SlideShare a Scribd company logo
1 of 12
Tema: Rajoni Verilindor
Joana Facja
• Rajoni Veriliondor është njësia më e madhe
rajonale e Shqipërisë. Përfshin Alpet Shqiptare si
dhe gjithë njësinë malore qendrore te vendit. Kufiri
jugor i rajonit është Shkumbini i Mesëm, ai verior
kufiri administrativ shtetëror, po ashtu edhe kufiri
lindor, ndërtesa nge perëndimi kufiri është kontakti
me Ultësirën Perëndimore . Brenda këtzr kufijve
rajoni ka një sipërfaqe prej 10180 km2, me mbi 1/3 e
sipërfaqes së vendit.Përgjithësisht rajoni është tepër
kompleks si për nga llojllojshmëria e elementëve
gjeografiko-mjedisorë e të origjinës së tzre edhe për
llojllojshmërinë e elementëve shoqëroro-ekonomikë.
Kjo dukuri ka sjellë atë që, më shumë se çdo rajon
tjetër, ai të jetë i përbërë nga disa nënrajone me
tipare më të njësuara.
Rajoni Verilindor 2
Ndodhet 41 km nga Shkodra dhe 900 metra mbi nivelin
e detit, rreze malit te Veleçikut. Rruga e rikonstruktuar,
edhe pse e ngushte, ben te mundur që në Razmë të
shkohet lehtësisht edhe me makina të vogla. Në Razmë
ka hotele, si dhe shtëpi private që u përkasin familjeve
nga Shkodra që shkojnë e pushojnë atje. Ndertimi i
shtepive ne Razem nga shkodranet ka nisur qe ne vitet
’20 te shekullit te kaluar.
[09/06, 18:14] Amela: Razma, ndryshe nga zonat e tjera
turistike alpine, frekuentohet dëndur ne te gjitha stinet e
vitit. Ajo eshte nje pike turistike me vlera kurative per
semundje te ndryshme. Në Razëm ka dhe disa
restorante të tjera të vogla, por pushuesit familjare qe
frekuentojne rreth 50 shtepite alpine tip vile, me se
shumti preferojnë të gatuajne vetë. Ne Razem ka
dyqane, ndërsa tregtare ambulante. Rruga 41 km e
gjate eshte rehabilituar plotesisht.
Razma 3
Thethi dhe vermoshi 4
Thethi
• Ndodhet rreth 70 km larg Shkodres, në zemrën e
Alpeve shqiptare. Per vlerat e tij klimaterike dhe atë
të biodiversitetit, Thethi është shpallur Park
Kombëtar, i cili është gjithashtu edhe pjese e
projektit të përbashket te “Parkut te Paqes”, qe
perfshin nje rajon nderkufitar te “Bjeshkeve te
Namuna” midis tre shteteve: Shqiperise, Kosoves
dhe Malit te Zi.
• Thethi shquhet për kontrastet e relievit, ujevarave,
bimesise se dendur, livadheve e sidomos i ngjyrave.
Mjaft terheqese jane burimet e ujerave te Okolit.
Rruga për në Theth bëhet kryesisht nga segmenti
Shkoder- Koplik- Boge-Theth.
Vermoshi
• Përbën skajin me verior të vendit . Ai gjendet në një
distancë prej 95 kilometrash nga qyteti i Shkodres
dhe është pjese e komunes së Kelmendit ku
ndodhen dhe fshatra të tjere me potenciale turistike,
si: Tamara, Selca, Qapa e Perdolecit, Lepusha dhe
veçanerisht Vermoshi.
• Vermoshi është i njohur për pemet frutore ku në
oborret e shtëpive rriten dru frutore si qershia,
kumbulla e zeze, molla dhe dardha. Pushuesve u
afrohen shoqerim ne mal dhe shetitje në Bjeshkë,
gjueti dhe peshkim.
Malesia e hasit dhe e gjakoves 5
• Kjo malesi shtrihet ne lindje te Alpeve Shqiptare dhe vazhdon dhe jashte kufirit shteteror te R. Sh, dhe ne
rrafshin e Dukagjinit(Kosove). Ne jug deri ne liqenin e Fierzes.
• Ajo perbehet nga shkembinje magmatik, me te cilet lidhen mineralet e kromit; nga gerqeroret dhe terigjenet. Ne
veriperendim te saj mbizotron relievi kryesisht kodrinor, kurse ne jug lindje (malesia e Hasit), relievi malor,
gropat e fundosura, nga te cilat me e madhja eshte ajo e Tropojes.
• Popullimi eshte me i dendur se sa ne Alper Shqiptare. Qendrat e banuara me te medha dhe me te perqendruara
jane te vendosura kryesisht ne gropat dhe ne luginat, ne te cilat ka toka bujqesore me pjellore dhe kushte me te
mire per ndertimin e banesave. Ne kodrat dhe ne malet keto qendra jane shuem te paketa, me te vogla.
Popullsia eshte kryesisht fshatare. Qytetet e saj jane:Bajram Curri, me i madhi, dhe Kruma, qe jane qendra
administrative te rretheve perkatese (Tropoj e Has) si dhe qyteti i Fjerzes, i ngritur me ndertimin e hidrocentralit
me te njejtin emer.
• Ekonomia e kesaj malesie perfaqsohet kryesisht nga bujqesia dh industria e kromit. Kushte te mira per bujqesi
kane gropat ( e Tropojes, Bytycit, Krumes, Zogajt). Dallohet ajo e Tropojes me sip. mjafte te madhe te tokave te
punushme, ne te cilat kultivohen drithrat, mollet, geshtenjat, kumbullat e degjuara tropojane, ndersa ne blegtori
mbizotrojne te imtat, sidomos dhite. Ne Kame dhe ne Ragam te malesise se Gjakoves ndodhen minierat e
kromit.
Alpet Shqiptare 6
Alpet Shqiptare shtrihen ne veri te lumit Drin
dhe ne perendim te rjedhes se poshtme telumit
Valbona (dege e Drinit). Ato perfshijne pjesen
veriore te vendit dhe zene rreth 8% te tij; kane
pozite gjeografike teper te izoluar, sepse rruget
qe i lidhin ato me me rajonet e tjera te vendit
dhe trevat shqiptare jashte kufirit, jane te pakta
dhe ne gjendje te keqe.
Alpet perbehen kryesisht nga gerqeror, por
gjenden dhe depozitime terigjene dhe
magmatike. Me kete ndertim gjeologjik lidhen
pasurit minerale si: minerali i bakrit, boksitet
dhe kuarcitet.
Alpet perbejne grumbullimin malor me te
fuqishem, me te larte, me te ashper dhe me te
copetuar te vendit. Lortesia mesatare e tyre
mbi nivelin e detit arrin ne 1500m . Ketu
ndodhen shumica e majave te Shqiperise me
lsrtesi mbi 2000m.
Malesia e puke-mirdites dhe Vargjet e Lures 7
• Kjo malesi shtrihet midis Drinit ne veri dhe dhe Fanit te vogel ne
jug, midis lugines se Matit dhe Gjadrit ne perendim dhe Drinit te Zi
ne lindje. Kjo malesi perbehet kryesisht nga shkembinje magmatik,
me te cilen lidhen mineralet e bakrit. Nder malet kryesore te kesaj
malesie permendim: Bjeshket e Kushnenit dhe te Terbunit, Krabi,
Maja e Malit, Mune-lla etj. Midis maleve te saj ndodhen luginat e
Fanit te Madh, Fanit te Vogel, luginat e degeve te Drinit, si dhe disa
gropa: e Iballes, e Pukes etj.
• Vargjet e Lures shtrihen ne pjesen qendrore te nenrajonit verilindor,
nga lugina e Fanit te Vogel (veri) ne luginen e Bulqizes (ne jug).
Jane dy vargje paralele me drejtim veri-jug. Midis maleve
permendim: malin e Lures, me cirqe dhe liqene te shumta
akullnajore, qe dallohen per bukuri te ralle dhe vlera te medha
turistike; malin e Dejes, Balgjati etj. Vargjet e lures nderpriten
terthor nga lugina e Bulqizes (15km e gjate dhe rreth 1km e gjere),
ne afersi te se ciles gjenden mineralet e kromit.
• Popullsia ne malesin e Puke-Mirdites dhe ne malet e Lures eshte e
paket, kurse dendesia e kesaj popullsie arin pothujse aq sa dhe
dendesia mesatare e popullsise se Alpeve Shqiptare. Edhe ketu
popullsia eshte e vendosur kryesisht ne gropat dhe ne luginat.
Qendrat e banuara ne pergjithsi jane te vogla, large njera-tjetres
dhe mjaft te shperndara.
• Pjesen me te madhe te popullsise e perben popullsia fshatare,
kurse ajo qytetare eshte e paket. Qytetet jane te vogla dhe te
krijuara nga shendrimi i qendrave fshatare ne qytete, si rrjedhim i
caktimit te tyre si qendra administrative te rretheve ose si pasoj e
vendosjes ne to te industrise. Gjenden keto pese qytete: Resheni,
Rubiku, Kurbneshi, Puke dhe Fushe-Arez.
Lugina e Drinit te Zi, e Drinit dhe vargu i Korabit 8
Lugina e Drinit te Zi, e Drinit dhe vargu i
Korabit
• Lugina e Drinit te Zi shtrihet midis vargut te Korabit dhe
vargjeve te Lures, ne lartesite nga 250m deri ne rreth
500m. Dallohet per nderthurjen e zgjerimeve (Dibra,
Peshkopia, Kuksi) me ngushtimet Topojani, Skavica).
Eshte mjafte pjellore dhe e populluar.
• Nga gropa e madhe e Kuksit dhe deri ne Vaun e Dejes
vazhdon lugina e Drinit, e cila dallohet per relievin
shume te ashper dhe grykat e ngushta, ne te cilat jane
ndertuar digat e hidrocentraleve te medhenje.
• Vargu i Korabit shtrihet ne lindje te lugines se Drinit te Zi
dhe te Drinit te Bardhe, ne kufi me Maqedonine. Ai ka
formen e nje harku te madhe dhe vazhdon edhe jashte
kufirit shteteror. Malet me te larta te vargut te Korabit
(2751m) perbehen nga gelqeror dhe mermer.
• Popullsia ne luginen e Drinit te Zi, me e shumte dhe me
e dendur, eshte vendosur kryesisht ne zgjerimin e
lugines ( Diber, Peshkopi dhe Kukes), ku ndodhen
qendrat e banuara me te shumta dhe me te medha,
kurse ne shpatet e Korabit vendbanimet arijne deri ne
rreth 1400m lartesi. Pjesen me te madhe te popullsise e
perbene popullsia fshatare, kurse ajo qytetare eshte e
paket. Qytetet jane Peshkopia dhe Kuksi.
Lugina e Matit dhe vargjet e Skenderbeut 9
Lugina e Matit dhe vargjet e Skenderbeut
Lugina e Matit shtrihet midis vargjeve te Lures dhe te
Skenderbeut. Ka me teper karakterin e nje grope te
madhe dhe te perzgjatur ( 35km e gjere), me reliev
shume te coptuar. Pjesen me te ulet te saj e ze liqeni
artificial i Ulzes, qe furnizon me uje hidrocentralin me te
njejtin emer.
Vargjet e Skenderbeut perbehen nga dy vargje malore
dhe shtrihen ne perendim te rajonit, nga Vau i Dejes ne
luginen e Shkumbnit te mesem. Ne perendim te tyre
shtrihet vargu Kruje-Dajt. Ne lindje shtrihet vargu i
Skenderbeut, ne te cilin lartesohen mali i Skenderbeut,
dhe Mali me Gropa( e ka mar kete emer nga gropat e
shumta karstike qe ka).
Malesia e Martaneshit, e Çermenikes dhe e Gollobordes 10
Malesia e Martaneshit, e Çermenikes
dhe e Gollobordes
• Shtrihen ne jug te lugines se Bulqizes.
• Malesia e Martaneshit dallohet per perberjen magmatike, me
te cilenlidhet minerali i kromit, per cirqet dhe liqendet
akullnajor, per pasurite e shumta pyjore.
• Malesia e Çermenikes, e perbere kryesisht nga terigjenet
dallohet per relievin shume te coptuar kurse Malesia e
Gollobordes, e perbere kryesisht nga gelqerore, ka pamjen e
nje pllaje te valezuar plot gropa karstike, ne te cilat jane
vendosur qendrat e banuara.
• Popullsia ne malesine e Martaneshit, Çermenikes dhe
Gollobordes eshte e pakte dhe e vendosur jo vetem ne gropat
dhe ne luginat, por edhe ne shpatet e maleve. Kjo popullsi
eshte kryesisht fshatare, Qytetet u formuan ne qendrat e
industrise se kromit (Bulqiza dhe Krasta).
• Bulqiza qytet i ri, ndodhet ne luginen me te njejtin emer. Ky
eshte qyteti i minatoreve te kromit dhe i punonjesve te
pasurimit te kromit; eshte qender andministrative e rrethit me
te njejtin emer.
• Ne malesine e Martaneshit gjenden disa miniera te mineralit
te kromit. Ajo mund te quhet dhe malesia e kromit. Ne qytetin
e Krastes dhe te Bulqizes gjenden fabrikat e pasurimit te
ketije minerali. Krahas kesaj, ne kete malesi shfrytezohen
pyet e shumta. Tokat e punueshme jane shume te pakta,
vetem disa ngastra te vogla. Me e eprhapur eshte blegtoria
dhe mbareshtimi i dhive.
Kushtet natyrore 11
Nenrajoni verior dallohet per ndertimin e larmishem gjeologjik, me te cilen lidhen pasurite e shumta minerale si:
minerali i kromit, i bakrit, kaolina, qe perdoret ne industrin e porcelanit etj. Ne kete rajon gjenden lende ndertimi
dhe dekorative te shumta e te larmishme, si: mermeret, gjipset, guret gerqerore, serpetinitet etj.
Relievi eshte teper i nderlikuar. Ai ka shtrirje te konsiderueshme ne drejtim vertikal (nga rreth 200m deri ne 2751m
ne Korab) dhe perbehet nga malesi, vargje malore, gropa dhe lugina, qe lidhen nepermjet qafave dhe grykave, ku
kalojne rruget automobilistike.
Klima ndryshon mjaft nga perendimi ne lindje dhe sidomos ne drejtim te lartesive te maleve. Ne zonat e ulta
perendimore dimri eshte i bute dhe me reshje, kryesisht ne formen e shiut, kurse nelindje dhe ne lartesine e
maleve dimri eshte i ashper dhe me ngrica e reshje debore te shumta.
Hidrografia eshte e pasur me lumenj, nder te cilet me kryesoret jane rrjedhjet e siperme dhe te mesme te lumit
Drini e Mat dhe rrjedhjet e siperme te Erzenit e Ishmit, si dhe me liqene akullnajore (Lure, Balgjaj, Korab,
Martanesh etj.).
Tokat jane pjellore ne gropat e luginat dhe te varfra ne shpatet e zhveshura te maleve te perfshira nga erozioni.
Bimesia perbehet kryesisht nga dushqet, nga pyet e shumta te ahut e te haloreve (me shtrirje dhe rezerva drunore
me te medha se kudo ne Shqiperi) dhe nga kullotat alpine ne lartesine e maleve.
Popullimi dhe ekonomia 12
• Popullimi
Nenrajoni ka popullim te lashte. Ne shtimin e popullsise
rolin kryesor e ka luajtur rritja natyrore, e cila vazhdon te
jete me e larta ne shqiperi (20-35 femije per cdo 1000
banore, kurse vdekjer 6-7 per 1000banore). Popullsia
eshte ritur me ritme te pakta, sepse, megjithe lindjet e
larta, vdekjet kane qene te shumta. Ritme me te shpejta te
ritjes se popullsise pati ne periudhen 1945-1990, gjat se
ciles popullsia u shtua tri here.
Aktualisht popullsia arin ne rreth 480 000 banore ose rreth
14% te te gjithe popullsise se vendit. Sic shihet, me gjithe
sip. e madhe (rreth 28% te gjithe vendit) ne te jeton nje
popullsi e paket. Kjo lidhet me reljevin kryesisht malor dhe
sidomos me largimet e shumta mbas vitit 1990, qe kane
sjelle paksiin e popullsis ne krahasim me peiudhen e me
pareshme.
Dendesia mesatare e popullsise arin ne rreth 65 banor per
km². Me te populluara jane luginat dhe gropat, kurse
malesit dhe vargjet malore kane popullsi shume te paket
• Ekonomia
Mjedisi gjeografik i rajonit eshte shume i pasur. Shume e
pasur eshte nentoka me minerale, por shume e pasur
eshte dhe sip. e tij me burime ujore, rezerva te medha
hidroenergjitike, me pyje dhe kullota. Jane jo te pakta
zonat qe ofrojne mundesi mjafte te mira per bujqesi dhe
blektori. Natyra e larmishme dhe ne pjesen me te madhe e
paster si dhe trashgimia e pasur historike dhe kulturore
ofrojne mundesi shume te medha per zhvillimin e turizmit.
Mbizoteron prodhimi i ekonomive te vogla bujqesore, me
teper per konsum vetijak. Me largimet ne mase te
popullsise drejt qyteteve dhe rajoneve fushore jane te
shumta tokat e pa punuara e te braktisura, te cilat po i
nenshtrohen nje erozioni intensiv, qe po i varferon ato
vazhdimisht. Prodhimi bujqesor eshte perqendruar
sidomos ne luginat dhe ne gropat. Ne kete nenrajon u
zhvillua industria hidroenergjitike, minerare dhe metalurgjia
e bakrit dhe e kromit. Per keto dege te industrise ky
nenrajon ze vendin e pare. Ne disa qytete te tij eshte
zhvilluar dhe industria ushqimore e perfaqsuar nga
punishtet dhe fabrikat e perpunimeve bujqesore dhe
blegtorale

More Related Content

What's hot

Historia e skënderbeut
Historia e skënderbeutHistoria e skënderbeut
Historia e skënderbeutenis vladi
 
Hamleti, model i analizës së veprës
Hamleti, model i analizës së veprës Hamleti, model i analizës së veprës
Hamleti, model i analizës së veprës #MesueseAurela Elezaj
 
Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëKlajdi Proko
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Liil Otr
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boteroreXheni Marku
 
Toleranca fetare
Toleranca fetareToleranca fetare
Toleranca fetareAlgita
 
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJEPROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJESilda Silda
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
EutrofikimiArlinda
 
Legjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisit
Legjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisitLegjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisit
Legjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisitJetmira Sula
 
Rajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i ShqiperiseRajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i Shqiperiseinescela
 
Problemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sotProblemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sotGenti Mustafaj
 
Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona
Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona
Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona #MesueseAurela Elezaj
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriDonikaLici
 
DISKRIMINIMI
DISKRIMINIMIDISKRIMINIMI
DISKRIMINIMIberdufi
 
Bimet dhe rendesia e tyre
Bimet dhe rendesia e tyreBimet dhe rendesia e tyre
Bimet dhe rendesia e tyrexhessiana
 
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te ShqiperisProjekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te ShqiperisMarinela Abedini
 

What's hot (20)

Historia e skënderbeut
Historia e skënderbeutHistoria e skënderbeut
Historia e skënderbeut
 
Ndryshimet e klimes
Ndryshimet e klimesNdryshimet e klimes
Ndryshimet e klimes
 
Hamleti, model i analizës së veprës
Hamleti, model i analizës së veprës Hamleti, model i analizës së veprës
Hamleti, model i analizës së veprës
 
Energjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e EnergjisëEnergjia dhe Burimet e Energjisë
Energjia dhe Burimet e Energjisë
 
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
Shqiperia- pasurite kulturore dhe turistike dhe ndikimi i tyre ne zhvillimin ...
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
FILOZOFIA
FILOZOFIA FILOZOFIA
FILOZOFIA
 
Yndyrat dhe sheqernat
Yndyrat dhe sheqernatYndyrat dhe sheqernat
Yndyrat dhe sheqernat
 
Toleranca fetare
Toleranca fetareToleranca fetare
Toleranca fetare
 
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJEPROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
PROJEKT PER BARAZINE GJINORE DHE DHUNEN NE FAMILJE
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
Eutrofikimi
 
Legjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisit
Legjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisitLegjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisit
Legjislacioni egzistues per mbrojtjen e mjedisit
 
Rajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i ShqiperiseRajoni perendimor i Shqiperise
Rajoni perendimor i Shqiperise
 
Problemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sotProblemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sot
 
Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona
Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona
Llogaritja e konsumit te energjise elektrike ne shtepite tona
 
Hebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në ShqipëriHebrenjtë në Shqipëri
Hebrenjtë në Shqipëri
 
DISKRIMINIMI
DISKRIMINIMIDISKRIMINIMI
DISKRIMINIMI
 
Ngrohja globale
Ngrohja globaleNgrohja globale
Ngrohja globale
 
Bimet dhe rendesia e tyre
Bimet dhe rendesia e tyreBimet dhe rendesia e tyre
Bimet dhe rendesia e tyre
 
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te ShqiperisProjekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
Projekt Gjeografi - Turizmi ne Jug te Shqiperis
 

Similar to Rajoni Verilindor

Pasurite natyrore te trevave shqiptare
Pasurite natyrore te trevave shqiptarePasurite natyrore te trevave shqiptare
Pasurite natyrore te trevave shqiptareDarla Evangjeli
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Denisa Caushi
 
Shqiperia -slide
Shqiperia -slideShqiperia -slide
Shqiperia -slideFre Nkly
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperiakoralda
 
Projekt gjeografi
Projekt gjeografiProjekt gjeografi
Projekt gjeografiKleo Jaupaj
 
Pasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptx
Pasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptxPasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptx
Pasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptxfixbios2016
 
Projekt shqiperipart1
Projekt shqiperipart1Projekt shqiperipart1
Projekt shqiperipart1res1ck
 
Bukurite e natyres shqiptare
Bukurite e natyres shqiptareBukurite e natyres shqiptare
Bukurite e natyres shqiptareMegi Braka
 
Ujerat e kripera dhe te embla
Ujerat e kripera dhe te emblaUjerat e kripera dhe te embla
Ujerat e kripera dhe te emblaSaimir Dine
 
Projekt:Gjeografi
Projekt:GjeografiProjekt:Gjeografi
Projekt:GjeografiErjonaHaka
 
FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE
FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE
FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE #MesueseAurela Elezaj
 

Similar to Rajoni Verilindor (20)

Gjeo
GjeoGjeo
Gjeo
 
Pasurite natyrore te trevave shqiptare
Pasurite natyrore te trevave shqiptarePasurite natyrore te trevave shqiptare
Pasurite natyrore te trevave shqiptare
 
Shqiperia
Shqiperia Shqiperia
Shqiperia
 
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
Rajoni Jugor i Republikes se Shqiperis (Analiz)
 
Shqiperia
Shqiperia Shqiperia
Shqiperia
 
Shqiperia -slide
Shqiperia -slideShqiperia -slide
Shqiperia -slide
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperia
 
Projekt gjeografi
Projekt gjeografiProjekt gjeografi
Projekt gjeografi
 
Veriu i shqiperise
Veriu i shqiperiseVeriu i shqiperise
Veriu i shqiperise
 
Pasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptx
Pasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptxPasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptx
Pasuritë natyrore të trevave shqiptare-Projekt në Gjeografi.pptx
 
Malwsia e mokrws
Malwsia e mokrwsMalwsia e mokrws
Malwsia e mokrws
 
Alpet shqiptare
Alpet shqiptareAlpet shqiptare
Alpet shqiptare
 
Projekt shqiperipart1
Projekt shqiperipart1Projekt shqiperipart1
Projekt shqiperipart1
 
Bukurite e natyres shqiptare
Bukurite e natyres shqiptareBukurite e natyres shqiptare
Bukurite e natyres shqiptare
 
Ujerat e kripera dhe te embla
Ujerat e kripera dhe te emblaUjerat e kripera dhe te embla
Ujerat e kripera dhe te embla
 
Projekt:Gjeografi
Projekt:GjeografiProjekt:Gjeografi
Projekt:Gjeografi
 
Projekt Gjeografi
Projekt GjeografiProjekt Gjeografi
Projekt Gjeografi
 
Gj.humane
Gj.humaneGj.humane
Gj.humane
 
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/LiqenetUJERAT Lumenjtë/Liqenet
UJERAT Lumenjtë/Liqenet
 
FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE
FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE
FLORA DHE FAUNA NE SHQIPERI DHE KOSOVE
 

More from businessforlife

More from businessforlife (12)

letersia moderniste
letersia modernisteletersia moderniste
letersia moderniste
 
Crregullimet kromozomike
Crregullimet kromozomike Crregullimet kromozomike
Crregullimet kromozomike
 
Realizmi, Projekt
Realizmi, ProjektRealizmi, Projekt
Realizmi, Projekt
 
Elektriciteti, Fizike
Elektriciteti, FizikeElektriciteti, Fizike
Elektriciteti, Fizike
 
Ekonomia gjate qeverisjes se Ahmet Zogut
Ekonomia gjate qeverisjes se Ahmet ZogutEkonomia gjate qeverisjes se Ahmet Zogut
Ekonomia gjate qeverisjes se Ahmet Zogut
 
Viktor Hygo
Viktor HygoViktor Hygo
Viktor Hygo
 
Ndotja akustike, Fizike
Ndotja akustike, FizikeNdotja akustike, Fizike
Ndotja akustike, Fizike
 
Politika Antike, Filozofi
Politika Antike, FilozofiPolitika Antike, Filozofi
Politika Antike, Filozofi
 
Organizmat, Biologji
Organizmat, BiologjiOrganizmat, Biologji
Organizmat, Biologji
 
Romantiku im i preferuar
Romantiku im i preferuarRomantiku im i preferuar
Romantiku im i preferuar
 
Huazimet ne gjuhen shqipe
Huazimet ne gjuhen shqipeHuazimet ne gjuhen shqipe
Huazimet ne gjuhen shqipe
 
Spektri elektromagnetik: Fizike
Spektri elektromagnetik:  FizikeSpektri elektromagnetik:  Fizike
Spektri elektromagnetik: Fizike
 

Rajoni Verilindor

  • 2. • Rajoni Veriliondor është njësia më e madhe rajonale e Shqipërisë. Përfshin Alpet Shqiptare si dhe gjithë njësinë malore qendrore te vendit. Kufiri jugor i rajonit është Shkumbini i Mesëm, ai verior kufiri administrativ shtetëror, po ashtu edhe kufiri lindor, ndërtesa nge perëndimi kufiri është kontakti me Ultësirën Perëndimore . Brenda këtzr kufijve rajoni ka një sipërfaqe prej 10180 km2, me mbi 1/3 e sipërfaqes së vendit.Përgjithësisht rajoni është tepër kompleks si për nga llojllojshmëria e elementëve gjeografiko-mjedisorë e të origjinës së tzre edhe për llojllojshmërinë e elementëve shoqëroro-ekonomikë. Kjo dukuri ka sjellë atë që, më shumë se çdo rajon tjetër, ai të jetë i përbërë nga disa nënrajone me tipare më të njësuara. Rajoni Verilindor 2
  • 3. Ndodhet 41 km nga Shkodra dhe 900 metra mbi nivelin e detit, rreze malit te Veleçikut. Rruga e rikonstruktuar, edhe pse e ngushte, ben te mundur që në Razmë të shkohet lehtësisht edhe me makina të vogla. Në Razmë ka hotele, si dhe shtëpi private që u përkasin familjeve nga Shkodra që shkojnë e pushojnë atje. Ndertimi i shtepive ne Razem nga shkodranet ka nisur qe ne vitet ’20 te shekullit te kaluar. [09/06, 18:14] Amela: Razma, ndryshe nga zonat e tjera turistike alpine, frekuentohet dëndur ne te gjitha stinet e vitit. Ajo eshte nje pike turistike me vlera kurative per semundje te ndryshme. Në Razëm ka dhe disa restorante të tjera të vogla, por pushuesit familjare qe frekuentojne rreth 50 shtepite alpine tip vile, me se shumti preferojnë të gatuajne vetë. Ne Razem ka dyqane, ndërsa tregtare ambulante. Rruga 41 km e gjate eshte rehabilituar plotesisht. Razma 3
  • 4. Thethi dhe vermoshi 4 Thethi • Ndodhet rreth 70 km larg Shkodres, në zemrën e Alpeve shqiptare. Per vlerat e tij klimaterike dhe atë të biodiversitetit, Thethi është shpallur Park Kombëtar, i cili është gjithashtu edhe pjese e projektit të përbashket te “Parkut te Paqes”, qe perfshin nje rajon nderkufitar te “Bjeshkeve te Namuna” midis tre shteteve: Shqiperise, Kosoves dhe Malit te Zi. • Thethi shquhet për kontrastet e relievit, ujevarave, bimesise se dendur, livadheve e sidomos i ngjyrave. Mjaft terheqese jane burimet e ujerave te Okolit. Rruga për në Theth bëhet kryesisht nga segmenti Shkoder- Koplik- Boge-Theth. Vermoshi • Përbën skajin me verior të vendit . Ai gjendet në një distancë prej 95 kilometrash nga qyteti i Shkodres dhe është pjese e komunes së Kelmendit ku ndodhen dhe fshatra të tjere me potenciale turistike, si: Tamara, Selca, Qapa e Perdolecit, Lepusha dhe veçanerisht Vermoshi. • Vermoshi është i njohur për pemet frutore ku në oborret e shtëpive rriten dru frutore si qershia, kumbulla e zeze, molla dhe dardha. Pushuesve u afrohen shoqerim ne mal dhe shetitje në Bjeshkë, gjueti dhe peshkim.
  • 5. Malesia e hasit dhe e gjakoves 5 • Kjo malesi shtrihet ne lindje te Alpeve Shqiptare dhe vazhdon dhe jashte kufirit shteteror te R. Sh, dhe ne rrafshin e Dukagjinit(Kosove). Ne jug deri ne liqenin e Fierzes. • Ajo perbehet nga shkembinje magmatik, me te cilet lidhen mineralet e kromit; nga gerqeroret dhe terigjenet. Ne veriperendim te saj mbizotron relievi kryesisht kodrinor, kurse ne jug lindje (malesia e Hasit), relievi malor, gropat e fundosura, nga te cilat me e madhja eshte ajo e Tropojes. • Popullimi eshte me i dendur se sa ne Alper Shqiptare. Qendrat e banuara me te medha dhe me te perqendruara jane te vendosura kryesisht ne gropat dhe ne luginat, ne te cilat ka toka bujqesore me pjellore dhe kushte me te mire per ndertimin e banesave. Ne kodrat dhe ne malet keto qendra jane shuem te paketa, me te vogla. Popullsia eshte kryesisht fshatare. Qytetet e saj jane:Bajram Curri, me i madhi, dhe Kruma, qe jane qendra administrative te rretheve perkatese (Tropoj e Has) si dhe qyteti i Fjerzes, i ngritur me ndertimin e hidrocentralit me te njejtin emer. • Ekonomia e kesaj malesie perfaqsohet kryesisht nga bujqesia dh industria e kromit. Kushte te mira per bujqesi kane gropat ( e Tropojes, Bytycit, Krumes, Zogajt). Dallohet ajo e Tropojes me sip. mjafte te madhe te tokave te punushme, ne te cilat kultivohen drithrat, mollet, geshtenjat, kumbullat e degjuara tropojane, ndersa ne blegtori mbizotrojne te imtat, sidomos dhite. Ne Kame dhe ne Ragam te malesise se Gjakoves ndodhen minierat e kromit.
  • 6. Alpet Shqiptare 6 Alpet Shqiptare shtrihen ne veri te lumit Drin dhe ne perendim te rjedhes se poshtme telumit Valbona (dege e Drinit). Ato perfshijne pjesen veriore te vendit dhe zene rreth 8% te tij; kane pozite gjeografike teper te izoluar, sepse rruget qe i lidhin ato me me rajonet e tjera te vendit dhe trevat shqiptare jashte kufirit, jane te pakta dhe ne gjendje te keqe. Alpet perbehen kryesisht nga gerqeror, por gjenden dhe depozitime terigjene dhe magmatike. Me kete ndertim gjeologjik lidhen pasurit minerale si: minerali i bakrit, boksitet dhe kuarcitet. Alpet perbejne grumbullimin malor me te fuqishem, me te larte, me te ashper dhe me te copetuar te vendit. Lortesia mesatare e tyre mbi nivelin e detit arrin ne 1500m . Ketu ndodhen shumica e majave te Shqiperise me lsrtesi mbi 2000m.
  • 7. Malesia e puke-mirdites dhe Vargjet e Lures 7 • Kjo malesi shtrihet midis Drinit ne veri dhe dhe Fanit te vogel ne jug, midis lugines se Matit dhe Gjadrit ne perendim dhe Drinit te Zi ne lindje. Kjo malesi perbehet kryesisht nga shkembinje magmatik, me te cilen lidhen mineralet e bakrit. Nder malet kryesore te kesaj malesie permendim: Bjeshket e Kushnenit dhe te Terbunit, Krabi, Maja e Malit, Mune-lla etj. Midis maleve te saj ndodhen luginat e Fanit te Madh, Fanit te Vogel, luginat e degeve te Drinit, si dhe disa gropa: e Iballes, e Pukes etj. • Vargjet e Lures shtrihen ne pjesen qendrore te nenrajonit verilindor, nga lugina e Fanit te Vogel (veri) ne luginen e Bulqizes (ne jug). Jane dy vargje paralele me drejtim veri-jug. Midis maleve permendim: malin e Lures, me cirqe dhe liqene te shumta akullnajore, qe dallohen per bukuri te ralle dhe vlera te medha turistike; malin e Dejes, Balgjati etj. Vargjet e lures nderpriten terthor nga lugina e Bulqizes (15km e gjate dhe rreth 1km e gjere), ne afersi te se ciles gjenden mineralet e kromit. • Popullsia ne malesin e Puke-Mirdites dhe ne malet e Lures eshte e paket, kurse dendesia e kesaj popullsie arin pothujse aq sa dhe dendesia mesatare e popullsise se Alpeve Shqiptare. Edhe ketu popullsia eshte e vendosur kryesisht ne gropat dhe ne luginat. Qendrat e banuara ne pergjithsi jane te vogla, large njera-tjetres dhe mjaft te shperndara. • Pjesen me te madhe te popullsise e perben popullsia fshatare, kurse ajo qytetare eshte e paket. Qytetet jane te vogla dhe te krijuara nga shendrimi i qendrave fshatare ne qytete, si rrjedhim i caktimit te tyre si qendra administrative te rretheve ose si pasoj e vendosjes ne to te industrise. Gjenden keto pese qytete: Resheni, Rubiku, Kurbneshi, Puke dhe Fushe-Arez.
  • 8. Lugina e Drinit te Zi, e Drinit dhe vargu i Korabit 8 Lugina e Drinit te Zi, e Drinit dhe vargu i Korabit • Lugina e Drinit te Zi shtrihet midis vargut te Korabit dhe vargjeve te Lures, ne lartesite nga 250m deri ne rreth 500m. Dallohet per nderthurjen e zgjerimeve (Dibra, Peshkopia, Kuksi) me ngushtimet Topojani, Skavica). Eshte mjafte pjellore dhe e populluar. • Nga gropa e madhe e Kuksit dhe deri ne Vaun e Dejes vazhdon lugina e Drinit, e cila dallohet per relievin shume te ashper dhe grykat e ngushta, ne te cilat jane ndertuar digat e hidrocentraleve te medhenje. • Vargu i Korabit shtrihet ne lindje te lugines se Drinit te Zi dhe te Drinit te Bardhe, ne kufi me Maqedonine. Ai ka formen e nje harku te madhe dhe vazhdon edhe jashte kufirit shteteror. Malet me te larta te vargut te Korabit (2751m) perbehen nga gelqeror dhe mermer. • Popullsia ne luginen e Drinit te Zi, me e shumte dhe me e dendur, eshte vendosur kryesisht ne zgjerimin e lugines ( Diber, Peshkopi dhe Kukes), ku ndodhen qendrat e banuara me te shumta dhe me te medha, kurse ne shpatet e Korabit vendbanimet arijne deri ne rreth 1400m lartesi. Pjesen me te madhe te popullsise e perbene popullsia fshatare, kurse ajo qytetare eshte e paket. Qytetet jane Peshkopia dhe Kuksi.
  • 9. Lugina e Matit dhe vargjet e Skenderbeut 9 Lugina e Matit dhe vargjet e Skenderbeut Lugina e Matit shtrihet midis vargjeve te Lures dhe te Skenderbeut. Ka me teper karakterin e nje grope te madhe dhe te perzgjatur ( 35km e gjere), me reliev shume te coptuar. Pjesen me te ulet te saj e ze liqeni artificial i Ulzes, qe furnizon me uje hidrocentralin me te njejtin emer. Vargjet e Skenderbeut perbehen nga dy vargje malore dhe shtrihen ne perendim te rajonit, nga Vau i Dejes ne luginen e Shkumbnit te mesem. Ne perendim te tyre shtrihet vargu Kruje-Dajt. Ne lindje shtrihet vargu i Skenderbeut, ne te cilin lartesohen mali i Skenderbeut, dhe Mali me Gropa( e ka mar kete emer nga gropat e shumta karstike qe ka).
  • 10. Malesia e Martaneshit, e Çermenikes dhe e Gollobordes 10 Malesia e Martaneshit, e Çermenikes dhe e Gollobordes • Shtrihen ne jug te lugines se Bulqizes. • Malesia e Martaneshit dallohet per perberjen magmatike, me te cilenlidhet minerali i kromit, per cirqet dhe liqendet akullnajor, per pasurite e shumta pyjore. • Malesia e Çermenikes, e perbere kryesisht nga terigjenet dallohet per relievin shume te coptuar kurse Malesia e Gollobordes, e perbere kryesisht nga gelqerore, ka pamjen e nje pllaje te valezuar plot gropa karstike, ne te cilat jane vendosur qendrat e banuara. • Popullsia ne malesine e Martaneshit, Çermenikes dhe Gollobordes eshte e pakte dhe e vendosur jo vetem ne gropat dhe ne luginat, por edhe ne shpatet e maleve. Kjo popullsi eshte kryesisht fshatare, Qytetet u formuan ne qendrat e industrise se kromit (Bulqiza dhe Krasta). • Bulqiza qytet i ri, ndodhet ne luginen me te njejtin emer. Ky eshte qyteti i minatoreve te kromit dhe i punonjesve te pasurimit te kromit; eshte qender andministrative e rrethit me te njejtin emer. • Ne malesine e Martaneshit gjenden disa miniera te mineralit te kromit. Ajo mund te quhet dhe malesia e kromit. Ne qytetin e Krastes dhe te Bulqizes gjenden fabrikat e pasurimit te ketije minerali. Krahas kesaj, ne kete malesi shfrytezohen pyet e shumta. Tokat e punueshme jane shume te pakta, vetem disa ngastra te vogla. Me e eprhapur eshte blegtoria dhe mbareshtimi i dhive.
  • 11. Kushtet natyrore 11 Nenrajoni verior dallohet per ndertimin e larmishem gjeologjik, me te cilen lidhen pasurite e shumta minerale si: minerali i kromit, i bakrit, kaolina, qe perdoret ne industrin e porcelanit etj. Ne kete rajon gjenden lende ndertimi dhe dekorative te shumta e te larmishme, si: mermeret, gjipset, guret gerqerore, serpetinitet etj. Relievi eshte teper i nderlikuar. Ai ka shtrirje te konsiderueshme ne drejtim vertikal (nga rreth 200m deri ne 2751m ne Korab) dhe perbehet nga malesi, vargje malore, gropa dhe lugina, qe lidhen nepermjet qafave dhe grykave, ku kalojne rruget automobilistike. Klima ndryshon mjaft nga perendimi ne lindje dhe sidomos ne drejtim te lartesive te maleve. Ne zonat e ulta perendimore dimri eshte i bute dhe me reshje, kryesisht ne formen e shiut, kurse nelindje dhe ne lartesine e maleve dimri eshte i ashper dhe me ngrica e reshje debore te shumta. Hidrografia eshte e pasur me lumenj, nder te cilet me kryesoret jane rrjedhjet e siperme dhe te mesme te lumit Drini e Mat dhe rrjedhjet e siperme te Erzenit e Ishmit, si dhe me liqene akullnajore (Lure, Balgjaj, Korab, Martanesh etj.). Tokat jane pjellore ne gropat e luginat dhe te varfra ne shpatet e zhveshura te maleve te perfshira nga erozioni. Bimesia perbehet kryesisht nga dushqet, nga pyet e shumta te ahut e te haloreve (me shtrirje dhe rezerva drunore me te medha se kudo ne Shqiperi) dhe nga kullotat alpine ne lartesine e maleve.
  • 12. Popullimi dhe ekonomia 12 • Popullimi Nenrajoni ka popullim te lashte. Ne shtimin e popullsise rolin kryesor e ka luajtur rritja natyrore, e cila vazhdon te jete me e larta ne shqiperi (20-35 femije per cdo 1000 banore, kurse vdekjer 6-7 per 1000banore). Popullsia eshte ritur me ritme te pakta, sepse, megjithe lindjet e larta, vdekjet kane qene te shumta. Ritme me te shpejta te ritjes se popullsise pati ne periudhen 1945-1990, gjat se ciles popullsia u shtua tri here. Aktualisht popullsia arin ne rreth 480 000 banore ose rreth 14% te te gjithe popullsise se vendit. Sic shihet, me gjithe sip. e madhe (rreth 28% te gjithe vendit) ne te jeton nje popullsi e paket. Kjo lidhet me reljevin kryesisht malor dhe sidomos me largimet e shumta mbas vitit 1990, qe kane sjelle paksiin e popullsis ne krahasim me peiudhen e me pareshme. Dendesia mesatare e popullsise arin ne rreth 65 banor per km². Me te populluara jane luginat dhe gropat, kurse malesit dhe vargjet malore kane popullsi shume te paket • Ekonomia Mjedisi gjeografik i rajonit eshte shume i pasur. Shume e pasur eshte nentoka me minerale, por shume e pasur eshte dhe sip. e tij me burime ujore, rezerva te medha hidroenergjitike, me pyje dhe kullota. Jane jo te pakta zonat qe ofrojne mundesi mjafte te mira per bujqesi dhe blektori. Natyra e larmishme dhe ne pjesen me te madhe e paster si dhe trashgimia e pasur historike dhe kulturore ofrojne mundesi shume te medha per zhvillimin e turizmit. Mbizoteron prodhimi i ekonomive te vogla bujqesore, me teper per konsum vetijak. Me largimet ne mase te popullsise drejt qyteteve dhe rajoneve fushore jane te shumta tokat e pa punuara e te braktisura, te cilat po i nenshtrohen nje erozioni intensiv, qe po i varferon ato vazhdimisht. Prodhimi bujqesor eshte perqendruar sidomos ne luginat dhe ne gropat. Ne kete nenrajon u zhvillua industria hidroenergjitike, minerare dhe metalurgjia e bakrit dhe e kromit. Per keto dege te industrise ky nenrajon ze vendin e pare. Ne disa qytete te tij eshte zhvilluar dhe industria ushqimore e perfaqsuar nga punishtet dhe fabrikat e perpunimeve bujqesore dhe blegtorale