211, 627… TK 133 - Mua chÞu hµng - NhËn hµng ®· øng tr­íc tiÒn VAT ®­îc khÊu trõ TK 152,153,156,211… - tû gi¸ thùc tÕ - tû gi¸ h¹ch to¸n TK 413 Chªnh lÖc tû gi¸
  12. 12. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 2- H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi kh¸ch hµng. Quan hÖ thanh to¸n víi kh¸ch hµng n¶y sinh khi doanh nghiÖp b¸n vËt t, hµng ho¸, tµi s¶n, dÞch vô cña m×nh theo ph¬ng thøc tr¶ tríc.. th«ng thêng viÖc b¸n hµng theo ph¬ng thøc nªu trªn chØ x¸y ra trong c¸c nghiÖp vô b¸n bu«n hµng ho¸ hoÆc b¸n hµng cña c¸c ®¹i lý cña doanh nghiÖp. 2.1. Néi dung : C¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi kh¸ch hµng ph¸t sinh khi doanh nghiÖp b¸n s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô theo ph¬ng thøc b¸n chÞu hoÆc trong trêng hîp ngêi mua tr¶ tríc tiÒn hµng. - Kh«ng theo dâi kho¶n tiÒn b¸n hµng ®· thu trùc tiÕp t¹i thêi ®iÓm x¶y ra nghiÖp vô b¸n hµng. - Ph¶n ¸nh sè tiÒn doanh nghiÖp chÊp nhËn gi¶m gi¸, bít gi¸, chiÕt khÊu cho kh¸ch hµng hoÆc sè ph¶i tr¶ kh¸ch hµng khi kh¸ch hµng tr¶ l¹i hµng mua. - Ph¶n ¸nh tæng sè ph¶i thu cña kh¸ch hµng (bao gåm sè nî gçc vµ l·i tr¶ chËm ph¶i thu) ®«Ý víi trêng hîp b¸n tr¶ gãp. - Ph¶n ¸nh sè nî ph¶i thu hoÆc sè tiÒn øng tríc ph¶i tr¶ cña tÊt c¶ c¸c kh¸ch hµng cã quan hÖ kinh tÕ chñ yÕu víi doanh nghiÖp vÒ mua s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô vµ tµi s¶n b¸n thanh lý kh¸c. C¸c chøng tõ thêng gåm : - Ho¸ ®¬n b¸n hµng (hoÆc ho¸ ®¬n VAT ) do doanh nghiÖp lËp - GiÊy nhËn nî hoÆc lÖnh phiÕu do kh¸ch hµng lËp - Chøng tõ thu tiÒn : phiÕu thu, giÊy b¸o Cã… 2.2. Tµi kho¶n sö dông : TK 131- Ph¶i thu kh¸ch hµng. KÕt cÊu cña tµi kho¶n 131 : Tµi kho¶n 131 “Ph¶i thu cña kh¸ch hµng” - Sè tiÒn ph¶i thu tõ kh¸ch hµng mua chÞu vËt t, hµng ho¸, dÞch vô cña doanh nghiÖp - Sè tiÒn thu thõa cña kh¸ch ®· tr¶ l¹i - Nî ph¶i thu tõ kh¸ch hµng t¨ng do tû gi¸ ngo¹i tÖ t¨ng - Sè nî ph¶i thu tõ kh¸ch hµng ®· thu ®îc - Sè nî ph¶i thu gi¶m do chÊp nhËn gi¶m gi¸, chiÕt khÊu, hoÆc do kh¸ch hµng tr¶ l¹i hµng ®· b¸n - Sè tiÒn kh¸ch hµng øng tríc ®Ó mua hµng - Nî ph¶i thu tõ kh¸ch hµng gi¶m do tû gi¸ ngo¹i tÖ gi¶m Sè D Nî : sè tiÒn cßn ph¶i thu tõ Sè D Cã : sè tiÒn doanh nghiÖp cßn nî 12
  13. 13. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp kh¸ch hµng kh¸ch hµng (Tµi kho¶n nµy ®îc më chi tiÕt cho tõng kh¸ch hµng. Khi lËp b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n, ph¶i lÊy sè d chi tiÕt cña tõng ®èi tîng ®Ó ghi c¶ hai chØ tiªu bªn tµi s¶n vµ nguån vèn. Tµi kho¶n nµy còng ®îc më chi tiÕt theo thêi h¹n thanh to¸n ®Ó x¸c ®Þnh nî ph¶i thu khã ®ßi, lµm c¨n cø lËp dù phßng ph¶i thu khã ®ßi). 2.3. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n : 2.3.1 - H¹ch to¸n chi tiÕt. ViÖc h¹ch to¸n chi tiÕt ®îc thùc hiÖn theo s¬ ®å sau : (1) C¨n cø vµo chøng tõ gèc kÕ to¸n chi tiÕt tiÕn hµnh ghi vµo sæ chi tiÕt cho tõng kh¸ch hµng. (2) Cuèi kú, kÕ to¸n tiÕn hµnh lËp b¶ng tæng hîp thanh to¸n víi kh¸ch hµng, b¶ng nµy sÏ dïng ®Ó ®èi chiÕu víi sæ c¸i TK 131. 2.3.2 - H¹ch to¸n tæng hîp. - Trêng hîp doanh nghiÖp tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ * Trêng hîp b¸n chÞu cho kh¸ch hµng : - Khi b¸n chÞu vËt t, hµng ho¸ cho kh¸ch hµng, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n VAT , kÕ to¸n ghi doanh thu b¸n chÞu ph¶i thu : Nî TK 131 : sè ph¶i thu cña kh¸ch hµng Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 : VAT cña hµng b¸n ra - Khi b¸n chÞu TSC§ kÕ to¸n ghi : Nî TK 131 : ph¶i thu kh¸ch hµng Cã TK 711 : thu nhËp bÊt thêng Cã TK 3331 : VAT cña hµng b¸n ra - Khi chÊp nhËn gi¶m gi¸ trõ nî hoÆc nhËn nî víi kh¸ch hµng, kÕ to¸n ghi : Nî TK 532 : gi¶m gi¸ hµng b¸n Nî TK 3331 : VAT cña hµng b¸n ra Cã TK 131 : ph¶i thu kh¸ch hµng - Khi chÊp nhËn chiÕt khÊu cho kh¸ch hµng, kÕ to¸n ghi : Nî TK 635 : chiÕt khÊu thanh to¸n cho kh¸ch hµng Cã TK 131 : ph¶i thu kh¸ch hµng - C¨n cø chøng tõ thanh to¸n, kÕ to¸n ghi sè nî ®· thu : Nî TK 111, 112 : thu tiÒn nî cña kh¸ch hµng Nî TK 311 : thu nî vµ thanh to¸n tiÒn vay ng¾n h¹n Cã TK 131 : ghi gi¶m sè ph¶i thu cña kh¸ch hµng - Khi chÊp nhËn cho kh¸ch hµng tr¶ l¹i hµng vµ trõ nî hoÆc ghi nhËn nî víi kh¸ch hµng, kÕ to¸n ghi : Nî TK 531 : doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i Nî TK 3331 : VAT cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i Cã TK 131 : ghi gi¶m sè nî ph¶i thu cña kh¸ch hµng 13 Chøng tõ gèc Sæ chi tiÕt TK 131 B¶ng tæng hîp chi tiÕt TK 131 (1) (2)
  14. 14. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp * Trêng hîp kh¸ch hµng øng tríc tiÒn mua hµng. - Khi doanh nghiÖp nhËn tiÒn øng tríc cña kh¸ch hµng, kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112 : sè tiÒn kh¸ch hµng øng tríc Cã TK 131 : ph¶i thu kh¸ch hµng - Khi giao nhËn hµng cho kh¸ch hµng theo sè tiÒn øng tríc, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n b¸n hµng, kÕ to¸n ghi : Nî TK 131 : tæng sè tiÒn hµng kh¸ch hµng ph¶i thanh to¸n Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 : VAT cña hµng b¸n ra - Chªnh lÖch gi÷a sè tiÒn øng tríc vµ gi¸ trÞ hµng b¸n theo th¬ng vô sÏ ®îc theo dâi thanh quyÕt to¸n trªn TK 131. * Trêng hîp b¸n hµng tr¶ gãp Theo ph¬ng thøc nµy, kh¸ch hµng thanh to¸n tríc mét phÇn tiÒn, phÇn cßn l¹i cha tr¶ vµ ph¶i chÞu l·i, sè l·i ®ã ®îc coi lµ thu nhËp tµi chÝnh. Doanh thu b¸n hµng ®îc x¸c ®Þnh nh trong trêng hîp b¸n hµng mét lÇn, kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112 : sè tiÒn tr¶ ngay Nî TK 131 : sè nî tr¶ gãp Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 : VAT cña hµng b¸n (tÝnh trªn doanh thu b¸n hµng) Cã TK 3387 : l·i do b¸n tr¶ gãp. * Trêng hîp hµng ®æi hµng Hµng xuÊt kho mang ®i ®æi ®îc coi nh tiªu thô, hµng nhËn vÒ do ®æi coi nh mua. - Khi xuÊt hµng ®em ®i ®æi : Nî TK 131 : ph¶i thu kh¸ch hµng Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 : VAT cña hµng b¸n ra. - Khi nhËn hµng do ®æi hµng : Nî TK 152, 153, 211, 611 Nî TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ Cã TK 131 : ph¶i thu kh¸ch hµng Sè tiÒn thõa, thiÕu do ®æi hµng ®îc xö lý trªn TK 131 * Trêng hîp ®Æc biÖt nî ph¶i thu khã ®ßi C¨n cø ®Ó ®îc ghi nhËn lµ kho¶n nî ph¶i thu khã ®ßi lµ nî ph¶i thu ®· qu¸ h¹n thanh to¸n tõ 2 n¨m trë lªn. Trong trêng hîp ®Æc biÖt, tuy thêi h¹n cha tíi 2 n¨m, nhng ®¬n vÞ nî ®ang trong thêi gian xem xÐt gi¶i thÓ, ph¸ s¶n hoÆc ngêi nî cã dÊu hiÖu kh¸c nh bá trèn …còng ®îc ghi nhËn lµ kho¶n nî khã ®ßi. Ph¬ng ph¸p lËp dù phßng ph¶i thu khã ®ßi : Cuèi niªn ®é kÕ to¸n, tÝnh sè dù phßng ph¶i thu khã ®ßi cho n¨m nay : Nî TK 642- 6426 Cã TK 139 : dù phßng ph¶i thu khã ®ßi Sang n¨m sau, tÝnh ra sè dù phßng ph¶i lËp trong n¨m vµ so s¸nh víi sè dù phßng n¨m tríc ®· lËp : + NÕu kh«ng thay ®æi th× kh«ng lËp thªm dù phßng 14
  15. 15. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp + NÕu sè sè dù phßng ph¶i lËp n¨m nay lín h¬n sè dù phßng ®· lËp n¨m tríc th× tiÕn hµnh lËp thªm theo sè chªnh lÖch. Nî TK 642- 6426 : sè chªnh lÖch Cã TK 139 : dù phßng ph¶i thu khã ®ßi + NÕu sè sè dù phßng ph¶i lËp n¨m nay nhá h¬n sè dù phßng ®· lËp n¨m tríc th× hoµn nhËp dù phßng theo sè chªnh lÖch. Nî TK 139 : sè chªnh lÖch Cã TK 642- chi phÝ qu¶n lý DN Trêng hîp cã dÊu hiÖu ch¾c ch¾n kh«ng ®ßi ®îc, kÕ to¸n ghi : Nî TK 642- 6426 Cã TK 131 : sè thùc tÕ mÊt §ång thêi ghi Nî TK 004- chi tiÕt cho tõng ®èi tîng : sè nî ®· xo¸ sæ. Trêng hîp sè nî ®· xo¸ sæ nhng l¹i ®ßi th× cho vµo thu nhËp bÊt thêng : Nî TK 111, 112… Cã TK 711 : thu nhËp bÊt thêng §ång thêi ghi ®¬n bªn Cã TK 004 S¬ ®å h¹ch to¸n thanh to¸n víi kh¸ch hµng : . Trêng hîp doanh nghiÖp tÝnh VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp : C¸c kho¶n doanh thu, thu nhËp, doanh thu hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i hay gi¶m gi¸ hµng b¸n ®Òu bao gåm c¶ VAT , VAT cña hµng b¸n ra kh«ng ®îc h¹ch to¸n riªng. 15 ChiÕt khÊu b¸n hµng TK 6426 TK 111, 112 TK 311 TK333 1 TK 811 TK 531 TK 532 TK 131 - Thu tiÒn cña ng­êi mua - Ng­êi mua ®Æt tr­íc tiÒn hµng Thu tiÒn & tr¶ tiÒn vay ng¾n h¹n Gi¶m gi¸ hµng b¸n Hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i TK 511 TK 3331 Doanh thu b¸n hµng Doanh thu b¸n TSC§ Nî ph¶i thu ®· thu vµ thÊt thu thùc tÕ Sè thùc thu Sè nî thÊt thu TK 642 TK 642 TK 139Hoµn nhËp dù Phßng ®· lËp n¨m tr­íc (theo sè chªnh lÖch) LËp dù phßng cho n¨m sau (theo sè chªnh lÖch)
  16. 16. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3 - H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n víi nhµ níc. Theo quy ®Þnh t¹i ®iÒu 3 LuËt thuÕ GTGT vµ §iÒu 3 NghÞ ®Þnh sè 79/2000/N§-CP ngµy 29/12/2000 cña ChÝnh phñ quy ®Þnh chi tiÕt thi hµnh LuËt thuÕ GTGT th× tÊt c¶ c¸c tæ chøc, c¸ nh©n cã ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu thuÕ GTGT ë ViÖt Nam, kh«ng ph©n biÖt ngµnh nghÒ, h×nh thøc, tæ chøc kinh doanh (gäi chung lµ cë së kinh doanh) vµ tæ chøc, c¸ nh©n cã nhËp khÈu hµng ho¸ chÞu thuÕ GTGT (gäi chung lµ ngêi nhËp khÈu) ®Òu lµ ®èi tîng nép thuÕ GTGT. 3.1 Néi dung nghiÖp vô thanh to¸n víi Nhµ níc : ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng (VAT) lµ thuÕ tÝnh trªn kho¶n gi¸ trÞ t¨ng thªm cña hµng ho¸, dÞch vô ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh tõ s¶n xuÊt lu th«ng ®Õn tiªu dïng. C¸c kho¶n ph¶i nép ng©n s¸ch, trong kú kÕ to¸n, c¸c doanh nghiÖp thêng ph¶i cã nghÜa vô thanh to¸n víi Nhµ níc vÒ c¸c kho¶n nép tµi chÝnh b¾t buéc : - C¸c lo¹i thuÕ trùc thu vµ thuÕ gi¸n thu. - KhÊu hao c¬ b¶n tµi s¶n cè ®Þnh thuéc vèn ng©n s¸ch. - C¸c kho¶n phÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c ph¸t sinh theo chÕ ®é quy ®Þnh. Ngoµi ra mét sè doanh nghiÖp c«ng Ých, khi s¶n xuÊt kinh doanh c¸c mÆt hµng b¸n theo gi¸ chØ ®¹o cña Nhµ níc mµ kh«ng ®ñ bï ®¾p chi phÝ th× ®îc Nhµ níc trî cÊp, trî gi¸. 3.2 NhiÖm vô h¹ch to¸n H¹ch to¸n thanh to¸n víi Nhµ níc ph¶i thùc hiÖn ®îc c¸c nhiÖm vô h¹ch to¸n sau : - Gi¸m ®èc n¾m t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi Nhµ níc ®Ó ®¶m b¶o nép ®óng, nép ®ñ, nép kÞp thêi c¸c kho¶n ph¶i nép. - Kª khai chÝnh x¸c khèi lîng s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô thuéc ®èi tîng trî cÊp, trî gi¸ cña Nhµ níc. - Trêng hîp nép c¸c kho¶n b»ng ngo¹i tÖ, th× viÖc ghi sæ tiÕn hµnh trªn c¬ së quy ®æi ngo¹i tÖ thµnh VN§ theo tû gi¸ thùc tÕ ë thêi ®iÓm nép. - TÝnh, kª khai ®óng c¸c kho¶n thuÕ, c¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c cho Nhµ níc theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh. - Ph¶n ¸nh kÞp thêi sè tiÒn cña c¸c kho¶n ph¶i nép t¹m thêi theo kª khai hoÆc sè chÝnh thøc theo møc duyÖt cña c¬ quan thuÕ, tµi chÝnh trªn hÖ thèng b¶ng kª khai, sæ chi tiÕt, sæ tæng hîp. 3.3 Tµi kho¶n sö dông TK 333 - ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép Nhµ níc. Néi dung vµ kÕt cÊu cña tµi kho¶n nµy nh sau : Tµi kho¶n 333 - ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép Nhµ níc” - Nép thuÕ, phÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kho¶n kh¸c nép cho Nhµ níc. - Sè thuÕ ®îc Nhµ níc miÔn gi¶m hoÆc bï trõ. - Sè tiÒn trî cÊp trî gi¸ cña Nhµ níc cha nhËn ®îc. - ThuÕ, phÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kho¶n kh¸c ph¶i nép Nhµ níc. - Sè tiÒn trî cÊp, trî gi¸ cña Nhµ níc ®· nhËn ®îc. Sè D Nî : Sè tiÒn doanh nghiÖp cßn nî Nhµ níc Sè D Cã : Sè tiÒn nép thõa cho Nhµ níc hoÆc sè tiÒn trî cÊp trî gi¸ cña Nhµ níc cha nhËn ®îc. 16
  17. 17. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Tµi kho¶n nµy ®îc chi tiÕt thµnh c¸c tµi kho¶n cÊp hai : TK 3331- VAT ph¶i nép. - - 33311 : VAT ®Çu ra - - 33312 : VAT cña hµng nhËp khÈu TK 3332- ThuÕ tiªu thô ®Æc biÖt. TK 3333- ThuÕ xuÊt, nhËp khÈu. TK 3334- ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp. TK 3335- Thu trªn vèn. TK 3336- ThuÕ tµi nguyªn. TK 3337- ThuÕ nhµ ®Êt. TK 3338- C¸c lo¹i thuÕ kh¸c (thuÕ thu nhËp, thuÕ m«n bµi, thuÕ tríc b¹…) TK 3339- PhÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c (lÖ phÝ giao th«ng, phÝ cÇu phµ, phÝ x¨ng dÇu, khÊu hao c¬ b¶n ph¶i nép, trî gi¸…) 3.4- Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n 3.4.1- H¹ch to¸n chi tiÕt thanh to¸n víi Nhµ níc.  Chøng tõ sö dông : - - B¶ng kª khai thuÕ cña doanh nghiÖp - - Th«ng b¸o thuÕ cña c¸c c¬ quan thuÕ - - PhiÕu chi, giÊy b¸o Nî cña Ng©n hµng,b¶ng kª nép tiÒn vµo ng©n s¸ch Nhµ n- íc …  Sæ chi tiÕt sö dông : Sæ chi tiÕt cu¶ TK 333 “ thuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép Nhµ níc ”. Sæ chi tiÕt nµy dïng ®Ó theo dâi chi tiÕt tõng kho¶n thanh to¸n víi ng©n s¸ch. S¬ ®å h¹ch to¸n chi tiÕt thanh to¸n víi Nhµ níc : (1) C¨n cø vµo c¸c chøng tõ thanh to¸n víi ng©n s¸ch, kÕ to¸n chi tiÕt tiÕn hµnh ghi sæ c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh. (2) Cuèi kú, kÕ to¸n lËp b¶ng tæng hîp c¸c kho¶n thanh to¸n víi Nhµ níc ®Ó lµm c¬ së ®èi chiÕu víi sæ c¸i TK 333 vµ lµ c¨n cø ®Ó lËp B¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh : - - PhÇn II : T×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi ng©n s¸ch Nhµ níc - - PhÇn III : VAT ®îc khÊu trõ, ®îc hoµn l¹i, ®îc miÔn gi¶m. 3.4. 2- H¹ch to¸n tæng hîp thanh to¸n víi Nhµ níc 3.4.2.1 - H¹ch to¸n thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng. - ThuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng (VAT ) lµ thuÕ tÝnh trªn kho¶n gi¸ trÞ t¨ng thªm cña hµng ho¸, dÞch vô ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh tõ s¶n xuÊt, lu th«ng ®Õn tiªu dïng. - C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt, kinh doanh mÆt hµng chÞu VAT cã thÓ tÝnh thuÕ theo 1 trong 2 ph¬ng ph¸p lµ : ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ vµ ph¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp trªn VAT 17 Chøng tõ gèc ( th«ng b¸o thuÕ, b¶ng khai thuÕ, phiÕu chi, giÊy b¸o Nî …) Sæ chi tiÕt theo dâi thanh to¸n víi ng©n s¸ch Tæng hîp chi tiÕt 1 2
  18. 18. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp * §èi tîng ¸p dông ph¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp trªn VAT lµ : - - C¸ nh©n s¶n xuÊt kinh doanh lµ ngêi ViÖt Nam. - Tæ chøc, c¸ nh©n níc ngoµi kinh doanh ë ViÖt Nam kh«ng theo luËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam, cha thùc hiÖn ®Çy ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn vÒ kÕ to¸n, ho¸ ®¬n chøng tõ ®Ó lµm c¨n cø tÝnh thuÕ theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ. - C¬ së kinh doanh mua, b¸n vµng, b¹c, ®¸, quý, ngo¹i tÖ. §èi tîng ¸p dông ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ lµ c¸c ®¬n vÞ, tæ chøc kinh doanh, bao gåm c¸c doanh nghiÖp nhµ níc, doanh nghiÖp ®Çu t níc ngoµi, doanh nghiÖp t nh©n, c¸c c«ng ty cæ phÇn, hîp t¸c x· vµ c¸c ®¬n vÞ, tæ chøc kinh doanh kh¸c (trõ c¸c ®èi tîng ¸p dông tÝnh thuÕ theo ph¬ng ph¸p tÝnh trùc tiÕp trªn VAT nãi trªn).  Ph¬ng ph¸p tÝnh VAT : - Ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ. - C¨n cø ®Ó tÝnh VAT lµ gi¸ tÝnh thuÕ vµ thuÕ suÊt. VAT c¬ së ph¶i nép ®îc tÝnh theo mét trong hai ph¬ng ph¸p sau : Sè VAT ph¶i nép = VAT ®Çu ra - VAT ®Çu vµo VAT ®Çu ra = Sè VAT cña hµng b¸n ra - Sè VAT cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i - Sè VAT cña hµng gi¶m gi¸ VAT ®Çu vµo = Sè VAT ®Çu vµo ch- a ®îc khÊu trõ + Sè VAT ®Çu vµo cña hµng mua vµo - VAT ®Çu vµo cña hµng mua tr¶ l¹i - VAT ®Çu vµo cña gi¶m gi¸ hµng mua - Ph¬ng ph¸p tÝnh thuÕ trùc tiÕp trªn VAT . Sè thuÕ GTGT ph¶i nép = GTGT cña hµng ho¸, dÞch vô chÞu thuÕ * ThuÕ suÊt thuÕ GTGT cña hµng ho¸, dÞch vô GTGT cña hµng ho¸, dÞch vô chÞu thuÕ = Gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸, dÞch vô b¸n ra - Gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸, dÞch vô mua vµo t- ¬ng øng - . Gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸, dÞch vô b¸n ra lµ gi¸ thùc tÕ bªn mua ph¶i thanh to¸n cho bªn b¸n, bao gåm c¶ VAT vµ c¸c kho¶n phô thu, phÝ thu thªm mµ bªn mua ph¶i tr¶. - . Gi¸ thanh to¸n cña hµng ho¸, dÞch vô mua vµo t¬ng øng ®îc x¸c ®Þnh b»ng gi¸ thùc tÕ mua vµo, bao gåm c¶ VAT . a)- H¹ch to¸n thuÕ GTGT (VAT) theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ :  VAT ®Çu vµo : Tµi kho¶n sö dông : TK 133- VAT ®îc khÊu trõ. Néi dung vµ kÕt cÊu cña TK 133 : Tµi kho¶n 133- “VAT ®îc khÊu trõ” 18
  19. 19. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - Sè VAT ®Çu vµo ph¸t sinh trong kú - Sè VAT ®Çu vµo ®· khÊu trõ - KÕt chuyÓn VAT ®Çu vµo kh«ng ®îc khÊu trõ - VAT ®Çu vµo cña hµng mua ®· tr¶ l¹i, ®îc gi¶m gi¸. - Sè VAT ®Çu vµo ®· hoµn l¹i Sè D Nî : - Sè VAT ®Çu vµo cßn ®îc khÊu trõ - Sè VAT ®Çu vµo ®îc hoµn l¹i nhng cha ®îc hoµn tr¶. TK 133 cã 2 tµi kho¶n cÊp hai : - - TK 1331 : VAT ®îc khÊu trõ cña hµng ho¸ dÞch vô. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ cña vËt t, hµng ho¸, dÞch vô mua ngoµi dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ. - - TK 1332 : VAT ®îc khÊu trõ cña TSC§. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh VAT ®Çu vµo cña qu¸ tr×nh ®Çu t mua s¾m TSC§ dïng vµo s¶n xuÊt kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ Khi mua vËt t, hµng ho¸, TSC§ dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ, c¨n cø vµo c¸c chøng tõ : - - Ho¸ ®¬n VAT - - Ho¸ ®¬n b¸n hµng : khÊu trõ 3% trªn tæng gi¸ mua - - B¶ng kª mua hµng : khÊu trõ 2% KÕ to¸n ghi : Nî TK 152 : nguyªn liÖu, vËt liÖu Nî TK 156 : hµng ho¸ Nî TK 211 : TSC§ h÷u h×nh Nî TK 213 : TSC§ v« h×nh Nî TK 611 : mua hµng- ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú Nî TK 133 : VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ Cã TK 111, 112, 331 : tæng gi¸ thanh to¸n Khi mua vËt t, hµng ho¸, dÞch vô dïng ngay vµo s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ, kÕ to¸n ghi Nî TK 621, 627, 641, 642, 241… Nî TK 133 : VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ Cã TK 111, 112, 331… : tæng gi¸ thanh to¸n Khi mua hµng ho¸ giao b¸n ngay cho kh¸ch hµng (thuéc ®èi tîng chÞu VAT theo ph- ¬ng ph¸p khÊu trõ), kÕ to¸n ghi : Nî TK 632 : gi¸ vèn hµng b¸n (gi¸ mua cha cã VAT ®Çu vµo) Nî TK 133 : VAT ®Çu vµo Cã TK 111, 112, 331… : tæng gi¸ thanh to¸n Khi tr¶ l¹i hµng cho ngêi b¸n, kÕ to¸n ph¶i ghi gi¶m VAT ®Çu vµo (nÕu cã) Nî TK 111, 112, 331… : gi¸ thanh to¸n cña hµng tr¶ l¹i cho ngêi b¸n Cã TK 133 : VAT ®Çu vµo 19
  20. 20. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Cã TK 152, 153… : gi¸ cha thuÕ  H¹ch to¸n VAT ®Çu ra : Tµi kho¶n sö dông : TK3331- VAT ph¶i nép Néi dung vµ kÕt cÊu cña TK nµy nh sau : Tµi kho¶n TK3331 “VAT ph¶i nép” - Sè VAT ®Çu vµo ®· khÊu trõ - Sè VAT ®îc gi¶m trõ - Sè VAT ®· nép vµo Ng©n s¸ch Nhµ níc - Sè VAT cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i, gi¶m gi¸ hµng b¸n. - Sè VAT ®Çu ra ph¶i nép cña hµng ho¸ dÞch vô ®· tiªu thô - Sè VAT ®Çu ra ph¶i nép cña hµng ho¸ dÞch vô dïng ®Ó trao ®æi, biÕu, tÆng, sö dông néi bé. - Sè VAT ®Çu ra ph¶i nép cña thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh, ho¹t ®éng bÊt thêng. - Sè VAT ®Çu ra ph¶i nép cña hµng nhËp khÈu Sè D Nî: sè VAT nép thõa vµo Ng©n s¸ch. Sè d Cã : sè VAT cßn ph¶i nép cuèi kú. Tµi kho¶n nµy cã c¸c tµi kho¶n cÊp ba sau : - TK33311 : VAT ®Çu ra. Dïng ®Ó ph¶n ¸nh sè VAT ®Çu ra, sè thuÕ VAT ph¶i nép, ®· nép, cßn phµi nép cña hµng ho¸, s¶n phÈm , dÞch vô tiªu thô. - TK33312 : VAT cña hµng nhËp khÈu. Dïng ®Ó ph¶n ¸nh VAT ph¶i nép, ®· nép, cßn ph¶i nép cña hµng nhËp khÈu. Tr×nh tù h¹ch to¸n : Khi b¸n hµng ho¸, dÞch vô, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n VAT , kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112, 131… : tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 3331 : VAT ph¶i nép Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng, gi¸ cha cã thuÕ VAT §èi víi trêng hîp hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i ( thuéc ®èi tîng chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ ) kÕ to¸n ghi : Nî TK 531 : hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i ( gi¸ b¸n cha cã VAT ) Nî TK 3331 : gi¶m VAT ph¶i nép Cã TK 111, 112, 131… : gi¸ thanh to¸n cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i Khi ph¸t sinh c¸c kho¶n thu nhËp tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh, c¸c kho¶n thu nhËp bÊt th- êng thuéc ®èi tîng chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ (VD : thu vÒ cho thuª tµi s¶n, thu vÒ thanh lý, nhîng b¸n TSC§…), kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112, 131… : tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 711 : thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh Cã TK 711 : thu nhËp ho¹t ®éng bÊt thêng Cã TK 3331 : VAT ph¶i nép §¬n vÞ nép VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ sö dông hµng ho¸, dÞch vô ®Ó biÕu, tÆng th× doanh thu vµ sè VAT ph¶i nép cña hµng ho¸, dÞch vô ®em biÕu, tÆng ghi : - - Doanh thu b¸n hµng : Nî TK 641, 642 : gi¸ cha cã thuÕ VAT Cã TK 512 : doanh thu b¸n hµng 20
  21. 21. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Cã TK 3331 : thuÕ VAT §èi víi s¶n phÈm, hµng ho¸, dÞch vô sö dông néi bé dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ th× ®îc h¹ch to¸n nh sau : - - Doanh thu b¸n hµng : Nî TK 627, 641, 642 Cã TK 512 : doanh thu b¸n hµng néi bé Kh«ng ph¶n ¸nh VAT khi lËp ho¸ ®¬n, g¹ch bá dßng thuÕ VAT .  QuyÕt to¸n thuÕ VAT . Theo quy ®Þnh, n¨m quyÕt to¸n VAT ®îc tÝnh theo n¨m d¬ng lÞch, thêi h¹n c¬ së kinh doanh ph¶i nép quyÕt to¸n cho c¬ quan thuÕ chËm nhÊt kh«ng qu¸ 60 ngµy kÓ tõ ngµy 31 th¸ng 12 cña n¨m quyÕt to¸n. C¬ së kinh doanh cã tr¸ch nhiÖm kª khai toµn bé sè thuÕ ph¶i nép, sè ®· nép hoÆc sè thuÕ ®îc hoµn cña n¨m quyÕt to¸n, sè cßn thiÕu hay nép thõa tÝnh ®Õn thêi ®iÓm quyÕt to¸n. C¬ së ph¶i kª khai ®Çy ®ñ, ®óng c¸c chØ tiªu vµ sè liÖu theo mÉu quyÕt to¸n thuÕ vµ göi tíi c¬ quan thuÕ ®Þa ph¬ng theo ®óng thêi gian quy ®Þnh. Cuèi kú, kÕ to¸n x¸c ®Þnh sè VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ vµ sè VAT ph¶i nép trong kú, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3331 : VAT ph¶i nép Cã TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ Khi nép VAT vµo ng©n s¸ch Nhµ níc : Nî TK 3331 : VAT ph¶i nép Cã TK 111, 112 NÕu sè VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ lín h¬n sè VAT ®Çu ra ®îc ph¸t sinh trong kú th× chØ ®îc khÊu trõ sè VAT ®Çu vµo b»ng sè VAT ®Çu ra. Sè VAT ®Çu vµo cßn l¹i ®îc khÊu trõ tiÕp vµo kú tÝnh thuÕ sau hoÆc ®îc xÐt hoµn thuÕ. §èi víi vËt t, hµng ho¸ mua vÒ dïng ®ång thêi cho s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu thuÕ vµ kh«ng chÞu VAT nhng kh«ng t¸ch riªng ®îc th× cuèi n¨m quyÕt to¸n, x¸c ®Þnh sè VAT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ vµ kh«ng ®îc khÊu trõ trªn c¬ së ph©n bæ theo tû lÖ doanh thu. Sè VAT kh«ng ®îc khÊu trõ tÝnh vµo gi¸ vèn hµng b¸n trong kú, kÕ to¸n ghi : Nî TK 632 : gi¸ vèn hµng b¸n Cã TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ Sè VAT ®Çu vµo kh«ng ®îc khÊu trõ trong kú tÝnh vµo gi¸ vèn hµng b¸n cña kú kÕ to¸n sau, kÕ to¸n ghi : Nî TK 142 : chi phÝ tr¶ tríc Cã TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ §Õn kú kÕ to¸n sau khi tÝnh sè VAT kh«ng ®îc khÊu trõ vµo gi¸ vèn hµng b¸n, kÕ to¸n ghi : Nî TK 632 : gi¸ vèn hµng b¸n Cã TK 142 : chi phÝ tr¶ tríc Khi nép VAT vµo ng©n s¸ch Nhµ níc kÕ to¸n ghi : Nî TK 3331 : VAT ph¶i nép 21
  22. 22. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Cã TK 111, 112… Trêng hîp ®¬n vÞ ®îc gi¶m VAT : Nî TK 3331 : trõ vµo VAT ph¶i nép Nî TK 111, 112 : nhËn b»ng tiÒn Cã TK 711 : thu nhËp bÊt thêng S¬ ®å h¹ch to¸n VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ : VAT ®Çu vµo 22 TK 111, 112, 331 TK 152, 156 TK 133 TK 621, 627… TK 632 TK 152, 156 (1) Mua vËt t­, hµng ho¸ (2) Mua hµng sö dông ngay (3) Mua hµng ho¸ tiªu thô ngay (4) Tr¶ l¹i hµng mua TK 627, 641, 642 TK 111, 112 TK 531 TK 711 TK 515, 711 TK 512TK 133 TK 152, 156 TK 641, 642 VAT ®Çu ra(7) Nép VAT cña hµng NK (3) VAT cña hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i (4b) VAT cña hµng biÕu tÆng (5) DT b¸n hµng sö dông néi bé (9) Tr­êng hîp ®­ îc gi¶m thuÕ (6)VAT cña hµng NK (8) VAT hµng NK dïng cho phóc lîi, sù nghiÖp (4a) DT cña hµng biÕu tÆng TK 3331 TK 511, 512TK 111, 112 VAT ®Çu ra (1) Dthu b¸n sp, hµng hãa, dÞch vô (2) TN tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng kh¸c
  23. 23. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp QuyÕt to¸n thuÕ VAT . Hµng ho¸, vËt t mua vÒ dïng cho s¶n xuÊt kinh doanh mÆt hµng chÞu thuÕ vµ mÆt hµng kh«ng chÞu thuÕ.  §èi víi hµng nhËp khÈu thuéc diÖn chÞu VAT : Khi nhËp khÈu vËt t, thiÕt bÞ, hµng ho¸, kÕ to¸n sè VAT cña hµng nhËp khÈu : Trêng hîp hµng ho¸ dïng vµo s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ sè VAT hµng nhËp khÈu ®îc khÊu trõ ghi : Nî TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ Cã TK 3331- 33312 : VAT ph¶i nép cña hµng nhËp khÈu Trêng hîp nhËp khÈu hµng ho¸ dïng vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô kh«ng chÞu VAT hoÆc chÞu VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp hay dïng vµo ho¹t ®éng sù nghiÖp, ch¬ng tr×nh dù ¸n, phóc lîi … sè VAT cña hµng nhËp khÈu kh«ng ®îc khÊu trõ, kÕ to¸n ghi : Nî TK 152, 156, 211… Cã TK 3331- 33312 : VAT ph¶i nép Khi nép VAT hµng ho¸ nhËp khÈu vµo ng©n s¸ch Nhµ níc kÕ to¸n ghi : Nî TK 3331- 33312 : VAT ph¶i nép cña hµng nhËp khÈu Cã TK 111, 112  Trêng hîp hoµn VAT : C¸c c¬ së kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô thuéc ®èi tîng nép VAT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ mµ thêng xuyªn cã sè VAT ®Çu vµo lín h¬n sè VAT ®Çu ra th× ®îc c¬ quan cã thÈm quyÒn cho phÐp hoµn l¹i VAT theo quy ®Þnh cña chÕ ®é thuÕ : C¬ së kinh doanh thuéc ®èi tîng nép thuÕ theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ thuÕ ®îc xÐt hoµn thuÕ trong c¸c trêng hîp sau : 23 TK 111, 112 TK 3331TK 133 (1) KhÊu trõ thuÕ cuèi kú, sau khi quyÕt to¸n (2) Nép thuÕ GTGT vµo ng©n s¸ch(3) Hoµn thuÕ GTGT TK 133 TK 632TK 111, 112, 331 TK 152, 156 TK 142 (1) Mua vËt t­, hµng ho¸ (5) Ph©n bæ VAT ®Çu vµo cho kú sau (3) VAT ®Çu vµo kh«ng ®­ îc khÊu trõ (ph©n bæ 1 lÇn) (2) VAT ®Çu vµo (4) TH ph©n bæ nhiÒu lÇn
  24. 24. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - C¬ së kinh doanh trong 3 th¸ng liªn tôc trë lªn (kh«ng ph©n biÖt niªn ®é kÕ to¸n) cã luü kÕ sè thuÕ ®Çu vµo ®îc khÊu trõ lín h¬n sè thuÕ ®Çu ra th× ®îc hoµn thuÕ. Sè thuÕ ®îc hoµn lµ sè thuÕ ®Çu vµo cha ®îc khÊu trõ hÕt cña thêi gian xin hoµn thuÕ. - C¬ së kinh doanh trong th¸ng cã hµng ho¸ xuÊt khÈu nÕu sè thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®Çu vµo cha ®îc khÊu trõ tõ 200 triÖu ®ång trë lªn th× ®îc xÐt hoµn thuÕ theo th¸ng, hoÆc chuyÕn hµng (nÕu x¸c ®Þnh ®îc sè thuÕ gi¸ trÞ gia t¨ng ®Çu vµo riªng cña tõng chuyÕn hµng). - §èi víi hµng ho¸ uû th¸c xuÊt khÈu, gia c«ng xuÊt khÈu qua mét c¬ së kh¸c ký hîp ®ång gia c«ng xuÊt khÈu, gia c«ng chuyÓn tiÕp xuÊt khÈu, ®èi tîng hoµn thuÕ lµ c¬ së cã hµng ®i uû th¸c xuÊt khÈu, c¬ së trùc tiÕp gia c«ng hµng ho¸ xuÊt khÈu. Khi nhËn ®îc tiÒn ng©n s¸ch Nhµ níc thanh to¸n vÒ sè tiÒn VAT ®Çu vµo ®îc hoµn l¹i, kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112 Cã TK 133 : VAT ®îc khÊu trõ b) Ph¬ng ph¸p tÝnh VAT trùc tiÕp. Khi mua vËt t, hµng ho¸ : Nî TK 152, 156…gi¸ cã thuÕ Cã TK 111, 112, 331… Khi x¸c ®Þnh ®îc sè VAT ph¶i nép theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp, kÕ to¸n ghi : Nî TK 642- 6425 : thuÕ, phÝ vµ lÖ phÝ Cã TK 3331 : VAT ph¶i nép Khi nép thuÕ hoÆc ®îc miÔn gi¶m thuÕ th× kÕ to¸n ph¶n ¸nh t¬ng tù nh ph¬ng ph¸p khÊu trõ. Trêng hîp VAT ©m th× th¸ng ®ã kh«ng ph¶i nép thuÕ VAT , phÇn VAT ®ã ®îc trõ vµo th¸ng sau nhng kh«ng ®îc chuyÓn sang niªn ®é sau. S¬ ®å h¹ch to¸n VAT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp : 24 TK111, 112, 331. . . TK 151, 152, 211… TK 711 TK111, 112.. TK 3331 TK 642-6425 Gi¸ mua vËt t­, hµng ho¸, tµi s¶n ( c¶ VAT ) VAT ph¶i nép trong kú VAT ®­îc miÔn, gi¶m nhËn l¹i b»ng tiÒn Nép VAT cho ng©n s¸ch VAT ®­îc miÔn gi¶m trõ vµo sè ph¶i nép VAT ph¶i nép cña hµng NK
  25. 25. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3.4.2.2 - H¹ch to¸n thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt ThuÕ tiªu thô ®Æc biÖt (TT§B) lµ mét lo¹i thuÕ gi¸n thu ®îc thu trªn gi¸ b¸n cña mét sè mÆt hµng mµ Nhµ níc h¹n chÕ tiªu dïng nh : bia, rîu thuèc l¸,« t«,xe m¸y… §èi tîng nép thuÕ TT§B lµ c¸c tæ chøc, c¸ nh©n thuéc mäi thµnh phÇn kinh tÕ cã nhËp khÈu hay s¶n xuÊt, kinh doanh c¸c mÆt hµng thuéc ®èi tîng chÞu thuÕ TT§B. C¸c c¬ së s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸ thuéc diÖn chÞu thuÕ TT§B th× ph¶i nép thuÕ TT§B vµ kh«ng ph¶i nép VAT ®èi víi hµng ho¸ nµy ë kh©u tiªu thô. C¬ së nhËp khÈu hµng ho¸ thuéc diÖn chÞu thuÕ TT§B, ngoµi thuÕ nhËp khÈu lóc nhËp khÈu hµng ho¸ cßn ph¶i nép thuÕ TT§B vµ kh«ng ph¶i nép thuÕ VAT . Trêng hîp nhËp khÈu uû th¸c th× tæ chøc nhËn uû th¸c lµ ®èi tîng nép thuÕ TT§B §èi víi c¬ së s¶n xuÊt mÆt hµng chÞu thuÕ TT§B b»ng nguyªn liÖu ®· nép thuÕ TT§B th× khi kª khai thuÕ TT§B ë kh©u s¶n xuÊt ®îc khÊu trõ sè thuÕ TT§B ®· nép ®èi víi nguyªn liÖu nÕu cã chøng tõ hîp ph¸p. C¨n cø tÝnh thuÕ TT§B lµ gi¸ tÝnh thuÕ cña hµng ho¸, dÞch vô chÞu thuÕ vµ thuÕ suÊt. Sè thuÕ TT§B ph¶i nép = Gi¸ tÝnh thuÕ TT§B cña hµng ho¸, dÞch vô chÞu thuÕ * ThuÕ suÊt thuÕ TT§B Gi¸ tÝnh thuÕ : - §èi víi hµng hãa, dÞch vô s¶n xuÊt trong níc : gi¸ tÝnh thuÕ TT§B lµ gi¸ b¸n cña c¬ së s¶n xuÊt cha cã thuÕ TT§B, ®îc x¸c ®Þnh cô thÓ nh sau : Gi¸ tÝnh thuÕ TT§B cña hh, dvô = Gi¸ b¸n hµng ho¸, dÞch vô ( 1 + ThuÕ suÊt ) Gi¸ b¸n cña c¬ së s¶n xuÊt lµ gi¸ b¸n ghi trªn ho¸ ®¬n b¸n hµng vµ c¸c kho¶n phô thu (nÕu cã) cña c¬ së. §èi víi trêng hîp b¸n hµng qua ®¹i lý th× gi¸ b¸n lµm c¨n cø tÝnh thuÕ lµ gi¸ b¸n ra cha trõ hoa hång ®¹i lý. - §èi víi hµng nhËp khÈu : Gi¸ tÝnh thuÕ TT§B = Gi¸ tÝnh thuÕ nhËp khÈu + ThuÕ nhËp khÈu Trêng hîp hµng nhËp khÈu ®îc miÔn, gi¶m thuÕ nhËp khÈu th× thuÕ nhËp khÈu tÝnh trong c«ng thøc trªn lµ sè thuÕ cßn ph¶i nép. - §èi víi hµng ho¸ gia c«ng th× gi¸ tÝnh thuÕ TT§B lµ gi¸ tÝnh thuÕ cu¶ mÆt hµng s¶n xuÊt cïng lo¹i hoÆc t¬ng ®¬ng t¹i thêi ®iÓm giao hµng. NÕu kh«ng cã gi¸ s¶n phÈm cïng lo¹i hoÆc t¬ng ®¬ng t¹i thêi ®iÓm giao hµng th× c¬ quan thuÕ c¨n cø vµo gi¸ b¸n s¶n phÈm ®ã trªn thÞ trêng hoÆc do c¬ së ®a gia c«ng nhËn hµng vÒ b¸n ra ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ tÝnh thuÕ vµ th«ng b¸o cho c¬ së thùc hiÖn. - §èi víi hµng ho¸ b¸n theo ph¬ng thøc tr¶ gãp th× gi¸ tÝnh thuÕ TT§B lµ gi¸ b¸n cha cã thuÕ TT§B cña hµng b¸n ra theo ph¬ng thøc tr¶ tiÒn mét lÇn, kh«ng bao gåm kho¶n l·i tr¶ gãp. ViÖc h¹ch to¸n tæng hîp ®îc thùc hiÖn nh sau : 25
  26. 26. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khi b¸n hµng ho¸ dÞch vô thuéc diÖn chÞu thuÕ TT§B, kÕ to¸n ghi doanh thu : Nî TK 111, 112, 131… Cã TK 511, 512 : doanh thu Khi nhËn ®îc th«ng b¸o nép thuÕ TT§B cña c¬ quan thuÕ, kÕ to¸n ghi : Nî TK 511, 512 : doanh thu Cã TK 3332 : thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt §èi víi thuÕ TT§B cña hµng nhËp khÈu, kÕ to¸n ghi : Nî TK 151, 152, 211… Cã TK 3332 : thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt Khi nép thuÕ TT§B, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3332 : thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt Cã TK 111, 112 NÕu doanh nghiÖp ®îc hoµn thuÕ TT§B trong c¸c trêng hîp hµng t¹m nhËp t¸i xuÊt, thuÕ nép theo tê khai nhng thùc tÕ nhËp khÈu Ýt h¬n, kÕ to¸n ghi ©m ®Ó gi¶m thuÕ TT§B ph¶i nép : Nî TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3332 : thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt - ghi ©m NÕu ®îc hoµn l¹i b»ng tiÒn, kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112 Cã TK 3332 : thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt Khi ®îc gi¶m thuÕ TT§B, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3332 : thuÕ tiªu thô ®Æc biÖt Cã TK 711 : thu nhËp bÊt thêng 3.4.2.3 - H¹ch to¸n thuÕ xuÊt nhËp khÈu ThuÕ xuÊt nhËp khÈu lµ lo¹i thuÕ ph¸t sinh khi hµng ho¸ ®îc xuÊt nhËp khÈu qua biªn giíi ViÖt Nam mµ c¸c hµng ho¸ nµy thuéc ®èi tîng chÞu thuÕ xuÊt nhËp khÈu. Ph¬ng ph¸p tÝnh : ThuÕ xuÊt khÈu hoÆc nhËp khÈu = Sè lîng tõng mÆt hµng xuÊt hay nhËp khÈu x Gi¸ tÝnh thuÕ x ThuÕ suÊt a) H¹ch to¸n thuÕ xuÊt khÈu Khi x¸c ®Þnh ®îc sè thuÕ xuÊt khÈu, kÕ to¸n ghi : Nî TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3333- thuÕ xuÊt khÈu Trong trêng hîp doanh nghiÖp ®îc hoµn thuÕ xuÊt khÈu nh hµng t¹m xuÊt t¸i nhËp, hµng xuÊt thùc tÕ Ýt h¬n so víi tê khai, hµng kh«ng xuÊt khÈu ®îc… ph¶n ¸nh sè thuÕ xuÊt khÈu ®îc hoµn l¹i, kÕ to¸n ghi ©m ®Ó gi¶m sè thuÕ ph¶i nép : Nî TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3333- thuÕ xuÊt khÈu : ghi ©m NÕu ®îc hoµn l¹i b»ng tiÒn, kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112 Cã TK 3333- thuÕ xuÊt khÈu Trong trêng hîp doanh nghiÖp ®îc gi¶m thuÕ xuÊt khÈu, kÕ to¸n ghi : 26
  27. 27. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Nî TK 3333- thuÕ xuÊt khÈu Cã TK 711 : thu nhËp bÊt thêng Khi nép thuÕ xuÊt khÈu, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3333- thuÕ xuÊt khÈu Cã TK 111, 112 S¬ ®å h¹ch to¸n thuÕ xuÊt khÈu : b) H¹ch to¸n thuÕ nhËp khÈu ThuÕ nhËp khÈu lµ lo¹i thuÕ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh mua vËt t, hµng ho¸, v× vËy nã ®îc tÝnh vµo gi¸ thùc tÕ cña vËt t, hµng ho¸. Khi x¸c ®Þnh ®îc sè thuÕ nhËp khÈu ph¶i nép, kÕ to¸n ghi : Nî TK151 : hµng nhËp khÈu ®ang ®i ®êng Nî TK 152, 156 : hµng nhËp khÈu ®· nhËp kho Nî TK 211, 241 : hµng nhËp khÈu lµ TSC§ Cã TK 3333- thuÕ nhËp khÈu Trêng hîp doanh nghiÖp ®îc hoµn thuÕ nhËp khÈu nh hµng t¹m nhËp t¸i xuÊt, hµng thùc nhËp Ýt h¬n so víi tê khai… ph¶n ¸nh sè thuÕ ®îc hoµn l¹i, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3333 : thanh to¸n bï trõ Nî TK 111, 112 : ®îc hoµn thuÕ b»ng tiÒn Cã TK 632 : ghi gi¶m gi¸ vèn hµng t¸i xuÊt Cã TK 711 : thu nhËp kh¸c (nÕu ®· kÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng t¸i xuÊt) Trêng hîp doanh nghiÖp ®îc gi¶m thuÕ nhËp khÈu, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3333- thuÕ nhËp khÈu Cã TK 711 : thu nhËp kh¸c Khi nép thuÕ nhËp khÈu, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3333- thuÕ nhËp khÈu Cã TK 111, 112 S¬ ®å h¹ch to¸n thuÕ nhËp khÈu : 27 TK 632 TK 111, 112 TK 721 TK 111, 112 TK 3333- thuÕ nhËp khÈu (2) ThuÕ NK khi mua TSC§ (3c) Hoµn thuÕ NK trong TH ®· kÕt chuyÓn gi¸ vèn (1) ThuÕ NK khi mua hµng ho¸, vËt t­ (3a) Hoµn thuÕ NK (thanh to¸n bï trõ (3b) Hoµn thuÕ NK b»ng tiÒn (4) Gi¶m thuÕ NK (5) Nép thuÕ NK TK 111, 112 TK 711 TK 111, 112 TK 3333 - thuÕ xuÊt khÈu TK 511 (1) ThuÕ XK cña hµng tiªu thô ThuÕ XK cña hµng tiªu thô (2a) Hoµn thuÕ XK ( ghi ©m ) (2b) NÕu ®­îc hoµn thuÕ b»ng tiÒn (3) Gi¶m thuÕ XK (4) Nép thuÕ XK
  28. 28. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3.4.2.4 - H¹ch to¸n thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp. Kh¸i niÖm : ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp lµ lo¹i thuÕ trùc thu, thu trªn kÕt qu¶ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. C¸c ®¬n vÞ, c¸ nh©n s¶n xuÊt kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô cã thu nhËp chÞu thuÕ ®Òu ph¶i nép thuÕ theo luËt ®Þnh. Ph¬ng ph¸p tÝnh : ThuÕ thu nhËp ®îc x¸c ®Þnh nh sau : Thu nhËp chÞu thuÕ trong kú = Doanh thu ®Ó tÝnh thu nhËp chÞu thuÕ - Chi phÝ hîp lý, hîp lÖ trong kú + Thu nhËp chÞu thuÕ kh¸c Sè thuÕ TNDN ph¶i nép trong kú = Thu nhËp chÞu thuÕ trong kú x ThuÕ suÊt Theo quy ®Þnh cña luËt thuÕ doanh nghiÖp th× thuÕ thu nhËp ®îc quyÕt to¸n hµng n¨m, tuy nhiªn ®Ó ®¶m b¶o nguån thu æn ®Þnh, thêng xuyªn cho ng©n s¸ch Nhµ níc, hµng quý doanh nghiÖp ph¶i nép thuÕ theo kÕ ho¹ch hoÆc theo th«ng b¸o cña c¬ quan thuÕ. ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp bæ sung : Theo th«ng t sè 18/2002/ TT – BTC ngµy 20/2/2002 th× c¸c c¬ së kinh doanh cã thu nhËp cao do ®Þa ®iÓm kinh doanh thuËn lîi, ngµnh nghÒ Ýt bÞ c¹nh tranh mang l¹i thu nhËp cao, sau khi nép thuÕ thu nhËp theo thuÕ suÊt32% mµ phÇn thu nhËp cßn l¹i cao h¬n 20% vèn chñ së h÷u hiÖn cã th× sè vît trªn 20% ph¶i chÞu thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp bæ sung víi thuÕ suÊt 25%. Thu nhËp chÞu thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp bæ sung ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch lÊy thu nhËp cßn l¹i (sau khi nép thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp theo thuÕ suÊt 32%) trõ 20% vèn chñ së h÷u hiÖn cã. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n : Khi x¸c ®Þnh sè thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp t¹m nép cho ng©n s¸ch, kÕ to¸n ghi : 28 TK 211, 241 TK 151, 152…
  29. 29. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Nî TK 421- 4212 : ghi gi¶m lîi nhuËn n¨m nay Cã TK 3334 : thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp §Çu n¨m sau, khi b¸o c¸o quyÕt to¸n thuÕ ®îc duyÖt, kÕ to¸n so s¸nh sè thuÕ t¹m nép trong n¨m tríc víi sè thùc tÕ ph¶i nép (bao gåm c¶ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp bæ sung - nÕu cã). NÕu sè thuÕ thùc tÕ ph¶i nép lín h¬n sè t¹m nép th× tiÕn hµnh nép bæ xung, kÕ to¸n ghi Nî TK 421- 4211 : ghi gi¶m lîi nhuËn n¨m tríc Cã TK 3334 : thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp NÕu sè t¹m nép lín h¬n sè thuÕ ph¶i nép th× sè nép thõa chuyÓn bï cho n¨m tiÕp theo : Nî TK 3334 : thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp Cã TK 4211 : lîi nhuËn n¨m tríc Khi nép thuÕ thu nhËp cho Nhµ níc, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3334 : thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp Cã TK 111, 112… Trêng hîp doanh nghiÖp ®îc Nhµ níc miÔn gi¶m thuÕ thu nhËp, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3334 : thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp Cã TK 4211 : ghi t¨ng lîi nhuËn cña n¨m tríc. S¬ ®å h¹ch to¸n thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp. 3.4.2.5 - H¹ch to¸n tiÒn thu trªn vèn. TiÒn thu trªn vèn lµ kho¶n thu cã tÝnh chÊt ®iÒu tiÕt thu nhËp cña c¸c doanh nghiÖp nhµ níc, ®îc tÝnh trªn tæng sè vèn cã nguån gèc tõ ng©n s¸ch nhµ níc vµ tû lÖ thu trªn vèn . Theo chÕ ®é tµi chÝnh hiÖn hµnh, nh÷ng doanh nghiÖp sö dông vèn ng©n s¸ch kinh doanh cã l·i míi ph¶i nép tiÒn thu sö dông vèn vµ tiÒn thu trªn vèn ®îc tÝnh theo n¨m. Khi x¸c ®Þnh ®îc tiÒn thu sö dông vèn kÕ to¸n ghi : Nî TK 421 : lîi nhuËn cha ph©n phèi Cã TK 3335 : thu trªn vèn Khi nép tiÒn sö dông vèn cho Nhµ níc, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3335 : thu trªn vèn Cã TK 111, 112 S¬ ®å h¹ch to¸n tiÒn thu trªn vèn : 29 TK 111, 112 TK 3334 TK 421 (4) Khi nép tiÒn thuÕ TNDN (1) Sè thuÕ TNDN t¹m nép (2) Nép bæ xung nÕu thiÕu sau khi quyÕt to¸n (3) KÕt chuyÓn n¨m sau nÕu thõa (5) §­îc miÔn gi¶m thuÕ TNDN TK 3335TK 111, 112 TK 421 (2) Nép thuÕ cho nhµ n­íc (1) X¸c ®Þnh tiÒn thu trªn vèn ph¶i nép
  30. 30. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3.4.2.6 - H¹ch to¸n thuÕ nhµ ®Êt, tiÒn thuª ®Êt. - ThuÕ nhµ ®Êt bao gåm hai phÇn : ThuÕ ®èi víi nhµ ThuÕ ®èi víi ®Êt : ®îc ¸p dông ®èi víi ®Êt ë, ®Êt x©y dùng c«ng trinh trªn l·nh thæ ViÖt Nam. - Ph¬ng ph¸p tÝnh : TiÒn thuª ®Êt = DiÖn tÝch ®Êt x Gi¸ tÝnh thuÕ cña tõng h¹ng ®Êt x ThuÕ suÊt ThuÕ ®Êt ®îc tÝnh dùa trªn diÖn tÝch ®Êt, gi¸ tÝnh thuÕ cña tõng h¹ng ®Êt vµ thuÕ suÊt. C«ng thøc tÝnh nh sau : - §èi víi c¸c doanh nghiÖp thuª ®Êt Nhµ níc ®Ó tiÕn hµnh s¶n xuÊt, kinh doanh th× ph¶i nép tiÒn thuª ®Êt theo gi¸ quy ®Þnh. NÕu doanh nghiÖp nép tiÒn thuª ®Êt mét lÇn cho nhiÒu n¨m th× kho¶n chi ®ã sÏ h×nh thµnh TSC§ v« h×nh (quyÒn sö dông ®Êt). Trêng hîp doanh nghiÖp tr¶ tiÒn thuª ®Êt ®Þnh kú hµng n¨m th× tiÒn thuª ®Êt ®îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp. Khi x¸c ®Þnh ®îc sè thuÕ nhµ ®Êt ph¶i nép hoÆc tiÒn thuª ®Êt ph¶i tr¶ ®Þnh kú hµng n¨m, kÕ to¸n ghi : Nî TK 213-2131 : tiÒn thuª ®Êt tr¶ tríc cho nhiÒu n¨m Nî TK 642- 6425 : thuÕ nhµ, ®Êt hoÆc tiÒn thuª ®Êt tr¶ ®Þnh kú hµng n¨m Cã TK 3337- ThuÕ nhµ ®Êt, tiÒn thuª ®Êt Khi nép thuÕ nhµ ®Êt, tiÒn thuª ®Êt, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3337- ThuÕ nhµ ®Êt, tiÒn thuª ®Êt Cã TK 111, 112 S¬ ®å h¹ch to¸n thuÕ nhµ ®Êt, tiÒn thuª ®Êt : 3.4.2.7 - H¹ch to¸n c¸c lo¹i thuÕ kh¸c Ngoµi c¸c lo¹i thuÕ nãi trªn, c¸c kho¶n thuÕ mµ doanh nghiÖp ph¶i nép Nhµ níc cßn cã : - ThuÕ thu nhËp ®èi víi ngêi cã thu nhËp cao : lµ lo¹i thuÕ ®èi víi ngêi cã thu nhËp cao, trêng hîp ngêi lao ®éng trong doanh nghiÖp thuéc diÖn ph¶i nép thuÕ thu nhËp c¸ nh©n th× doanh nghiÖp lµ ngêi thu hé thuÕ cho nhµ níc. ThuÕ thu nhËp c¸ nh©n ®îc tÝnh cho c¶ n¨m vµ t¹m nép theo thu nhËp thùc tÕ hµng th¸ng. §èi víi thu nhËp thêng xuyªn th× cuèi n¨m quyÕt to¸n ®Ó tÝnh ra sè 30 TK 111, 112 TK 3337 TK 213 TK 642 (3) Nép tiÒn thuÕ cho nhµ n­íc (1) TiÒn thuª ®Êt tr¶ tr­íc cho nhiÒu n¨m (2) ThuÕ nhµ, ®Êt tr¶ hµng n¨m
  31. 31. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp thõa, thiÕu. §èi víi thu nhËp kh«ng thêng xuyªn th× tÝnh theo tõng lÇn ph¸t sinh vµ cuèi n¨m kh«ng quyÕt to¸n. §Ó ph¶n ¸nh sè thuÕ thu nhËp c¸ nh©n mµ doanh nghiÖp thu hé Nhµ níc, kÕ to¸n ghi: Nî TK 334 : trõ vµo thu nhËp ph¶i tr¶ ngêi lao ®éng Cã TK 3338- ThuÕ thu nhËp c¸ nh©n - ThuÕ m«n bµi : lµ lo¹i thuÕ nh»m môc ®Ých n¾m ®¬n vÞ kinh doanh ®Çu n¨m míi (thuÕ më cöa hµng ®Çu n¨m). Lo¹i thuÕ nµy ®îc tÝnh theo c¸c møc thu nhËp b×nh qu©n hµng th¸ng cña ®èi tîng chÞu thuÕ. Ph¶n ¸nh sè thuÕ m«n bµi ph¶i nép, kÕ to¸n ghi : Nî TK 642- 6425 : thuÕ, phÝ, lÖ phÝ Cã TK 3338 - ThuÕ m«n bµi - Khi nép thuÕ thu nhËp c¸ nh©n vµ thuÕ m«n bµi, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3338 : C¸c lo¹i thuÕ kh¸c Cã TK 111, 112 3.4.2.8 - H¹ch to¸n c¸c kho¶n thanh to¸n kh¸c víi Nhµ níc. Ngoµi c¸c kho¶n thuÕ, c¸c doanh nghiÖp cßn ph¶i nép c¸c kho¶n phÝ, lÖ phÝ nh phÝ tríc b¹, lÖ phÝ giao th«ng, lÖ phÝ cÇu, ®êng, phÝ x¨ng dÇu… - Ph¶n ¸nh lÖ phÝ tríc b¹ ph¶i nép, kÕ to¸n ghi : Nî TK 211 : tÝnh vµo nguyªn gi¸ TSC§ Cã TK 3339- PhÝ tríc b¹ - §èi víi c¸c ®¬n vÞ kinh doanh x¨ng dÇu, khi b¸n hµng ph¶i thu hé lÖ phÝ giao th«ng cho Nhµ níc : Nî TK 111, 112… : thu tiÒn b¸n hµng Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3339 : lÖ phÝ giao th«ng ph¶i nép Nhµ níc Khi nép lÖ phÝ giao th«ng cho Nhµ níc, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3339 - PhÝ giao th«ng Cã TK 111, 112 - §èi víi c¸c doanh nghiÖp hëng trî cÊp trî gi¸ cña Nhµ níc th× khi nhËn th«ng b¸o vÒ sè tiÒn trî cÊp, trî gi¸ ®îc duyÖt, kÕ to¸n ghi : Nî TK 3339 - Trî cÊp, trî gi¸ Cã TK 511- 5114 : doanh thu ®îc trî cÊp trî gi¸ Khi nhËn ®îc tiÒn trî cÊp, trî gi¸, kÕ to¸n ghi : Nî TK 111, 112, 311… Cã TK 3339 - Trî cÊp, trî gi¸ - PhÝ x¨ng dÇu : lµ lo¹i phÝ ®îc thu trªn mét sè lo¹i x¨ng dÇu nhÊt ®Þnh vµ chØ thu mét lÇn. Ph¬ng ph¸p tÝnh : PhÝ x¨ng dÇu = Sè lîng x¨ng dÇu xuÊt b¸n t¹i ViÖt Nam (lÝt) * Møc thu (®ång/ lÝt) 31
  32. 32. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Khi b¸n c¸c lo¹i x¨ng, dÇu thuéc ®èi tîng chÞu phÝ x¨ng dÇu, kÕ to¸n ghi nh sau : Nî TK 111, 112, 131 Cã TK 511 : doanh thu b¸n hµng Cã TK 3331 : VAT cña hµng b¸n ra Cã TK 3339- PhÝ x¨ng dÇu 32
  33. 33. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp S¬ ®å h¹ch to¸n c¸c kho¶n thanh to¸n kh¸c víi Nhµ níc : PhÝ x¨ng dÇu III- Ghi sæ c¸c nghiÖp vô thanh to¸n theo C¸c h×nh thøc sæ kÕ to¸n. Cã bèn lo¹i h×nh thøc sæ c¬ b¶n lµ : H×nh thøc NhËt ký- Sæ c¸i H×nh thøc NhËt ký chung H×nh thøc Chøng tõ- Ghi sæ H×nh thøc NhËt ký chøng tõ Tuú theo tr×nh ®é qu¶n lý còng nh tr×nh ®é cña kÕ to¸n mµ doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän h×nh thøc sæ phï hîp. 1- H×nh thøc NhËt ký chung. Trong ®iÒu kiÖn kÕ to¸n thñ c«ng, h×nh thøc nµy ¸p dông trong lo¹i h×nh kinh doanh ®¬n gi¶n, quy m« ho¹t ®éng võa vµ nhá. Tr×nh ®é qu¶n lý, tr×nh ®é kÕ to¸n thÊp, cã nhu cÇu ph©n c«ng lao ®éng kÕ to¸n. H×nh thøc nµy còng ¸p dông trong ®iÒu kiÖn kÕ to¸n m¸y, nã phï hîp víi mäi lo¹i h×nh ho¹t ®éng, quy m« vµ tr×nh ®é. C¸c lo¹i sæ sö dông : - Sæ NhËt ký Chung : h¹ch to¸n cho mäi ®èi tîng, do kÕ to¸n tæng hîp cÇm vµ ghi sæ. 33 TK 111, 112 TK 3338 TK 334 TK 642 (3) Nép c¸c kho¶n thuÕ kh¸c (1) ThuÕ thu nhËp c¸ nh©n (2) ThuÕ m«n bµi TK 511 TK 3331 TK111. 112. 131 TK 3339 - phÝ x¨ng dÇu Doanh thu b¸n hµng VAT cña hµng b¸n ra PhÝ x¨ng dÇu thu hé Nhµ n­ íc Nép phÝ x¨ng dÇu cho Nhµ n­ íc
  34. 34. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp - Sæ NhËt ký ®Æc biÖt : më cho c¸c ®èi tîng ph¸t sinh nhiÒu ho¸c c¸c ®èi tîng träng yÕu tronh qu¶n lý, cã quan hÖ ®èi chiÕu thêng xuyªn. - Sæ C¸i c¸c tµi kho¶n - Sæ chi tiÕt c¸c tµi kho¶n vµ b¶ng tæng hîp chi tiÕt. Tr×nh tù ghi sæ kÕ to¸n theo h×nh thøc NhËt ký chung : (1) Hµng ngµy c¨n cø vµo c¸c chøng tõ, tiÕn hµnh ghi sæ NhËt ký chung cho c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh. NÕu doanh nghÞªp më sæ chi tiÕt th× ®ång thêi víi viÖc ghi NhËt ký chung, c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh ®îc ghi sæ chi tiÕt cã liªn quan. Trêng hîp ®¬n vÞ më sæ NhËt ký ®Æc biÖt th× hµng ngµy c¨n cø vµo c¸c chøng tõ tiÕn hµnh ghi sæ NhËt ký ®Æc biÖt liªn quan. (2) C¨n cø vµo NhËt ký chung ®Ó ghi c¸c sæ C¸i tµi kho¶n. §Þnh kú, tuú theo khèi lîng nghiÖp vô ph¸t sinh tiÕn hµnh tæng hîp tõng NhËt ký ®Æc biÖt ®Ó ghi sæ C¸i, sau khi lo¹i trõ sè nghiÖp vô ®îc ghi ®ång thêi vµo nhiÒu NhËt ký (nÕu cã). Cuèi kú c¨n cø vµo sæ chi tiÕt lËp B¶ng tæng hîp chi tiÕt cho tõng ®èi tîng. (3) TiÕn hµnh ®èi chiÕu sè liÖu trªn sæ C¸i vµ B¶ng tæng hîp chi tiÕt (4) Cuèi kú, céng sè liÖu trªn sæ C¸i, lËp B¶ng C©n ®èi sè ph¸t sinh. VÒ nguyªn t¾c tæng sè ph¸t sinh Nî vµ tæng sè ph¸t sinh Cã trªn B¶ng C©n ®èi sè ph¸t sinh ph¶i b»ng tæng sè ph¸t sinh Nî vµ tæng sè ph¸t sinh Cã trªn NhËt ký chung (hoÆc nhËt ký ®Æc biÖt ) cïng kú. (5) Cuèi kú, c¨n cø vµo B¶ng C©n ®èi sè ph¸t sinh vµ B¶ng tæng hîp chi tiÕt lËp B¸o c¸o tµi chÝnh. 34 Sæ C¸i TK 331, 131, 333 Chøng tõ gèc ( Ho¸ ®¬n, PhiÕu Thu, PhiÕu Chi…) B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh B¸o c¸o tµi chÝnh B¶ng tæng hîp chi tiÕt Sæ NhËt ký chung NK mua hµng, b¸n hµng NK quü tiÒn mÆt NK tiÒn göi Ng©n hµng Sæ chi tiÕt TK331, 131, 333 (1) (1) (2) (2) (4) (5) (5)
  35. 35. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 2- H×nh thøc NhËt ký –Sæ c¸i. H»ng ngµy ngêi gi÷ NhËt kÝ – Sæ c¸i nhËn toµn bé chøng tõ gèc, kiÓm tra, ®Þnh kho¶n råi ghi vµo sæ. Mçi chøng tõ ghi vµo mét dßng ë c¶ hai phÇn nhËt kÝ vµ sæ c¸i. KÕ to¸n cã thÓ lËp b¶ngtæng hîp chøng tõ gèc cïng lo¹i ph¸t sinh nhiÒu lÇn trong th¸ng theo ®Þnh k× sau ®ã c¨n cø vµo sè liÖu trªn b¶ng nµy ®Ó ghi vµo sæ c¸i. C¸c chøng tõ gèc liªn quan ®Õn c¸c ®èi tîng cÇn h¹ch to¸n chi tiÕt sau khi ghi vµo sæ c¸i ®îc dïng ®Ó ghi vµo c¸c sæ, thÎ kÕ to¸n chi tiÕt cã liªn quan. Cuèi th¸ng sau khi ghi toµn bé sè liÖu trªn c¸c chøng tõ gèc vµo NhËt kÝ- Sæ c¸i vµ c¸c sæ chi tiÕt liªn quan, kÕ to¸n céng dån ph¶i ®¹t ®îc quan hÖ c©n ®èi sau: Tæng cäng sè tiÒn = Tæng céng ph¸t sinh = Tæng céng ph¸t sinh ph¸t sinh bªn Nî c¸c TK bªn Cã c¸c TK vµ Tæng sè d Nî cuèi = Tèng sè d Cã cuèi k× cña c¸c tµi kho¶n k× cña c¸c tµi kho¶n LËp b¶ng tæng hîp c¸c sè liÖu ph¸t sinh trªn c¸c sæ, thÎ kÕ to¸n chi tiÕt theo tõng TK. §èi chiÕu sè liÖu trªn b¶ng tæng hîp víi sè liÖu trªn sæ c¸i theo tõng TK. Sau khi ®èi chiÕu sè liÖu thÊy khíp ®óng th× c¨n cø vµo c¸c sè liÖu trªn sæ c¸i vµ c¸c sæ chi tiÕt ®Ó lËp b¸o c¸o kÕ to¸n. Ghi h»ng ngµy Ghi cuèi th¸ng §èi chiÕu 35 Sæ quü chøng tõ gèc ThÎ kÕ to¸n chi tiÕt nhËt ký – sæ c¸i B¶ng tæng hîp chi tiÕt b¸o c¸o kÕ to¸n
  36. 36. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3- H×nh thøc chøng tõ ghi sæ Hµng ngµy hoÆc ®Þnh kú, kÕ to¸n tËp hîp, ph©n lo¹i chøng tõ theo tõng lo¹i nghiÖp vô kinh tÕ. LËp chøng tõ ghi sæ cho c¸c chøng tõ cïng lo¹i. Chøng tõ ghi sæ sau khi lËp xong ®îc ghi vµo sæ ®¨ng kÝ chøng tõ ghi sæ ®Ó l¸y sè hiÖu. Sè hiÖu cña chøng tõ ghi sæ chÝnh lµ sè thø tù trong sæ ®¨ng kÝ chøng tõ ghi sæ. Sau khi ®¨ng kÝ xong, sè hiÖu tæng céng trªn chøng tõ ghi sæ ®îc dïng ®Ó ghi vµo sæ C¸i c¸c tµi kho¶n cã liªn quan.Cuèi th¸ng , kÕ to¸n céng sæ C¸i ®Ó tÝnh sè ph¸t sinh vµ sè d cuèi k× c¸c tµi kho¶n. C¨n cø vµo sè liÖu cuèi th¸ng kÕ to¸n lËp b¶ng c©n ®èi tµi kho¶n vµ c¸c b¸o c¸o kÕ to¸n. - Chøng tõ ghi sæ:Lµ sæ kÕ to¸n kiÓu rêi dïng ®Ó hÖ thèng hãa chøng tõ ban ®Çu theo c¸c lo¹i nghiÖp vô kinh tÕ. Thùc chÊt lµ ®Þnh kho¶n nghiÖp vô kinh tÕ trªn chøng tõ gèc ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc ghi sæ c¸i. - Sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ: Lµ sæ ghi theo thêi gian, ph¶n ¸nh toµn bé chøng tõ ghi sæ ®· lËp trong th¸ng. Sæ nµy nh»m qu¶n lý chÆt chÏ chøng tõ ghi sæ vµ kiÓm tra, ®èi chiÕu sè liÖu víi sæ c¸i. - Sæ c¸i: Dïng ®Ó h¹ch to¸n tæng hîp. Mçi tµi kho¶n ®îc ph¶n ¸nh trªn mét vµi trang sæ c¸i. C¨n cø duy nhÊt ®Ó ghi vµo sæ c¸i lµ c¸c chøng tõ ghi sæ ®· ®îc ®¨ng ký qua sæ ®¨ng ký chøng tõ ghi sæ. - B¶ng c©n ®èi tµi kho¶n: Dïng ®Ó ph¶n ¸nh t×nh h×nh ®Çu kú, ph¸t sinh trong kú vµ t×nh h×nh cuèi kú cña c¸c lo¹i tµi s¶n vµ nguån vèn víi môc ®Ých kiÓm tra tÝnh chÝnh x¸c cña viÖc ghi chÐp còng nh cung cÊp th«ng tin cÇn thiÕt cho qu¶n lý. Quan hÖ c©n ®èi: Tæng sè tiÒn trªn Tæng sè ph¸t sinh bªn Nî “Sæ ®¨ng ký = (hoÆc bªn Cã) cña tÊt c¶ CTGS” c¸c tµi kho¶n - C¸c sæ vµ thÎ h¹ch to¸n chi tiÕt : Dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c ®èi tîng cÇn h¹ch to¸n chi tiÕt (vËt liÖu, dông cô, tµi s¶n cè ®Þnh, chi phÝ s¶n xuÊt, tiªu thô v.v…) 36 Sæ quü chøng tõ gèc ThÎ kÕ to¸n chi tiÕt Sæ ®¨ng kÝ CTGS chøng tõ ghi sæ Sæ c¸i B¶ng tæng hîp chi tiÕt b¶ng c©n ®èi tk b¸o c¸o kÕ to¸n
  37. 37. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 4- H×nh thøc nhËt ký chøng tõ: Hµng ngµy c¨n cø vµo c¸c chøng tõ gèc ®· ®îc kiÓm tra lÊy sè liÖu ghi trùc tiÕp vµo c¸c NhËt ký chøng tõ hoÆc b¶ng kª, sæ chi tiÕt cã liªn quan. §èi víi c¸c NhËt ký chøng tõ ®îc ghi c¨n cø vµo c¸c b¶ng kª, sæ chi tiÕt th× hµng ngµy c¨n cø vµo chøng tõ kÕ to¸n, vµo b¶ng kª, sæ chi tiÕt, cuèi th¸ng ph¶i chuyÓn sè liÖu tæng céng cña b¶ng kª, sæ chi tiÕt vµo NhËt ký chøng tõ. §èi víi c¸c lo¹i chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh ph¸t sinh nhiÒu lÇnhoÆc mang tÝnh chÊt ph©n bæ, c¸c chøng tõ gæc tríc hÕt ®îc tËp hîp vµ ph©n lo¹i trong c¸c b¶ng ph©n bæ. Cuèi th¸ng khãa sæ, céng sè liÖu trªn c¸c NhËt ký chøng tõ, kiÓm tra, ®èi chiÕu sè liÖu trªn c¸c NhËt ký chøng tõ víi c¸c sæ kÕ to¸n chi tiÕt, bang tæng hîp chi tiÕt cã liªn quan vµ lÊy sè liÖu tæng céng cña c¸c NhËt ký chøng tõ ghi trùc tiÕp vµo Sæ C¸i. Sè liÖu tæng céng ë sæ C¸i vµ mét sè chØ tiªu chi tiÕt trong NhËt ký chøng tõ, b¶ng kª vµ c¸c b¶ng tæng hîp chi tiÕt ®îc dïng ®Ó lËp b¸o c¸o Tµi chÝnh. 37 Chøng tõ gèc vµ c¸c b¶ng ph©n bæ NhËt ký chøng tõ B¶ng kª ThÎ vµ sæ kÕ to¸n chi tiÕt Sæ C¸i B¶ng tæng hîp chi tiÕt B¸o c¸o tµi chÝnh
  38. 38. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp IV- Ph©n tÝch t×nh h×nh vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp. 1- Ph©n tÝch t×nh h×nh thanh to¸n. §Ó biÕt thùc tr¹ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp ph¶i xem xÐt kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ t×nh h×nh c«ng nî cña doanh nghiÖp. NÕu t×nh h×nh tµi chÝnh tèt th× cã kh¶ n¨ng thanh to¸n nhanh, Ýt bÞ chiÕm dông vèn. Doanh nghiÖp cã sù chñ ®éng ®èi víi nguån vèn kinh doanh, t¹o ®iÒu kiÖn cho s¶n xuÊt kinh doanh thuËn lîi. Trong thùc tÕ, lu«n tån t¹i t×nh tr¹ng doanh nghÖp võa chiÕm dông vèn cña ngêi kh¸c võa bÞ chiÕm dông vèn, ®iÒu nµy xuÊt ph¸t tõ ph¬ng thøc thanh to¸n tr¶ chËm ®· ®îc c¸c bªn tho¶ thuËn khi mua b¸n vËt t, hµng ho¸. Tuy nhiªn, nÕu phÇn vèn ®i chiÕm dông nhiÒu h¬n sè bÞ chiÕm dông th× doanh nghiÖp cã thªm nguån vèn lu ®éng ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh, ngîc l¹i nÕu phÇn bÞ chiÕm dông nhiÒu h¬n th× vèn lu ®éng sÏ bÞ gi¶m dÉn tíi lµm gi¶m hiÖu qu¶ kinh doanh. Ph©n tÝch kh¶ n¨ng thanh to¸n sÏ cho biÕt t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp th«ng qua viÖc ®¸nh gÝa, so s¸nh c¸c chØ tiªu sau : ( 1 ) HÖ sè thanh to¸n hiÖn hµnh. HÖ sè thanh to¸n hiÖn hµnh = Tæng tµi s¶n lu ®éng Nî ng¾n h¹n HÖ sè nµy cho thÊy kh¶ n¨ng thanh to¸n c¸c kho¶n nî ng¾n h¹n cña doanh nghiÖp trong kú kinh doanh. HÖ sè nµy cµng cao th× kh¶ n¨ng thanh to¸n nî cµng lín. Th«ng thêng hÖ sè nµy lín h¬n hoÆc b»ng 1 th× doanh nghiÖp cã ®ñ kh¶ n¨ng thanh to¸n nî ng¾n h¹n vµ t×nh h×nh tµi chÝnh lµ b×nh thêng hay kh¶ quan. (2) HÖ sè thanh to¸n nhanh HÖ sè thanh to¸n nhanh = Vèn b»ng tiÒn Nî ng¾n h¹n NÕu hÖ sè thanh to¸n nhanh cña doanh nghiÖp lín h¬n hoÆc b»ng 0, 5 th× doanh nghiÖp cã ®ñ kh¶ n¨ng thanh to¸n, t×nh h×nh tµi chÝnh kh¶ quan, nÕu nhá h¬n 0, 5 th× doanh nghiÖp gÆp khã kh¨n trong viÖc thanh to¸n. MÆc dï vËy, nÕu hÖ sè nµy qu¸ cao th× còng kh«ng tèt v× vèn b»ng tiÒn qu¸ nhiÒu dÉn tíi hiÖu qu¶ sö dông vèn gi¶m. (3 ) HÖ sè thanh to¸n cña vèn lu ®éng. HÖ sè thanh to¸n cña vèn l- u ®éng = Vèn b»ng tiÒn Tæng tµi s¶n lu ®éng ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh kh¶ n¨ng chuyÓn ®æi thµnh tiÒn cña tµi s¶n lu ®éng. Thùc tÕ cho thÊy nÕu chØ tiªu nµy lín h¬n 0, 5 hoÆc nhá h¬n 0, 1 ®Òu kh«ng tèt v× nÕu lín h¬n 0, 5 th× g©y ø ®äng vèn, cßn nÕu nhá h¬n 0, 1 th× thiÕu tiÒn ®Ó thanh to¸n. Bªn c¹nh c¸c chØ tiªu vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n, cÇn ph¶i xem xÐt c¸c chØ tiªu sau : - Tû lÖ c¸c kho¶n ph¶i thu so víi c¸c kho¶n ph¶i tr¶ (hoÆc tû lÖ c¸c kho¶n ph¶i tr¶ so víi c¸c kho¶n ph¶i thu). Tû lÖ c¸c kho¶n ph¶i thu so víi c¸c kho¶n ph¶i tr¶ = Tæng sè nî ph¶i thu x 100% Tæng sè nî ph¶i 38
  39. 39. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp tr¶ Tû lÖ nµy cµng lín th× chøng tá ®¬n vÞ bÞ chiÕm dông vèn cµng nhiÒu vµ ngîc l¹i. NÕu tû lÖ nµy lín h¬n 100% chøng tá doanh nghiÖp bÞ chiÕm dông vèn vµ nÕu nhá h¬n 100% th× doanh nghiÖp ®ang ®i chiÕm dông vèn. - Sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu. Sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu = Tæng sè tiÒn hµng b¸n chÞu trong kú Nî ph¶i thu b×nh qu©n ChØ tiªu nµy thÓ hiÖn tèc ®é chu chuyÓn c¸c kho¶n ph¶i thu thµnh tiÒn, sè vßng quay cµng lín chøng tá doanh nghiÖp cã thÓ thu håi nhanh c¸c kho¶n nî. Tuy nhiªn, nÕu chØ sè nµy qu¸ cao nghÜa lµ ®iÒu kiÖn thanh to¸n qu¸ chÆt chÏ, chñ yÕu thu b»ng tiÒn mÆt, Ýt tr¶ chËm, ®iÒu nµy cã thÓ lµm h¹n chÕ khèi lîng hµng ho¸ tiªu thô. - Thêi gian mét vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu. Thêi gian mét vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu = Thêi gian kú ph©n tÝch Sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu ChØ tiªu nµy cho biÕt ®Ó quay ®îc mét vßng c¸c kho¶n ph¶i thu mÊt mÊy ngµy. Thêi gian cµng lín th× tèc ®é quay cµng chËm. - Sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i tr¶. Sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i tr¶ = Tæng sè tiÒn hµng mua chÞu trong kú Nî ph¶i tr¶ b×nh qu©n ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh tèc ®é thanh to¸n c¸c kho¶n ph¶i tr¶. ChØ tiªu nµy cµng lín th× doanh nghiÖp ph¶i thanh to¸n tiÒn hµng mua cµng nhanh, cã nghÜa lµ chØ tiªu nµy cµng lín doanh nghiÖp cµng kh«ng cã lîi. - Thêi gian mét vßng quay c¸c kho¶n ph¶i tr¶. Thêi gian mét vßng quay c¸c kho¶n ph¶i tr¶ = Thêi gian kú ph©n tÝch Sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i tr¶ ChØ tiªu nµy cho biÕt ®Ó quay ®îc mét vßng, c¸c kho¶n ph¶i tr¶ ph¶i mÊt mÊy ngµy. §Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng thanh to¸n cÇn xem xÐt sù biÕn ®éng vÒ c¬ cÊu c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶ vµ so s¸nh sè ®Çu kú víi sè cuèi kú th«ng qua viÖc lËp b¶ng ph©n tÝch c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶. B¶ng ph©n tÝch c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶. ChØ tiªu Sè ®Çu kú Sè cuèi kú Cuèi kú so víi ®Çu kú Sè tiÒn Tû träng Sè tiÒn Tû träng Chªnh lÖch Tû lÖ I- C¸c kho¶n ph¶i thu 1. Ph¶ithu kh¸ch hµng 2. Tr¶ tríc cho ngêi b¸n 39
  40. 40. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp 3. VAT ®îc khÊu trõ 4. Ph¶i thu néi bé 5. Ph¶i thu kh¸c II- C¸c kho¶n ph¶i tr¶ 1. Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n 2. Ngêi mua tr¶ tiÒn tríc 3. ThuÕ &c¸c kho¶n ph¶i Nép nhµ níc 4. Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn 5. Ph¶i tr¶ néi bé 6. Ph¶i tr¶ ph¶i nép kh¸c Tuy nhiªn, ®Ó cã nhËn xÐt s¸t thùc vÒ t×nh h×nh thanh to¸n cña doanh nghiÖp còng cÇn ph¶i kÕt hîp c¸c chØ tiªu trªn víi c¸c tµi liÖu h¹ch to¸n hµng ngµy vµ c¸c tµi liÖu kh¸c. 2- Ph©n tÝch nhu cÇu vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n. §Ó cã c¬ së ®¸nh gi¸ t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp tríc m¾t vµ triÓn väng trong thêi gian tíi, cÇn ph¶i ®i s©u ph©n tÝch nhu cÇu vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp. Dùa vµo tµi liÖu kÕ to¸n ®Ó lËp b¶ng sau : 40
  41. 41. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp B¶ng ph©n tÝch nhu cÇu vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n Nhu cÇu Sè tiÒn Kh¶ n¨ng Sè tiÒn I - C¸c kho¶n ph¶i thanh to¸n ngay : I- C¸c kho¶n cã thÓ thanh to¸n ngay 1. C¸c kho¶n nî qu¸ h¹n 1. TiÒn mÆt Nhµ níc 2. TiÒn göi ng©n hµng Nhµ cung cÊp 3. C¸c kho¶n t¬ng ®¬ng tiÒn … 2. C¸c kho¶n nî ®Õn h¹n II - C¸c kho¶n ph¶i thanh to¸n trong thêi gian tíi II- C¸c kho¶n cã thÓ thanh to¸n trong thêi gian tíi 1. Th¸ng tíi 1. Th¸ng tíi Ng©n s¸ch Kho¶n ph¶i thu Ng©n hµng Hµng göi b¸n … … 2. Quý tíi 2. Quý tíi 3. Hai quý tíi 3. Hai quý tíi … … Céng Céng Trªn c¬ së b¶ng ph©n tÝch ta tÝnh chØ tiªu : HÖ sè kh¶ n¨ng thanh to¸n hiÖn thêi = TiÒn vµ t¬ng ®¬ng tiÒn C¸c kho¶n nî qu¸ h¹n vµ ®Õn h¹n HÖ sè kh¶ n¨ng thanh to¸n trong thêi gian tíi = C¸c kho¶n cã thÓ thanh to¸n trong thêi gian tíi C¸c kho¶n ph¶i thanh to¸n trong thêi gian tíi NÕu c¸c chØ tiªu nµy lín h¬n hoÆc b»ng 1 chøng tá doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ t×nh h×nh tµi chÝnh b×nh thêng hoÆc kh¶ quan. NÕu chØ tiªu nµy nhá h¬n 1 chøng tá doanh nghiÖp kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ nÕu chØ tiªu nµy gÇn b»ng 0 th× doanh nghiÖp bÞ ph¸ s¶n, kh«ng cßn kh¶ n¨ng thanh to¸n. 41
  42. 42. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp PhÇn II thùc tr¹ng h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô thanh to¸n t¹i c«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ ®«ng ¸(east-asian). I - tæng quan vÒ c«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ ®«ng ¸. 1. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty C«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ EAST-ASIAN lµ mét lo¹i h×nh doanh nghiÖp t nh©n ®îc thµnh lËp vµo ngµy 17 th¸ng 05 n¨m 2002 theo quyÕt ®inh: 0102000230, trô së ®Æt t¹i sè 2 ngâ 190 Gi¶i Phãng, Hµ Néi. Lµ mét c«ng ty t nh©n ®îc thµnh lËp vµo nh÷ng n¨m ®Çu cña thêi kú ®æi míi ë níc ta, chuyÓn ®æi tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng theo ®Þnh híng XHCN. Còng nh nhiÒu c«ng ty t nh©n kh¸c ë ViÖt Nam nh÷ng n¨m ®Çu míi thµnh lËp c«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ EAST-ASIAN ®· gÆp ph¶i kh«ng Ýt nh÷ng khã kh¨n vµ thö th¸ch cho c¸c doanh nghiÖp non trÎ trong c¬ chÕ míi cña nÒn kinh tÕ. Nhng víi quyÕt t©m vît khã ®Ó ®øng v÷ng trong c¬ chÕ thÞ trêng ®ang ngµy cµng ph¸t triÓn ë Viªt nam, c«ng ty ®· m¹nh d¹n ®Çu t trang thiÕt bÞ m¸y mãc còng nh ®Çu t vÒ mÆt con ngêi ®Ó kh«ng ngõng më réng thÞ trêng ®a d¹ng ho¸ s¶n phÈm, nh»m t¹o ®îc niÒm tin v÷ng tr¾c trªn thÞ trêng ®Ó t¹o tiÒn ®Ò ph¸t triÓn cho nh÷ng n¨m tíi. Tõ mét c«ng ty khi thµnh lËp chØ vÎn vÑn cã ba kü s vµ n¨m nh©n viªn kü thuËt, s¶n phÈm cña c«ng ty chØ lµ nh÷ng m¸y tÝnh ®îc n¾p r¸p thñ c«ng, nh÷ng s¶n phÈm phÇn mÒm ®¬n gi¶n ®Ó b¸n ra thÞ trêng. MÆc dï míi thµnh lËp ®îc h¬n 5 n¨m tuæi ®êi cßn Ýt nhng ®Õn nay c«ng ty ®· t¹o cho m×nh mét chç ®øng v÷ng ch¾c trªn th¬ng trêngvµ thÞ trêng tin häc. C«ng ty ®· t¹o dùng mèi quan hÖ æn ®Þnh víi nhiÒu kh¸c hµng lín trong vµ ngoµi níc. C¸c s¶n phÈm cña c«ng ty lu«n t¹o ®îc uy tÝn vµ ®îc kh¸ch hµng a chuéng. Trô së chÝnh míi cña c«ng ty ®Æt t¹i sè 2 ngâ 190 ®êng Gi¶i Phãng, QuËn Thanh Xu©n, Hµ Néi. §Õn nay tæng sè nh©n viªn lµ 50 ngêi trong ®ã sè kü s Tin häc ®iÖn tö lµ 30 ngêi, cö nh©n kinh tÕ lµ 20 ngêi . Qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña c«ng ty ®îc chia lµm hai giai ®o¹n: 2002_2004 vµ 2004 ®Õn nay. Giai ®o¹n 1: 2002_ 2004 NhiÖm vô : nghiªn cøu khoa häc ,nghiªn cøu thÞ trêngvµ thùc hiÖn c¸c hîp ®ång kinh tÕ. C«ng ty kinh doanh theo híng l¾p r¸p thiÕt bÞ m¸y tÝnh thñ c«ng,t×m kiÕm kh¸ch hµng, t¹o ch÷ tÝn. Giai ®o¹n 2: Tõ n¨m 2004®Õn nay. C«ng ty ph¸t triÓn víi tèc ®é nhanh chãng vµ trë thµnh c«ng ty kh¸ m¹nh, cã uy tÝn vÒ lÜnh vùc tin häc ë ViÖt Nam, cã quan hÖ réng r·i víi c¸c h·ng m¸y tÝnh lín trªn ThÕ giíi , më ra hµng lo¹t c¸c trung t©m øng dông tin häc t¹i ViÖt Nam, bíc ®Çu x©m nhËp thÞ trêng ThÕ giíi.C«ng ty ho¹t ®éng theo híng chñ ®¹o lµ tin häc , dÞch vô sau b¸n hµng vµ ®¹t ®îc nh÷ng thµnh tùu to lín gãp phÇn nhá vµo c«ng cuéc ®æi míi cña ®Êt níc .Vµ ngµy cµng kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ cña m×nh trong lÜnh vùc c«ng nghÖ th«ng tin . 42
  43. 43. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp C¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh sù ph¸t triÓn cña c«ng ty trong 3 n¨m 2002, 2003, 2004 B¶ng hÖ thèng c¸c chØ tiªu §¬n vÞ tÝnh: VN§ STT ChØ tiªu N¨m 2002 N¨m 2003 N¨m 2004 1 Tæng doanh thu 3,526,489,568 4,926,416,895 5,789,324,819 2 C¸c kho¶n gi¶m trõ 39,856,732 65,497,654 95,746,387 3 Doanh thu thuÇn 3,486,632,836 4,860,919,241 5,693,578,432 4 Gi¸ vèn hµng b¸n 3,359,823,245 4,539,815,682 4,997,808,032 5 Lîi nhuËn gép 126,809,591 321,103,559 695,770,400 6 Chi phÝ b¸n hµng 13,796,542 69,894,235 125,409,125 7 Chi phÝ QLDN 27,645,836 71,524,615 72,047,321 8 LN thuÇn tõ H§KD 85,367,213 179,684,709 498,313,954 a. Thu nhËp H§TC 9,824,750 14,356,719 25,643,057 b. Chi phÝ H§TC 11,964,423 15,978,213 29,145,789 9 LN tõ ho¹t ®éng TC -2,139,673 -1,621,494 -3,502,732 a. Thu nhËp bÊt th- êng 2,561,389 1,321,943 65,561,389 b. Chi phÝ bÊt th- êng 2,415,623 3,170,562 25,415,623 10 LN tõ H§BT 145,766 -1,848,619 40,145,766 11 Tæng LN tríc thuÕ 83,373,306 176,214,596 534,956,988 12 ThuÕ TNDN 26,679,458 56,388,671 171,186,236 13 Lîi nhuËn sau thuÕ 56,693,848 119,825,925 363,770,752 14 TØ suÊt LN/ doanh thu 0.016 0.024 0.063 15 TØ lÖ doanh thu / gi¸ vèn 1.050 1.085 1.158 16 TØ lÖ lîi nhuËn / vèn 0.019 0.024 0.071 17 TØ lÖ doanh thu / vèn 1.199 0.989 1.130 Doanh thu thuÇn cña c¶ c«ng ty t¨ng tõ 3.486.632.836 VND n¨m 2002 lªn 4.860.919.241 VND n¨m 2003 (t¬ng ®¬ng víi 139%) vµ n¨m 2004 lµ 5.693.578.432 VND (so víi n¨m 2003 lµ 117%). Tuy nhiªn, do chi phÝ b¸n hµng n¨m 2003 lµ 69.89.235 VND , n¨m 2004 lµ 125.409.125 VND cao h¬n rÊt nhiÒu so víi n¨m 2002 chØ cã 13.796.542VND. Bªn c¹nh ®ã, lç tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh t¨ng lªn, tõ ©m 2.139.673 VND n¨m 2002 lªn tíi ©m 1.621.494 VND n¨m 2003 , ©m 3.502.732 VND n¨m 2004. §ã lµ nh÷ng nguyªn nh©n chñ yÕu lµm cho lîi nhuËn sau thuÕ n¨m 2003 chØ ®¹t 119.825.925 VND (t¨ng lªn 63.132.077 VND so víi n¨m 2002 t¬ng ®¬ng víi 111,35%) vµ n¨m 2004 ®¹t 363.770.752 VND (t¨ng lªn 307.076.904VND so víi n¨m 2002 t¬ng ®¬ng víi ®¹t 203.58%). 43
  44. 44. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Sè nh©n viªn cña c«ng ty liªn tôc t¨ng, tõ 20 ngêi n¨m 2002 lªn 30 ngêi n¨m 2003, 40 ngêi n¨m 2004 . 2- NhiÖm vô kinh doanh cña c«ng ty. C«ng ty cæ phÇn ®Çu t vµ ph¸t triÓn c«ng nghÖ EAST-ASIAN lµ mét ®¬n vÞ ho¹ch to¸n kinh doanh ®éc lËp, cã t c¸ch ph¸p nh©n, cã tµi kho¶n riªng t¹i ng©n hµng, cã con dÊu riªng ®Ó giao dÞch. C«ng ty ®îc quyÒn tù chñ vÒ tµi chÝnh vµ ho¹t ®éng kinh doanh theo ph¸p luËt cña nhµ níc ViÖt Nam. C«ng ty cã tr¸ch nhiÖm thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi ng©n s¸ch Nhµ níc, víi cÊp trªn vµ ®èi víi ngêi lao ®éng trong doanh nghiÖp. C«ng ty tæ chøc vµ thùc hiÖn ph¹m vi quyÒn h¹n cña m×nh ®èi víi c¸c ho¹t ®éng: - T vÊn, x©y dùng vµ triÓn khai c¸c hîp ®ång, kÕ ho¹ch, dù ¸n… - T vÊn, thiÕt kÕ øng dông phÇn mÒm. - DÞch vô kü thuËt trong lÜnh vùc §iÖn tö-Tin häc. - HuÊn luyÖn, ®µo t¹o, l¾p ®Æt b¶o hµnh b¶o tr× vµ c¸c dÞch vô kh¸c - T vÊn, ®Çu t liªn doanh liªn kÕt trong vµ ngoµi níc - S¶n xuÊt , l¾p r¸p s¶n phÈm ®iÖn tñ tin häc 3- §Æc ®iÓm tæ chøc qu¶n lý ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty Lµ c«ng ty cæ phÇn ®Çu t, nªn c«ng ty ®· chän m« h×nh tæ chøc theo c¬ cÊu trùc tuyÕn nh sau: S¬ ®å tæ chøc cña c«ng ty Bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty ®îc tæ chøc thµnh c¸c phßng, c¸c trung t©m phï hîp víi ®Æc ®iÓm kinh doanh cña c«ng ty vµ ®iÒu lÖ tæ chøc ho¹t ®éng cña c«ng ty do 44 héi ®ång qu¶n trÞ Phßng tiªu thô Phßng kÕ ho¹ch kinh doanh Phßng Maketing Phßng Tµi vô Phßng Hµnh ChÝn h phã gi¸m ®èc phô tr¸ch kinh doanh phã gi¸m ®èc phô tr¸ch Tµi ChÝnh Gi¸m®èc ®iÒu hµnh
  45. 45. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Héi ®ång Thµnh viªn phª duyÖt. §øng ®Çu lµ Gi¸m ®èc ®iÒu hµnh c«ng ty. Gi¸m ®èc ®iÒu hµnh lµ ®¹i diÖn ph¸p nh©n cña c«ng ty cã tr¸ch nhiÖm tiÕp nhËn, sö dông b¶o toµn vµ ph¸t triÓn vèn cña c«ng ty. Gióp viÖc cho Gi¸m ®èc ®iÒu hµnh cã 2 phã gi¸m ®èc chuyªn tr¸ch ®îc ph©n c«ng qu¶n lý c¸c trung t©m vµ v¨n phßng, cô thÓ lµ: - Phã gi¸m ®èc phô tr¸ch kinh doanh - Phã gi¸m ®èc phô tr¸ch tµi chÝnh C¸c phã gi¸m ®èc trùc tiÕp ®iÒu hµnh c¸c trung t©m vµ v¨n phßng mµ m×nh phô tr¸ch, chÞu tr¸ch nhiÖm tríc Gi¸m ®èc vÒ nhiÖm vô ®îc giao vµ ho¹t ®éng cña c¸c trung t©m, phßng ban trong c«ng viÖc cung cÊp th«ng tin thuéc ph¹m vi chøc n¨ng phôc vô cho viÖc ra quyÕt ®Þnh qu¶n lý vµ chØ ®¹o kÞp thêi cña Gi¸m ®èc. Mçi phßng ban ®Òu cã chøc n¨ng, nhiÖm vô râ rµng nhng gi÷a c¸c phßng ban ®Òu cã mèi liªn hÖ mËt thiÕt víi nhau thÓ hiÖn tõ viÖc cung cÊp th«ng tin giao dÞch, ký kÕt, thùc hiÖn hîp ®ång ®Õn kh©u thanh lý hîp ®ång kinh doanh theo quyÕt ®Þnh cña Gi¸m ®èc, mçi phßng ban cã chøc n¨ng cô thÓ sau: Phßng tiªu thô: cã chøc n¨ng tiªu thô s¶n phÈm lµm sao ®Ó b¸n ®îc hµng mét c¸ch nhanh nhÊt. Phßng kÕ ho¹ch kinh doanh : Nghiªn cøu thÞ trêng tin häc trong níc vµ quèc tÕ nh»m t×m kiÕm ®èi t¸c vµ thùc hiÖn c¸c hîp ®ång theo kÕ ho¹ch kinh doanh. ChuyÓn giao c«ng nghÖ tin häc tiªn tiÕn trªn thÕ giíi vµ ViÖt Nam th«ng qua c¸c hîp ®ång kinh tÕ. Qu¶n lý vµ ®Ò xuÊt chÝnh s¸ch gi¸, ®iÒu kiÖn ®Ó c¸c s¶n phÈm tin häc, qu¶n lý vµ ph©n phèi kho hµng c«ng nghÖ th«ng tin. X©y dùng chÝnh s¸ch vµ tæ chøc triÓn khai c¸c ho¹t ®éng cña c«ng ty, chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶ng c¸o cho c«ng ty. Phßng marketing: Thùc hiÖn chiÕn lîc qu¶ng c¸o s¶n phÈm nh»m t¨ng uy tÝn cña th¬ng hiÖu lªn.Lu«n híng dÉn vµ qu¶ng b¸ s¶n phÈm cña m×nh ®Õn ngêi tiªu dïng ®©y lµ kh©u then chèt ¶nh hëng ®Õn lîi nhuËn cña c«ng ty. Phßng tµi vô : Qu¶n lý vµ kiÓm tra c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ, tµi chÝnh theo yªu cÇu qu¶n lý cña Nhµ níc vµ c«ng ty ®îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c chÕ ®é b¸o c¸o. Cung cÊp ®Çy ®ñ chÝnh s¸ch kÞp thêi vÒ c¸c th«ng tin vÒ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ tµi chÝnh cña c«ng ty.Gióp cho ban gi¸m ®èc ®a ra quyÕt ®Þnh ®óng lóc , kÞp thêi, ®¹t hÖ qu¶ cao. §¶m b¶o c¸c c«ng viÖc phôc vô kinh doanh cña c«ng ty cïng ban gi¸m ®èc ®¶m b¶o nguån vèn cho c¸c ho¹t ®éng kinh doanh. Phßng hµnh chÝnh : §©y dîc coi nh mät bé phËn v¨n phßng cña c«ng ty thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch ®èi néi vµ ®èi ngo¹i, gi¶i quyÕt c¸c thñ tôc hµnh chÝnh nh giÊy tê, c¸c trang thiÕt bÞ, c¸c ph¬ng tiÖn vËn t¶i. Tæ chøc qu¶n trÞ c¶i thiÖn ®iÒu kiÖn sinh ho¹t cho c¸c c¸n bé c«ng nh©n viªn trong n¬i lµm viÖc. Thùc hiÖn c¸c thñ tôc vÒ hîp t¸c quèc tÕ, c¸c thñ tôc cho c¸n bé ®i c«ng t¸c, c¸c trung t©m lµ c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ, ho¹t ®éng theo h×nh thøc b¸o sè chÞu sù gi¸m s¸t vµ ®iÒu hµnh trùc tiÕp cña c¸c phã gi¸m ®èc. 4- §Æc ®iÓm tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n . 4. 1-Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n 45
  46. 46. Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp Bé m¸y kÕ to¸n cña doanh nghiÖp theo m« h×nh tËp trung. - Trëng phßng tµi vô kiªm kÕ to¸n trëng : cã nhiÖm vô l·nh ®¹o chung vÒ c«ng t¸c kÕ to¸n, kÝ duyÖt thu, chi, tr×nh duyÖt kÕ ho¹ch tµi chÝnh, tæ chøc vµ kiÓm tra c«ng t¸c kÕ to¸n t¹i v¨n phßng c«ng ty. - Phã phßng tµi vô kiªm kiÓm so¸t Tµi chÝnh : thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc do trëng phßng giao, trùc tiÕp gi¶i quyÕt mét sè c«ng viÖc nh: s¾p xÕp nh©n sù trong 46 tr­ëng phßng kÕ to¸n tr­ëng phã phßng nhãm vËt t­ nhãm ph©n tÝch nhãm kÕ to¸n Tæ hµng hãa Tæ ph¶i tr¶ Tæ ph¶i thu Tæ tiÒn Tæ tæng hîp Kho hµng Thñ kho

×