Kt234

324 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
324
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kt234

  1. 1. KÕ to¸n ph¸p Ch¬ng 1: Kh¸i qu¸t chung vÒ hÖ thèng kÕ to¸n ph¸p. I. Mét sè vÊn ®Ò vÒ b¶n chÊt, ®èi tîng vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n kÕ to¸n. 1. B¶n chÊt. KÕ to¸n ph¸p lµ ph¬ng ph¸p ®o lêng vµ tÝnh to¸n cho qu¶n lý vµ c¸c ®èi tîng kh¸c quan t©m c¸c th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh; Gióp cho c¸c ®èi tîng nµy ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh doanh phï hîp. − Vai trß cña kÕ to¸n: cã t¸c dông cung cÊp th«ng tin cho c¸c ®èi tîng sau + C¸c nhµ qu¶n trÞ doanh nghiÖp. + C¸c nhµ ®Çu t. + Nh÷ng ngêi cung cÊp tÝn dông. + C¸c c¬ quan qu¶n lý cña Nhµ Níc. + C¸c ®èi tîng kh¸c, nh: nhµ cung cÊp, kh¸ch hµng, nh©n viªn, ... − NhiÖm vô: + Ghi nhËn, ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh trong mét tæ chøc, mét ®¬n vÞ nªn chøng tõ. + Ph©n lo¹i, tËp hîp c¸c nghiÖp vô kinh tÕ theo tõng ®èi tîng. + Kho¸ sæ kÕ to¸n. + Ghi c¸c bót to¸n ®iÒu chØnh hay kÕt chuyÓn cÇn thiÕt. + LËp b¸o c¸o kÕ to¸n. 2. §èi tîng. − Tµi s¶n (tµi s¶n cã): lµ toµn bé nh÷ng thø h÷u h×nh vµ v« h×nh mµ doanh nghiÖp ®ang qu¶n lý vµ n¾m quyÒn víi môc ®Ých thu ®îc lîi Ých trong t¬ng lai. Bao gåm 2 lo¹i chÝnh lµ: TSL§ vµ TSB§. − Nguån vèn (tµi s¶n nî): ph¶n ¸nh nguån h×nh thµnh nªn c¸c tµi s¶n cã trong doanh nghiÖp , gåm 2 nguån: NVCSH vµ C«ng nî ph¶i tr¶. − Qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp. − C¸c mèi quan hÖ kinh tÕ, ph¸p lý: ∑ tµi s¶n cã = ∑ tµi s¶n nî, ... 1
  2. 2. KÕ to¸n ph¸p 3. HÖ thèng ph¬ng ph¸p nghiªn cøu cña kÕ to¸n. Ph¬ng ph¸p chøng tõ. Ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸. Ph¬ng ph¸p ®èi øng tµi kho¶n. Ph¬ng ph¸p tæng hîp c©n ®èi kÕ to¸n. II. Tµi kho¶n vµ ph©n lo¹i tµi kho¶n. 1. Kh¸i niÖm vµ nguyªn t¾c ghi TK. − TK lµ mét “b¶ng kª” nh»m theo dâi theo thêi gian vµ hÖ thèng ®Ó ph¶n ¸nh mét c¸ch thêng xuyªn vµ liªn tôc c¸c ®èi tîng cña kÕ to¸n theo néi dung kinh tÕ. − Tµi kho¶n thùc tÕ lµ c¸c cuèn sæ hay trang sæ cã nhiÒu cét. Tuy nhiªn vÒ mÆt lý thuyÕt cã thÓ m« h×nh ho¸ TK theo h×nh thøc ch÷ T. Tªn TK Nî Cã Nh vËy TK bao gåm 3 yÕu tè: Tªn TK Bªn tr¸i : bªn nî Bªn ph¶i : bªn cã − Nguyªn t¾c x©y dùng TK: + Ph¶i cã nhiÒu lo¹i TK kh¸c nhau ®Ó ph¶n ¸nh ®îc TS cã, TS nî vµ qu¸ tr×nh kinh doanh cña doanh nghiÖp. + KÕt cÊu cña TK TS cã ph¶i ngîc víi kÕt cÊu cña TK TS nî. + Sè t¨ng trong kú ph¶i ph¶n ¸nh cïng bªn víi SD§K vµ sè ph¸t sinh gi¶m ®îc ghi ë phÇn ®èi diÖn. + TK TS cã SD lu«n ë bªn nî. + TK TS nî SD lu«n ë bªn cã. − Nguyªn t¾c ghi TK: + Trong mçi TK c¸c kho¶n t¨ng ®îc tËp hîp vÒ mét bªn, cßn bªn kia tËp hîp sè gi¶m. + Ghi nî hay cã 1 TK nghÜa lµ ghi mét sè tiÒn vµo bªn nî hay bªn cã. + SD cña TK lµ phÇn chªnh lÖch gi÷a bªn nî vµ bªn cã. 2
  3. 3. KÕ to¸n ph¸p 2. c¸c quan hÖ ®èi øng TK. TS cã ↑ - TS cã ≠ ↓. TS nî ↑ - TS nî ≠ ↓. TS cã ↑ - TS nî ↑. TS cã ↓ - TS nî ↓. 3. Nguyªn t¾c ghi sæ kÐp. Lµ ghi sè tiÒn ë mét nghiÖp vô ph¸t sinh vµo bªn nî cña TK nµy, ®ång thêi ghi vµo bªn cã cña 1 hay nhiÒu TK ≠ vµ ngîc l¹i. Thùc chÊt lµ ghi nî TK nµy víi ghi cã TK ≠ víi sè tiÒn = nhau. Tríc khi ghi kÐp vµo TK, ®Ó tr¸nh nhÇm lÉn KT c¨n cø vµo nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh ®· ghi trªn chøng tõ ®Ó §K (lµ viÖc st tÝnh chÊt cña nghiÖp vô vµ x¸c ®Þnh nghi nî TK nµo; ghi cã TK nµo vµ víi sè tiÒn lµ bao nhiªu?). §K bao gåm §K gi¶n ®¬n liªn quan (lµ §K chØ liªn quan ®Õn 2 TK) vµ §K phøc t¹p. 4. HÖ thèng TK KT thèng nhÊt hiÖn hµnh cña Ph¸p. a, C¸c thuËn lîi cña hÖ thèng TK KT thèng nhÊt. − §èi víi doanh nghiÖp: + Gióp doanh nghiÖp lùa chän chÝnh x¸c h¬n TK sö dông, ND ph¶n ¸nh trªn TK vµ nguyªn t¾c ghi chÐp tõng TK. + So s¸nh ®îc c¸c chØ tiªu gi÷a c¸c doanh nghiÖp kh¸c nhau trong cïng mét ngµnh, gióp cho viÖc x¸c ®Þnh ®èi thñ c¹nh tranh ®Ó tõ ®ã cã biÖn ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ kinh doanh. − §èi víi toµn bé nÒn kinh tÕ: + TËp hîp ®îc c¸c chØ tiªu kinh tÕ thèng nhÊt trªn c¬ së sè liÖu kÕ to¸n ®ång nhÊt. + N¾m v÷ng h¬n t×nh h×nh ë tõng doanh nghiÖp còng nh vÒ tiÒm n¨ng ®Ó cã ®îc nh÷ng chÝnh s¸ch vÜ m« phï hîp. − §èi víi nhµ cung cÊp, ng©n hµng, .. + DÔ dµng ®¸nh gi¸ ®îc hiÖu qu¶ kinh doanh cña tõng doanh nghiÖp. + DÔ h¬n vµ hiÖu qu¶ h¬n trong viÖc kiÓm tra, thanh tra c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ. 3
  4. 4. KÕ to¸n ph¸p b. LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn hÖ thèng TK KT Ph¸p. − HÖ thèng TK KT ®Çu tiªn ë Ph¸p ®îc h×nh thµnh n¨m 1947. HÖ thèng nµy t¸ch biÖt gi÷a phÇn KTTC vµ phÇn KTQT. HÖ thèng TK nµy ®îc söa ®æi, bæ sung n¨m 1957. − HÖ thèng TK KT 1957 ®îc thay thÕ bëi hÖ thèng TK KT 1982. HÖ thèng nµy ®îc sö dông ®Õn tËn hiÖn nay. c. lo¹i TK vµ kÕt cÊu cña tõng lo¹i. HÖ thèng TK KT 1982 bao gåm 9 lo¹i: − Tõ TK lo¹i 1 → lo¹i 8: thuéc ph¹m vi cña KTTC (KT tæng qu¸t). − TK lo¹i 9: dïng cho KTQT.  Trong ph¹m vi KTTC gåm 8 lo¹i: + TK lo¹i 1: C¸c TK vèn bao gåm: vèn c«ng ty, VCSH ≠ vµ tiÒn vay. C¸c TK thuéc lo¹i nµy cã SD cã trõ 2 TK 119 vµ 129. + TK lo¹i 2: C¸c TK TSB§. C¸c TK nµy cã SD nî trõ 2 TK 28 vµ 29. + TK lo¹i 3: TK hµng tån kho vµ dë dang. C¸c TK cã SD nî trõ TK 39. + TK lo¹i 4: C¸c TK ngêi thø 3 (TK thanh to¸n). C¸c TK nµy cã thÓ d nî (®èi víi nh÷ng TK ph¶i thu) hoÆc d cã (®èi víi nh÷ng TK ph¶i tr¶). + TK lo¹i 5: C¸c TK tµi chÝnh. C¸c TK nµy cã SD nî trõ TK 59. 5 lo¹i TK nªu trªn lµ nh÷ng TK thuéc b¶ng C§KT. + TK lo¹i 6: C¸c TK chi phÝ. + TK lo¹i 7: C¸c TK lîi tøc (thu nhËp) ... Hai lo¹i TK nµy lµ nh÷ng TK qu¶n lý chung kh«ng cã SD. + TK lo¹i 8: Nh÷ng TK ®Æc biÖt. Dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô mang tÝnh ®Æc biÖt, thµnh lËp, hîp nhÊt, gi¶i thÓ, ph¸ s¶n.  KÕt cÊu cña 7 lo¹i TK nh sau: 4 TK TS Nî (lo¹i1) D§K TS ↓ TS ↑ DCK TK TS cã (lo¹i 2, 3, 5) D§K TS ↑ TS ↓ DCK
  5. 5. KÕ to¸n ph¸p  Trong ph¹m vi KTQT: C¸c TK sö dông lµ TK lo¹i 9. Ghi chÐp vµo nh÷ng TK lo¹i nµy theo nh÷ng tiªu chuÈn riªng. d. C¬ cÊu thËp ph©n cña c¸c TK. STT tõ 1 → 9 lµm thµnh sè ®Çu tiªn cña TK chóng dïng ®Ó chØ lo¹i TK. Mçi TK ®îc chia thµnh c¸c tiÓu kho¶n, tiÕt kho¶n, sè hiÖu cña TK chi tiÕt nµy bao giê còng më ®Çu b»ng sè hiÖu ®· chia ra nã. VÞ trÝ cña tõng ch÷ sè trong toµn bé sè hiÖu cña TK cã gi¸ trÞ chØ dÉn c¸c nghiÖp vô ®îc ghi chÐp vµo TK nµy e. ý nghÜa cña sè 0 tËn cïng. Trong nh÷ng TK cã 2 ch÷ sè, sè 0 tËn cïng dïng ®Ó ph©n t¸ch nghiÖp vô. Nh÷ng TK cã 3 ch÷ sè trë lªn th× sè 0 tËn cïng cña TK cã t¸c dông nh lµ 1 TK tËp hîp hay TK tæng hîp ®èi víi nh÷ng TK cïng bËc víi nã nhng cã sè tËn cïng tõ 1 → 8. g. ý nghÜa cña sè 9 tËn cïng. − Trong TK cã 2 ch÷ sè, c¸c TK thuéc b¶ng C§KT nÕu cã sè 9 tËn cïng chØ ra ®ã lµ c¸c TK dù phßng ↓ gi¸ TS. VÝ dô: TK 29, 39, 49, 59. 5 TK thanh to¸n (lo¹i 4) D§K (ph¶n ¸nh sè D§K (sè ph¶i thu ®Çu kú) ph¶i tr¶ §K) Ph¶i thu ↑ Ph¶i tr¶ ↑ Ph¶i tr¶ ↓ Ph¶i thu↓ DCK TK CP (lo¹i6) TËp hîp CP ph¸t C¸c kho¶n ghi ↓ CP sinh trong kú KÕt chuyÓn CP sang TK 12 TK TN (lo¹i7) C¸c kho¶n ghi ↓ TN TËp hîp c¸c kho¶n KÕt chuyÓn TN TN PS trong kú sang TK 12 TK 12 (Kq niªn ®é) CP ®­îc KC sang TN ®­îc KC sang tõ tõ TK lo¹i 6 TK lo¹i 7 Σ CP Σ TN L·i (nÕu cã) Lç (nÕu cã) Céng luü kÕ Céng luü kÕ
  6. 6. KÕ to¸n ph¸p − §èi víi TK cã 3 ch÷ sè trë lªn, nÕu cã sè 9 tËn cïng cho phÐp h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô cã ND ngîc l¹i vµ c¸c ND ®· ghi trªn TK cïng bËc cã sè tËn cïng tõ 1 → 8. VÝ dô 1: TK 409 lµ TK cã kÕt cÊu ngîc víi TK 401 → 408 (TK 401 → 408 lu«n d cã cßn TK 409 d nî). VÝ dô 2: TK 709 lu«n cã kÕt ngîc víi TK 701 → 708 (TK 701 → 708 ↑ ®îc ghi, ↓ ®îc ghi nî, cßn TK 709 th× ngîc l¹i). III. Sæ KÕ to¸n. 1. Sæ nhËt ký. a. Kh¸i niÖm. − Lµ sæ dïng ®Ó ghi hµng ngµy c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh theo tr×nh tù thêi gian. Theo luËt th¬ng m¹i Ph¸p, c¸c doanh nghiÖp ph¶i sö dông sæ nhËt ký, c¸c trang sæ ®îc ®¸nh sè liªn tôc. Qu¸ tr×nh sö dông sæ kh«ng ®îc xÐ sæ, kh«ng ®îc bá trèng trªn sæ, kh«ng ®îc ghi ngoµi lÒ, kh«ng ®îc tÈy xo¸, g¹ch bá b»ng c¸ch c¹o söa hoÆc tÈy hay b»ng mùc ho¸ häc mµ ph¶i ch÷a sæ theo ph¬ng ph¸p quy ®Þnh (nÕu cã sai sãt). − Sæ nhËt ký ph¶i ®îc lu gi÷ trong 10 n¨m kÓ tõ ngµy ghi chÐp nghiÖp vô cuèi cïng. b. Ph¬ng ph¸p ghi sæ nhËt ký. - Dïng ®Ó ghi tÊt c¶ c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh theo tr×nh tù thêi gian. - Mçi TK ®îc ghi 1 dßng vµo sæ nhËt ký. - C¸c nghiÖp vô ®îc ng¨n c¸ch nhau bëi ngµy th¸ng ph¸t sinh cña nghiÖp vô vµ sè liÖu cña chøng tõ gèc. - PhÇn diÔn gi¶i c¸c sæ nhËt ký lµ phÇn gi¶i thÝch cô thÓ vÒ nghiÖp vô kÕ to¸n. Th«ng tin dïng ®Ó diÔn gi¶i lÊy tõ chøng tõ. - Cuèi trang ph¶i tiÕn hµnh céng cét nî vµ cét cã vµ ghi “Céng mang sang” ë cuèi trang. Sang trang sau sè tæng cét ë cuèi trang tríc ®îc viÕt “Céng trang tríc”. Sæ nhËt ký Sè hiÖu TK DiÔn gi¶i Sè tiÒn Ghi Nî Ghi Cã Ghi Nî Ghi Cã Céng VD1: 6
  7. 7. KÕ to¸n ph¸p T¹i dn M trong th¸ng 1/N cã mét sè nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh sau ®©y: 1. Ngµy 2.1. Kh¸ch hµng thanh to¸n nî cho dn =TGNH, sè tiÒn 500.000 F – chøng tõ sè 0123 2. Ngµy 5.1. Mua hµng ho¸ nhËp kho theo gi¸ cha thuÕ TVA 20.000 F, thuÕ TVA 18,6%. Dn ®· thanh to¸n cho nhµ cung cÊp = TGNH, sÐc chuyÓn tiÒn sè 0567. 3. Ngµy 20.1. Dn ®· thanh to¸n tiÒn qu¶ng c¸o 2.000 F. ®iÖn tho¹i 5.000 F. b»ng TGNH (sÐc chuyÓn tiÒn sè 0568). Yªu cÇu: Ghi nhËt ký 3 nghiÖp vô trªn. Híng dÉn: NV1: Nî TK 512 : 50.000 Cã TK 411 : 50.000 NV2: Nî TK 607 : 50.000 Nî TK 4456 : 9.300 Cã TK 512 : 59.300 NV3: Nî TK 623 : 2.000 Nî TK 626 : 5.000 Cã TK 512 : 7.000 Sè hiÖu TK DiÔn gi¶i Sè tiÒn Ghi Nî Ghi Cã Ghi Nî Ghi Cã 512 607 4456 623 626 411 512 512 Ngµy 2.1.N, sè CT: 0123 Ng©n hµng Kh¸ch hµng (Kh¸ch hµng thanh to¸n nî qua ng©n hµng) Ngµy 5.1.N, sè CT: 0567 Mua hµng ho¸ ThuÕ TVA Ng©n hµng (Mua h2 nhËp kho, TVA 18,6%, thanh to¸n = TGBH) Ngµy 20.1.N, sè CT: 0568 Qu¶ng c¸o TiÒn ®iÖn tho¹i Ng©n hµng 50.000 50.000 9.300 2.000 5.000 50.000 59.300 7.000 7
  8. 8. KÕ to¸n ph¸p (Dn thanh to¸n tiÒn qu¶ng c¸o, tiÒn ®iÖn tho¹i = TGNH). Céng 116.300 116.300 2. Sæ c¸i. a. Kh¸i niÖm: Lµ sæ ph©n lo¹i c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ®· ®îc ghi trªn sæ nhËt ký theo tõng TK. Sæ nµy cÇn ®îc thiÕt kÕ theo sæ quyÓn, sæ tê rêi, sæ cã h×nh thøc 2 bªn hay 1 bªn. Ghi vµo sæ c¸i trªn c¬ së c¸c th«ng tin ®· ghi trªn sæ nhËt ký. MÉu sæ c¸i: Sæ c¸i Tªn TK:.... Sè hiÖu:...... Ngµy th¸ng TK ®èi øng vµ diÔn gi¶i Trang sæ nhËt ký Sè tiÒn Nî Cã Sè d ®Çu kú. Sè PS trong kú. Céng ph¸t sinh: SDCK (céng cét): Céng luü kÕ CK: b. Ph¬ng ph¸p ghi sæ c¸i.  Ghi sæ c¸i ®îc ghi ®Þnh kú.  Ghi ngµy th¸ng PS cña nghiÖp vô.  Th«ng tin ghi sæ c¸i lµ sæ nhËt ký. Sau khi ghi sæ c¸i ph¶i ®¸nh dÊu vµo sæ nhËt ký ®Ó ph©n biÖt nghiÖp vô nµy ®· ®îc ghi vµo sæ c¸i. VD2: 8
  9. 9. KÕ to¸n ph¸p Víi tµi liÖu ®· cho ë VD1. Gi¶ sö TGNH ®Çu th¸ng 1 dn lµ 200.000 F. Yªu cÇu: Më vµ ghi sæ c¸i TK tiÒn NH. Sæ c¸i Tªn TK: Ng©n hµng, Sè hiÖu: 512 Ngµy th¸ng TK ®èi øng vµ diÔn gi¶i Trang sæ nhËt ký Sè tiÒn Nî cã 1/1/N. 2/1/N. 5/1/N. 20/1/N SD§K TK 411 – kh¸ch hµng thanh to¸n. TK 607 – Mua hµng ho¸ nhËp kho. TK 4456 – TVA ®îc khÊu trõ. TK 623 – CP qu¶ng c¸o. TK 626 – CP tiÒn ®iÖn tho¹i. 01 01 01 01 01 200.000 50.000 50.000 9.300 2.000 5.000 Céng PS 50.000 66.300 D CK 183.700 Céng luü kÕ 250.000 250.000 3. B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh. Cuèi kú sau khi ®· hoµn tÊt ghi sæ nhËt ký vµo sæ c¸i cho c¸c TK, kÕ to¸n tiÕn hµnh céng sæ c¸i cho tÊt c¶ c¸c TK. TÝnh d cuèi kú trªn c¸c TK, sè PS trong kú vµ sè d cuèi kú ®îc dïng lµm c¨n cø ®Ó lËp b¶ng c©n ®èi sè PS. B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh Th¸ng ............. n¨m ................ Sè hiÖu TK Tªn TK Sè PS SDCK Nî Cã Nî Cã 512 Ng©n hµng 50.000 66.300 183.700 Céng: A A B B Chó ý: o B¶ng C§ sè PS lµ b¶ng kiÓm tra dïng ®Ó kiÓm tra tÝnh chÝnh x¸c cña viÖc ghi sæ KT th«ng qu viÖc kiÓm tra tÝnh c©n ®èi cña c¸c cÆp sè liÖu trªn b¶ng: Σ PS Nî trong kú c¸c TK = Σ PS Cã trong kú Σ d nî CK c¸c TK = Σ d cã 9
  10. 10. KÕ to¸n ph¸p o NÕu tÝnh C§ cña c¸c cÆp sè liÖu nµy kh«ng ®îc duy tr× th× nguyªn nh©n cã thÓ lµ: §Þnh kho¶n sai TÝnh d CK trªn TK sai Cã sù nhÇm lÉn hoÆc sai sãt trong qu¸ tr×nh ®a sè liÖu vµo b¶ng. Céng sai trªn c¸c cét. o Tuy nhiªn, b¶ng C§ sè PS kh«ng thÓ hiÖn ®îc hÕt c¸c sai sãt trong qu¸ tr×nh ghi chÐp. iv. b¸o c¸o kÕ to¸n. (xem ch¬ng VIII) Ch¬ng ii. KÕ to¸n tµi s¶n bÊt ®éng I. Kh¸i niÖm vµ nghiÖp vô kÕ to¸n TSB§. 10 Chøng tõ gèc Sæ nhËt ký Sæ c¸i B¶ng C§ sè PS B¸o c¸o kÕ to¸n
  11. 11. KÕ to¸n ph¸p 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i. a. Kh¸i niÖm: TSB§ lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng cã gi¸ trÞ lín, thêi gian sö dông dµi. Nh÷ng t liÖu lao ®éng nµy ®îc x©y dùng, mua s¾m, s¶n xuÊt cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh trong doanh nghiÖp chø kh«ng ph¶i (phôc vô) cho môc ®Ých b¸n ra ngoµi. (Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh cña chÕ ®é kÕ to¸n ph¸p, nh÷ng t liÖu lao ®éng cã gi¸ trÞ >= 2.500F vµ thêi gian sö dông >= 1 n¨m th× ®îc coi lµ TSB§). b. Ph©n loai.  B»ng s¸ng chÕ: Lµ CP mµ doanh nghiÖp bá ra ®Ó mua l¹i b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ cña ngêi ph¸t minh hoÆc nh÷ng CP mµ doanh nghiÖp bá ra cho viÖc nghiªn cøu, thö nghiÖm ®îc Nhµ n- íc cÊp b»ng s¸ng chÕ.  Nh·n hiÖu: CP mµ doanh nghiÖp bá ra ®Ó mua l¹i nh·n hiÖu hoÆc tªn s¶n phÈm, dÞch vô nµo ®ã, thêi gian cña nh·n hiÖu kÐo dµi suèt thêi gian tuæi thä cña chóng trõ trêng hîp mÊt gi¸ cña s¶n phÈm.  QuyÒn thuª nhµ: Lµ CP ph¶i tr¶ cho ngêi thuª nhµ tríc ®ã ®Ó ®îc thõa kÕ c¸c quyÒn lîi vÒ thuª nhµ theo hîp ®ång hoÆc theo luËt ®Þnh.  Lîi thÕ th¬ng m¹i: Lµ CP ph¶i tr¶ thªm ngoµi gi¸ trÞ cña TSB§ h÷u h×nh bëi c¸c yÕu tè thuËn lîi cho kinh doanh nh vÞ trÝ th¬ng m¹i, sù tÝn nhiÖm cña kh¸ch hµng, danh tiÕng cña dn, sù cÇn cï s¸ng t¹o, sù thµnh th¹o c«ng viÖc cña CNV. 2. NhiÖm vô kÕ to¸n TSB§.  H¹ch to¸n chÝnh x¸c, kÞp thêi sè lîng, gi¸ trÞ TSB§ hiÖn cã, t×nh h×nh biÕn ®éng ↑, ↓ trong toµn doanh nghiÖp vµ trong tõng bé phËn sö dông TSB§ - t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc cung cÊp th«ng tin, kiÓm tra, gi¸m s¸t viÖc sö dông, b¶o dìng, ®Çu t, ®æi míi.  TÝnh to¸n vµ ph©n bæ chÝnh x¸c møc khÊu hao TSB§ vµ CP Sxkd.  Tham gia lËp kÕ ho¹ch söa ch÷a, dù to¸n CP söa ch÷a, gi¸m s¸t CP ph¸t sinh vµ kÕt qu¶ cña viÖc söa ch÷a. 3. X¸c ®Þnh nguyªn gi¸. a. §èi víi TSB§ h÷u h×nh. 11
  12. 12. KÕ to¸n ph¸p  T¨ng do mua ngoµi: Lu ý: C¸c CP nh: thï lao, hoa hång, CP chøng th vµ thuÕ tríc b¹ kh«ng ®îc tÝnh vµo nguyªn gi¸ cña TSB§ mµ chóng ®îc coi nh mét kho¶n cpkd.  T¨ng do tù x©y dùng, tù s¶n xuÊt: Lu ý: C¸c CP tµi chÝnh, CP nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, CP qu¶n lý chung toµn dn kh«ng ®îc tÝnh vµo nguyªn gi¸ TSB§ x©y dùng.  T¨ng do nhËn vèn gãp liªn doanh: Nguyªn gi¸ ®îc x¸c ®Þnh theo gi¸ trÞ tho¶ thuËn do H§ giao nhËn ®¸nh gi¸ vµ ®îc ghi trong hîp ®ång liªn doanh.  T¨ng do trao ®æi: Nguyªn gi¸ ®îc x¸c ®Þnh theo thêi gi¸ cña TSB§ t¬ng ®¬ng trªn thÞ trêng. b. §èi víi TSB§ v« h×nh: Nguyªn gi¸ lµ sè CP thùc tÕ mµ doanh nghiÖp bá ra ®Ó cã ®îc c¸c TSB§ v« h×nh ®ã. c. X¸c ®Þnh gi¸ trÞ TSB§ cuèi niªn ®é KT. Khi kÕt thóc niªn ®é KT, nguyªn gi¸ cña TSB§ ®îc so s¸nh víi thêi gi¸: NÕu thêi gi¸ > nguyªn gi¸ cña TSB§ th× KT kh«ng ghi sæ kho¶n chªnh lÖch ↑. NÕu thêi gi¸ < nguyªn gi¸ - KT so s¸nh thêi gi¸ víi gi¸ trÞ cßn l¹i, nÕu: thêi gi¸ qu¸ thÊp so víi gi¸ trÞ cßn l¹i th× dn ph¶i lËp khÊu hao ngo¹i lÖ (khÊu hao bæ sung). NÕu gi¶m gi¸ cha ch¾c ch¾n th× dn ph¶i lËp dù phßng ↓ gi¸. II. H¹ch to¸n biÕn ®éng ↑, ↓ TSB§. 1. C¸c TK sö dông. 21 – TSB§ h÷u h×nh ‘lµ TK theo dâi t×nh h×nh hiÖn cã vµ biÕn ®éng ↑, ↓ cña TSB§ h÷u h×nh trong dn theo nguyªn gi¸’ 12 Nguyªn gi¸ TSB§ mua ngoµi Gi¸ trÞ tho¶ thuËn gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n. C¸c CP PS kh¸c= + (CP vËn chuyÓn, bèc dì, l¾p ®Æt, ch¹y thö, thuÕ NK, b¶o hiÓm,..) Nguyªn gi¸ CP vËt liÖu cho qu¸ tr×nh x©y dùng (s¶n xuÊt) C¸c CP PS ≠ (CP nh©n viªn, CP chung ≠) = +
  13. 13. KÕ to¸n ph¸p Nî – ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô lµm ↑ TSB§ h÷u h×nh theo nguyªn gi¸. Cã – ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSB§ ↓. SD nî – ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSB§ h÷u h×nh hiÖn cã. (®îc chi tiÕt thµnh 6 tiÓu kho¶n). 20 – TSB§ v« h×nh ‘theo dâi TSB§ v« h×nh hiÖn cã vµ biÕn ®éng ↑, ↓. Nî – nguyªn gi¸ ↑. Cã – nguyªn gi¸ ↓. SD nî – nguyªn gi¸ TSB§ v« h×nh hiÖn cã. (®îc chi tiÕt thµnh 6 tiÓu kho¶n). 2. H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô lµm ↑ TSB§. a. T¨ng do mua s¾m.  Khi mua TSB§ c¨n cø vµo ho¸ ®¬n, chøng tõ KT ghi: Nî TK 20, 21 : nguyªn gi¸ (chi tiÕt theo tiÓu kho¶n) Nî TK 4456 : TVA ®Çu vµo. Cã TK 531, 512 : sè tr¶ b»ng tiÒn. Cã TK 404 : sè cßn nî nhµ cung cÊp. Cã TK 164 : sè tr¶ b»ng tiÒn vay.  Khi thanh to¸n sè nî cho nhµ cung cÊp: Nî TK 404 Cã TK 531, 512  C¸c CP vÒ hoa hång, thï lao, lÖ phÝ chøng th, thuÕ tríc b¹ PS trong qu¸ tr×nh mua TSB§ kh«ng ®îc h¹ch to¸n vµo nguyªn gi¸ mµ ®a vµo cpkd: Nî TK 6221 : tiÒn hoa hång Nî TK 6226 : thï lao m«i giíi Nî TK 6227 : lÖ phÝ chøng th Nî TK 6554 : thuÕ tríc b¹ Cã TK 531, 512 VÝ dô: dn mua mét « t« vËn t¶i, gi¸ mua kh«ng TVA lµ 50.000F, TVA 18,6%. Dn ®· thanh to¸n mét nöa b»ng tiÒn ng©n hµng, sè cßn l¹i nî nhµ cung cÊp: yªu cÇu: ghi nhËt ký nghiÖp vô trªn. §K: 13
  14. 14. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 2182 :50.000 Nî TK 4456 :9.300 Cã TK 512 :29.650 Cã TK 404 :29.650 b. T¨ng do nhËn vèn gãp tõ ®¬n vÞ kh¸c.  §èi víi c«ng ty hîp danh vµ c«ng ty TNHH:  Khi c¸c thµnh viªn høa gãp vèn: Nî TK 4561 : héi viªn – TK gãp vèn héi. Cã TK 101 : vèn.  Khi c¸c thµnh viªn thùc hiÖn gãp b»ng TSB§: Nî TK 20, 21 : nguyªn gi¸ Cã TK 4561 : nguyªn gi¸  §èi víi c«ng ty cæ phÇn:  Khi ®¨ng ký vèn gãp: Nî TK 109 : cæ ®«ng – vèn dù gãp. Cã TK 101  Khi gäi gãp: Nî TK 4561 Cã TK 109  Khi cæ ®«ng thùc hiÖn gãp b»ng TSB§: Nî TK 20, 21 Cã TK 4561 c. T¨ng do SP cña dn chuyÓn thµnh. Bót to¸n 1: ghi ↑ nguyªn gi¸. Nî TK 21 Cã TK 72 : SP bÊt ®éng ho¸ Bót to¸n 2: khÊu trõ TVA Nî TK 4456 Cã TK 4457 d. T¨ng do x©y dùng.  B1: TËp hîp c¸c CP PS trong qu¸ tr×nh x©y dùng. Nî TK 60, 61, 62, 64, 68 : TËp hîp c¸c CP thùc tÕ PS. Nî TK 4456 (nÕu cã) 14
  15. 15. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 531, 512 Cã TK 40 : Sè cßn nî nhµ cung cÊp. Cã TK 42 : Sè cßn nî CNV. Cã TK 28 : CP khÊu hao TSB§ cho x©y dùng.  B2: cuèi niªn ®é kÕ to¸n:  Trêng hîp 1: c«ng tr×nh ®· hoµn thµnh bµn giao ®a vµo sö dông BT1: kÕt chuyÓn gi¸ thµnh c«ng tr×nh nh lµ 1 kho¶n thu nhËp niªn ®é. Nî TK 20, 21 Cã TK 72 BT2: kÕt chuyÓn thu nhËp vÒ SP x©y dùng. Nî TK 72 Cã TK 128 : x¸c ®Þnh kÕt qu¶. BT3: kÕt chuyÓn CP. Nî TK 128 Cã TK 60, 61, 62, 64, 68  Trêng hîp 2: BT1 : nÕu vµo cuèi niªn ®é KT c«ng tr×nh cha hoµn thµnh th× gi¸ trÞ c«ng tr×nh dë dang tÝnh ®Õn cuèi niªn ®é còng ®îc coi lµ mét kho¶n thu nhËp. Nî TK 23 Cã TK 72 BT2 : kÕt chuyÓn gi¸ trÞ c«ng tr×nh dë dang. Nî TK 72 Cã TK 128 BT3 : kÕt chuyÓn CP ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶ (ghi nh BT3 – TH1). B3: ¸p dông trong trêng hîp c«ng tr×nh x©y dùng trong nhiÒu n¨m. Trong n¨m thø nhÊt KT tËp hîp CP vµ kÕt chuyÓn cuèi n¨m nh trªn. Sang n¨m thø 2 c¸c CP PS vÉn ®îc tËp hîp vµo TK lo¹i 6. Cuèi n¨m nÕu c«ng tr×nh hoµn thµnh KT ghi c¸c bót to¸n sau: BT1: ghi ↑ nguyªn gi¸ Nî TK 20, 21 : nguyªn gi¸ Cã TK 23 : gi¸ trÞ c«ng tr×nh dë dang tÝnh ®Õn cuèi n¨m tríc Cã TK 72 : gi¸ trÞ c«ng tr×nh thùc hiÖn trong n¨m BT2: kÕt chuyÓn thu nhËp cuèi n¨m. Nî TK 72 15
  16. 16. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 128 BT3: kÕt chuyÓn CP . Nî TK 128 Cã TK 60, 61, ... 3. H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô lµm gi¶m TSB§. a. Gi¶m do thanh lý. TSB§ thanh lý lµ nh÷ng TS h háng kh«ng sö dông ®îc hay ®· khÊu hao hÕt. Nî TK 28 : gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî TK 675 : ghi gi¸ trÞ cßn l¹i Cã TK 20, 21 : ghi nguyªn gi¸ b. Gi¶m do nhîng b¸n. BT1: xo¸ sæ TSB§. Nî TK 28 : gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Nî TK 675 : ghi gi¸ trÞ cßn l¹i Cã TK 20, 21 : ghi nguyªn gi¸ BT2: ph¶n ¸nh sè thu vÒ tõ b¸n TSB§. Nî TK 531,512 : sè thu b»ng tiÒn Nî TK 462 : sè sÏ thu Cã TK 775 : gi¸ b¸n kh«ng TVA Cã TK 4457 : TVA ®Çu ra Lu ý: §èi víi TSB§ khi ®· khÊu hao hÕt kÕ to¸n xo¸ sæ: Nî TK 280 Cã TK 20 iii. kÕ to¸n khÊu hao TSB§. 1. Kh¸i niÖm vµ ý nghÜa cña khÊu hao.  Trong qu¸ tr×nh sö dông díi t¸c ®éng cña m«i trêng tù nhiªn, ®iÒu kiÖn lµm viÖc, tiÕn bé KHKT, TSB§ bÞ gi¶m gi¸ trÞ vµ gi¸ trÞ sö dông. Sù gi¶m gi¸ trÞ cña TSB§ ®îc gäi lµ sù hao mßn. Hao mßn cã 2 d¹ng lµ: Hao mßn h÷u h×nh. Hao mßn v« h×nh. 16
  17. 17. KÕ to¸n ph¸p (hao mßn h÷u h×nh lµ sù gi¶m gi¸ trÞ cña TSB§ do bÞ cä s¸t, ¨n mßn tõng bé phËn, h háng trong qu¸ tr×nh sö dông. Hao mßn v« h×nh lµ sù gi¶m gi¸ trÞ cña TSB§ do tiÕn bé cña KHKT ®· t¹o ra nh÷ng TS míi cã cïng tÝnh n¨ng, n¨ng suÊt cao h¬n vµ gi¸ c¶ rÎ h¬n).  §Ó thu håi l¹i gi¸ trÞ hao mßn cña TSB§, dn ph¶i tiÕn hµnh trÝch khÊu hao. ( Hao mßn: hiÖn tîng kh¸ch quan KhÊu hao: biÖn ph¸p cña ngêi qu¶n lý – mang tÝnh chñ quan).  ý nghÜa: o VÒ mÆt hinh tÕ, khÊu hao cho phÐp ph¶n ¸nh ®îc gi¸ trÞ thùc cña TS ®ång thêi lµm gi¶m lîi tøc rßng cña dn v× khÊu hao t¨ng ®ång nghÜa víi l·i gi¶m. o VÒ mÆt tµi chÝnh: khÊu hao lµ viÖc h×nh thµnh 1 nguån vèn tµi trî cho dn trong viÖc ®Çu t mua s¾m míi TS hay më roäng ph¸t triÓn dn. o VÒ mÆt thuÕ: khÊu hao lµ 1 kho¶n CP hîp lý ®îc trõ vµo lîi tøc ph¸t sinh ®Ó tÝnh lîi tøc chÞu thuÕ. 2. C¸c ph¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao. a. KhÊu hao ®Òu theo thêi gian.   Theo quy ®Þnh cña chÕ ®é KÕ to¸n Ph¸p: TSB§ ®îc ®a vµo sö dông ngµy nµo th× tÝnh khÊu hao tõ ngµy Êy.  Trong ®ã thêi gian sö dông trong n¨m ®îc x¸c ®Þnh: o nÕu TS ®îc dïng trän n¨m (1/1 → 31/12) th× thêi gian sö dông trong n¨m = 1. 17 Møc khÊu hao ph¶i trÝch hµng n¨m = Nguyªn gi¸ TSB§ Thêi gian sd íc tÝnh Tû lÖ khÊu hao b×nh qu©n/n¨m = Møc khÊu hao ph¶i trÝch hµng n¨m Nguyªn gi¸ TSB§ × 100% (HÖ sè khÊu hao) Sè khÊu hao ph¶i trÝch n¨m = Nguyªn gi¸ TSB§ × HÖ sè khÊu hao (%) × Thêi gian sd trong n¨m
  18. 18. KÕ to¸n ph¸p o NÕu thêi gian sö dông kh«ng trßn n¨m nhng trßn mét sè th¸ng nµo ®ã th× thêi gian sd trong n¨m = sè th¸ng sd trong n¨m / 12 th¸ng. o NÕu sd theo ngµy th× sè thêi gian sd trong n¨m = sè ngµy sd trong n¨m / 360 ngµy.  Ph¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao ®Òu lµ ph¬ng ph¸p ¸p dông phæ biÕn vµ ®îc quy ®Þnh b¾t buéc trong chÕ ®é KT Ph¸p. VD: Mét « t« vËn t¶i cña dn X ®îc ®a vµo sd ngµy 1/8/N. Thêi gian sd íc tÝnh lµ 5 n¨m. Nguyªn gi¸ = 360.000 F LËp b¶ng tÝnh khÊu hao cho TSB§ trªn. ................................................. Tªn TSB§: ¤ t« vËn t¶i. Ngµy th¸ng ®a vµo sd: 1/8/N. Ph¬ng ph¸p khÊu hao: ®Òu theo thêi gian. Thêi gian sd íc tÝnh: 5 n¨m. N¨m Nguyªn gi¸ Tû lÖ khÊu hao Sè K.H ph¶i trÝch K.H luü kÕ Gi¸ trÞ cßn l¹i 1/8/N N + 1 N + 2 N + 3 N + 4 1/8/(N+5) 360.000 360.000 360.000 360.000 360.000 360.000 20% 20% 20% 20% 20% 20% 30.000 72.000 72.000 72.000 72.000 42.000 30.000 102.000 174.000 246.000 318.000 360.000 330.000 258.000 186.000 114.000 42.000 0  B¶ng trÝch khÊu hao ®îc lËp tiªng cho tõng TS khi ®a vµo ho¹t ®éng. B¶ng nµy sd trong suèt thêi gian sd TS. b. KhÊu hao gi¶m dÇn.  Theo ph¬ng ph¸p nµy sè khÊu hao ph¶i trÝch hµng n¨m ®îc x¸c ®Þnh theo gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSB§ hµng n¨m × tû lÖ khÊu hao.  Ph¬ng ph¸p nµy chØ ¸p dông trong ph¹m vi KT Qu¶n trÞ mµ kh«ng ¸p dông trong ph¹m vi KTTC ®Æc biÖt lµ KT thuÕ. 3. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n khÊu hao TSB§. a. Tµi kho¶n sö dông. 18
  19. 19. KÕ to¸n ph¸p 28 – lµ TK theo dâi trÝch khÊu hao TSB§. Nî : ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô lµm ↓ khÊu hao. Cã : ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô lµm ↑ khÊu hao. SD cã: ph¶n ¸nh sè khÊu hao luü kÕ. Cã 2 tiÓu kho¶n: 280 – khÊu hao TSB§ v« h×nh. 281 – khÊu hao TSB§ h÷u h×nh. 68 – niªn kho¶n khÊu hao vµ dù phßng – lµ TK theo dâi CP khÊu hao. Nî : ph¶n ¸nh CP khÊu hao TSB§ vµ dù phßng ®îc tÝnh vµo CP kinh doanh. Cã : kÕt chuyÓn CP khÊu hao vµ dù phßng sang TK kÕt qu¶. b. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n.  Khi tÝnh vµ trÝch khÊu hao TSB§: Nî TK 681 : Σ sè khÊu hao ph¶i trÝch. Cã TK 280, 281  KhÊu hao gi¶m: do thanh lý, nhîng b¸n. Nî TK 280, 281 : ghi theo gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ. Nî TK 675 : gi¸ trÞ cßn l¹i. Cã TK 20, 21 VD: Cho tµi liÖu sau (ngµy 31/12/98) cña c«ng ty S.L (thµnh lËp ngµy 1/1/96). ChØ tiªu Sè ®Çu n¨m 98 Sè cuèi n¨m 98 Nî Cã Nî Cã Nhµ xëng M¸y mãc thiÕt bÞ c«ng nghiÖp ThiÕt bÞ v¨n phßng KhÊu hao nhµ xëng KhÊu hao m¸y mãc TBCN KhÊu hao m¸y mãc TBVP 24.000 40.000 14.400 240.000 150.000 46.000 36.000 62.500 23.100 C¸c TSB§ nªu trªn ®îc ®a vµo sd tõ ngµy thµnh lËp c«ng ty. Ngoµi ra vµo ngµy 1/7/98 ®¬n vÞ thu mua 1 m¸y c«ng cô (thiÕt bÞ c«ng nghiÖp) víi nguyªn gi¸ 30.000 F vµ 1 thiÕt bÞ VP ®îc mua trong n¨m 98 víi nguyªn gi¸ 10.000 F. Yªu cÇu: X¸c ®Þnh hÖ sè khÊu hao cho c¸c TSB§ nªu trªn. Ghi nhËt ký nghiÖp vô trÝch khÊu hao cuèi n¨m 98. 19
  20. 20. KÕ to¸n ph¸p X¸c ®Þnh ngµy mua thiÕt bÞ VP trong n¨m 98. Bµi lµm. 1) X¸c ®Þnh hÖ sè khÊu hao cho c¸c TSB§: Nhµ xëng = %5%100* 000.240 000.24000.36 = − ThiÕt bÞ CN = %67,16%100* 000.30000.150 2/000.40 = − ThiÕt bÞ VP = %20%100 000.10000.46 2/400.14 =∗ − (2 n¨m : tõ 1/1/96 →31/12/97). 2) Ghi nhËt ký. Nî TK 681 : 43.200 Cã TK 2813 : 12.000 Cã TK 2815 : 22.500 Cã TK 2818 : 8.700 3) Tû lÖ khÊu hao thiÕt bÞ VP = 20%. Sè khÊu hao TBVP míi mua = 23.100 - 14.400 - 7.200 = 1.500 Thêi gian sd = 912 %20000.10 500.1 = × (th¸ng). → Ngµy ®a vµo sö dông: 1/4/98. Ch¬ng ii. KÕ to¸n hµng tån kho. i. c¸c vÊn ®Ò chung. 1. Kh¸i niÖm. hµng tån kho lµ 1 lo¹i TSL§ cã thÓ lu©n chuyÓn qua kho mµ dn mua vÒ víi môc ®Ých b¸n ra ngoµi hay dïng ®Ó s¶n xuÊt s¶n phÈm, dÞch vô. 2. Nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ hµng tån kho.  Nguyªn liÖu, vËt liÖu, c«ng cô dông cô.  S¶n phÈm dë dang.  DÞch vô dë dang.  S¶n phÈm tån kho. 20
  21. 21. KÕ to¸n ph¸p  Hµng ho¸. 3. Nguyªn t¾c ®¸nh gi¸ hµng tån kho.  Nguyªn t¾c chung: Hµng tån kho ↑, ↓ hiÖn cã ®îc ph¶n ¸nh theo gi¸ thøc tÕ. a. X¸c ®Þnh gi¸ thøc tÕ hµng nhËp.  Hµng t¨ng do mua ngoµi:  T¨ng do tù s¶n xuÊt: Gi¸ thùc tÕ lµ gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña sè hµng bao gåm CP vËt liÖu tiªu hao, CP trùc tiÕp ≠ (CP nh©n c«ng), CP gi¸n tiÕp (CP s¶n xuÊt chung).  T¨ng do nhËn vèn gãp: Gi¸ thùc tÕ lµ gi¸ do Héi ®ång ®Þnh gi¸ x¸c ®Þnh. b. Gi¸ thùc tÕ xuÊt kho.  Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n: B×nh qu©n c¶ kú dù tr÷. B×nh qu©n sau mçi lÇn nhËp.  Ph¬ng ph¸p nhËp tríc xuÊt tríc. c. X¸c ®Þnh gi¸ trÞ hµng tån kho vµo cuèi niªn ®é KÕ to¸n: Vµo cuèi niªn ®é KT sau khi kiÓm kª x¸c ®Þnh ®îc sè lîng hµng tån kho thùc tÕ, KT quy ®æi lîng hµng nµy theo thêi gi¸ cuèi niªn ®é. Sau ®ã, so s¸nh gi÷a thêi gi¸ vµ gi¸ thùc tÕ, nÕu gi¸ thùc tÕ > thêi gi¸ th× dn ph¶i lËp dù phßng ↓ gi¸ hµng tån kho, nÕu gi¸ thùc tÕ < thêi gi¸ th× KT kh«ng ghi. ii. ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµng tån kho. Cã 2 ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n hµng tån kho: Kª khai thêng xuyªn (KTQT). KiÓm kª ®Þnh kú. Theo chÕ ®é KT Ph¸p quy ®Þnh hiÖn hµnh th× ph¬ng ph¸p KK§K ®îc ¸p dông trong ph¹m vi KTTC, cßn ph¬ng ph¸p KKTX ¸p dông trong ph¹m vi KTQT. 1. H¹ch to¸n hµng tån kho theo ph¬ng ph¸p KK§K. 21 Gi¸ thùc tÕ = Gi¸ mua tho¶ thuËn gi÷a ng­êi mua vµ ng­êi b¸n. + C¸c CP ≠ PS
  22. 22. KÕ to¸n ph¸p a. H¹ch to¸n nguyªn vËt liÖu.  Tµi kho¶n sö dông: 31 – Nguyªn liÖu, vËt t – lµ TK theo dâi trÞ gi¸ VL tån kho. Nî: kÕt chuyÓn trÞ gi¸ VL tån kho cuèi kú ®îc kÕt chuyÓn sang tõ TK 6031. Cã: kÕt chuyÓn trÞ gi¸ VL tån kho §K. SD nî: ph¶n ¸nh trÞ gi¸ thùc tÕ VL tån kho. 603 – chªnh lÖch tån kho – theo dâi chªnh lÖch tån kho VL, vËt t, hµng ho¸. Nî: TrÞ gi¸ hµng tån kho §K. Chªnh lÖch hµng tån kho. Cã: kÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng tån kho cuèi kú. Chªnh lÖch tån kho.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n:  Trong kú khi mua VL: Nî TK 601 : gi¸ thùc tÕ Nî TK 4456 : TVA ®Çu vµo Cã TK 531, 512 : tæng gi¸ thanh to¸n Cã TK 401  Cuèi kú: KÕt chuyÓn tæng trÞ gi¸ hµng mua: Nî TK 128 Cã TK 601 KÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng tån kho §K: Nî TK 6031 Cã TK 31 KÕt chuyÓn trÞ gi¸ hµng tån kho CK (trªn c¬ së kiÓm kª): Nî TK 31 Cã TK 6031 KÕt chuyÓn chªnh lÖch tån kho: NÕu tån kho cuèi kú < tån kho §K, KT coi ®©y lµ mét trêng hîp hµng tån kho ↓ (bªn cã < bªn nî TK 6031). PhÇn chªnh lÖch KT ghi: 22
  23. 23. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 128 Cã TK 6031 NÕu tån kho CK > tån kho §K: Nî TK 6031 Cã TK 128 TK 601 TK 128 KÕt chuyÓn Σ trÞ gi¸ hµng mua trong kú mua trong kú KÕt chuyÓn hµng tån kho CK TK 31 TK 6031 KÕt chuyÓn HTK §K b. H¹ch to¸n c¸c lo¹i dù tr÷ s¶n xuÊt kh¸c: C¸c lo¹i dù tr÷ s¶n xuÊt kh¸c gåm: Nhiªn liÖu, bao b×, VP phÈm, phô tïng. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: T¬ng tù nh h¹ch to¸n VL. Tµi kho¶n sö dông: 32, 6032, 602. c. H¹ch to¸n hµng ho¸ tån kho: Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: T¬ng tù (a). Tµi kho¶n sö dông: 37, 6037. d. H¹ch to¸n thµnh phÈm tån kho, SPDD vµ dÞch vô dë dang. Thµnh phÈm: lµ SP ®· ®îc chÕ t¹o xong ë giai ®o¹n chÕ biÕn cuèi cïng ë quy tr×nh c«ng nghÖ trong dn, ®îc kiÓm tra cã ®ñ tiªu chuÈn nhËp kho. Theo chÕ ®é KTTC Ph¸p SP hoµn thµnh trong kú ®îc coi nh lµ 1 kho¶n thu nhËp cña niªn ®é. SP, dÞch vô CK nÕu cha hoµn thµnh ®îc coi lµ dë dang vµ còng ®îc xem nh lµ 1 kho¶n thu nhËp. Tµi kho¶n sö dông:  38 – S¶n phÈm dë dang.  34 – dÞch vô dë dang. 23
  24. 24. KÕ to¸n ph¸p  35 – tån kho SP. Ph¶n ¸nh tån kho vµ dë dang §K hay CK. Nî: trÞ gi¸ thµnh phÈm tån kho hay SP, dÞch vô dë dang CK ®îc kÕt chuyÓn sang tõ TK 713. Cã: KÕt chuyÓn trÞ gi¸ thµnh phÈm tån kho SP, dÞch vô dë dang §K sang TK 713 SD nî: ph¶n ¸nh trÞ gi¸ thµnh phÈm tån kho, SP, dÞch vô dë dang.  TK 713: theo dâi chªnh lÖch SP dd, dÞch vô dd §K vµ CK. Nî: Ph¶n ¸nh trÞ gi¸ thµnh phÈm tån kho SP, dÞch vô dd §K. KÕt chuyÓn chªnh lÖch tån kho vµ dë dang (nÕu cã). Cã: KÕt chuyÓn trÞ gi¸ thµnh phÈm tån kho SP, dÞch vô dd CK sang TK 33, 34, 35. KÕt chuyÓn chªnh lÖch tån kho (nÕu cã). Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: CK KT thùc hiÖn c¸c bót to¸n kÕt chuyÓn sau:  KÕt chuyÓn trÞ gi¸ thµnh phÈm tån kho, SP, dÞch vô dd §K: Nî TK 713 (7133, 7134, 7135). Cã TK 33, 34, 35.  C¨n cø kÕt qu¶ kiÓm kª vµ ®¸nh gi¸ SP dÞch vô dd: KT kÕt chuyÓn thµnh phÈm tån kho, SP, dÞch vô dd CK: Nî TK 33, 34, 35. Cã TK 713.  KÕt chuyÓn chªnh lÖch tån kho vµ dë dang: NÕu tån kho vµ dd §K > tån kho vµ dd CK, KT gäi ®©y lµ trêng hîp tån kho ↓ (bªn nî TK 713 > bªn cã). PhÇn chªnh lÖch KT ghi: Nî TK 128 Cã TK 713. NÕu tån kho vµ dd §K < tån kho vµ dd CK, KT gäi ®©y lµ trêng hîp tån kho ↑ (bªn nî TK 713 < bªn cã). PhÇn chªnh lÖch KT ghi: Nî TK 713 Cã TK 128 KÕt chuyÓn tån kho vµ dë dang §K TK 713 TK 33, 34, 35 24
  25. 25. KÕ to¸n ph¸p KÕt chuyÓn tån kho vµ dë dang CK TH tån kho ↓ TH tån kho ↑ VD: T¹i 1 dn cã tµi liÖu vÒ hµng tån kho nh sau: Tån kho §K: TK 31 : 100.000 F TK 35 : 120.000 F TK 37 : 70.000 F SD CK: TK 31 : 80.000 F TK 35 : 130.000 F TK 37 : 85.000 F Yªu cÇu: Ghi c¸c bót to¸n cÇn thiÕt CK. Gi¶i. KÕt chuyÓn §K: 1. Nî TK 6031 : 100.000 Cã TK 31 : 100.000 2. Nî TK 6037 : 70.000 Cã TK 37 3. Nî TK 7135 : 120.000 Cã TK 35 : 120.000 KÕt chuyÓn CK: 4. Nî TK 31 : 80.000 Cã TK 6031 : 80.000 5. Nî TK 37 : 85.000 Cã TK 6037 : 85.000 6. Nî TK 35 : 130.000 Cã TK 7135 : 130.000 7. Nî TK 128 : 20.000 Cã TK 6031 : 20.000 8. Nî TK 6037 : 15.000 25
  26. 26. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 128 : 15.000 9. Nî TK 7135 : 10.000 Cã TK 128 : 10.000 26
  27. 27. KÕ to¸n ph¸p Ch¬ng iv. KÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng. i. Kh¸i qu¸t chung. 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i.  TiÒn l¬ng lµ phÇn thï lao tr¶ cho nh©n viªn liªn ®íi víi dn b»ng hîp ®ång lao ®éng: c¸c c¸ nh©n ®îc dn thuª díi nhiÒu h×nh thøc (c«ng nhËt, H§ ng¾n h¹n, dµi h¹n, thêi vô) ®Ó htùc hiÖn chøc n¨ng s¶n xuÊt, mua - b¸n hµng, t¹p vô, hµnh chÝnh, qu¶n trÞ ...  Ph©n lo¹i: • L¬ng chÝnh: Lµ tiÒn l¬ng tr¶ cho ngêi lao ®éng trong thêi gian thùc tÕ cã lµm viÖc. • L¬ng phô: Lµ c¸c kho¶n tiÒn l¬ng, phô cÊp, u ®·i ... 2. Ph¬ng ph¸p tÝnh l¬ng. a. L¬ng chÝnh: Tuú thuéc vµo c¸ch thøc tr¶ l¬ng cho ngêi lao ®éng.  NÕu dn tr¶ l¬ng theo tuÇn: • L¬ng c¬ b¶n: Lµ tiÒn l¬ng tr¶ cho 39 giê ®Çu tiªn. • L¬ng vît giê: Lµ tiÒn l¬ng tr¶ cho giê lµm viÖc thø 40 trë ®i vµ ®îc hëng ®¬n gi¸ cao h¬n l¬ng c¬ b¶n. Tõ giê 40 → 47 ®îc hëng 125% so víi l¬ng c¬ b¶n. Tõ giê 48 → ... ®îc hëng 150% so víi l¬ng c¬ b¶n. Thø 7, CN → ®îc hëng 200% so víi l¬ng c¬ b¶n. VD: ¤ng C mét tuÇn lµm viÖc 52 giê, trong ®ã cã 2 giê lµm viÖc CN. §¬n gi¸ l¬ng c¬ b¶n 100 F/h. Yªu cÇu: TÝnh l¬ng. Gi¶i. L¬ng c¬ b¶n 39 × 100 = 3.900 F. L¬ng tõ giê 40 → 47: 8 × 100 × 125% = 1.000 F. L¬ng tõ giê 48 → 50: 3 × 100 × 150% = 450 F. L¬ng cña 2h ngµy CN: 2 × 100 × 200% = 400 F.  NÕu dn tr¶ l¬ng theo th¸ng: 27
  28. 28. KÕ to¸n ph¸p • L¬ng c¬ b¶n: Lµ tiÒn l¬ng tr¶ cho 169h lµm viÖc ®Çu tiªn ( = 39 × 12 59 (tuÇn/n¨m) • L¬ng vît giê: Lµ tiÒn l¬ng tr¶ cho giê thø 170 trë ®i. C¸c møc vît giê tÝnh t¬ng tù nh l¬ng tuÇn. b. L¬ng phô: Bao gåm tiÒn l¬ng vµ phô cÊp.  Thëng: T¨ng nsl®, tiÕt kiÖm VL, ↓ tØ lÖ hµng háng, kÐm phÈm chÊt.  Phô cÊp: Bao gåm c¸c kho¶n phô cÊp th©m niªn, ®éc h¹i, nguy hiÓm, lµm ®ªm.  C¸c kho¶n u ®·i b»ng vËt chÊt: Pháng ë do Nhµ níc cÊp. ¦u ®·i b÷a ¨n ca. Xe do dn cÊp.  C¸c kho¶n ®Òn bï dn ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng: Trong ®ã: TiÒn l¬ng bÞ gi÷ l¹i, bao gåm: lÖ phÝ b¶o hiÓm ®au èm, b¶o hiÓm tuæi giµ, b¶o hiÓm thÊt nghiÖp, b¶o hiÓm go¸ bôa. C¸c kho¶n nµy th«ng thêng chñ dn chÞu 60%, lao ®éng ®ãng gãp 40%. Tuy nhiªn, mét sè kho¶n b¶o hiÓm chñ dn ph¶i chÞu toµn bé: b¶o hiÓm tai n¹n. II. néi dung h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô tiÒn l¬ng. 1. Tµi kho¶n sö dông. 64 – CP nh©n viªn – theo dâi CP nh©n viªn PS. Nî : tËp hîp. Cã : kÕt chuyÓn (sang TK 128). 42 – nh©n viªn vµ c¸c TK liªn hÖ – theo dâi t×nh h×nh thanh to¸n víi c«ng nh©n viªn cña dn. Nî : sè ®· tr¶. Cã : sè ph¶i tr¶. D cã : sè dn ph¶i tr¶. 28 Σ tiÒn l­¬ng ban ®Çu ph¶i tr¶ = L­¬ng c¬ b¶n L­¬ng v­ ît giê Th­ëng vµ phô cÊp+ + + C¸c kho¶n ­u ®·i b»ng vËt chÊt C¸c kho¶n ®Òn bï dn ph¶i tr¶ TiÒn l­¬ng thùc tÕ ng­êi l® ®­îc nhËn = Σ l­¬ng ban ®Çu ph¶i tr¶ − TiÒn l­¬ng bÞ gi÷ l¹i
  29. 29. KÕ to¸n ph¸p 43 – b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c tæ chøc x· héi kh¸c – theo dâi t×nh h×nh thanh to¸n víi c¬ quan b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c tæ chøc x· héi kh¸c. KÕt cÊu t¬ng tù TK 42. 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n.  Khi øng tríc tiÒn l¬ng cho ngêi lao ®éng (h¹ch to¸n tiÒn l¬ng kú 1):  Cuèi kú khi tÝnh ra tæng l¬ng ban ®Çu ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng. Nî TK 641 : sè ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng. Nî TK 644 : sè ph¶i tr¶ cho chñ dn nÕu cã. Cã TK 421 : tæng sè tiÒn l¬ng ph¶i tr¶.  Khi khÊu trõ c¸c kho¶n vµo l¬ng ngêi lao ®éng: Nî TK 421 : tæng sè khÊu trõ. Cã TK 431 : sè ph¶i tr¶ cho c¬ quan b¶o hiÓm x· héi Cã TK 437 : sè ph¶i tr¶ cho c¸c tæ chøc x· héi kh¸c. Cã TK 425 : thu håi sè l¬ng øng ®ît 1. Cã TK 427 : c¸c kho¶n thu hé ph¶i tr¶.  TiÒn l¬ng cßn l¹i sau khi trõ c¸c kho¶n khÊu trõ ®îc thanh to¸n vµo cuèi th¸ng (thanh to¸n lÇn 2): Nî TK 421 Cã TK 431, 437  Khi thanh to¸n cho c¬ quan b¶o hiÓm x· héi vµ c¸c tæ chøc x· héi kh¸c. Nî TK 431, 437, 427 Cã TK 531, 512  TiÒn c«ng tr¶ cho nh©n viªn thuª ngoµi kh«ng n»m trong danh s¸ch cña dn, kh«ng ®îc ®a vµo TK 64 mµ ®a vµo TK 621: Nî TK 621 Cã TK 531, 512  Cuèi kú kÕt chuyÓn. Nî TK 12 Cã TK 64 (641, 644, 645), 621 Ch¬ng V. 29
  30. 30. KÕ to¸n ph¸p KÕ to¸n chi phÝ kinh doanh i. kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i chi phÝ. 1. Kh¸i niÖm: chi phÝ lµ sè tiÒn bá ra ®Ó mua c¸c yÕu tè cÇn thiÕt cho qu¸ tr×nh kd víi môc tiªu sinh lêi cho dn. C¸c CP bao gåm: CP mua VL, Nguyªn liªu, c¸c yÕu tè dù tr÷ cho s¶n xuÊt kh¸c. CP mua hµng ho¸ víi môc ®Ých ®Ó b¸n ra ngoµi Chi phÝ kh¸c  Kh«ng ®îc tÝnh vµo CP c¸c kho¶n tiÒn ®Ó mua TSB§, tµi s¶n tµi chÝnh. 2. Ph©n lo¹i. Cã nhiÒu c¸ch thøc ®Ó ph©n lo¹i CP tuy nhiªn, theo ph¹m vi CP ®îc chia thµnh:  CP ho¹t ®éng s¶n xuÊt kd: lµ nh÷ng kho¶n CP bá ra cho h®sxkd cña dn (chi mua VL, hµng ho¸, dÞch vô, CP nh©n viªn, khÊu hao).  CP ho¹t ®éng tµi chÝnh: lµ c¸c kho¶n CP PS thuéc hÖ thèng tµi chÝnh cña dn (lµ h® qu¶n lý, ®Çu t, sd vèn cña dn) nh tr¶ l·i tiÒn vay, chiÕt khÊu t.to¸n cho k.hµng, lç vÒ tØ gi¸.  CP ho¹t ®éng bÊt thêng: lµ nh÷ng CP ph¸t sinh ngoµi dù kiÕn cña dn bÞ ph¹t, c¸c kho¶n thuÕ bÞ truy thu, tiÒn ph¹t thuÕ. II. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. §Ó theo dâi cph®sxkd, KT sö dông c¸c TK: 60, 61, 62, 63, 64, 65 vµ 681. 1. H¹ch to¸n mua NVL, hµng ho¸.  Tµi kho¶n sö dông: 60 – mua (trõ TK 603) – theo dâi trÞ gi¸ hµng mua thùc tÕ. Nî : trÞ gi¸ hµng mua thùc tÕ trong kú. Cã : TrÞ gi¸ hµng mua ↓ do hµng mua tr¶ l¹i hay c¸c kho¶n ↓, bít gi¸, håi khÊu ®îc hëng khi mua hµng. KÕt chuyÓn Σ trÞ gi¸ hµng mua thùc tÕ vµo TK 128.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Khi mua hµng c¨n cø vµo H§ vµ c¸c chøng tõ liªn quan, KT ghi: 30
  31. 31. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 60 : ghi chi tiÕt cho tõng tiÓu kho¶n theo gi¸ thùctÕ. Nî TK 4456 : TVA ®Çu vµo. Cã TK 531, 512 : sè ®· tr¶ b»ng tiÒn. Cã TK 401 : sè cßn nî. • NÕu dn ®îc hëng c¸c kho¶n ↓ gi¸, bít gi¸, håi khÊu ngoµi H§ ban ®Çu (nÕu c¸c kho¶n nµy ®îc chÊp nhËn ngay lóc ghi H§ ban ®Çu th× KT lÊy gi¸ mua trõ c¸c kho¶n nµy ®Ó cã ®îc chØ tiªu gi¸ thùc tÕ): Nî TK 531, 512 : sè nhËn l¹i b»ng tiÒn. Nî TK 401 : ↓ sè nî ph¶i tr¶. Nî TK 409 : ↑ sè ph¶i thu. Cã TK 609 : sè ↓ gi¸, ... ®îc hëng. Cã TK 4456 : ↓ TVA ®Çu vµo. • ChiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng khi mua hµng: o ChiÕt khÊu ngay trªn H§: Nî TK 60 (601 – 607) : gi¸ thùc tÕ. Nî TK 4456 Cã TK 765 : chiÕt khÊu t.to¸n ®îc hëng. Cã TK 531, 512, 401 : sè cßn ph¶i tr¶. o ChiÕt khÊu thanh to¸n sau H§ ban ®Çu: Nî TK 531, 512 :sè thu b»ng tiÒn. Nî TK 401 : ↓ nî ph¶i tr¶. Nî TK 409 : ↑ sè ph¶i thu. Cã TK 765 : sè chiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng. VD: Mua hµng ho¸ nhËp kho, gi¸ mua cha TVA lµ 20.000 F, ↓ gi¸ 10%, TVA 18,6%. Doanh nghiÖp ®· thanh to¸n b»ng tiÒn NH sau khi trõ ®i 1% chiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng. Gi¸ mua : 20.000 ↓ gi¸ 10% : 2.000 → gi¸ trÞ TM thuÇn : 18.000 TVA 18,6% : 3.348 → Σ gi¸ thanh to¸n : 21.348 chiÕt khÊu 1% : 213,48 → gi¸ trÞ th¬ng m¹i thuÇn : 21.134,52 31
  32. 32. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 601 : 18.000 Nî TK 4456 : 3.348 Cã TK 765 : 213,48 Cã TK 512 : 21.134,52 • Trêng hîp mua hµng nhng cha lËp H§: Nî TK 60 (601 – 607) Nî TK 4456 Cã TK 408 – nhµ cung cÊp, H§ cha ®Õn. • Cuèi kú, KT kÕt chuyÓn: o KÕt chuyÓn c¸c kho¶n ↓, bít gi¸, håi khÊu sau H§: Nî TK 609 Cã TK 60 (601 – 607) o KÕt chuyÓn Σ trÞ gi¸ hµng mua thùc tÕ: Nî TK 128 Cã TK 60 (601 –607) S¬ ®å: TK 531, 512, 401 TK 60 (601 – 607) TK 609 TK 531, 512, 401, 409 Mua hµng KC c¸c kho¶n ↓ gi¸ ↓ gi¸, bít gi¸, Bít gi¸, håi khÊu håi khÊu sau H§ TK 4456 TVA ®Çu vµo TK 128 KC Σ trÞ gi¸ hµng mua Thùc tÕ TK 531, 512, 401 Hµng mua tr¶ l¹i ↓ thuÕ t¬ng øng víi hµng mua tr¶ l¹i 2. H¹ch to¸n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi:  Tµi kho¶n sö dông: 61 – dÞch vô mua ngoµi – TK ghi nhËn c¸c CP tr¶ cho ngêi thø ba vÒ cung cÊp dÞch vô cho dn bao gåm, c¸c kho¶n thanh to¸n cho tiÓu thÇu, tiÒn mua 32
  33. 33. KÕ to¸n ph¸p hµng tr¶ gãp, tiÒn thuª TS, CP b¶o tr× vµ söa ch÷a, CP b¶o hiÓm, CP nghiªn cøu vµ su tÇm. KÕt cÊu vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n t¬ng tù TK 60. 3. H¹ch to¸n chi phÝ dÞch vô mua ngoµi kh¸c.  Tµi kho¶n sö dông: 62 – ghi nhËn c¸c CP tr¶ cho ngêi thø ba vÒ: tiÒn l¬ng cho NV ngoµi dn, c¸c kho¶n hoa hång vÒ mua vµ b¸n, tiÒn c«ng qu¶n lý c«ng nî, dÞch vô ®ßi nî, dÞch vô b¶o ®¶m, hoa hång giíi thiÖu ngêi tµi trî, CP giao tiÕp, lÔ t©n, CP bu ®iÖn, CP qu¶ng c¸o giao tiÕp, CP ng©n hµng (CP mua chøng kho¸n qua ng©n hµng, CP chiÕt khÊu th¬ng phiÕu, CP thuª tñ s¾t). KÕt cÊu vµ c¸ch thøc h¹ch to¸n trªn TK nµy t¬ng tù TK 61. 4. H¹ch to¸n chi phÝ vÒ thuÕ.  Tµi kho¶n sö dông: 63 – thuÕ ®¶m phô vµ c¸c kho¶n nép t¬ng tù – ghi nhËn c¸c kho¶n thuÕ, phÝ vµ lÖ phÝ mµ dn ph¶i nép bao gåm: thuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép tÝnh trªn l¬ng (thuÕ thu nhËp c¸ nh©n, thuÕ tµi nguyªn), c¸c kho¶n thuÕ kh¸c (thuÕ m«n bµi, tríc b¹ ... trõ thuÕ lîi tøc vµ TVA). Nî : tËp hîp. Cã : kÕt chuyÓn sang TK 128.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Khi nép thuÕ hay x¸c ®Þnh thuÕ ph¶i nép: Nî TK 63 Cã TK 531, 512 : sè ®· nép Cã TK 445 : sè sÏ nép. • Cuèi kú kÕt chuyÓn: Nî TK 128 Cã TK 63 5. H¹ch to¸n chi phÝ nh©n viªn. (Xem ch¬ng IV). 6. H¹ch to¸n chi phÝ qu¶n lý th«ng thêng kh¸c.  Tµi kho¶n sö dông: 33
  34. 34. KÕ to¸n ph¸p 65 – theo dâi c¸c CP qu¶n lý kh¸c nh: CP tr¶ tiÒn thuª b»ng ph¸t minh s¸ng chÕ, thuª giÊy phÐp s¶n xuÊt, thuª b¶n quyÒn t¸c gi¶, c¸c kho¶n lç do mÊt nî vµ c¸c CP kh¸c cha ®îc kÓ ë trªn. Nî : tËp hîp. Cã : kÕt chuyÓn sang TK 128.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Khi thuª b»ng ph¸t minh, s¸ng chÕ: Nî TK 651 Cã TK 531, 512 • Lç do kh«ng ®ßi ®îc nî: Nî TK 654 :sè lç bÞ mÊt Nî TK 4455 :↓ TVA ph¶i nép Cã TK 416 :kh¸ch hµng khã ®ßi Cã TK 411 :kh¸ch hµng. • Khi chua l·i cho héi viªn tham gia gãp vèn: Nî TK 655 (6551) Cã TK 458 • Khi nhËn lç tõ hîp ®ång gãp vèn (khi dn lµ ngêi ®em vèn ®i gãp): Nî TK 655 (6555) Cã TK 458 • Cuèi kú kÕt chuyÓn: Nî TK 128 Cã TK 65. 7. H¹ch to¸n chi phÝ khÊu hao vµ dù phßng.  Tµi kho¶n sö dông: 681 – theo dâi CP khÊu hao vµ dù phßng thuéc ho¹t ®éng sxkd. Nî : tËp hîp. Cã : kÕt chuyÓn sang TK 128.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Cuèi niªn ®é KT, trÝch lËp dù phßng ↓ gi¸ hµng tån kho, dù phßng ph¶i thu khã ®ßi vµ dù phßng ↓ gi¸ TSB§: Nî TK 681 Cã TK 39 : dù phßng ↓ gi¸ hµng tån kho Cã TK 280, 291 : dù phßng ↓ gi¸ TSB§ 34
  35. 35. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 491 : dù phßng ph¶i thu khã ®ßi. • Khi trÝch khÊu hao TSB§: Nî TK 681 Cã TK 280, 281 • Cuèi kú kÕt chuyÓn: Nî TK 128 Cã TK 681 III. H¹ch to¸n chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh. 1. Tµi kho¶n sö dông. 66 – chi phÝ tµi chÝnh – lµ TK ghi nhËn c¸c CPTC ph¸t sinh nh tr¶ tiÒn l·i tiÒn vay, l·i chiÕt khÊu th¬ng phiÕu, chiÕt khÊu thanh to¸n chÊp thuËn cho kh¸ch hµng, lç vÒ tû gi¸, ... Nî : tËp hîp CPTC ph¸t sinh. Cã : kÕt chuyÓn CPTC sang TK x¸c ®Þnh kÕt qu¶. Chi tiÕt: 661, 664, 665, 667, 668, 666. 686 – niªn kho¶n khÊu hao vµ dù phßng – theo dâi dù phßng ↓ gi¸ ®Çu t tµi chÝnh vµ trÝch lËp. Nî : ph¶n ¸nh sè dù phßng ↓ gi¸ ®Çu t tµi chÝnh ®îc trÝch lËp vµo cuèi n¨m (lËp míi vµ lËp bæ sung). Cã : kÕt chuyÓn sang TK x¸c ®Þnh kÕt qu¶. Tµi kho¶n nµy cuèi kú kh«ng cã sè d. 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. a. H¹ch to¸n trªn TK 66:  Sè l·i tiÒn vay: Nî TK 661 Cã TK 531, 512 : sè tr¶ b»ng tiÒn Cã TK 1688 : sè sÏ tr¶.  ChiÕt khÊu thanh to¸n chÊp thuËn cho kh¸ch hµng: 35
  36. 36. KÕ to¸n ph¸p • ChÊp thuËn ngay trªn H§: Nî TK 665 : sè chiÕt khÊu chÊp thuËn cho kh¸ch hµng Nî TK 531, 512, 411:sè ®· (sÏ) thu Cã TK 70 : gi¸ b¸n kh«ng thuÕ Cã TK 4457 : TVA ®Çu ra. • ChiÕt khÊu sau H§ ban ®Çu: Nî TK 665 Cã TK 531, 512 : sè tr¶ b»ng tiÒn Cã TK 411 : ↓ nî ph¶i thu Cã TK 419 : sè sÏ tr¶ (nÕu tríc kia kh¸ch hµng ®· tr¶ b»ng tiÒn).  Lç do nhîng b¸n c¸c chøng kho¸n ng¾n h¹n: Nî TK 531, 512 : sè thu b»ng tiÒn Nî TK 667 : sè lç Cã TK 50 : gi¸ gèc cña chøng kho¸n. • Khi thanh to¸n cho nhµ cung cÊp b»ng ngo¹i tÖ (nÕu tû gi¸ thanh to¸n > tû gi¸ thanh to¸n khi mua hµng th× phÇn chªnh lÖch ®îc ghi): Nî TK 666 : sè chªnh lÖch vÒ tû gi¸ Nî TK 401 : sè nî ghi theo tû gi¸ khi mua Cã TK 512 : tû gi¸ thanh to¸n. • Khi kh¸ch hµng thanh to¸n b»ng ngo¹i tÖ nÕu tû gi¸ thanh to¸n < tû gi¸ thanh to¸n khi mua hµng th× phÇn chªnh lÖch ®îc ghi): Nî TK 666 : sè lç do chªnh lÖch tû gi¸ Nî TK 512 : sè tiÒn thu ghi theo tû gi¸ thanh to¸n. Cã TK 411 : ghi theo tû gi¸ khi b¸n hµng.  Lç vÒ tr¸i quyÒn liªn quan ®Õn dù phÇn: Nî TK 664 :sè lç Cã TK 2681 :nÕu ghi ↓ vèn gèc Cã TK 531, 512 :nÕu tr¶ tiÒn ®Ó ®Òn bï.  Cuèi kú kÕt chuyÓn ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶: Nî TK 128 Cã TK 66 (661, 664, 665, 666, 667, 668). b. H¹ch to¸n trªn TK 686. 36
  37. 37. KÕ to¸n ph¸p  Vµo cuèi niªn ®é KT nÕu c¸c kho¶n CK ®Çu t cã kh¶ n¨ng ↓ gi¸, dn ph¶i trÝch lËp dù phßng (kÓ c¶ sè trÝch lËp bæ sung): Nî TK 686 Cã TK 296, 297, 590  Cuèi kú kÕt chuyÓn: Nî TK 128 Cã TK 686 iv. h¹ch to¸n chi phÝ ®Æc biÖt (chi phÝ bÊt thêng): 1. Tµi kho¶n sö dông: 67 – chi phÝ ®Æc biÖt – lµ TK ghi nhËn c¸c CP cã tÝnh chÊt bÊt thêng nh: CP nép ph¹t do vi ph¹m H§, ph¹t thuÕ, truy thu thuÕ, quµ tÆng, quµ biÕu, gi¸ trÞ KT TS nhîng b¸n (GTCL) vµ c¸c CP kh¸c. 687 – niªn kho¶n khÊu hao vµ dù phßng _ CP§B 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. - Khi nép tiÒn ph¹t tiÒn thuÕu bÞ truy thu: Nî TK 671 Cã TK 531, 512 - GTCL ë TSC§ khi b¸n hoÆc thanh lý. Nî TK 675 : Ghi GTCL Nî TK 28 (280, 281): gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ Cã TK 20, 21: nguyªn gi¸ - cuèi niªn ®é KT nÕu doanh nghiÖp cã c¸c kho¶n rñi ro hoÆc phÝ tæn cã kh¶ n¨ng xÈy ra th× ph¶i lËp dù phßng (kÓ c¶ cã lËp bæ sung). Nî TK 687 Cã TK 151, 155, 157 - Cuèi kú kÕt chuyÓn Nî TK 128 Cã TK 67, 687 37
  38. 38. KÕ to¸n ph¸p Ch¬ng VI: KÕ to¸n b¸n hµng vµ c¸c kho¶n thu nhËp kinh doanh I. kh¸i niÖm chung vÒ thu nhËp. 1. lµ sè tiÒn mµ doanh nghiÖp ®· thu hoÆc sÏ thu ®îc do b¸n SP, hµng ho¸, cung cÊp di¹ch vô. C¸c kho¶n thu nhËp ngoµi b¸n hµng cßn cã mét sè kho¶n kh¸c nhau – l·i thu ®îc õ cho vay, cuèi kú thanh to¸n, thu nhËp vÒ b¸n TSC§, thu c¸c kho¶n nî ®¬n vÞ kh«ng ®îc tÝnh vµo thu nhËp ë doanh nghiÖp: c¸c kho¶n tiÒn ®i vay, nî kh¸ch hµng thanh to¸n. 2. Ph©n lo¹i thu nhËp. - thu nhËp ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Lµ c¸c kho¶n thu nhËp tõ b¸n SP, hµng ho¸, dÞch vô, thu nhËp tõ c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh phô, thu nhËp tõ x©y dùng hoÆc tõ s¶n xuÊt TSB§, c¸c kho¶n trî cÊp ho¹t ®éng ®îc hëng vµ c¸c kho¶n thu nhËp vÒ qu¶n lý Kh¸c. - thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh. Lµ c¸c kho¶n thu nhËp tõ ho¹t ®éng sö dông, qu¶n lý vèn tiÒn lÜa vÒ cho vay, l·i vÒ kinh doanh chøng kho¸n ng¾n hoÆc dµi h¹n, c¸c kho¶n chiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng khi mua hµng, l·i vÒ chenh lÖch tû gi¸. - thu nhËp ho¹t ®éng ®Æc biÖt.( H§ bt) Nh: tiÒn thu tõ ®îc båi thêng tiÒn ph¹t trong quan hÖ mua b¸n, tiÒn thu nî coi nh ®· mÊt, thu nhËp b¸n TSC§. II. H¹ch to¸n thu nhËp tõ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. 1. H¹ch to¸n b¸n hµng. a. c¸c kh¸i niÖn chung. - Thêi ®iÓn ghi nhËn doanh thu. Lµ thêi ®iÓn chuyÓn giao quyÒn së h÷u SP hµng ho¸ dÞch vô. - Doanh thu b¸n hµng. Lµ gi¸ b¸n thùc tÕ, lµ gi¸ ghi trong ho¸ ®¬n tõ c¸c kho¶n: gi¶n gi¸, bít gi¸, håi khÊu, chÊp nhËp cho ngêi mua ngay khi H§. - Gi¶m gi¸ hµng b¸n; 38
  39. 39. KÕ to¸n ph¸p Lµ kho¶n gi¶m trõ ngêi b¸n chÊp nhËm cho ngêi mua do c¸c nguyªn nh©n thuéc vÒ ngêi b¸n: hµng kÐm phÈm chÊt, sai quy c¸ch kh«ng theo H§. - Bít gi¸: Lµ kho¶n tiÒn gi¶m trõ trªn gi¸ b¸n th«ng thêng mµ ngêi b¸n chÊp nhËn cho ngêi mua do ngêi mua mua mét khèi lîng lín hµng hoÆc kh¸ch hµng quen thuéc. - Håi khÊu: Lµ kho¶n tiÒn gi¶m trõ ngêi b¸n cho ngêi mua do kh¸ch hµng mua mét khèi lîng hµng trong mét kho¶ng thêi gian. - chiÕt khÊu thanh to¸n: b. Tµi kho¶n sö dông. 70 – B¸n SP chÕ t¹o, cung cÊp lao vô, hµng ho¸ - theo dâi thu nhËp tõ b¸n hµng. Nî: Ph¶n ¸nh c¸c kho¶n gi¶m doanh thu, bao gåm gi¸ trÞ hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i, c¸c kho¶n gi¶m gi¸, bít gi¸ , håi khÊu. KÕt chuyÓn thu nhËp tõ b¸n hµng vµo TKX§ kÕt qu¶. Cã: TËp hîp gi¸ trÞ hµng b¸n TS trong kú. Chi tiÕt thµnh: 701- 709 K0 cã SD Lu ý: 709 – TK ®iÒu chØnh – dïng ®Ó ph¶n ¸nh c¸c kho¶n gi¶m gi¸, bít gi¸ håi khÊu ngoµi ho¸ ®¬n chÊp nhËn cho kh¸ch hµng. Theo ph¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú, khi tiªu thu KT kh«ng ghi bót to¸n ph¶n ¸nh gi¸ vèn hµng b¸n mµ chØ ghi bót to¸n doanh thu. Ngoµi ra, doanh nghiÖp cßn sö dông c¸c tµi kho¶n kh¸c: 531, 512, 41, 4457... c. phng ph¸p h¹ch to¸n. - khi b¸n hµng c¨n cø vµo h¸o ®¬n ban ®Çu (ho¸ d¬n b¸i ®ßi) KT ghi: Nî TK 531, 512: Sè thu b»ng tiÒn Nî TK 411: Sè sÏ thu Cã TK 70 (701, 708) Cã TK 4457 - Ph¸t sinh hµng b¸n bÞ tr¶ l¹i: Nî TK 70: TrÞ gi¸ hµng b¸n bÞ t¶ l¹i Nî TK 4457: Gi¶m thuÕ ®Çu ra Cã TK 531, 512: Sè tr¶ l¹i b»ng tiÒn 39
  40. 40. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 411: Gi¶m nî ph¶i thu - Trêng hîp ph¸t sinh gi¶m gi¸ b¸n, bít gi¸ håi khÊu ngoµi ho¸ ®¬n (TH c¸c kho¶n nµy ®îc chÊp nhËn ngay khi lËp ho¸ ®¬n, KT lÊy gi¸ b¸n trõ ngay c¸c kho¶n nµy, chóng kh«ng ®îc coi lµ mét kho¶n thu nhËp) Nî TK 709: Gi¶m gi¸, bít gi¸, håi khÊu. Nî TK 4457: Cã TK 531, 512, 411 Cã TK 4198: Sè sÏ tr¶ l¹i - NÕu ph¸t sinh chiÕt khÊu thanh to¸n do kh¸ch hµng thanh to¸n tríc h¹n: + Ck chÊp nhËn ngay khi lËp H§ ban ®Çu: Nî TK 531, 512, 411: Sè ®· (sÏ) thu ngay sau khi b¸n CK Nî TK 665: Ck thanh to¸n chÊp nhËn cho kh¸ch hµng Cã TK 70: gi¸ b¸n Cã TK 4457: TVA ®Çu ra + ChiÕt khÊu chÊp nhËn ngay khi lËp H§ ban ®Çu: Nî TK 531, 512, 411: sè ®· (sÏ) thu sau khi trõ chiÕt khÊu Nî TK 665 : chiÕt khÊu thanh to¸n chÊp thuËn cho kh¸ch hµng Cã TK 70 : chiÕt khÊu thanh to¸n chÊp nhËn cho kh¸ch hµng Cã TK 4457 : TVA ®Çu ra. + ChiÕt khÊu sau H§: nî TK 665 cã TK 531, 512  Trêng hîp b¸n hµng, hµng ®· giap nhng H§ cha lËp: Nî TK 412 Cã TK 70 (701 – 708) Cã TK 4457  Trêng hîp kh¸ch hµng øng tríc tiÒn hµng: • Khi kh¸ch hµng øng tríc: Nî TK 531, 512 Cã TK 4191 • Khi giao hµng cho kh¸ch liªn quan tíi sè øng tríc: 40
  41. 41. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 4191 Cã TK 70 Cã TK 4457  Khi kh¸ch hµng thanh to¸n: Nî TK 531, 512 : sè thu b»ng tiÒn Nî TK 413 : sè thu b»ng th¬ng phiÕu Cã TK 411  Cuèi kú thùc hiÖn c¸c bót to¸n kÕt chuyÓn sau: • KÕt chuyÓn c¸c kho¶n ↓ gi¸, bít gi¸, håi khÊu ngoµi H§: Nî TK 70 (701 – 708) Cã TK 709 • KÕt chuyÓn thu nhËp thuÇn tõ b¸n hµng: Nî TK 70 Cã TK 12 2. H¹ch to¸n thu nhËp tõ chªnh lÖch tån kho SP vµ dÞch vô.  Tµi kho¶n sö dông: 71 (7133, 7134, 7135)  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: (xem ch¬ng III). 3. H¹ch to¸n thu nhËp tõ XDCB.  Tµi kho¶n sö dông: 72 – SP bÊt ®éng ho¸ - theo dâi gi¸ trÞ c«ng tr×nh cò ®· thùc hiÖn trong n¨m KT.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: (xem ch¬ng II). 4. H¹ch to¸n thu nhËp tõ trî cÊp kinh doanh.  Tµi kho¶n sö dông: 74 – trî cÊp kinh doanh – theo dâi c¸c kho¶n trî cÊp tõ Nhµ níc cho dn do dn s¶n xuÊt, cung cÊp mét mÆt hµng nµo ®ã theo ®¬n hµng cña Nhµ níc hay b¸n SP, hµng ho¸, dÞch vô theo gi¸ mµ Nhµ níc quy ®Þnh.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Khi dn ®îc Nhµ níc trî cÊp: Nî TK 531, 512 41
  42. 42. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 441 : sè sÏ thu Cã TK 74 • C¸c kho¶n trî cÊp n¨m sau khi nhËn: Nî TK 531, 512 Cã TK 441 • Cuèi kú kÕt chuyÓn x¸c ®Þnh kÕt qu¶: Nî TK 74 Cã TK 12 5. H¹ch to¸n thu nhËp qu¶n lý th«ng thêng kh¸c.  Kh¸i niÖm: Lµ c¸c kho¶n tiÒn nhËn ®îc khi thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng cho thuª b»ng s¸ng chÕ, giÊy phÐp s¶n xuÊt, thuª nh·n hiÖu hµng ho¸, cho thuª TSB§.  Tµi kho¶n sö dông: 75 – c¸c lîi tøc vÒ qu¶n lý th«ng thêng.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Khi cho thuª TSB§, cho thuª giÊy phÐp sx, b»ng s¸ng chÕ: Nî TK 531, 512 : sè thu b»ng tiÒn Nî TK 4687 : sè sÏ thu Cã TK 75 (chi tiÕt theo tiÓu kho¶n). • Cuèi kú kÕt chuyÓn x¸c ®Þnh kÕt qu¶: Nî TK 75 Cã TK 12 6. H¹ch to¸n thu nhËp tõ hoµn nhËp dù phßng kh«ng dïng ®Õn.  Vµo cuèi niªn ®é KT nÕu c¸c kho¶n dù phßng ∈ h®sxkd kh«ng dïng ®Õn, KT sÏ hoµn nhËp.  Tµi kho¶n sö dông: 781 – hoµn nhËp khÊu hao vµ dù phßng.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Vµo cuèi niªn ®é nÕu c¸c kho¶n sù phßng kh«ng dïng ®Õn KT sÏ hoµn nhËp: Nî TK 290, 291 : dù phßng ↓ gi¸ TSB§ Nî TK 39 : dù phßng ↓ gi¸ hµng tån kho Nî TK 491 : dù phßng ↓ gi¸ c¸c TK kh¸ch hµng 42
  43. 43. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 781 : sè dù phßng kh«ng dïng ®Õn. • KÕt chuyÓn ®Ó x¸c ®Þnh kÕt qu¶: Nî TK 781 Cã TK 12 III. kÕ to¸n thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh. 1. Tµi kho¶n sö dông: 76 – lîi tøc tµi chÝnh – theo dâi c¸c kho¶n l·i thu ®îc tõ h® ®Çu t chøng kho¸n, tõ cho vay, hèi ®o¸i, c¸c kho¶n chiÕt khÊu mua hµng ®îc hëng, l·i tõ h® ®Çu t tµi chÝnh kh¸c. 786 – hoµn nhËp dù phßng ↓ gi¸ c¸c TK TC – theo dâi dù phßng vÒ h®tc kh«ng dïng ®Õn ®îc hoµn nhËp. 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n.  L·i thu ®îc tõ ®Çu t chøng kho¸n dù phÇn: Nî TK 531, 512 : sè thu b»ng tiÒn Nî TK 2678 : sè sÏ thu Cã TK 761  L·i thu ®îc tõ ®Çu tõ tµi chÝnh dµi h¹n kh¸c: Nî TK 531, 512 Nî TK 2768 Cã TK 762  ChiÕt khÊu thanh to¸n ®îc hëng khi mua hµng: • ChiÕt khÊu ngay trªn H§ ban ®Çu: Nî TK 60 : trÞ gi¸ mua hµng Nî TK 4456 : TVA ®Çu vµo Cã TK 765 : sè cuèi kú thanh to¸n ®îc hëng Cã TK 531, 512, 401 : sè ®· (sÏ) tr¶ sau khi trõ chiÕt khÊu. • ChiÕt khÊu sau H§ ban ®Çu: Nî TK 531, 512 : sè nhËn l¹i b»ng tiÒn Nî TK 401 : ↓ nî ph¶i tr¶ Cã TK 765  C¸c kho¶n l·i tõ ®Çu t tµi chÝnh ng¾n h¹n: Nî TK 531, 512 Nî TK 5088 : sè sÏ nhËn 43
  44. 44. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 764  L·i vÒ chªnh lÖch tû gi¸ hèi ®o¸i: • Khi tû gi¸ thanh to¸n < tû gi¸ khi mua hµng (trong quan hÖ thanh to¸n víi nhµ cung cÊp b»ng ngo¹i tÖ): Nî TK 401 : ghi theo tû gi¸ khi mua hµng Cã TK 766 : phÇn chªnh lÖch tû gi¸ Cã TK 531, 512 : ghi theo tû gi¸ thanh to¸n. • Khi kh¸ch hµng thanh to¸n = ngo¹i tÖ, tû gi¸ thanh to¸n > tû gi¸ khi b¸n hµng: Nî TK 531, 512 : tû gi¸ thanh to¸n Cã TK 766 : phÇn chªnh lÖch tû gi¸ Cã TK 411 : tû gi¸ khi b¸n hµng  L·i tõ viÖc b¸n chøng kho¸n ng¾n h¹n: Nî TK 531, 512 : sè thu Cã TK 50 : ghi theo gi¸ gèc Cã TK 767 : sè l·i.  C¸c kho¶n thu nhËp tµi chÝnh kh¸c Nî TK 531, 512 Cã TK 768  Cuèi kú kÕt chuyÓn ®Ó x©y dùng kÕt qu¶ Nî TK 769 (761, 768) Cã TK 12 3. kÕ to¸n thu nhËp tõ hoµn nhË dù phßng  Cuèi niªn ®é kÕ to¸n nÕu c¸c kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ ®Çu t kh«ng dïng ®Õn kÕ to¸n sÏ hoµn nhËp  Khi hoµn nhËp kÕ to¸n ghi. Nî TK 296: dù phßng gi¶m gi¸ CK dù phßng Nî TK 297: dù phßng gi¶m gi¸ ®Çu t tµi chÝnh dµi h¹n kh¸c Nî TK 590: dù phßng gi¶m gi¸ ®Çu t tµi chÝnh ng¾n h¹n. Cã TK 786: sè dù phßng kh«ng dïng ®Õn  Cuèi kú kÕ chuyÓn ®Ó x©y dùng kÕt qu¶ Nî TK 786 Cã TK 12 44
  45. 45. KÕ to¸n ph¸p IV. kÕ to¸n thu nhËp ho¹t ®éng ®Æc biÖt 1. TK sö dông. 77 – theo dâi c¸c kho¶n thu nhËp ngoµi dù kiÕn: tiÒn ®îc , ®îc båi thêng, ®îc miÕn gi¶m thuÕ, c¸c kho¶n nî coi nh ®· mÊt ®ßi ®îc, thu nhËp tõ nhîng b¸n TSC§. 787 – theo râi sè dù phßng rñi ro hoÆc phÝ tæn kh«ng dïng ®Õn ®îc hoµn nhËp. 2. ph¬ng ph¸t h¹ch to¸n trªn tµi kho¶n 77.  Khi dn nhËn ®îc tiÒn ph¹t, tiÒn båi thêng hoÆc thu ®îc c¸c kho¶n nî coi nh ®· mÊt. Nî TK 531, 512. Cã TK 771, 778  Sè tiÒn thu ®îc tõ nhîng b¸n TSC§ Nî TK 531, 512, 462 Cã TK 775: gi¸ b¸n Cã TK 4457  Cuèi kú kÕt chuyÓn. Nî TK 77 (771,775, 778) Cã TK 12 3. h¹ch to¸n trªn tµi kho¶n 787:  Cuèi niªn ®é kÕ to¸n nÕu c¸c kho¶n dù phßng rñi ro vµ phÝ tæn kh«ng dïng ®Õn kÕ to¸n sÏ hoµn nhËp. Nî TK 151: dù phßng rñi ro Nî TK 155: dù phßng vÒ thuÕ Nî TK 1572: dù phßng söa ch÷a lín TSB§ Cã TK 787:  KÕ chuyÓn ®Ó x©y dùng kÕt qu¶. Nî TK 787: Cã TK 12: V. kÕ to¸n thuÕ TVA. 1. kh¸i niÖm vµ ph¬ng ph¸p tÝnh  Lµ mét lo¹i thuÕ gi¸n thu, thu trªn phÇn gi¸ trÞ gia t¨ng cña hµng ho¸, dÞch vô sau tõng kh©u s¶n xuÊt, b¸n bu«n b¸n lÎ.  Ph¬ng ph¸p tÝnh: 45
  46. 46. KÕ to¸n ph¸p TVA ph¶i nép = TVA ®Çu ra – TVA ®Çu vµo. 2. tµi kho¶n sö dông vµ ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. 445 – TVA Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: TK 4456 TK 4457 TËp hîp thuÕ TVA TËp hîp ®Çu vµo TVA ®Çu ra TK 531,532 TK 4455 khi nép sè vèn ph¶i nép Lu ý: - NÕu TVA ®Çu vµo > TVA ®Çu ra th× khÊu trõ ®óng b»ng TVA ®Çu ra, phÇn cßn l¹i cña TVA ®Çu vµo sÏ ®îc khÊu trõ dÇn ë c¸c kú tiÕp theo. Ch¬ng VII. KÕ to¸n b»ng tiÒn c¸c lo¹i chøng kho¸n vµ th¬ng phiÕu I. kÕ to¸n vèn b»ng tiÒn. 1. h¹ch to¸n thu nhËp.  TK sö dông 531 – lµ TK ghi nhËn sù hiÖn cã vµ biÕn ®éng thu nhËp cña ®¬n vÞ Nî – c¸c nghiÖp vô lµm t¨ng Cã – c¸c nghiÖp vô lµm gi¶m 46
  47. 47. KÕ to¸n ph¸p SD Nî  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n + c¸c trêng hîp lµm t¨ng thu nhËp Nî TK 531 Cã TK 512: rót tiÒn Cã TK 70: doanh thu b¸n hµng Cã TK 4457: TVA ®Çu ra tÝnh theo doanh thu Cã TK 411: kh¸ch hµng thanh to¸n  C¸c nghiÖp vô chi tiÒn Nî TK 60, 61, 62, 63: c¸c chi phÝ kinh doanh b»ng tiÒn Nî TK 40 : thanh to¸n víi nhµ C2 Nî TK 42 : thanh to¸n víi c«ng nh©n Nî TK 43, 44 : thanh to¸n cho c¸c tæ chøc XN vµ NN Nî TK 20, 21 : chi mua TSB§ Cã TK 531: 2. h¹ch to¸n TGNH  TK sö dông 512 – theo dâi t×nh h×nh hiÖn cã vµ vµ biÕn ®éng ?, tiÒn göi cña doanh nghiÖpt¹i ng©n hµng Nî – c¸c nghiÖp vô lµm t¨ng. Cã – c¸c nghiÖp vô lµm gi¶m. SD nî: sè tiÒn hiÖn cã SD cã: (nÕu cã): ph¶n ¸nh sè tiÒn doanh nghiÖp ®ang nî ng©n hµng (xÈy ra khi doanh nghiÖp rót qu¸ SD tiÒn göi) doanh nghiÖp phØa chÞu mét kho¶n tiÒn l·i vÒ sè tiÒn qu¸ vµ theo l·i suÊta ®i vay.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: (t¬ng tù h¹ch to¸n tiÒn mÆt). Kh¸c biÖt: L·i tiÒn göi ng©n hµng: Nî TK 512 Nî TK 531 Cã TK 768 Sè l·i ph¶i tr¶ tÝnh trªn sè tiÒn rót qu¸ sè d: Nî TK 661 Cã TK 512 47
  48. 48. KÕ to¸n ph¸p 3. KÕ to¸n bu - chi phiÕu.  Tµi kho¶n sö dông: 514 – bu chi phiÕu – theo dâi c¸c nghiÖp vô thu, chi vµ thanh to¸n qua trung t©m bu chi phiÕu. KÕt cÊu t¬ng tù TK 512 nhng kh«ng cã SD cã.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: (t¬ng tù h¹ch to¸n tiÒn mÆt). II. kÕ to¸n c¸c lo¹i chøng kho¸n. 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i.  Chøng kho¸n: lµ tÊt c¶ c¸c ph¬ng tiÖn tÝn dông ®îc trao ®æi, mua b¸n trªn thÞ trêng tµi chÝnh, nãi c¸ch kh¸c: chøng kho¸n lµ tÊt c¶ nh÷ng chøng tõ díi d¹ng giÊy tê x¸c nhËn quyÒn së h÷u hîp ph¸p cña ngêi së h÷u chøng tõ ®èi víi ®¬n vÞ ph¸t hµnh chøng kho¸n võa lµ c«ng cô võa lµ hµng ho¸ cña thÞ trêng vèn.  Ph©n lo¹i: cã 3 lo¹i chøng kho¸n. • Chøng kho¸n dù phÇn: Lµ chøng kho¸n mµ dn mua ë ®¬n vÞ ph¸t hµnh víi sè lîng lín, thêi gian dµi, víi môc tiªu lµ n¾m quyÒn së h÷u hay tham dù viÖc qu¶n lý ®iÒu hµnh c¸c ®¬n vÞ ph¸t hµnh. • Chøng kho¸n bÊt ®éng ho¸ (c¸c TSB§ tµi chÝnh ≠). Lµ nh÷ng chøng kho¸n dn mua hay ®Çu t vµ gi÷ l¹i trong thêi gian dµi víi môc ®Ých kiÕm lêi, bao gåm: Cæ phiÕu dµi h¹n. Tr¸i phiÕu dµi h¹n. TiÒn cho vay. C¸c kho¶n tiÒn ký cîc, ký quü dµi h¹n. • C¸c kho¶n ®Çu t ng¾n h¹n kh¸c: Lµ c¸c lo¹i chøng kho¸n dn ®Çu t víi môc ®Ých cã l·i trong thêi gian ng¾n. 2. Tµi kho¶n sö dông. 26 – ph¶n ¸nh t×nh h×nh hiÖn cã vµ biÕn ®éng ↑, ↓ c¸c chøng kho¸n dù phÇn. Nî – gi¸ trÞ chøng kho¸n dù phÇn mua (ghi theo gi¸ gèc). Cã – gi¸ trÞ chøng kho¸n dù phÇn b¸n (gi¸ gèc). D nî – gi¸ trÞ chøng kho¸n dù phÇn ®ang n¾m gi÷. 48
  49. 49. KÕ to¸n ph¸p 27 – c¸c TSB§ tµi chÝnh ≠ - ph¶n ¸nh gi¸ trÞ c¸c TSB§TC ≠ ngoµi c¸c kho¶n ®· ghi trªn TK 26. KÕt cÊu t¬ng tù TK 26. 50 – theo dâi gi¸ trÞ chøng kho¸n ng¾n h¹n hiÖn cã vµ biÕn ®éng ↑, ↓. Nî : ↑. Cã : ↓. D nî. 3. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. a. H¹ch to¸n chøng kho¸n dù phÇn:  Khi mua chøng kho¸n dù phÇn, c¨n cø vµo gi¸ mua ghi: Nî TK 261, 266, 267: gi¸ mua kh«ng thuÕ Nî TK 4456 : TVA ®Çu vµo Cã TK 531, 512 Cã TK 269 : sè sÏ tr¶.  Khi b¸n chøng kho¸n dù phÇn: ghi 2 bót to¸n sau • Ghi ↓ chøng kho¸n dù phÇn: Nî TK 675 Cã TK 261, 266, 267 : gi¸ gèc. • Ph¶n ¸nh sè thu vÒ b¸n chøng kho¸n: Nî TK 531, 512 : sè thu b»ng tiÒn Cã TK 775 : gi¸ b¸n kh«ng thuÕ Cã TK 4457 : TVA ®Çu ra.  Trêng hîp sè chøng kho¸n b¸n ®· ®îc lËp dù phßng ↓ gi¸ th× sè dù phßng ®· lËp ®îc hoµn nhËp toµn bé: Nî TK 269 Cã TK 786. b. H¹ch to¸n c¸c kho¶n ®Çu t tµi chÝnh dµi h¹n kh¸c.  Khi mua c¸c TS TC dµi h¹n kh¸c: Nî TK 271, 272 Nî TK 4456 Cã TK 531, 512 Cã TK 279 : sè sÏ tr¶. 49
  50. 50. KÕ to¸n ph¸p  Khi cho vay dµi h¹n víi môc ®Ých kiÕm lêi: Nî TK 274 Cã TK 531, 512  Khi ®ãng tiÒn ký cîc, ký quü dµi h¹n: Nî TK 275 Cã TK 531, 512.  Khi b¸n c¸c chøng kho¸n dµi h¹n: • BT1: ghi gi¶m gi¸ trÞ chøng kho¸n. Nî TK 675 Cã TK 271, 272 : gi¸ gèc. • BT2: ph¶n ¸nh sè thu vÒ b¸n chøng kho¸n. Nî TK 531, 512 Cã TK 775 Cã TK 4457 • BT3: hoµn nhËp dù phßng nÕu cã. Nî TK 279 Cã TK 786.  Khi thu håi c¸c kho¶n cho vay hay c¸c kho¶n ký cîc, ký quü: Nî TK 531, 512 Cã TK 274, 275. c. H¹ch to¸n c¸c kho¶n ®Çu t tµi chÝnh ng¾n h¹n kh¸c.  Khi mua: Nî TK 50 (503, 506) Nî TK 4456 Cã TK 531, 512 Cã TK 509  Khi b¸n: • NÕu b¸n cã l·i: Nî TK 531, 512 Cã TK 50 (503, 506) : gi¸ gèc Cã TK 767 : sè l·i. Cã TK 4457 (nÕu cã). 50
  51. 51. KÕ to¸n ph¸p • Trêng hîp b¸n bÞ lç: Nî TK 531, 512 : sè thu Nî TK 667 : sè lç Cã TK 50 : gi¸ gèc Cã TK 4457  Hoµn nhËp sè dù phßng ®· lËp ®Ó bï ®¾p: Nî TK 590 Cã TK 786 III. kÕ to¸n c¸c lo¹i th¬ng phiÕu. 1. Kh¸i niÖm vµ ph©n lo¹i.  Th¬ng phiÕu lµ mét lo¹i giÊy tê cam kÕt tr¶ tiÒn trong giíi th¬ng m¹i thay thÕ cho tiÒn b¹c nhng kh«ng cã b¶n chÊt cña giÊy b¹c vµ ®îc Nhµ níc b¶o ®¶m.  Ph©n lo¹i: • NÕu theo tÝnh chÊt mua b¸n, bao gåm 2 lo¹i: o Th¬ng phiÕu sÏ tr¶: ®èi víi ngêi mua khi mua hµng cña nhµ cung cÊp hä ph¸t hµnh th¬ng phiÕu hay chÊp nhËn th¬ng phiÕu do nhµ cung cÊp ph¸t hµnh. o Th¬ng phiÕu sÏ thu: lµ th¬ng phiÕu ®èi víi ngêi b¸n khi ®îc ngêi mua chÊp nhËn hay ph¸t hµnh vµ chuyÓn ®Õn. • NÕu theo h×nh thøc cña th¬ng phiÕu: o Hèi phiÕu: Lµ tê mÖnh lÖnh tr¶ tiÒn v« ®iÒu kiÖn do ngêi b¸n lËp yªu cÇu ngêi mua hay con nî ph¶i tr¶ 1 kho¶n tiÒn ghi trªn tê phiÕu khi ®Õn h¹n cho chñ nî hay cho ngêi thø ba mµ chñ nî chØ ®Þnh. Hèi phiÕu ph¶i cã Ýt nhÊt 2 ch÷ ký cña chñ nî vµ con nî mí ®ñ gi¸ trÞ ph¸p lý cho viÖc ghi sæ KT. o LÖnh phiÕu: Lµ tê phiÕu do ngêi mua ph¸t hµnh cam kÕt tr¶ cho chñ nî mét kho¶n tiÒn vµo mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh ghi trªn tê phiÕu. C¶ hèi phiÕu vµ lÖnh phiÕu ®Òu cã thÓ lµ th¬ng phiÕu sÏ tr¶ hay th¬ng phiÕu sÏ thu. 2. H¹ch to¸n th¬ng phiÕu sÏ thu.  Tµi kho¶n sö dông: 51
  52. 52. KÕ to¸n ph¸p 413 – theo dâi gi¸ trÞ c¸c lo¹i th¬ng phiÕu mµ dn ®îc quyÒn thu. Nî : sè tiÒn th¬ng phiÕu sÏ thu ........ Cã : gi¸ trÞ th¬ng phiÕu sÏ thu ↓ do thanh to¸n, ®em chiÕt khÊu do ký hËu, chuyÓn nhîng. D nî : gi¸ trÞ c¸c lo¹i th¬ng phiÕu sÏ thu ®ang n¾m gi÷.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: • Khi nhËn th¬ng phiÕu sÏ thu do ký ph¸t hµnh vµ ®îc chÊp nhËn mét hèi phiÕu hay ®îc ký hËu mét th¬ng phiÕu do ngêi mua chuyÓn ®Õn, KT ghi: Nî TK 413 Cã TK 411 • Khi chiÕt khÊu th¬ng phiÕu cha ®Õn h¹n t¹i ng©n hµng: Ck th¬ng phiÕu lµ viÖc, doanh nghiÖp vay th¬ng phiÕu ®Õn ng©n hµng nhê ng©n hµng thu nî khi ®Õn h¹n vµ nhËn tríc sè tiÒn. Doanh nghiÖp chÊp nhËn tr¶ cho ng©n hµng mét kho¶n l·i vµ phô phÝ kh¸c. + CTX§ sè tiÒn cßn ®îc nhËn: (Sè tiÒn .... = MÖnh gi¸ th¬ng phiÕu – phÝ tr¶ cho ng©n hµng) Trong ®ã: PhÝ tr¶ cho ng©n hµng = l·i CK + phÝ dÞch vô cña ng©n hµng + TVA tÝnh trª phô phÝ L·i CK = A * t * n/360 A: MÖnh gi¸ th¬ng phiÕu t: L·i suÊt ng©n hµng theo n¨m n: sè ngµy chê ®Õn h¹n + Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n Khi ®Æt th¬ng phiÕu vµo ng©n hµng xin CK. Nî TK 514 (5114). Cã TK 413 §îc ng©n hµng chÊp nhËn cho CK. Nî TK 661: l·i CK. Nî TK 627: PhÝ dÞch vô ë ng©n hµng. Nî TK 4456: TVA tÝnh trªn phÝ dÞch vô Nî TK 531, 512: Sè tiÒn thu vÒ hoÆc tiÕp tôc gñi vµo ng©n hµng Cã TK 5114: Mªnh gi¸ th¬ng phiÕu • Khi thanh to¸n th¬ng phiÕu ®Õn h¹n. + NÕu thanh to¸n trîc tiÕp víi ngêi mua. Nî TK 531, 512, 514. 52
  53. 53. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 413. + NÕu thanh to¸n qua ng©n hµng khi ®Æt th¬ng phiÕu vµo ng©n hµng xin thanh to¸n Nî TK 5113: M.gi¸ Cã TK 413: M. Gi¸ Khi ®îc ng©n hµng thanh tãan doanh nghiÖp ph¶i tr¶ phÝ dÞch vô. Nî TK 627: Nî TK 4456: Nî TK 531, 512: sè tiÒn cßn ®îc thu Cã TK 5113: MÖnh gi¸  Ký nhËn th¬ng phiÕu. Kh¸i niÖm: lµ c¸ch thøc chuyÓn nhîng th¬ng phiÕu tõ ngêi ®îc hëng lîi cho ngêi kh¸c, ngêi kÝ nhËn chØ viÖc kÝ nhËn vµo mÆt sau cña tê th¬ng phiÕu vµ trao cho ngêi ®îc hëng. Nî TK 401 Cã TK 413  Thay th¬ng phiÕu (ra h¹n th¬ng phiÕu) • Kh¸i niÖm: lµ trêng hîp khi ®Õn h¹n kh¸ch hµng do mét lÝ do nµo ®ã kh«ng thÓ thanh to¸n tiÒn ®óng h¹n: hä xin ra h¹n chÊp nhËn mét kho¶n tiÒn l·i. • H¹ch to¸n. + Trêng hîp 1: sè th¬ng phiÕu ®Õn h¹n doanh nghiÖp ®ang gi÷ BT1: h·y bá th¬ng phiÕu cò Nî TK 411: sè nî míi Cã TK 413: Mªnh gi¸ ë TP Cã TK 768: sè l·i nhËn ®îc do chÊp nhËn ra h¹n BT2: Ph¸t hµnh th¬ng phiÕu míi. Nî TK 413: mªnh gi¸ míi Cã TK 411: M.gi¸ míi + trêng hîp 2: víi th¬ng phiÕu ®· chuyÓn ra ng©n hµng ®Ó thanh to¸n. BT1: thu l¹i th¬ng phiÕu ®· chuyÓn ®Õn ng©n hµng. Nî TK 413: Cã TK 5113: BT2: h·y bá th¬ng phiÕu cò. Nî TK 411: sè nî míi Cã TK 413: mªnh gi¸ cò 53
  54. 54. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 768: l·i do ra h¹n th¬ng phiÕu Cã TK 512: PhÝ ph¶i tr¶ cho ng©n hµng ( nÕu cã) BT3: Ph¸t hµnh th¬ng phiÕu míi ( nh trªn). 3. h¹ch to¸n th¬ng phiÕu sÏ tr¶.  TK sö dông. 403 – theo dâi th¬ng phiÕu mµ doanh nghiÖp ph¶i tr¶. Nî – sè tiÒn ®· thanh to¸n th¬ng phiÕu ®Õn h¹n – sè tiÕn ng©n hµng thanh to¸n thay cho ®¬n vÞ Cã – gi¸ trÞ th¬ng phiÕu sÏ tr¶ t¨ng lªn do c«ng ty kÝ chÊp nhËn hèi phiÕu cña nhµ c2 . – gi¸ trÞ th¬ng phiÕu sÏ tr¶ t¨ng lªn do c«ng ty giao lÖnh phiÕu cho chñ nî SD – cã gi¸ trÞ th¬ng phiÕu sÏ tr¶  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. • Khi giao lÖnh phiÕu cho nhµ c2 . Nî TK 401 Cã TK 403 • Khi chÊp nhËn hèi phiÕu cña nhµ c2 . Nî TK 401 Cã TK 403 • Khi thanh to¸n th¬ng phiÕu sÏ tr¶ b»ng tiÒn. Nî TK 403. Cã TK 531, 512. • Thay th¬ng phiÕu (xin ra h¹n th¬ng phiÕu). BT1: h·y bá th¬ng phiÕu cò. Nî TK 403: Cã TK 401. BT2: chÊp nhËn th¬ng phiÕu míi. Nî TK 401: sè nî cò Nî TK 668: sè nî ph¶i tr¶ do xin ra h¹n. Cã TK 403: th¬ng phiÕu sÏ tr¶. • Khi kÝ nhËn th¬ng phiÕu. Nî TK 401, 403. Cã TK 413. 54
  55. 55. KÕ to¸n ph¸p Ch¬ng VIII: C«ng t¸c kÕ to¸n cuèi n¨m I. h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô dù phßng. 1. kh¸i niÖm vµ ý nghÜa.  Dù phßng lµ mét ph¬ng ph¸p mµ kÕ to¸n ¸p dông ®Ó ®¸nh gi¸ sù gi¶m gi¸ cña TS cã thÓ x¶y ra do nguyªn nh©n mµ hiÖu qu¶ cha ch¾c ch¾n.  ý nghÜa: + VÒ mÆt kinh tÕ: dù phßng ph¶n ¸nh chÝnh x¸c h¬n gi¸ trÞ thùc cña TS. + VÒ mÆt TC: dù phßng sÏ h×nh thµnh lªn 1 NV ®Ó bï ®¾p c¸c thiÖt h¹i cã thÓ x¶y ra. + VÒ mÆt thuÕ: dù phßng lµ 1 CP hîp lý ®îc trõ vµo lîi nhuËn khi tÝnh thuÕ ph¶i nép. 2. H¹ch to¸n dù phßng ↓ gi¸ TK kh¸ch hµng (dù phßng ph¶i thu khã ®ßi).  Vµo cuèi niªn ®é KT dn tiÕn hµnh ph©n lo¹i kh¸ch hµng thµnh kh¸ch hµng b×nh thêng vµ kh¸ch hµng khã ®ßi. §èi víi kho¶n nî cña kh¸ch hµng khã ®ßi KT ph¶i trÝnh lËp dù phßng:  PP h¹ch to¸n: + Cuèi niªn ®é KT n, c¨n cø vµo b¶ng kª ph©n lo¹i kh¸ch hµng tiÕn hµnh chuyÓn nî: Nî TK416 Cã TK 411 Cã TK 413 + TrÝch lËp dù phßng ®èi víi sè nî cã kh¶ n¨ng bÞ mÊt: Nî TK 618 : ghi sè nî cã kh¶ n¨ng bÞ mÊt Cã TK 491 : ghi sè nî cã kh¶ n¨ng bÞ mÊt. + Sang niªn ®é (n + 1): 55 Sè dù phßng cÇn ph¶i trÝch lËp = Sè nî cña kh¸ch hµng khã ®ßi (ko thuÕ) × % kh¶ n¨ng mÊt
  56. 56. KÕ to¸n ph¸p • Khi sè nî khã ®ßi thùc sù kh«ng ®ßi ®îc (ch¾c ch¾n mÊt), KT ghi: BT1: ph¶n ¸nh sè nî bÞ mÊt Nî TK 654 : sè nî bÞ mÊt thùc tÕ Nî TK 4455 : ↓ thuÕ ph¶i nép N2 Cã TK 416 BT2: hoµn nhËp toµn bé sè dù phßng ®· lËp ®Ó bï ®¾p thiÖt h¹i: Nî TK 491 Cã TK 781 • Trêng hîp trong n¨m (n + 1) ph¸t sinh mÊt nî thùc sù nhng cha lËp dù phßng: Nî TK 654 : sè nî bÞ mÊt Nî TK 4455 : ↓ thuÕ ph¶i nép t¬ng øng Cã TK 411 + Cuèi niªn ®é KT (n + 1): x¸c ®Þnh sè dù phßng cÇn lËp cho niªn ®é tíi (n + 2), so s¸nh víi sè dù phßng ®· lËp tõ cuèi niªn ®é n vµ tiÕn hµnh ®iÒu chØnh. NÕu sè dù phßng cÇn lËp cho niªn ®é tíi > sè dù phßng ®· lËp tõ cuèi niªn ®é tr- íc cßn l¹i, KT lËp bæ sung sè thiÕu: Nî TK 681 : sè dù phßng ph¶i nép bæ sung Cã TK 491 : sè dù phßng ph¶i nép bæ sung. Ngîc l¹i KT hoµn nhËp sè thõa: Nî TK 491 Cã TK 781 VD: vµo cuèi n¨m n, kh¸ch hµng M ®ang nî dn 11.860 Fr (c¶ thuÕ 18,6%). Dù kiÕn dn chØ thu ®îc 75% sè nî. Gi¶ sö sang n¨m (n +1), kh¸ch hµng thanh to¸n cho dn 8.302Fr tiÒn mÆt, sè cßn l¹i coi nh mÊt v× M bÞ ph¸ s¶n. Ghi c¸c bót to¸n cÇn thiÕt vµo cuèi n¨m n vµ n¨m (n + 1). Ghi: N¨m n: BT1: Nî TK 416 : 11.860 Cã TK 411 : 11.860 BT2: Nî TK 681 : 2.500 Cã TK 491 : 2.500 N¨m (n + 1): BT1: Nî TK 531 : 8.302 Nî TK 654 : 3.000 Nî TK 4455 : 558 56
  57. 57. KÕ to¸n ph¸p Cã TK 416 : 11.860 BT2: Nî TK 491 : 2.500 Cã TK 781 : 2.500 3. H¹ch to¸n dù phßng ↓ gi¸ hµng tån kho.  Vµo cuèi niªn ®é KT n nÕu HTK cã kh¶ n¨ng ↓ gi¸ th× KT ph¶i lËp dù phßng, khi lËp ghi: Nî TK 681 Cã TK 39 (391 – 397)  Cuèi niªn ®é KT (n + 1), x¸c ®Þnh sè dù phßng cÇn lËp cho niªn ®é tíi, so s¸nh víi sè dù phßng ®· lËp tõ cuèi niªn ®é n: NÕu sè dù phßng cÇn lËp cho n¨m (n+2) > sè dù phßng ®· lËp cuèi n¨m n, KT lËp bæ sung sè thiÕu : Nî TK 681 Cã TK 39 Ngîc l¹i, KT hoµn nhËp sè thõa : Nî TK 39 Cã TK 781 4. H¹ch to¸n dù phßng ↓ gi¸ TSB§ :  Vµo cuèi niªn ®é KT tríc khi lËp BCTC nÕu TSB§ cã kh¶ n¨ng ↓ gi¸, th× KT lËp dù phßng, khi lËp ghi: Nî TK 681 Cã TK 2905, 2907 Cã TK 2908 Cã TK 2911 Cã TK 292  Sang niªn ®é KT sau, nÕu c¸c TSB§ ®· lËp dù phßng ↓ gi¸ ®îc nhîng b¸n vµ thanh lý th× KT hoµn nhËp toµn bé sè dù phßng ®· lËp: Nî TK 290 Nî TK 291 Cã TK 781  Cuèi niªn ®é KT sau, x¸c ®Þnh sè dù phßng cÇn lËp cho niªn ®é tíi, so s¸nh víi sè ®· lËp tõ cuèi niªn ®é tríc vµ tiÕn hµnh ®iÒu chØnh, lËp bæ sung hoÆc hoµn nhËp sè thõa: NÕu dù phßng … > … lËp bæ sung: Nî TK 681 Cã TK 290, 291 57
  58. 58. KÕ to¸n ph¸p Ngîc l¹i, hoµn nhËp: Nî TK 290, 291 Cã TK 781 5.Hach to¸n dù phßng ↓ gi¸ ®Çu t tµi chÝnh:  Cuèi niªn ®é KT, nÕu c¸c kho¶n ®Çu t TC cã kh¶ n¨ng ↓, dn ph¶i trÝch lËp dù phßng: Nî TK 686 CãTK 296, 297, 590  Sang niªn ®é KT sau, khi b¸n hoÆc thu håi c¸c kho¶n ®Çu t ®· ®îc lËp dù phßng ↓ gi¸ th× sè dù phßng ®· lËp ®îc hoµn nhËp (ngoµi bót to¸n ph¶n ¸nh gi¸ gèc vµ gi¸ b¸n cña c¸c kho¶n ®Çu t ), ghi: Nî TK 296, 297, 590 Cã TK 786  Cuèi niªn ®é KT sau, x¸c ®Þnh sè dù phßng cÇn lËp cho niªn ®é tíi so s¸nh víi sè ®· lËp tõ cuèi n¨m tríc cßn l¹i vµ ®iÒu chØnh, lËp bæ sung hoÆc hoµn nhËp sè thõa : Bæ sung : Nî TK 686 CãTK 296,297,590 Hoµn nhËp: Nî TK 296,297,590 Cã TK 786 6. H¹ch to¸n dù phßng rñi ro vµ phÝ tæn:  Vµo cuèi niªn ®é KT, x¸c ®Þnh c¸c kho¶n rñi ro vµ phÝ tæn cã thÓ x¶y ra trong n¨m tíi vµ tiÕn hµnh lËp dù phßng : Nî TK 678 Cã TK 151,155,157  Sang niªn ®é KT sau: + §èi víi c¸c kho¶n dù phßng rñi ro nh: bÞ ph¹t, bÞ kiÖn: Khi c¸c kho¶n rñi ro x¶y ra chóng ®îc ®a vµo CP b×nh thêng : Nî TK 671 Cã TK 531, 512 Hoµn nhËp dù phßng ®· lËp ®Ó bï ®¾p : Nî TK 151, 155 Cã TK 787 58
  59. 59. KÕ to¸n ph¸p + §èi víi dù phßng phÝ tæn ph©n chia cho nhiÒu niªn ®é : C¸c phÝ tæn x¶y ra thùc tÕ : Nî TK 61 Nî TK 4496 Cã TK 531, 512 Hoµn nhËp toµn bé sè dù phßng ®· lËp®Ó bï ®¾p: Nî TK 157 Cã TK 787 Cuèi niªn ®é KT, x¸c ®Þnh sè dù phßng cÇn lËp so s¸nh víi sè ®· lËp tõ niªn ®é tríc cßn l¹i vµ tiÕn hµnh ®iÒu chØnh bæ sung hoÆc hoµn nhËp sè thõa nh c¸c trêng hîp dù phßng kh¸c. II. H¹ch to¸n ®iÒu chØnh CP vµ tn. 1. H¹ch to¸n ®iÒu chØnh CP. a. Kh¸i niÖm: CP cña mét niªn ®é nhÊt thiÕt ph¶i tÝnh chÝnh x¸c cho niªn ®é ®ã. Tuy nhiªn thùc tÕ cã nh÷ng CP cha ®îc tÝnh hoÆc tÝnh vµo niªn ®é sau, do ®ã cuèi niªn ®é KT ph¶i tiÕn hµnh ®iÒu chØnh ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c kÕt qu¶ cña niªn ®é. §Ó theo dâi viÖc ®iÒu chØnh CP, KT sd c¸c TK lo¹i 4, 5 cã sè tËn cïng lµ 8 (®èi víi c¸c kho¶n CP ph¶i tr¶) hay TK 486 (®èi víi CP tr¶ tríc). b. H¹ch to¸n CP tr¶ tríc. (TK 486) Lµ TK dïng ®Ó ghi nhËn c¸c CP tr¶ tríc (lµ c¸c CP dn ®· thanh to¸n vµ ®· ghi nhËn vµo CP cña n¨m nay nhng do c«ng t¸c dÞch vô liªn quan hay kÐo dµi ®Õn n¨m sau). Th«ng thêng CP tr¶ tríc gåm CP thuª nhµ, thuª xe, thuª MMTB, v¨n phßng phÈm, ®iÖn níc. Nî : ph¶n ¸nh CP ghi nhËn tríc chuyÓn sang n¨m sau. Cã : kÕt chuyÓn sè CP ghi nhËn tríc cho niªn ®é KT sau. D nî : ph¶n ¸nh CP ghi nhËn tríc cha kÕt chuyÓn cho n¨m sau.  PP h¹ch to¸n: + CP thuª v¨n phßng, thuª xe, m¸y mãc thiÕt bÞ tr¶ tríc: Nî TK 631 : Σ sè tr¶ tríc Cã TK 531, 512 : Σ sè tr¶ tríc. Cuèi niªn ®é KT: nÕu c¸c CP nµy liªn quan ®Õn c¶ n¨m sau th× KT ®iÒu chØnh ↓ CP n¨m hiÖn hµnh Nî TK 486 : phÇn CP thuéc vÒ n¨m sau Cã TK 613 : phÇn CP thuéc vÒ n¨m sau. 59
  60. 60. KÕ to¸n ph¸p Sang ®Çu n¨m sau, ghi ↑ CP: Nî TK 613 Cã TK 486 VD: ngµy 1/11/N, dn thuª VP, tiÒn tr¶ tríc cho 3 th¸ng lµ 4.500Fr b»ng tiÒn ng©n hµng. Yªu cÇu ghi bót to¸n cÇn thiÕt vµo ngµy 1/11/N, 31/12/N, vµ 1/1/(N+1). Gi¶i: Ngµy 1/11/N Nî TK 613 : 4.500 Cã TK 512 : 4.500 Ngµy 31/12/N Nî TK 486 : 1.500 Cã TK 631 : 1.500 Ngµy 1/1/(N+1) Nî TK 613 : 1.500 Cã TK 486 : 1.500. + CP b¶o hiÓm qu¶ng c¸o tr¶ tríc: Khi ph¸t sinh CP (khi tr¶ tiÒn): Nî TK 616, 623 Cã TK 531, 512 Cuèi niªn ®é KT nÕu c¸c CP liªn quan ®Õn n¨m sau … Nî TK 486 : phÇn CP thuéc vÒ n¨m sau Cã TK 616, 623 : phÇn CP thuéc vÒ n¨m sau. Sang ®Çu n¨m sau ghi ↑ CP: Nî TK 616, 623 Cã TK 486 + CP vËt t, VPP (vËt t sd ngay): Khi mua c¸c lo¹i vËt t sd ngay: Nî TK 606 Nî TK 4456 (nÕu cã) Cã TK 531, 512, 401 Vµo cuèi niªn ®é KT, nÕu nh÷ng thø vËt t sö dông ngay nµy kh«ng sd hÕt chuyÓn sang n¨m sau: Nî TK 486 Cã TK 606 Sang ®Çu n¨m sau, ghi ↑ CP: 60
  61. 61. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 606 Cã TK 486 c. H¹ch to¸n CP ph¶i tr¶. (CP sÏ tr¶)  Kh¸i niÖm: lµ nh÷ng kho¶n CP mµ nhµ cung cÊp ®· thùc hiÖn ®èi víi dn nhng v× lý do nµo ®ã mµ cha göi yªu cÇu ®îc thanh to¸n, do vËy KT cña dn cha ghi vµo sæ, do vËy cuèi n¨m ph¶i ®iÒu chØnh ↑ CP cña niªn ®é.  TK sö dông: Lo¹i 6 Lo¹i 4, 5 cã sè tËn cïng lµ 8 nh: 408, 418, 428, …  PP h¹ch to¸n: + Mua vËt t, hµng ho¸, dÞch vô nhng cha nhËn ®îc ho¸ ®¬n do nhµ cung cÊp chuyÓn ®Õn, cuèi n¨m KT ghi: Nî TK 60 (601 – 607) Nî TK 61 Nî TK 4458 Cã TK 408 Sang n¨m sau khi nhËn ®îc H§ tõ nhµ cung cÊp, KT ghi 2 BT: BT1: xo¸ sæ BT ®· ghi Nî TK 408 Cã TK 60, 61, 4458. BT2: ghi theo gi¸ thùc tÕ trªn H§ Nî TK 60 (601 – 607) Nî TK 61, 62 Nî TK 4456 Cã TK 531, 512, 401 + C¸c kho¶n thuÕ cßn ph¶i nép Nhµ níc cuèi n¨m nhng cha nhËn ®îc th«ng b¸o, KT ghi↑ CP cña n¨m hiÖn hµnh: Nî TK 63 Cã TK 4486 Sang n¨m sau khi nhËn ®îc th«ng b¸o cña c¬ quan thuÕ: BT1: xo¸ sè ®· ghi Nî TK 4486 Cã TK 63 BT2: ph¶n ¸nh sè thuÕ nép 61
  62. 62. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 63 Cã TK 531, 512 + C¸c kho¶n ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng: Sè ph¶i tr¶ (íc tÝnh do cha cã chøng tõ): Nî TK 64 Cã TK 4286 : sè ph¶i tr¶ CNV Cã TK 4386 : ph¶i tr¶ c¸c tæ chøc x· héi. Sang n¨m sau khi cã chøng tõ tÝnh sè ph¶i tr¶: BT1: xo¸ BT ®· ghi tõ cuèi n¨m tríc Nî TK 4386 Nî TK 4286 Cã TK 64 BT2: c¨n cø vµo chøng tõ ®Ó ghi nî Nî TK 64 Cã TK 421, 431, 437 + C¸c CPTC thuéc vÒ n¨m hiÖn hµnh nhng cha nhËn ®îc giÊy b¸o (CP nµy gåm: l·i ph¶i tr¶ tiÒn vay, l·i ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp do qu¸ h¹n hay rót qu¸ sè d tiÒn göi): Ghi t¨ng CP n¨m hiÖn hµnh: Nî TK 661 Cã TK 1688 : l·i tiÒn vay ph¶i tr¶ Cã TK 4088 : l·i ph¶i tr¶ nhµ cung cÊp Cã TK 5188 : l·i ph¶i tr¶ NH do rót qu¸ SD tiÒn göi. Sang ®Çu n¨m sau ghi 2 BT: BT1: xo¸ BT ®· ghi tõ cuèi n¨m tríc. Nî TK 1688, 4088, 5188 Cã TK 661 BT2: ghi sè tiÒn tr¶ l·i khi nhËn ®îc chøng tõ Nî TK 661 Cã TK 531, 512 + C¸c CP qu¶n lý th«ng thêng (thuª b»ng ph¸t minh, s¸ng chÕ, giÊy phÐp sx, ph¬ng thøc kd) nhng cuèi n¨m cha nhËn ®îc H§: Ghi ↑ CP n¨m hiÖn hµnh: Nî TK 65 Cã TK 4686 Sang ®Çu n¨m sau ghi 2 BT: 62
  63. 63. KÕ to¸n ph¸p BT1: xo¸ BT ®· ghi cuèi n¨m tríc Nî TK 4686 Cã TK 65 BT2: ghi sè tr¶ theo H§ Nî TK 65 Cã TK 531, 512 2. H¹ch to¸n ®iÒu chØnh thu nhËp. a. §iÒu chØnh thu nhËp nhËn tríc.  Kh¸i niÖm: lµ c¸c kho¶n TN vña niªn ®é sau nhng dn ®· nhËn tríc vµo niªn ®é nµy vµ KT ®· ghi vµo sæ. Do vËy, cuèi niªn ®é KT ph¶i ®iÒu chØnh ↓ c¸c kho¶n TN nh»m ph¶n ¸nh chÝnh x¸c kÕt qu¶ cña niªn ®é hiÖn hµnh.  PP h¹ch to¸n: + Cho thuª nhµ, cho thuª VP, TSB§ ≠ nhËn tríc: Khi nhËn tríc: Nî TK 531, 512 Cã TK 708 Cuèi niªn ®é KT tiÕn hµnh ®iÒu chØnh ↓ TN n¨m hiÖn hµnh: Nî TK 708 : phÇn TN thuéc vÒ n¨m sau Cã TK 487 : phÇn TN thuéc vÒ n¨m sau. Sang ®Çu n¨m sau ghi t¨ng TN: Nî TK 487 Cã TK 708 + Khi cho thuª b»ng ph¸t minh, s¸ng chÕ, giÊy phÐp sx, ph¬ng thøc sx vµ c¸c quyÒn t- ¬ng tù ≠ nhËn tríc: Khi nhËn tríc: Nî TK 531, 512 Cã TK 75 Cuèi n¨m ®iÒu chØnh: Nî TK 75 : phÇn TN thuéc vÒ n¨m sau Cã TK 487 : phÇn TN thuéc vÒ n¨m sau. Sang ®Çu n¨m sau: Nî TK 487 Cã TK 75 + TN tõ c¸c kho¶n ®Çu t TC nhËn tríc: 63
  64. 64. KÕ to¸n ph¸p Khi nhËn: Nî TK 531, 512 Cã TK 76 Cuèi n¨m ®iÒu chØnh: Nî TK 76 Cã TK 487 Sang ®Çu n¨m sau ghi ngîc l¹i: Nî TK 487 Cã TK 76. b. §iÒu chØnh TN sÏ nhËn.  Kh¸i niÖm: lµ nh÷ng kho¶n TN PS thuéc n¨m nay nhng KT cha ghi sæ do cha lËp H§ hay do cha ®Õn kú c¸c ®èi tîng ≠ ph¶i tr¶. Do vËy, cuèi niªn ®é KT ph¶i ®iÒu chØnh (lµ viÖc ghi ↑ TN n¨m hiÖn hµnh).  PP h¹ch to¸n: + Khi b¸n SP, h2 , dvô cho kh¸ch hµng, hµng ®· giao nhng H§ cha lËp: • Cuèi n¨m ghi ↑ kho¶n TN tõ b¸n hµng cha ghi sæ: Nî TK 418 Cã TK 70 (701 – 707) Cã TK 4458 • Sang n¨m sau khi lËp H§ vµ göi cho kh¸ch hµng, KT ghi 2 BT: BT1: xo¸ bá BT ®· ®iÒu chØnh tõ n¨m tríc Nî TK 70 Nî TK 4458 Cã TK 418 BT2: ghi theo sè H§ Nî TK 531, 512, 411 Cã TK 70 Cã TK 4457 + Trî cÊp kd tõ N2 nhng cuèi n¨m cha nhËn ®îc: • Cuèi n¨m ghi ↑ TN: Nî TK 441 Cã TK 74 • Sang n¨m sau ghi 2 BT: BT1: xo¸ bá ®iÒu chØnh tõ cuèi n¨m tríc 64
  65. 65. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 74 Cã TK441 BT2: ph¶n ¸nh sè thu Nî TK 531, 512 Cã TK 74 + TN vÒ cho thuª TSB§ hh vµ vh cuèi n¨m cha nhËn ®îc tiÒn: • Cuèi n¨m ghi ↑ TN: Nî TK 4687 Cã TK 708 Cã TK 75 • Sang n¨m sau khi nhËn ®îc tiÒn: BT1: xo¸ bá BT … Nî TK 708 Nî TK 75 Cã TK4687 BT2: ghi theo sè nhËn thùc tÕ Nî TK 531, 512 Cã TK 708 Cã TK 75 + TN tµi chÝnh sÏ nhËn: • Vµo cuèi n¨m c¸c kho¶n tiÒn l·i cha nhËn sÏ ®îc ghi ↑ TN: Nî TK 5188, 5088 Nî TK 2678 : l·i tõ CK dù phÇn Nî TK 2768 : l·i tõ c¸c kho¶n ®Çu t TC ≠ Nî TK 4188 : l·i sÏ thu tõ kh¸ch hµng nî qu¸ h¹n Cã TK 76 • Sang n¨m sau: BT1: xo¸ … Nî TK 76 Cã TK 2678, 2768, 4188, 5088, 5188 BT2: khi nhËn ®îc tiÒn l·i thùc tÕ Nî TK 531, 512 Cã TK 76 III. H¹ch to¸n x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh. 65
  66. 66. KÕ to¸n ph¸p 1. Kh¸i niÖm vµ PP x¸c ®Þnh.  Kh¸i niÖm: kqkd lµ kq TC cuèi cïng cña dn sau 1 thêi kú nhÊt ®Þnh vµ lµ kq cña 3 ho¹t ®éng sxkd, TC, bÊt thêng.  PP x¸c ®Þnh: + X¸c ®Þnh kq chung: + X¸c ®Þnh kd riªng theo tõng ho¹t ®éng: Kd niªn ®é = kd h® sxkd + kd h® TC + kd h® bt. Kq h® sxkd = TN h® sxkd – CP h® sxkd. Kq h® TC = TN h® TC – CP h® TC. Kq h® bt = TN h® bt – CP h® bt. 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. a. TK sö dông. 128 – x® kq kd. 120 – kq niªn ®é (l·i). 129 – kq niªn ®é (lç). b. PP h¹ch to¸n kÕt qu¶ chung.  Cuèi kú kÕt chuyÓn c¸c kho¶n TN cña niªn ®é: Nî TK 70 → 79. Cã TK 128.  KÕt chuyÓn toµn bé CP: Nî TK 128 Cã TK 60 – 69.  Sau khi x¸c ®Þnh ®îc kq = c¸ch so s¸nh bªn nî vµ bªn cã TK 128. + NÕu bªn cã > bªn nî (TN > CP) → phÇn chªnh lÖch lµ l·i, KT kÕt chuyÓn: Nî TK 128 Cã TK 120 + Ngîc l¹i, phÇn chªnh lÖch lµ lç, KT kÕt chuyÓn: Nî TK 129 Cã TK 128 S¬ ®å: 66 Kq kd = Σ TN tõ c¸c h® kd - Σ CP tõ c¸c h® kd
  67. 67. KÕ to¸n ph¸p TK 60 → 69 TK 128 TK 70 → 79 TËp hîp CP kÕt chuyÓn CP kÕt chuyÓn TN tËp hîp TN TK 120 TK 129 L·i lç c. PP h¹ch to¸n kÕt qu¶ theo tõng ho¹t ®éng.  X¸c ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng sxkd. TK 60 -> 65, 681 TK 128 TK 70 -> 75, 781 TËp hîp CP kÕt chuyÓn CP kÕt chuyÓn CP tËp hîp TN trong kú trong kú TK 120 TK 129 L·i lç  X¸c ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng TC. TK 66, 686 TK 128 TK 76, 786 TËp hîp kÕt chuyÓn cuèi kú kÕt chuyÓn cuèi kú tËp hîp TK 120 TK 129 67
  68. 68. KÕ to¸n ph¸p L·i lç  X¸c ®Þnh kÕt qu¶ ho¹t ®éng bÊt thêng: TK 67, 687 TK 128 TK 77, 787 TËp hîp kÕt chuyÓn cuèi kú kÕt chuyÓn cuèi kú tËp hîp TK 120 TK 129 L·i lç IV. b¸o c¸o tµi chÝnh. 1. kh¸i niÖm vµ ý nghÜa.  Kh¸i niÖm: BCTC lµ nh÷ng b¸o c¸o tæng hîp vÒ TS, NV (VCSH vµ c«ng nî), t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kd cña dn sau mét thêi kú.  ý nghÜa: + Cung cÊp nh÷ng th«ng tin tæng hîp vÒ t×nh h×nh TC vµ kÕt qu¶ kd cña dn sau 1 thêi kú cho nh÷ng ®èi tîng quan t©m. + Cung cÊp nh÷ng th«ng tin (tæng hîp) ch« viÖc ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông vèn, hiÖu qu¶ kd, … nh»m x¸c ®Þnh ph¬ng híng kd cã hiÖu qu¶.  C¸c lo¹i BCTC: + B¶ng C§KT (b¶ng tæng kÕt TS). + BC kÕt qu¶ niªn ®é (BC Kq kd). + C¸c chÕ ®é BC kÌm theo. 68
  69. 69. KÕ to¸n ph¸p 2. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. (b¶ng tæng kÕt TS) a. Kh¸i niÖm: Lµ b¶ng tæng kÕt vÒ TS cã, vÒ c«ng nî vµ vèn CSH cña dn t¹i 1 thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh. ®©y lµ b¶ng C§ tæng thÓ ph¶n ¸nh tæng qu¸t t×nh h×nh vèn kd, t×nh h×nh kd, kq kd vµ tr×nh ®é sd vèn cña ®¬n vÞ. b. KÕt cÊu. Bao gåm 2 phÇn: phÇn TS cã vµ phÇn TS nî vµ ®îc bè trÝ díi h×nh thøc b¶ng 2 bªn hay b¶ng 1 bªn, trong ®ã: PhÇn TS cã : cho biÕt c¸c TS dn ®ang n¾m gi÷, qu¶n lý vµ sd, … PhÇn TS nî: ph¶n ¸nh NVCSH vµ c«ng nî mµ dn ph¶i tr¶. MÉu: B¶ng tæng kÕt tµi s¶n N¨m … TS cã Niªn ®é N Niªn ®é (N – 1) TS nî Niªn ®é (N) Niªn ®é (N-1) GtrÞ gép K.H vµ dù phßn g GtrÞ thuÇ n I. TSB§. 1. TSB§ v« h×nh. 2. TSB§ h÷u h×nh. 3. TSB§ dë dang. 4. TSB§ TC. II. Hµng tån kho. 1. Hµng tån kho. 2. C¸c kho¶n ph¶i thu. 3. §Çu t TC ng¾n h¹n. 4. TiÒn. III. TK ®iÒu chØnh (486). I. Vèn CSH. 1. Vèn. 2. Dù tr÷. 3. KÕt qu¶ niªn ®é (12). 4. KÕt qu¶ niªn ®é míi (11). 5. Dù phßng (14, 15). II. C«ng nî ph¶i tr¶. 1. Vay. 2. Nî nhµ cung cÊp. 3. Nî Nhµ níc. 4. Nî Ng©n hµng. III. TK ®iÒu chØnh TN (487). Σ TS cã Σ TS nî c. Ph¬ng ph¸p lËp.  Tríc hÕt ph¶i tÝnh Dck trªn c¸c TK thuéc b¶ng tæng kÕt (TK lo¹i 1 → lo¹i 5). 69
  70. 70. KÕ to¸n ph¸p  Sè liÖu ®Ó ®a vµo cét niªn ®é (N-1) ®îc lÊy tõ sè liÖu ë cét niªn ®é N trªn BC nµy n¨m tríc.  Cét niªn ®é (N): Mçi chØ tiªu trªn b¶ng liªn quan ®Õn TK nµo th× lÊy SDCK trªn TK ®ã theo nguyªn t¾c sau: + TK cã SD cã ®îc ®a vµo phÇn TS cã (cét ghi gi¸ trÞ gép). + C¸c TK 28, 29, 39, 49, 59 lµ nh÷ng TK khÊu hao vµ dù phßng – SD lu«n ë bªn cã nhng ®îc ®a vµo phÇn TS cã, cét khÊu hao vµ dù phßng díi h×nh thøc ghi ©m. + Cét gi¸ trÞ thuÇn ë phÇn TS cã ®îc x¸c ®Þnh b»ng c¸ch lÊy cét gi¸ trÞ gép trõ ®i sè liÖu ë cét khÊu hao vµ dù phßng. + ë phÇn vèn CSH (phÇn TS nî), chØ tiªu 3 vµ 4 nÕu d nî ph¶n ¸nh sè lç th× chóng ®îc ghi sè ©m. + tæng TS cã = tæng TS nî. 3. B¸o c¸o kÕt qu¶ kinh doanh. a. Kh¸i niÖm: Lµ BC tæng hîp ph¶n ¸nh tãm lîc doanh thu, CP, TN, kq kinh doanh cña dn sau 1 thêi kú nhÊt ®Þnh. b. KÕt cÊu vµ ph¬ng ph¸p lËp.  KÕt cÊu: BC nµy gåm 2 phÇn: PhÇn CP vµ phÇn lîi tøc. MÉu b¶ng 2 bªn nh sau: B¸o c¸o kÕt qu¶ niªn ®é N¨m … Chi phÝ KD Niªn ®é (N) Niªn ®é (N-1) Thu nhËp KD Niªn ®é (N) Niªn ®é (N-1) I. CP ho¹t ®éng sxkd.  TK 60 → 65.  TK 681 I. TN ho¹t ®éng sxkd.  TK 70 → 75.  TK 781. Σ CP ho¹t ®éng sxkd. Σ TN ho¹t ®éng sxkd II. CP ho¹t ®éng TC.  TK 66.  TK 686. II. TN ho¹t ®éng TC.  TK 76.  TK 786. 70
  71. 71. KÕ to¸n ph¸p Σ CP ho¹t ®éng TC. Σ TN ho¹t ®éng TC. III. CP ho¹t ®éng bÊt thêng.  TK 67.  TK 687. III. TN h® bÊt thêng.  TK 77.  TK 787. Σ CP ho¹t ®éng bÊt thêng. Σ TN h® bÊt thêng. IV. CP kh¸c.  TK 69 (691 → 695). Σ CP kinh doanh. l·i Σ TN kinh doanh lç Céng luü kÕ A B Céng luü kÕ A B  Ph¬ng ph¸p lËp: + Ph¶i kho¸ sæ c¸c TK lo¹i 6, 7 ®Ó ®a sè tæng céng vµo c¸c bªn cña b¶ng cho phï hîp. + Cét niªn ®é (N-1), sè liÖu ®îc lÊy tõ cét niªn ®é (N) trªn BC nµy kú tríc. Lu ý: TK 69 ®îc h¹ch to¸n nh sau PhÇn tham dù cña nh©n viªn vµo kÕt qu¶ më réng cña dn: Nî TK 691 Cã TK 424 ThuÕ lîi tøc ph¶i nép: Nî TK 695 Cã TK 444. Ch¬ng IX : KÕ to¸n c«ng ty I. KÕ to¸n c«ng ty hîp danh. 1. Kh¸i qu¸t chung. a. Kh¸i niÖm vµ ®Æc ®iÓm:  Kh¸i niÖm: 71
  72. 72. KÕ to¸n ph¸p Lµ c«ng ty ®îc thµnh lËp díi h×nh thøc hïn vèn gi÷a 2 hay nhiÒu ngêi quen biÕt lÉn nhau, tån t¹i díi mét “Héi danh”.  §Æc ®iÓm: + c«ng ty ph¶i cã sè héi viªn >= 2 ngêi, c¸c héi viªn ph¶i quen biÕt lÉn nhau. + C¸c héi viªn cã tr¸ch nhiÖm liªn ®íi vµ v« h¹n ®Þnh sè nî cña c«ng ty. + “Héi danh” cña c«ng ty ph¶i cã tªn cña c¸c héi viªn (toµn bé hay mét sè héi viªn) kÌm theo ch÷ (“c«ng ty hîp danh”). + Vèn gãp ®îc chia thµnh c¸c phÇn hïn, kh«ng ®îc ph¸t hµnh chøng kho¸n. + C¸c phÇn hïn kh«ng thÓ chuyÓn nhîng lÉn nhau. b. Thñ tôc thµnh lËp.  C¸c héi viªn ph¶i cã ®ñ n¨ng lùc ®Ó thùc hiÖn hµnh vi th¬ng m¹i.  C«ng ty ph¶i cã môc ®Ých ho¹t ®éng hîp ph¸p.  Khi thµnh lËp ph¶i so¹n th¶o khÕ íc, trong khÕ íc nµy ph¶i nªu râ ®iÒu lÖ, h×nh thøc ph¸p lý, môc ®Ých kinh doanh, trô së, tªn c«ng ty, sè vèn, tªn c¸c héi viªn.  KhÕ íc ®îc c«ng bè 1 th¸ng kÓ tõ ngµy thµnh lËp c«ng ty.  ViÖc qu¶n trÞ dn cã thÓ do 1 hay nhiÒu ngêi cã thÓ lµ héi viªn cña c«ng ty hay ngêi ngoµi c«ng ty, ngêi qu¶n lý kh«ng ®îc tõ chøc nÕu kh«ng cã lý do chÝnh ®¸ng vµ ®îc h- ëng thï lao díi h×nh thøc l¬ng hay tiÒn l·i.  VÊn ®Ò gi¶i thÓ c«ng ty: C«ng ty hîp danh bÞ gi¶i thÓ do 1 trong c¸c nguyªn nh©n: + §· hÕt h¹n ho¹t ®éng theo ®iÒu lÖ. + Cha hÕt h¹n nhng toµn thÓ héi viªn nhÊt trÝ gi¶i thÓ. + Sù rót lui cña 1 héi viªn. + Sù tõ trÇn, kh¸nh kiÖt, mÊt n¨ng lùc hoµn toµn cña 1 héi viªn. 2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n. a. H¹ch to¸n thµnh lËp c«ng ty.  TK sö dông: 101, 4561.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n: S¬ ®å: TK 101 TK 45611 TK 213 72
  73. 73. KÕ to¸n ph¸p Høa gãp vèn = hiÖn vËt khi gãp = hiÖn vËt Lu ý : Trêng hîp 1 héi viªn nµo ®ã khã kh¨n vÒ TC cha thÓ gãp ®ñ vèn ®· høa th× KT dïng TK455 ®Ó ph¶n ¸nh sè vèn cßn thiÕu vµ KT ghi : Nî TK 455 Cã TK 4561. Trêng hîp héi viªn gãp b»ng hiÖn vËt vµ ®îc ®¸nh gi¸ cao h¬n sè vèn ®· høa →KT ph¶n ¸nh phÇn chªnh lÖch vµo TK455: Nî TK 21 : gi¸ trÞ ®îc ®¸nh gi¸ Cã TK 45611 : phÇn vèn ®· høa gãp Cã TK 455 : phÇn chªnh lÖch. VD : Ba «ng A, B, C thµnh lËp c«ng ty hîp danh víi tªn lµ “ABC-c«ng ty hîp danh”, trong ®ã sè vèn høa gãp 15 triÖu Fr : A - gãp b»ng nhµ xëng : 8 triÖu B - gãp b»ng ph¬ng tiÖn vËn t¶i : 3 triÖu C - gãp b»ng tiÒn qua TK ng©n hµng : 4 triÖu. Gi¶ sö khi thùc hiÖn gãp: «ng A gãp b»ng nhµ xëng ®îc ®¸nh gi¸ lµ 9 triÖu, «ng B gãp b»ng … ®îc ®¸nh gi¸ lµ 2,8 triÖu, «ng C cha ®ñ tiÒn nªn chØ míi gãp 3,5 triÖu. Yªu cÇu : Ghi c¸c BT cÇn thiÕt : BT1: Nî TK 45611 : 11.000.000 Nî TK 45615 : 4.000.000 Cã TK 101 (A, B, C) : 15.000.000 BT 2: a. Nî TK 213 : 9.000.000 73
  74. 74. KÕ to¸n ph¸p Nî TK 45611 : 8.000.000 Cã TK 455 : 1.000.000 b. Nî TK 281 : 2.800.000 Nî TK 455 : 200.000 Cã TK 45611 : 3.000.000 c. Nî TK 512 : 3.500.000 Cã TK : 3.500.000 * Nî TK 455 : 500.000 Cã TK 45615 : 500.000 b. H¹ch to¸n ph©n phèi kÕt qu¶:  Nguyªn t¾c: + Trêng hîp c«ng ty kinh doanh cã l·i ,sè l·i cã thÓ ph©n chia nh sau : • Theo tû lÖ víi sè vèn ®· gãp (nÕu ®iÒu lÖ kh«ng Ên ®Þnh c¸c ph©n chia kh¸c nhau). • Theo tû lÖ kh«ng ®ång ®Òu do ®iÒu lÖ c«ng ty ®Æt ra . • LËp quÜ dù tr÷ theo luËt hoÆc theo ®iÒu lÖ c«ng ty. + Trêng hîp c«ng ty kinh doanh bÞ lç : • Sè lç ®îc ®Ó d trªn TK kq chuyÓn niªn ®é, sang niªn ®é sau bï lç • Buéc c¸c thµnh viªn ph¶i g¸nh chÞu sè lç theo tØ lÖ víi sè vèn ®· gãp.  PP h¹ch to¸n: + H¹ch to¸n ph©n chia sè l·i: TK 1061 TK 120 TK 128 LËp quü dù tr÷ theo luËt kÕt chuÓn sè l·i kd TK 1063 LËp … theo ®iÒu lÖ TK 455 Ph©n chia cho c¸c thµnh viªn 74
  75. 75. KÕ to¸n ph¸p + Ph©n chia sè lç: TK 128 TK 129 TK 119 KÕt chuyÓn sè lç kd lç chuyÓn n¨m sau TK 455 Ph©n chia theo tØ lÖ Víi vèn gãp c. H¹ch to¸n nghiÖp vô t¨ng vèn.  Trêng hîp 1: TH t¨ng vèn gãp do héi viªn gãp vèn thªm, KT h¹ch to¸n gièng TH gãp vèn ®Ó thµnh lËp c«ng ty.  Trêng hîp 2: T¨ng vèn tõ tiÒn l·i hay tõ quü dù tr÷ theo ®iÒu lÖ: TK 101 TK 4561 TK 120 Bæ sung vèn tõ tiÒn l·i T¨ng vèn kd (chi tiÕt Cho tõng thµnh viªn) TK 106 Bæ sung vèn tõ Vèn dù tr÷ ®iÒu lÖ VD: Gi¶ sö c«ng ty hîp danh “ABC” nªu trªn quyÕt ®Þnh ↑ vèn 4.950.000 Fr, trong ®ã 75
  76. 76. KÕ to¸n ph¸p Tõ tiÒn l·i : 950.000 Tõ quü dù tr÷ theo ®iÒu lÖ : 4.000.000 Yªu cÇu: X¸c ®Þnh sè vèn cña c¸c thµnh viªn ↑ sau nghiÖp vô ↑ vèn nµy biÕt tØ lÖ ph©n chia theo tØ lÖ vèn gãp. Gi¶i. BT1: Nî TK 4561 : 4.950.000 Cã TK 120 : 950.000 A : 558.824 B : 173.856 C : 217.320 Cã TK 106 : 4.000.000 A : 2.352.941 B : 732.026 C : 915.033 BT2: Nî TK 401 : 4.950.000 Cã TK 4561 : 4.950.000 → (sè vèn ë “ABC” = …). d. H¹ch to¸n gi¶m vèn c«ng ty hîp danh.  Trêng hîp 1: gi¶m vèn do kd thua lç, sè lç ®îc chia cho c¸c thµnh viªn Nî TK 101 : chi tiÕt cho héi viªn Cã TK 119 : sè lç tõ n¨m tríc chuyÓn sang Cã TK 129 : sè lç n¨m nay.  Trêng hîp 2: tr¶ l¹i vèn kh«ng cÇn dïng BT1: x¸c ®Þnh sè vèn tr¶ l¹i Nî TK 101 Cã TK 455 BT2: khi tr¶ Nî TK 455 Cã TK 531, 512 e. KÕ to¸n gi¶i thÓ c«ng ty hîp danh.  §iÒu kiÖn gi¶i thÓ: 76
  77. 77. KÕ to¸n ph¸p HÕt thêi h¹n ho¹t ®éng theo ®iÒu lÖ. Toµn bé c¸c thµnh viªn nhÊt trÝ gi¶i thÓ …. (®· ghi).  C¸c c«ng viÖc cÇn tiÕn hµnh khi gi¶i thÓ c«ng ty: Thu håi c¸c kho¶n nî. Thanh to¸n c¸c kho¶n nî. Chia phÇn cßn l¹i hoÆc sè lç cho c¸c thµnh viªn.  Tr×nh tù h¹ch to¸n: S¬ ®å: TK 3137, 20, 21 TK 467 TK 40,42,43,46,16 B¸n thu TS thu tiÒn thanh to¸n nî Giao cho qu¶n tµi TK 41, 46 TK 125 TK 455 TK 101,106 Thu håi nî thï lao tr¶ cho kÕt chuyÓn sè lç vèn gãp Giao cho qu¶n tµi ngêi qu¶n tµi vÒ thanh lý TS vèn dù tr÷ TK 125 TK 531, 512, 514 TK 129 l·i vÒ thanh lý Tµi s¶n TiÒn thu håi kÕt chuyÓn lç Giao cho qu¶n tµi cña niªn ®é TK 120 KÕt chuyÓn Chia l·i (lç) cho c¸c héi viªn. l·i cña niªn ®é VD: C«ng ty M, N, Q do kinh doanh thua lç kÐo dµi nªn quyÕt ®Þnh gi¶i thÓ, tr×nh toµ ¸n th¬ng m¹i vµ ®· ®îc TA chÊp nhËn. TA cö 1 nh©n viªn (qu¶n tµi viªn) ®Õn phô trÊch viÖc gi¶i thÓ c«ng ty. Cho b¶ng tæng kÕt TS tríc khi gi¶i thÓ nh sau: 77

×