Marketingu hulumtimi i tregut


Published on


Published in: Business
1 Comment
No Downloads
Total views
On SlideShare
From Embeds
Number of Embeds
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • This is an information slide -- the point is to note how a taxonomy/ framework can help discipline thoughts about the marketing mix. ·  Ultimately this is an argument about consistency -- as discussed earlier -- and should be positioned as such. The selection of the marketing mix -- particularly distribution and promotion must be consistent with the product type itself. Price as well -- although this is not advocating simple cost-plus pricing -- is determined by the product itself. Discussion/ Approach: ·  COVER UP THE RIGHT HAND SIDE OF THE SLIDE and ask a member of the audience to comment on what the rest of the marketing mix might look like and why? ·  Ask members of the audience to classify their own products.
  • Product development - sales are zero, investment costs are high Introduction - profits do not exist, heavy expense of product introduction Growth - rapid market acceptance and increasing profits Maturity - slowdown in sales growth. Profits level-off. Increase outlay to compete Decline - sales fall-off and profits drop Here is very important to emphasize that marketing strategies are very different for a product in the introductory phase and in the saturation. Products have a life cycle. They are born and at some point they decline toward obsolescence ·  The key point is that at various points in the life cycle different marketing strategies and mixes apply, based on CUSTOMER response and COMPETITOR response. The general point is that marketing decisions should always be sensitive to their context -- one aspect of which is the point a product might be in its life cycle. ·  It should be easy to get the audience to accept this concept at the level of common sense, without necessarily taking the (reductive) next step of assuming that there is one-and-only one marketing mix applicable for each stage in the life cycle. These decisions will be contingent on a range of other factors, and the PLC might not be the strongest factor (industry might well be more important for instance) ·  Marketing always and especially in contemporary Russia requires FLEXIBILITY and controlled EXPERIMENT.
  • The business portfolio is the collection of businesses and products that make up the company. In portfolio analysis, management evaluates the businesses for their strategic fit in meeting company objectives. Question Mark – High growth, low share businesses. Strategy must decide between further investment to move question marks to star status or pashing the product out. A question mark requires a lot of cash both to keep up with a rapidly growing market and improve its share position. Stars – High growth, high market share. Stars are the market leader in these fast-growth markets. Stars often require heavy investment to build/maintain share in rapidly expanding markets. You may wish to discuss the importance of market share to product profitability at this point. Cash Cows – Low growth, high market share. When the market’s annual growth rate falls to less than 10% the stars becomes cash cows. Cows generate profits for investment in other businesses. Dogs – Low growth and low share. Dogs are often targets for divestment, but may still be profitable and contribute to othe organizational goals.
  • Distribution is possibly the hardest of the 4 Ps to manage ·  It requires complex relationships with independent businesses -- it is not fully under the control of the firm; hence inherent potential for conflict ·  Yet for all this: distribution is the key link with the end use customer who is supposed to be the “first mover” of marketing. It should probably be mentioned at this point -- although we stress it later -- that barter adds further complexity to the distribution relationship and further distance between manufacturer and customer. ·  Distribution -- as other elements of the marketing mix involves Discussion/ Approach: ·  We are moving toward the territory where we will learn as much form the audience as we will be able to teach them. Therefore try to get dialogue going at this point. ·  What are their views on the state of distribution in the country ? ·  What problems are they encountering? ·  What methods do they use to try to get product to market and information back from the market?
  • Value depends on how deeply established in the market place the brand is -- brand loyalty is can be really valuable (as well as inexplicable at times) ·  Brand equity can be enormous and represents years of heavy investment in advertising. Audience should be aware that establishing a brand is really not cheap. (Reference the PEPSI campaign somewhere in the discussion on brands -- and the $500 million that Pepsi is investing in effectively re-launching the brand) ·  But brands once established have enormous value for the manufacturer/ distributor: they reduce marketing costs -- or rather improve the effectiveness of marketing because of the high existing level of awareness and loyalty; they give manufacturer greater power in distribution channel -- this is especially important where thousands of brands compete for limited retail space. They can establish a price premium and defend against simple price competition. And they are capable of being managed indefinitely -- less vulnerable to obsolescence through product life cycle. Discussion/ Approach: ·  Read the slide -- establish that brands are really expensive to establish but can create huge benefits. ·  Cost of establishing brands is less where competition is less fierce -- may be cheaper to establish brand in an emerging consumer market than in established market.
  • New product ideas come from internal and external sources. Internal sources account for over 55 % of all new product ideas. These can come from R&D activities or from company staff involved in design and production. Company sales people and managers can also brainstorm new ideas. External sources include customers, competitors, distributors, suppliers and others.
  • Indirect Distribution Pros: Allows wide coverage product availability purchase convenience Allows distributor value addition information disbursement S ervice breaking up lot sizes/bundling assortments Cons: Lack of control of sale and price Lack of customers feed back Direct Sale Pros: Better feedback from customers Tighter control of marketing mix in the channel Cons: Expensive
  • Elasticity – use CARANA material to describe
  • CILJ- sredstvo za usklađivanje aktivnosti i komuniciranjem među sudionicima akcija Sredstvo za oblikovanje mjera kontrola i nedzora
  • Temelji se na usvojenim planovima i odabranim strategijama Kreativno usklađeni elementi i postupci marketinga Suština primjene - elemenata MIX- A NE MOGU DJELOVATI NEZAVISNO NEGO ISKLJUČIVO U KOMBINACIJI ZA SVAKI PROIZVOD I ZA SVAKO TRŽIŠTE
  • Luka Uskoković
  • Luka Uskoković
  • Luka Uskoković
  • Luka Uskoković
  • Marketingu hulumtimi i tregut

    1. 1. Universiteti Dradania <ul><li>Lenda: Marketingu </li></ul><ul><li>Ligjerata:Hulumtimi i tregut </li></ul><ul><li>Dr. sc. Halim Gjergjizi </li></ul><ul><li>Prishtine, 2010 </li></ul>
    2. 2. Procesi I marketingut <ul><li>Hulumtimi I tregut </li></ul><ul><li>Percaktimi I qellimeve </li></ul><ul><li>Percaktimi I strategjise se marketingut </li></ul><ul><li>Plani-Programi I marketingut (marketingu Mix) </li></ul><ul><li>Marketing kontrola </li></ul>
    3. 3. HulumtimiI tregut <ul><li>Marketingu do të thotë zbulimi dhe pastaj plotësimi i nevojave të konsumatorëve. </li></ul><ul><li>Në zemër të marketingut gjendet procesi i hulumtimit të tregut . </li></ul><ul><li>HM p ërfshinë identifikimin e kërkesave të konsumatorëve dhe plotësimin e nevojave të tyre. </li></ul>
    4. 4. Fusha e interesimit te ndermarrjeve ne treg * <ul><li>Sipas SCIP-u - Society of Competitive Intelligence Professionals, </li></ul>Fushat e interesit Konsumatoret Konkurrenca Rrethina
    5. 5. Cak eshte hulumtimi I tregut? <ul><li>HT ka te beje me nje proces te mbledhjes, regjisitrimit, perpunimit, procesimit, dhe te projektimit te dhenave dhe te informacioneve permes metodave shkencore me qellim te marrjes te vendimeve te marketingut ose </li></ul><ul><li>HT eshte mbledhja dhe analizimi I informatave me qellim te marrjes se vendimeve </li></ul>
    6. 6. Hulumtimi I tregut <ul><li>Cdo hulumtim I tregut fillon me identifikimin e ndonje kerkese apo mundesie ne treg. </li></ul><ul><li>Ne cdo hulumtim duhet te mirret parasysh sjellja e konsumatorit si dhe faktoret te tjere te cilet ndikojne ne vendimet e tij gjate blerjes. </li></ul><ul><li>Pas identifikimit te te konsumatoreve ndermarrja merre masa rreth segmentimit te tregut dhe I pozicionohen ne treg me produktet dhe sherbimet e tyre . </li></ul>
    7. 7. Kriteret e mbledhjes se informatave <ul><li>Informacioni obi tregun duhet të jetë: </li></ul><ul><li>1.shkencor; jointuitiv ose i mbledhur rastësisht </li></ul><ul><li>2.objektiv </li></ul><ul><li>3.jopersonal dhe </li></ul><ul><li> kohë të duhur </li></ul><ul><li>Ndimon çdo aspekt të vendimmarrjes </li></ul>
    8. 8. Fazat e hulumtimit te tregut: <ul><li>Definimi I problemit dhe qellimi I hulumtimit (Kerkesa per produktet e caktuar, kush eshte konsumatori I produkteve tona). </li></ul><ul><li>Percaktimi I burimeve te informatave dhe lloji I hulumtimeve ( burimet, primare, sekundare apo terciare) </li></ul><ul><li>Percaktimi I metodave dhe formularve per grumbullimin e informatave (metoda e anketes direkte permes formularit). </li></ul><ul><li>Percaktimi I llojit te mostres dhe shfrytezimi I informatave primare (anketuesit te rastit apo te planifikuar, grupmoshat etj)                              </li></ul><ul><li>Analiza e shenimeve dhe interpretimet (perpunimi I shenimeve sipas nevojave). </li></ul><ul><li>Pergaditja e raporteve te shkurtera sipaskerkeses se menaxhmentit </li></ul>
    9. 9. Objekti I hulumtimit Hulumtimi I tregut Produkti Cmimi Distribuimi Promovimi
    10. 10. Zbulimi i mundsive tregut dhe parashikimi i shitjes <ul><li>Sa ësht shtë potenciali i shitjes shitjes? </li></ul><ul><li>Sa është pjesëmarrja e ndërrmarrjeve në treg? </li></ul><ul><li>Çfarë janë tendencat zhvillimore në treg? </li></ul><ul><li>Çfarë ndryshimesh mund të priten në sjelljen e konsumatore? </li></ul><ul><li>Cilatjanjanë gjasat për depërtimin e tregjeve të reja? </li></ul><ul><li>Si bëhet parashikimi i? </li></ul>
    11. 12. Marketingu Miks <ul><li>Marketingu miks eshte korniza tradicionale e planifikimit te marketingut. </li></ul><ul><li>Ne nje ndermarrje te orientuar drejt marketingut, planifikimi i pergjigjet ndryshimeve social kulturore dhe madje edhe atyre te mjedisit natyror dhe shfaq fleksibilitet. </li></ul><ul><li>Megjithate, vetem kater faktoret e marketingut mund te kontrollohen plotesisht nga ndermarrja: </li></ul><ul><li>Marketingu Miks: </li></ul><ul><li>Produkti </li></ul><ul><li>Cmimi </li></ul><ul><li>Promovimi </li></ul><ul><li>Vendi (vendodhja/shperndarja) </li></ul>
    12. 13. Instrumentat e marketingut mix <ul><li>Instrument e marketing ut mix jane : 4P </li></ul><ul><li>Produkti eshte gjithe ajo cka mund te ofroj ndermarrja ne treg ne kembim me parane ; </li></ul><ul><li>Cmimi shpreh shumwn e paras qw e jep blerwsi pwr produktin apo shwrbimin qw e blen, wshtw istrument qw mundwson realizimn, kwmbimin e produktit dhe shwrbimit nw </li></ul><ul><li>Shperdarja (distribu imi ) . Permban aktivitet e qarkullimit, shpwrndarjes fizike, tw depozitimit, tw manipulimit dhe tw veprimeve tjera, tw organizuara me qwllim qw produkti tw arrijw shpejtw tek konsumatori </li></ul><ul><li>Promoci oni është process I organizuar I komunikimit në mes prodhuesit ose tregtarit me konsumatorin. Promocioni në marketing miks është I përbër nga format e aktiviteteve të promocionit siç janë: Shitja personale ose e drejtëpërdrejt, përparimi I shitjes, reklama, publiciteti. </li></ul>
    13. 14. Produkti <ul><li>Produkti eshte elementi me i rendesishem i marketingut miks </li></ul><ul><li>Produktet mund te jene te prekshme ose te paprekshme, por duhet t’i sherbejne nevojave baze te konsumatoreve </li></ul><ul><li>Sipas DRUCKER , ajo çfarë mendojnë të prodhojnë drejtuesit e ndërmarrjes nuk ka më rrëndësinë kryesore. Ajo që ka rrëndësi është se ç’farë dëshironte të blejë konsumatori, cili është konceptimi i tijë që i jep produkti».. « </li></ul><ul><li>Produkti është çdo gjë që mund te ofrohet në treg dhe qe mund ti plotesoje nevojat e konsumatorit ne kembim me parane ” Philip Kotler . </li></ul><ul><li>Levitt cek se njerëzit nuk blejnë produkte, ata blejnë dobitë e pritura” . Produkti duhet të ketë “extra” elemente cilat e bëjnë atraktiv për blerësin. </li></ul>
    14. 15. Marketingu Miks
    15. 16. Politika e produktit <ul><li>Politika e produktit perfshin ceshtje te sherbimit, paketimit, garancive etj.- me shume se sa vete produkti baze. </li></ul><ul><li>Perfundimisht produktet mund te shikohen si nje seri e gjere atributesh, ku secili i shton nje tipar konceptit baze </li></ul>
    16. 17. Strategjia e produktit <ul><li>Strategjia e produktit kerkon kordinimin e disa vendimeve kryesore mbi: </li></ul><ul><ul><li>produktin miks </li></ul></ul><ul><ul><li>linjat e produktit </li></ul></ul><ul><ul><li>markat </li></ul></ul><ul><ul><li>paketimin & etiketimin </li></ul></ul><ul><li>Produkti miks - balanca e gjeresise, gjatesise, thellesise & qendrueshmerise - mund te rivleresohet rregullisht me qellim qe te optimizohet perfitueshmeria & rritja potenciale </li></ul><ul><li>Kompanite mund te vendosin te marketojne artikujt e produkteve te tyre; me tej ato mund te vendosin nese do te perdorin emra te njohur te markes apo emra individuale, cilet produkte do te mbartin secilen marke, dhe si dhe kur do ta zgjerojne gamen e markes. Krijimi i markave eshte nje investim i kushtueshem dhe afatgjate </li></ul><ul><li>Paketimi dhe etiketimi jane aspekte te rendesishme te produkteve fizike. Ato i shtojne vlere produktit dhe sjellin perfitime per konsumatorin: mbrojtje, bindje, promocion. </li></ul>
    17. 18. Elementet Kryesore te Marketingut Taktik Zhvillimi i Produktit Zhvillimi i Sherbimit Gjetja e burimit Vendosja e Cmimit Shperndarja Sherbimi Forca Shitese Promovimi i Shitjeve Reklamimi Ofron Vlere Komunikon Vlere Produkti Cmimi Vendi Promovimi Marketingu Taktik
    18. 19. Vendimet kryesore te manaxhimit te marketingut mund te klasifikohen ne nje nga kategorite e meposhtme : 4P’te e marketingut jane variablat qe manaxheret e marketingut mundte kontrollojne me qellim qe te kenaqin konsumatoret ne tregun e synuar! PRODUKTI PROMOVIMI VENDI CMIMI TREGU I SYNUAR
    19. 20. PRODUKTI - Cfare eshte nje produkt? <ul><li>  Me shume se nje objekt </li></ul><ul><li>  Produkt fizik plus kornizen e vet te references </li></ul><ul><li>  Paketa totale e kenaqesive </li></ul>Percakton karakteristikat e produktit ose sherbimit tuaj qe ploteson nevojat e konsumatoreve tuaj.
    20. 21. Nje menyre tjeter per te perkufizuar produktin: <ul><li>Produkti Baze: </li></ul><ul><li>Perfitimet funksionale ose te performances qe vertet perftojne konsumatoret kur blejne nje produkt </li></ul><ul><li>Produkti Aktual: </li></ul><ul><li>Emri/logo e markes se produktit, paketimi, modelimi, cilesia dhe tiparet </li></ul><ul><li>Produkti i Shtuar: </li></ul><ul><li>Shperndarja, instalimi, garancite, sherbimet pas shitjes ose tipare te tjera te shtuara apo sherbime shtese </li></ul>Keto tre shtresa te produktit me tej mbulohen nga imazhi i produktit, i cili mund te promovohet nepermjet reklamimit dhe komunikimeve te tjera dhe te modelohet nga eksperienca vetjake ose e perftuar e konsumatorit – duke e shnderruar produktin ne nje marke
    21. 22. Sistemi i Klasifikimit te Produktit dhe Sherbimit – Per cdo lloj produkti mund te thuhet se ka marketing miks xhenerik. Sekreti per nje strategji fituese eshte miksi specifik! Pershkrimi Marketingu Miks Xhenerik <ul><li>Mallra te prekshme qe rezistojne per shume perdorime </li></ul><ul><li>Mund te jene mallra konsumatore (frigorifer, veshje) ose mallra industriale (vegla makineri) </li></ul><ul><li>Artikuj me nje perdorim ose perdorim te kufizuar </li></ul><ul><li>Shpesh mallra konsumatore (per shembull cigare, shampo) por mund te jene edhe mallra industriale </li></ul><ul><li>Te mira te paprekshme </li></ul><ul><li>Mund te jene te mira konsumatore (prerje flokesh, masazh) ose te mira industriale (konsulence, auditim financiar) </li></ul>Mallra te rezistueshme (per nje kohe te gjate) Mallra qe nuk rezistojne Sherbime Te prekshme Te paprekshme <ul><li>Cmimi : per mallrat e rezistueshme do te vendoset me marzh me te larte se sa per ato qe nuk jane te rezistueshme </li></ul><ul><li>Promocioni : me shume shitje personale </li></ul><ul><li>Produkti : garanci dhe ofrim sherbimi; </li></ul><ul><li>Vendi : zakonisht kanale shperndarjeje perzgjedhes ose ekskluziv </li></ul><ul><li>Cmimi : do te vendoset me marzhet me te uleta. Fitimi vjen nga volumet e larta </li></ul><ul><li>Vendi : shperndarja me e gjere e mundshme – ‘intensive’ </li></ul><ul><li>Promocioni :reklamimi per te krijuar ‘ terheqje’ </li></ul><ul><li>Cmimi : shume i variueshem dhe shpesh i negociueshem </li></ul><ul><li>Vendi : shperndarje perzgjedhese </li></ul><ul><li>Promocioni : nepermjet fjales se gojes </li></ul>
    22. 23. Sistemi i Klasifikimit te Produktit dhe Sherbimit <ul><li>Mallrat Industriale </li></ul><ul><li>Instalimet - mallrat e ‘ specialitetit ’ te tregjeve industriale - uzina dhe makineri </li></ul><ul><li>Aksesoret - mirembajtja dhe paisjet e zyres </li></ul><ul><li>Lenda e pare </li></ul><ul><li>Perberesit </li></ul><ul><li>Biznes per biznes per shembull konsulentet, financieret </li></ul>
    23. 24. Tregjet Industriale kundrejt atyre Konsumatore
    24. 25. Cikli i Jetes se Produktit Hyrja Zhvillimi Preferenca e Markes Pjekuria Besnikeria ndaj markes Ngopja Renia Volumi i Shitjeve Koha Shitjet dobet          Fitimet humbje   pozitive por  pozitive por  Pozitive por   Cmimi I larte  minimum stabel  Kostot te larta   stabel  Konkurenca E dobet   Ne kulmin e saj   
    25. 26. Pjesa e Tregut Rritja e Tregut I larte I ulet E larte E ulet Matrica e Bostonit (Matrica Rritje/Pjesa e Tregut) 2. Lopet me Para 1. Yjet 3. Pikepyetjet (Femije me problem) 4. Qente
    26. 27. Cka eshte distribuimi? <ul><li>Distribuimi eshte nje nga kater elementet e Marketing Miksit qe ka per detyre: </li></ul><ul><li>– Krijoje kontakte me konsumatoret; </li></ul><ul><li>– Shese produktet dhe Liferoje produktet prej ndermarrjes deri te konsumatoret (Logjistika). </li></ul>
    27. 28. Distribuimi <ul><li>Nga te gjithe elementet e marketingut miks, distribu imi eshte ndoshta elementi me i veshtire per t’u manaxhuar </li></ul><ul><li>Sistemet e distribu imit duan kohe te ndertohen </li></ul><ul><li>perfshijne marredhenie komplekse me bizneset e tjera te pavarura </li></ul><ul><ul><li>personale </li></ul></ul><ul><ul><li>ekonomike </li></ul></ul><ul><ul><li>ligjore/kontraktuale </li></ul></ul><ul><li>K rijimi i distribucionit eficent dhe me kosto efektive mund te jete burim per nje avantazh te rendesishem konkurues </li></ul>
    28. 29. Faktoret qe duhen Analizuar Para se te Zgjidhet Kanali i Shperndarjes-VENDI_Lokacioni <ul><li>Lloji i tregut </li></ul><ul><li>Madhesia e tregut </li></ul><ul><li>Shtrirja gjeografike e tregut </li></ul><ul><li>Volumi i shitjeve </li></ul><ul><li>Zakonet e konsumatoreve </li></ul><ul><li>Cmimi </li></ul><ul><li>Transporti </li></ul><ul><li>Natura e specializuar e produktit </li></ul><ul><li>Gama e produkteve </li></ul>
    29. 30. Cka eshte distribuimi <ul><li>Pra, distribuimi ka te beje me menyren se si produkti mbrine nga prodhuesi tek konsumatori . </li></ul><ul><li>Detyra e distribuimit eshte qe te dergoje produktin ne kohe, ne vendin e duhur, ne sasi te duhur dhe me shpenzime minimale . </li></ul>
    30. 31. Format e distribuimit <ul><li>Distribumimi mund te jete: </li></ul><ul><li>ekstenziv (cigaret), </li></ul><ul><li>selektiv (psh.transporti-mobiljet) dhe </li></ul><ul><li>ekskluziv (produkte e shtrejta) – varesisht nga angazhimi I konsumatorit per ta blere produktin . </li></ul>
    31. 32. Kanalet e distrbuimit <ul><li>Vendimet mbi distribuimin (shitjet) jane vendime me rendesi te vecante per vendimet ne marketingun e ndermarrjes </li></ul><ul><li>Percaktimet e kanaleve te distribuimit jane te orjentuara drejte tergjeve te synuara. Keto vendime jane te nderlikuara, afatgjata dhe veshtire ndrohen </li></ul>
    32. 33. Kuptimi I distribuimit <ul><li>Nga aspekti I tregtimit te mallit distribuimi paraqete menyren e teresishme te shitjes se produktit qe nga prodhimi, ruajtja dhe dergesa nga prodhuesi deri tek konsumatori . </li></ul><ul><li>Kanali I distribuimit quhet rruga mallit nga prodhuesi deri tek konsumatori </li></ul>
    33. 34. Funksioni I kanaleve te distribuimit <ul><li>Funksioni themelor I kanaleve te distribuimit eshte lehtesimi I rrjedhjes se mallrave dhe te sherbimeve </li></ul><ul><li>Vellimi I madh I llojeve te ndryshme te mallrave dhe disperzioni me I madhe I konsumatoreve kerkon nga kanalet e distribuimit ndermjetsimin kohor, hapsiror dhe sasior ne mes te ofertes dhe te kerkeses . </li></ul>
    34. 36. Dizenimi i Kanalit te Distribucionit
    35. 37. Gjatesia e Kanalit te Distribuimit Prodhuesi Konsumatori Shitesi me pakice Shitesi me shumice Agjenti Kanali Direkt Ndermjetesi Vetem Kanali Klasik Disa Ndermjetes
    36. 38. Kanalet e distribuimit
    37. 39. Funksionet themelore te distribuimit <ul><li>a) Zgjidhja e kanalit te distribuimit paraqet vendimin e ndermarrjes se ne cfare forme te shitjes do te zgjedhi me qellim te shitjes se produktit konsumatorit . </li></ul><ul><li>b) Distribuimi fizik ka te beje me formen e liferimit te produktit nga ndermarrja tek konsumtori. </li></ul>
    38. 40. Korniza per Diz ajnimin e Kanalit
    39. 41. Format e shitjes <ul><li>Shitja – eshte faza perfundimtare e aktivitetit afarist gjate se ciles realizohen mjetet financiare me qellim te mbulimit te shpenzimeve dhe rifillimit te ciklit te ri te prodhimit </li></ul><ul><li>Shitja direkte -shitje pa ndermjetsues </li></ul><ul><li>Shitje indirekte- shitje permes ndermjetesuesve-distributoreve </li></ul>
    40. 42. Kanalet optimale te shitjes <ul><li>Kanalet optimale te shitjes p araqesin shitjen maksimale me profitabilitet te pranueshem dhe me kontroll maksimal te kanaleve te distribuimit . </li></ul>
    41. 44. Funksionet e Distribucionit
    42. 45. Qellimi I distribuimit <ul><li>Qellimi kryesor I kanalit te distribuimit berja e produktit te pranishem ne treg </li></ul><ul><li>Konsumatoret nga shitesi kerkojne : </li></ul><ul><ul><li>Sasine e caktuar – sasia e cila mund te blehet ne moment </li></ul></ul><ul><ul><li>Koha e pritjes – mundesisht minimale </li></ul></ul><ul><ul><li>Hapsira e pershtatshme – qasje ne blerje </li></ul></ul><ul><ul><li>Llojllojshmeria e produkteve </li></ul></ul><ul><ul><li>Sherbimet plotesuese </li></ul></ul>
    43. 46. Institucionete kembimit te mallrave <ul><li>Institucionete kembimit te mallrave jane subjektet ekonomike dhe joekonomike te cilat marrin pjese dhe ndihmojne realizimin e kembimit te mallrave dhe te sherbimeve . </li></ul><ul><li>Jne dy lloje te institucioneve : </li></ul><ul><li>a) Institucionet te cilat marrin pjese ne tregti (tregtia me shumice dhe tregtia me pakice ); </li></ul><ul><li>b) Institucionet te cilat ndihmojne realizimin e tregtise (ag jencionet, ndermjetesit, perfaqesuesit, sherbimet e deponimit, shpedicioni . </li></ul>
    44. 47. Organizatat tregtare <ul><li>Organizatat tregtare s jane institucionet themelore te tregtise se mallrave dhe te sherbimeve . Ato marrin pjese dhe ndihmojne distribuimin e mallrave nga prodhuesi deri tek konsumatori . Mund te jene : </li></ul><ul><li>a) Organizata tregtare te cilat blejne dhe shesin mallin ; </li></ul><ul><li>b) Organizata te cilat ofrojne sherbime tregtare. </li></ul>
    45. 48. Zhvillimi I kanaleve te distribuimit <ul><li>Kanal et e distribuimit ndertohen, krijohen dhe vazhdimisht zhvillohen. Kanali me I mire eshte ai I cili : </li></ul><ul><li>- me sukses I knaqe nevojat e konsumatoreve ; </li></ul><ul><li>- siguron afarizem ekonomik dhe rentabil . </li></ul>
    46. 50. Kanalet e distribuimit <ul><li>Kanalet e distribuimit mund te jene : </li></ul><ul><li>1. Konvencional e kane te bejne me shiteblerje tradicionale cdo ndermarrje afarone ne menyre te pavarun dhe sillet ne menyre autonome </li></ul><ul><li>2. Integrimi vertikal vepron si sistem unik dhe mund te jete : </li></ul><ul><li>a) korporativ, (prodhues, tregti me shumice, tregti me pakice) . </li></ul><ul><li>b) Administrativ , bazohet ne nje lider ne kuader te kanalit distributiv ; </li></ul><ul><li>c) Kontarktues i, ne baze te kontraktimit ne mes te partnerve ne kuder te kanalit distributiv . </li></ul>
    47. 52. Sistemi I franshizes <ul><li>Sistemi I franshizes eshte nje metode e vecante ne krijimin e kanalit te distribuimit </li></ul><ul><li>posebna metoda uspostavljanja kanala distribucije. </li></ul>
    48. 55. Marrja e Vendimeve per Produktin <ul><li>Cilesia e Produktit </li></ul><ul><li>Karakteristikat e Produktit </li></ul><ul><li>Dizenjo e Produktit </li></ul><ul><li>Premtimi konsumatorit per te dhene ne menyre te qendrueshme nje sere karakteristikash, perfitimesh dhe sherbimesh per bleresin </li></ul><ul><li>Tiparet e Produktit </li></ul><ul><li>Marketimi </li></ul><ul><li>Paketimi & Etiketimi </li></ul><ul><li>Sherbimi Suportues i produktit </li></ul><ul><li>Terheq vemendjen </li></ul><ul><li>Pershkruan permbajtjen </li></ul><ul><li>Promovon shitjen e produktit </li></ul><ul><li>Etiketa pershkruan produktin: kush e ka prodhuar, ku eshte prodhuar, etj. </li></ul><ul><li>Ofron sherbime me te mira dhe me shume se konkurenca. Kjo eshte nje menyre tjeter per te krijuar avantazh konkurues. </li></ul>
    49. 56. Duke qene shume komplekse MARKAT mund te perfaqesojne deri ne gjashte nivele kuptimesh <ul><li>Tiparet : niveli i pare i asocimit. Per shembull Mercedes = shume mire i projektuar nga pikepamja inxhinjerike, i shtrenjte, cilesor... </li></ul><ul><li>Perfitimet : mund te jen e funksionale ose emocionale. Per shembull Mercedes = &quot;demonstron se une jam i sukseshem dhe i rendesishem&quot; </li></ul><ul><li>Vlerat : shprehin vlerat e prodhuesve. Per shembull Mercedes = prestigj, performance e larte </li></ul><ul><li>Kultura : shpreh nje kulture a qendrim te caktuar. Per shembull Mercedes = gjerman; i organizuar; i forte </li></ul><ul><li>Personaliteti : shpreh personalitetin. </li></ul><ul><li>Perdoruesi : krijon pershtypje/asocimin e perdoruesit tipik: Mercedes = biznesmen i suksesshem </li></ul>
    50. 57. Cfare vlere ka MARKA? <ul><li>Markat kane nje sasi te ndryshme fuqie dhe vlere ne treg. Jane pershkruar disa dimensione te tyre </li></ul><ul><ul><li>Ndergjegjesimi per marken: shume njerez e njohin marken </li></ul></ul><ul><ul><li>Pranimi i Markes: shume konsumatore nuk do te kudnershtonin te blenin produkte te kesaj marke </li></ul></ul><ul><ul><li>Preferenca e Markes: shume konsumatore tregojne preferencat per markat </li></ul></ul><ul><ul><li>Besnikeria ndaj markes:disa konsumatore gjithmone do te kerkojne dhe do te blejne produkte te kesaj marke </li></ul></ul><ul><li>Markat qe kane pozicion te fuqishem ne treg thuhet se kane Kapital te Markes, gje qe perfaqeson disa vite investim ne promocion dhe reklamim ne treg. Te krijosh dhe te pozicionosh marken kushton, nuk eshte gje e lire </li></ul>
    51. 58. Cfare vlere ka MARKA? <ul><li>Nje marke e mire formuar ka disa perfitime </li></ul><ul><ul><li>kosto te reduktuara marketingu: per shkak te nivelit te larte te njohjes se markes dhe besnikerise ndaj saj </li></ul></ul><ul><ul><li>fuqi te madhe negociuese per tregti: shperndaresit duhet te transportojne produktet e markes meqe konsumatoret e kerkojne ate </li></ul></ul><ul><ul><li>primi i cmimit: konsumatoret do te paguajne me shume per nje marke qe e besojne </li></ul></ul><ul><ul><li>lancim me i lehte i produkteve te reja: per shkak te ndergjegjesimit ekzistues te produkteve te markes </li></ul></ul><ul><ul><li>mbrojtja kundrejt konkurences ne cmim:markat dhe kuptimet e tyre te asociuara sigurojne me teper mbrojtje ndaj konkurences se thjeshte ne cmim </li></ul></ul><ul><ul><li>pavdekesia: markat e mire menaxhuara mund te jetojne perjetesisht, nuk jane subjekt i ciklit te inovacionit - vjeterimit te ciklit te jetes se produktit </li></ul></ul>
    52. 59. Cfare kriteresh kryesore merrni ne konsiderate kur blini nje kuti me cokollata?
    53. 60. Paketimi mund te kushtoje deri ne 10% te kostos se produktit. <ul><li>Paketimi i produktit nuk mund te mbi theksohet pasi ai luan nje rol te rendesishem ne terheqjen dhe kenaqjen e konsumatoreve </li></ul><ul><li>Paketimet jane pjeserisht produkt, pjeserisht promocion Shishja Coca Cola eshte nje simbol qe njihet ne mbare boten </li></ul>Paketimi eshte bere nje mjet i rendesishem marketingu gjithnje e me shume pasi ai i jep nje kompanie avantazh te dukshem ndaj konkurenteve te saj
    54. 61. Kompania duhet te zhvilloje rregullisht produkte te reja nese do qe te ece me shijet dhe kerkesat konsumatore qe jane vazhdimisht ne ndryshim! Tregje Ekzistues Tregje te Reja Produkte Ekzistuese Produkte te Reja Penetrimi i Tregut Zhvillimi i Produktit Zhvillimi i Tregut Diversifikimi
    55. 62. Gjatesia e Kanalit - Kanali i Distribucionit mund te perfshije disa nga kombinacionet e meposhtme
    56. 63. Distribucioni i Mallrava Industriale <ul><li>Baza e ngushte konsumatore duhet te lejoje te pakten nje segment te perdoruesve - vecanerisht atyre te medhenj - qe tu sherbehet direkt </li></ul><ul><li>Per ta pergjithesuar mund te themi se prodhuesi industrial do te preferonte kanalet direkte kundrejt atyre indirekte ne rrethanat e meposhtme: </li></ul>Forca Direkte e Shitjeve Distribucioni Indirekt <ul><li>Numer i vogel konsumatoresh </li></ul><ul><li>Vlera e blerjes eshte e madhe </li></ul><ul><li>Konsumatoret jane te perqendruar gjeografikisht </li></ul><ul><li>Procesi i shitjeve eshte i gjate & kompleks </li></ul><ul><li>Konsumatoret kerkojne me shume edukim & trainim ne perdorimin e produktit </li></ul><ul><li>Baza konsumatore eshte e shperndare </li></ul><ul><li>Produkti blihet nga perdoruesit si pjese e marreveshjes (shitje ne grup) </li></ul><ul><li>Informacioni per Produktin nuk eshte i veshtire apo shume teknik per tu komunikuar </li></ul><ul><li>Konsumatoret vendosin primim mbi disponueshmerine e sherbimit / produktit </li></ul>
    57. 64. Gjeresia e Kanalit (Mallrat Konsumatore) - Cfare niveli mbulimi duhet te kemi ?
    58. 65. Krijoni dhe manaxhoni kanalet e shperndarjes per te maksimizuar pjesen e tregut dhe fitimin e pergjithshem <ul><li>Perzgjedhja e Kanalit </li></ul><ul><ul><li>vendosni miksin e duhur ndermjet distribucionit direkt & indirekt </li></ul></ul><ul><ul><li>zgjidhni kanalin indirekt te duhur </li></ul></ul><ul><li>Kanali ”plani i biznesit&quot; </li></ul><ul><ul><li>percaktoni segmentin e konsumatoreve qe do te mbuloni </li></ul></ul><ul><ul><li>zgjedhja e produktit </li></ul></ul><ul><ul><li>venosja e cmimive per anetaret e kanalit </li></ul></ul><ul><ul><li>manaxhoni konfliktin e ndryshimit </li></ul></ul><ul><li>Struktura e kanalit </li></ul><ul><ul><li>percaktoni numrin e rishitesve dhe vendet e kerkuara per te mbuluar tregun </li></ul></ul><ul><ul><li>monitoroni & seleksiononi rishitesit </li></ul></ul><ul><li>Manaxhimi i kanalit ne baza te vazhdueshme </li></ul><ul><ul><li>impakti sasior i kapacitetit te rishitesve dhe nxitjet mbi pjesen e tregut te prodhuesit </li></ul></ul><ul><ul><li>zhvilloni mbeshtetje efektive te kanalit </li></ul></ul><ul><ul><li>percaktoni arranxhimet kontraktuale </li></ul></ul><ul><ul><li>percaktoni qellimet dhe monitoroni performancen dhe sistemin e kontrollit </li></ul></ul>
    59. 66. CMIMI eshte elementi i vetem i &quot;marketingut miks&quot; qe gjeneron te ardhura direkt. Te gjithe elementet e tjere gjenerojne kosto ! <ul><li>Cmimi zakonisht eshte nje kriter kryesor per blerjen per shumicen e segmenteve te tregut </li></ul><ul><li>Cmimi & konkurenca e cmimit eshte pjese kritike e marketingut </li></ul><ul><ul><li>Cmimi eshte fleksibel: cmimi eshte elementi me i shpejte dhe me i lehte i marketingut miks qe mund te ndryshohet </li></ul></ul>
    60. 67. Vendimet mbi venien e cmimit ndikohen nga kostot e kompanise, qellimet e marketingut e faktore te tjere! Faktore te Brendshem Faktore te Jashtem <ul><li>Objektivat e Marketingut </li></ul><ul><li>Strategjia e Marketingut miks </li></ul><ul><li>Kostot </li></ul><ul><li>Natyra e tregut & kerkesa </li></ul><ul><li>Konkurenca </li></ul><ul><li>Faktore te tjere (ekonomia, qeveria, etj.) </li></ul>VENDIMET PER VENIEN E CMIMIT
    61. 68. Metodat e Venies se Cmimit - Kostot e produktit duhet te caktojne nje cmim dysheme; Vlera ne perdorim eshte cmim maksimum qe do te paguaje nje konsumator .
    62. 69. Strategjite e Venies se Cmimit per Produktin e Ri Venia e Cmimit ne ajken e tregut <ul><li>Cilesia dhe imazhi i produktit duhet te jene te qendrueshme me cmimin me te larte </li></ul><ul><li>Duhet te kete bleres te mjaftueshem per te blere ne cdo nivel cmimi </li></ul><ul><li>Kostot e prodhimit me vellim te vogel nuk mund te jene shume me te larta sesa ato te prodhimit ne vellim te madh (ne kete rast vellimet me te medha me kosto me te uleta mund te gjenerojne me shume fitime edhe nese cmimi eshte me i ulet) </li></ul><ul><li>Produkti duhet te jete mjaft i dallueshem ne menyre qe konkurentet te mos hyjne lehtesisht ne treg me nje cmim me te ulet. </li></ul>Venia e cmimit ajke mund te funksionoje vetem kur produktet e reja kane tipare dhe perfitime unike dhe ne rastin kur keto produkte nuk mund te kopjohen nga konkurentet.
    63. 70. Strategjite e Venies se Cmimit te Produktit te Ri Vendosja e Cmimit per Penetrimin e Tregut <ul><li>Strategjia e penetrimit me ane te cmimit funksionon: </li></ul><ul><ul><li>nese konsumatoret jane shume te ndjeshem ndaj cmimit </li></ul></ul><ul><ul><li>kur kostot e produktit dhe distribucionit bien ndjeshem me rritjen e vellimit </li></ul></ul><ul><li>Cmimi i ulet duhet te jete efektiv per ta mbajtur konkurencen jashte loje </li></ul>Penetrimi me ane te cmimit bazohet ne uljen e vazhdueshme te kostove per ta mbajtur konkurencen jashte loje. Strategjia e penetrimit eshte nje strategji afatgjate dhe fitimet ka te ngjare te jene te uleta derisa firma te arrije ne fazen kur konsumatoret te pranojne produktin e saj.
    64. 71. Cmimi - ashtu si produkti - ndervepron ngushte me elementet e tjere te marketingut miks
    65. 72. Cmimi do te jete pothuaj gjithmone kriteri kryesor i vendimarrjes per konsumatoret <ul><li>Ne se kostot tuaja jane shume te larta ju nuk do te jeni ne gjendje te keni nje cmim konkurues ne treg. Mos supozoni se inflacioni mund te kalohet ne nje menyre ”kosto-plus&quot; te konsumatoret </li></ul><ul><li>Konsumatoret nuk do te paguajne per tiparet dhe atributet qe nuk i vleresoj ne </li></ul><ul><ul><li>Kosto < Cmim < Vlera ne perdorim </li></ul></ul><ul><ul><li>Relative me ate cka ofron konkurenca </li></ul></ul><ul><li>Ju duhet te kuptoni elasticitetin e kerkeses - qe nenkupton se sa sensitive do te jete kerkesa me rritjen ose renien e cmimit </li></ul><ul><li>Cmimi eshte nje element i fuqishem i marketingut miks. Megjithate, ndryshimet ne vendosjen e cmimit duhet te bazohen gjithmone ne: </li></ul><ul><ul><li>reagimin potencial te konkurences </li></ul></ul><ul><li>Ju duhet te monitoroni politikat dhe ndryshimet ne venien e cmimeve te konkurenteve tuaj </li></ul>
    66. 73. C’eshte promocioni? <ul><li>Njeri nga nga 4 instrumente e MM </li></ul><ul><li>• Kotleri ka dhënë një përkufizim në të </li></ul><ul><li>cilin thote se :“ Promocioni përfshin të gjitha mjetet e sistemit të marketingut, detyrë e të cilave është komunikimi me blerësit potencial” . </li></ul>
    67. 74. Promocioni <ul><li>Promocija je svaki oblik komunikacije čija je uloga informiranje, podsjećanje ljudi o postojanju proizvoda, usluga, imagea, ideja ili nekoj društvenoj uključenosti. </li></ul><ul><li>Promotivni miks se sastoji od: oglašavanja, direktnog marketinga, Internet marketinga, unaprjeđenja prodaje, odnosa s javnošću/ publiciteta te osobne prodaje. </li></ul><ul><li>Sve korištene marketinške aktivnosti moraju biti koordinirane i kombinirane kako bi na najbolji način ostvarile ciljeve poduzeća.   </li></ul>
    68. 77. Objektivat e Promocionit duhet t ’ i pershtaten tregut qe synon kompania dhe nevojave te tij! TE PAINFORMUAR Te informuar per produktin Kuptojne produktin Besojne te produkti E BLEJNE Besimi Perceptimi i Perfitimit Informacioni Stimuli Promocional Dyshon Indiferent Nuk kupton Harron
    69. 78. Te gjitha komunikimet e kompanise me konsumatoret e saj perbejne promocionin miks.
    70. 79. Hartimi i Programeve te Komunikimit
    71. 80. Kompanite marrin ne konsiderate shume faktore kur zgjedhin mjetet e promocionit qe perbejne promocionin miks. <ul><li>Tipin e produktit dhe tregut </li></ul><ul><li>Strategjine Shty kundrejt strategjise Terhiq </li></ul><ul><li>Fazen e gadishmerise se bleresit </li></ul><ul><li>Fazen e ciklit te jetes se produktit </li></ul>
    72. 81. Miksi i mjeteve te promocionit eshte i ndryshem ne tregjet konsumatore dhe ato industriale . Mallrat Konsumatore Mallrat Industriale Marredheniet Publike Promocioni i Shitjeve Shitjet Personale Reklamimi Frekuenca e Perdorimit Rendesia relative e mjeteve te promocionit per mallrat konsumatore dhe ato industriale.
    73. 82. Ku duhet te alternoni vendimin per blerjen ne kanalit e distribucionit? Si duhet te alokoni burimet ?
    74. 84. Konsumatoret vleresojne mjete te ndryshme promocioni ne varesi se ku jane ne procesin e tyre te vendimarrjes per blerjen . Njohja e Problemit Kerkimi i Informacionit Vleresimi i Alternativave Vendimi per Blerjen Vleresimi Pas-blerjes Reklamimi, Publiciteti Reklamimi, Shitjet Personale Shitjet Personale Promovim i Shitjeve, Shitje Personale Reklamimi, Shitjet Personale
    75. 100. Cdo faze ne ciklin e jetes se produktit ben thirrje per nje promocion miks te ndryshem . Faza e Hyrjes se Produktit Faza e Zhvillimit te Produktit Faza e Maturimit te Produktit Faza e Renies se Produktit <ul><li>Reklamimi </li></ul><ul><li>Marredheniet Publike </li></ul><ul><li>Promovimi i Shitjeve </li></ul><ul><li>Reklamimi </li></ul><ul><li>Marredheniet Publike </li></ul><ul><li>Promovimi i Shitjeve </li></ul><ul><li>Reklamimi </li></ul><ul><li>Shitjet Personale </li></ul><ul><li>Promovimi i Shitjeve </li></ul>
    76. 101. Reklama – nje nga 4 mjetet e promovimit te marketingut! <ul><li>Qe nje fushate reklamash te jete e suksesshme duhet te merren kater vendime kryesore: </li></ul><ul><ul><li>Sqarimi i objektivave te reklames </li></ul></ul><ul><ul><li>Mesazhi </li></ul></ul><ul><ul><li>Buxheti </li></ul></ul><ul><ul><li>Vendimet per Median – ku? </li></ul></ul>
    77. 102. Nje objektiv reklamimi eshte nje detyre specifike komunikimi qe duhet permbushur me auditor specifik te synuar gjate nje periudhe kohore specifike <ul><li>Reklamimi Informues </li></ul><ul><li>Reklamimi Bindes </li></ul><ul><li>Reklamimi Krahasues </li></ul><ul><li>Reklamimi Kujtues </li></ul>Qellimi primar i reklamimit eshte te informoje, te binde dhe te kujtoje bleresit!
    78. 103. Mesazhi i reklames i ben njerezit te mendojne dhe te reagojne ndaj produktit ose kompanise ne nje fare menyre. <ul><li>Mesazhi Efektiv gezon tre karakteristika: </li></ul><ul><ul><li>Ka kuptim </li></ul></ul><ul><ul><li>Eshte i besueshem </li></ul></ul><ul><ul><li>Eshte unik </li></ul></ul>
    79. 104. Marrja e Vendimit per median – TV?;Radio?;Gazete? <ul><li>Mendoni per: </li></ul><ul><ul><li>Zakonet e Medias </li></ul></ul><ul><ul><li>Natyren e produktit </li></ul></ul><ul><ul><li>Llojet e ndryshme te mesazhit </li></ul></ul><ul><ul><li>Kostot </li></ul></ul>Percaktoni tregun qe synoni Gjeni se cilet konsumatore te synuar lexojne, degjojne dhe shikojne Krijoni nje mesazh bazuar ne perfitimet qe keta konsumatore do te vleresojne. Reklamojeni mesazhin tuaj te ajo media qe ndiqet nga konsumatoret e synuar. &
    80. 105. Matja e Efektivitetit te Reklamimit <ul><li>SHITJET KUNDREJT VARIABLAVE TE KOMUNIKIMEVE NE VARESI TE … </li></ul><ul><li>Periudhes qe jane analizuar (sa me e gjate, aq me te mira jane variablat e komunikimit) </li></ul><ul><li>Aftesia per te izoluar impaktin e variablave te tjere te marketingut (duke supozuar se asgje tjeter nuk ndryshon, shitjet mund te perdoren) </li></ul><ul><li>Impakti i ndryshimieve qe jane jashte kontrollit tone (sa me shume ndryshime, aq me mire te perdoren variablat e komunikimit) </li></ul>
    81. 106. Marketingu nderkombetar <ul><li>Marketingu është shkencë afariste bashkëkohore e cila ka për qëllim përmbushjen e kërkesave të konsumatorit. </li></ul><ul><li>Marketingu nderkombetare ka te beje me aktivitetet e koordinuara ne tregun nderkombetare me qellim te realizimit te tregtisë e cila duhe t te realizoje qëllimet e individit, te ndërmarrjes dhe te shoqërisë ne tërësi. </li></ul>
    82. 107. Marketingu nderkombetar <ul><li>Pra, marketingu ndërkombëtar, eshte një shkence bashkëkohore, qe ka per qellim te hap dyeret e tregjeve anekënd botës. </li></ul><ul><li>Marketingu ndërkombëtar është kopjim besnik i marketingut vendor , me përmbajtje , por me një dallim të madh se koncepti, procesi, filozofia e përgjithshme e tij ballafaqohet me mjedise të ndryshem të veprimit. </li></ul>
    83. 108. Marketingu nderkombetar <ul><li>Marketingu nderkombetare është ngushtë e lidhur me tregtinë nderkombetare . </li></ul><ul><li>Qëllimi i marketingut nderkombetare është qe te beje sa me efektive tregtinë nderkombetare te një shteti. </li></ul><ul><li>Gjithashtu, marketingu nderkombetare ka për qellim te krijoje lehtësira nga aspekti i informacioneve, kontakteve, shitjeve dhe te distribuimit te mallrave sipas kërkesave specifike te konsumatorëve te vendeve te ndryshme. </li></ul>
    84. 109. Faktorët e rritjes së tregtise ndërkombëtare <ul><li>Rritja dhe zhvillimi i shpejtë i teknologjisë </li></ul><ul><li>Liberalizimi i politikave qeveritare dhe të institucioneve nderkombetare për lëvizjen e mallrave, te kapitalit dhe te njerezve midis vendeve </li></ul><ul><li>Zhvillimi i institucioneve të nevojshme për të mbështetur dhe lehtësuar tregtinë ndërkombëtare </li></ul><ul><li>Rritja e konkurencës globale </li></ul>
    85. 110. Mjedisi (ambienti) ndërkombëtarë <ul><li>Çdo eksportues duhet të ketë njohuri të mjaftueshme për tërë mjedisin (faktorët) ndërkombëtarë. </li></ul><ul><li>Mjedisi (ambienti) ndërkombëtarë paraqet për çdo eksportues mundësi për përfitime , por edhe rreziqe të cilat duhet të njihen në mënyrë që ato të evitohen dhe përfitimet nga eksporti të jenë sa me te medha . </li></ul>
    86. 111. Barrierat ne tregun nderkombetar Mjedisi i konkurrencës Mjedisi ekonomik dhe financiar Mjedisi teknologjik Mjedisi kulturor Mjedisi politik e ligjor Mjedisi gjeografik (infrastruktura) Mjedisi i distribuimit
    87. 112. F aktorë t nën kontrollin e eksportuesit <ul><li>Çdo eksportues në tregun e synuar (piketuar) ka mundësi të kontrollojë : </li></ul><ul><li>çmimin duke iu adaptuar konkurrencës, </li></ul><ul><li>ta rregullojë produktin nga aspekti i pamjes, llojit, dizajnit dhe aspekteve të tjera, </li></ul><ul><li>ta organizojë promocionin (nxitjen) dhe </li></ul><ul><li>ta sigurojë distribuimin e mallit . </li></ul>
    88. 113. Faktorët përcaktues të biznesit ndërkombëtarë
    89. 114. Aktivitetet ne realizimin e marketingut nderkombetare <ul><li>Analiza e rrethinës ekonomike dhe politike, </li></ul><ul><li>Përcaktimi I strategjisë se marketingut nderkombetar </li></ul><ul><li>Zgjedhja e tregut te synuar dhe strategjia e hyrjes, </li></ul><ul><li>Përcaktimi I qëllimeve te cilat synohen, </li></ul><ul><li>Përgatitja e planit te marketingut , </li></ul><ul><li>Implementimi I planit te marketingut </li></ul><ul><li>Monitorimi </li></ul>
    90. 115. 1. Analiza( hulumtimi) - Vleresimi per te shitur <ul><li>Analiza e rrethines </li></ul><ul><li>Nevojat e konsumatoreve </li></ul><ul><li>Konkur r enc a </li></ul><ul><li>Swot i analiza( Fuqite , dobesit , mundesit , kercnimet ) </li></ul><ul><li>Analiza e faktorve kyq te suksesit ne treg </li></ul><ul><li>Hulumtimet teknike per produktin </li></ul>
    91. 116. 2.PLANI fikimi <ul><li>Percaktimi I qellimeve-cka, ku, kur synojme realizimin e qellimit </li></ul>Vendimi Ku Kur Cka Qellimi
    92. 117. Strategjia – per menyren e realizimit te qellimeve Realizimi I strategjise Shfrytezimi optimal I resurseve dhe perparsive konkurruese I
    93. 118. 3. MARKETING MIX I - Instrumenti operativ I politikave te marketingut Cmimi DISTRIBU IMI PROMOC IONI P rodukti
    94. 119. Ngjajshmerit dhe dallimet ne mes marketingut vendor dhe nderkombetare <ul><li>N gjajshm ë rit : </li></ul><ul><li>Aktivitetet dhe konceptet e marketingut </li></ul><ul><li>Metodat dhe teknikat </li></ul>
    95. 120. Ngjajshmerit dhe dallimet ne mes marketingut vendor dhe nderkombetare <ul><li>Dallimet: </li></ul><ul><li>Rrethina nderkombetare, </li></ul><ul><li>Përdorimi I ndryshuar I principeve dhe I metodave </li></ul><ul><li>Metodat dhe teknikat e veçanta, </li></ul><ul><li>Konkurrenca nderkombetare </li></ul><ul><li>Ndryshimi ne mes te tregjeve te jashtme, </li></ul><ul><li>Koordinimi I marketingut për çdo treg te caktuar </li></ul>
    96. 121. Mjedisi kulturor dhe marketingu nderkombetare <ul><li>Për të qenë i suksesshëm në biznesin ndërkombëtar duhet të sigurohen njohurit mbi kulturat e vendeve të tjera me qellim te përshtatjes sa më të lehtë në tregjet e tyre. </li></ul>
    97. 122. Elementet e kulturës të një vendi   <ul><li>Për të kuptuar natyrën e kulturës duhen analizuar elementet e saj që janë: </li></ul><ul><li>Gjuha </li></ul><ul><li>Feja </li></ul><ul><li>Vlerat dhe qëndrimet </li></ul><ul><li>Zakonet dhe doket </li></ul><ul><li>Kultura materiale </li></ul><ul><li>Estetika </li></ul><ul><li>Arsimimi </li></ul><ul><li>Institucionet shoqërore. </li></ul>
    98. 123. Mjedisi dhe marketingu nderkombetare <ul><li>Ambienti i biznesit ndërkombëtarë dallon nga ambient i vendit për ng a numri i faktorëve kufizues . </li></ul><ul><li>Ambienti ndërkombëtarë si edhe ai i brendshëm janë të pakontrollueshëm nga eksportuesit. </li></ul>
    99. 124. Perfshirja <ul><li>Marketingu ndërkombëtar është nocion i tërësishëm që përfshin të gjitha transakcionet e këmbimit, si dhe të aktiviteteve tjera kërkimore, të bashkëpunimit dhe të bashkëveprimit . </li></ul><ul><li>Pra, është një kuptim i gjerë dhe përfshinë koncepte të ndryshme të aktiviteteve. </li></ul>
    100. 125. Pikesynimi <ul><li>Marketingu ndërkombëtar, njësoj sikurse edhe marketingu vendor, pikësynim dhe shënjestër e ka konsumatorin. </li></ul><ul><li>Dallimi gjendet në faktin se konsumatorët, blerësit, klinetët shtrihen dhe janë të dispersuar në vende të ndryshme, anekënd globit tokësor. </li></ul><ul><li>Natyrisht ata janë të zhvilluar me disa specifika, që nuk janë të njëjta çdo kund , si refleksion i kulturave kombëtare, ose e subkulturave, i kulturës globale, i kushteve të jetesës dhe të influencuar nga shumë faktorë. </li></ul>
    101. 126. Pikenisja <ul><li>Marketingu ndërkombtar si dhe ai vendor piknisjen e kanë konsumatorin. </li></ul><ul><li>Konsumatorët dallohen në disa specifika e ato janë : </li></ul><ul><li>kultura kombëtare </li></ul><ul><li>subëkultura </li></ul><ul><li>kultura globale </li></ul><ul><li>kushtet e jetes e etj </li></ul>
    102. 127. Konsumatori I huaj <ul><li>Marketingu ndërkombëtar zhvillimin e aktiviteteve të veta e përqëndron tek konsumatori i huaj , me qëllim të caktuar, sepse duke e identifikuar ate, duke i përgatitur dhe ofruar produkte dhe shërbime që i pranojnë dhe i konvenojnë, e josh, e përvetëson, e bënë lojal dhe në këtë proces të tërësishëm shitet malli, inkasohet paraja dhe kështu firma i realizon objektivat e veta nëpërmjet fitimit . </li></ul>
    103. 128. Definicioni <ul><li>Sipas Terpstra: “ Marketingu ndërkombëtar identifikon nevojat e konsumatorëve në tërë botën dhe përmbushjën e këtyre nevojave dhe të kërkesave më mirë se konkurrenca.... .” </li></ul>
    104. 129. Definicioni <ul><li>Sipas Vezjak “Marketingu ndërkombëtar paraqet nocion të tërësishëm për koncipimin dhe këmbimin ndërkombëtar të mallit, të shërbimeve, të teknologjive, të diturive, të ideve dhe të kapitalit ”. </li></ul>
    105. 130. Aktivitet kompleks <ul><li>Marketingu ndërkombëtar është kompleks i aktiviteteve që kanë të bëjnë me manaxhimin e transakcioneve në relacione ndërkombëtare, me jetësimin dhe stimulimin e formave të ndryshme të bashkëpunimit në mes firmave të vendeve të ndryshme, për të përmbushur nevojat e klientëve individëve dhe të organizatave, si dhe të vet ndërmarrjeve që janë të orientuara për në tregje të huaja. </li></ul>
    106. 131. Definicioni <ul><li>“ Marketingu nderkombetare është proces i planifikimit dhe implementimit të krijimit të ideve, të produkteve dhe të shërbimeve, caktimin e çmimeve të tyre, të promocionit dhe të distribucionit, me qëllim të ekzekutimit të këmbimit, me çka përmbushën qëllimet e individëve dhe të organizatave ne shtete e ndryshme ”. </li></ul>
    107. 132. LLojet e marketingut ndërkombëtar <ul><li>Marketingu në përgjithësi, pra, edhe marketingu ndërkombëtar ka per qillim arritjen e sukseseve në treg . </li></ul><ul><li>Marketingu ndërkombëtar, ndonëse ka domethënie universale, është i orientuar në treg, megjithate nuk mund të aplikohet si një reçetë në të gjitha vendet njësoj . </li></ul><ul><li>Për këtë arsye është e nevojshme që të bëhet studim i veçantë i marketingut ndërkombëtar , me qëllim të përshtatjes së specifikave, të karakteristikave të një e të më shumë vendeve. </li></ul>
    108. 133. Ndermarrjet ne tregun nderkombetare <ul><li>Ne tregun nderkombetare faktor determinues nuk është madhësia e ndërmarrjes, por strategjia e saj... </li></ul>
    109. 134. Fushat e marketingut <ul><li>a)Marketingu eksportues </li></ul><ul><li>b)Marketingu impurtues </li></ul><ul><li>c)Marketingu i tregëts së jashtme </li></ul><ul><li>ç)Marketingu shumëkombësh </li></ul><ul><li>d)Marketingu supernacional </li></ul><ul><li>e)Marketingu boteror ose global. </li></ul>
    110. 135. Ndermarrjet ne tregun nderkombetare <ul><li>Mund të konkludohet se pothuaj nuk ka ndërmarrje që së paku me diçka nuk është e involvuar në rrjedhat e marketingut ndërkombëtar . </li></ul><ul><li>Nëpërmjet marketingut importues realizohen transferet e teknologjive nga vendet e zhvilluara në ato të pazhvilluara, bëhet furnizimi me lëndë të parë, e me know how, me liçenca e tjerë. </li></ul>
    111. 136. korporatat multinacionale <ul><li>Marketingu ndërkombëtar zbatim të denjë gjen të korporatat multinacionale </li></ul>
    112. 137. Specifikat që mbizotërojnë në marketingun ndërkombëtar <ul><li>Për t’i kuptuar më mirë dallimet ndërmjet marketingut vendor dhe marketingut ndërkombëtar, i vejmë në pah karakteristikat, dimensionet dhe specifikat që mbizotërojnë në marketingun ndërkombëtar. Këto veçori mund të klasifikohen sipas këtyre tërësive : </li></ul><ul><li>- Mjedisi ndërkombëtar, </li></ul><ul><li>- Metodat dhe teknikat e veçanta, </li></ul><ul><li>- Përdorimet e ndryshme të aktiviteteve, </li></ul><ul><li>- Konkurrenca ndërkombëtare, </li></ul><ul><li>- Diferencat në mes tregjeve të huaja, </li></ul><ul><li>- Koordinimi i planeve të marketingut në të gjitha tregjet e huaja </li></ul>
    113. 138. Faktoret determinues <ul><li>Mjedisi ndërkombëtar përbëhet nga forca, dimensione dhe determinante të ndryshme, të cilat dallohen nga mjedisi vendor. </li></ul><ul><li>Është fjala për variablet e pakontrolluara, siç janë nivel i zhvillimit ekonomik, mënyra e jetesës, subkulturat, ligjet, gjuhët, tradita, kushtet klimatike e tjerë. </li></ul>
    114. 139. Risku ne tregun nderkombetare <ul><li>Për ndërmarrjen e orientuar në tregjet e huaja risku është më i madh në krahasim me tregun vendor . </li></ul><ul><li>Në rrethana të tilla, analizat, hulumtimet bëhen më të ndërlikuara, më të shtrenjta dhe mund të ndodh që afatet kohore të zgjaten më tepër se ç’është e nevojshme. </li></ul>
    115. 140. Konkurrenca ndërkombëtare <ul><li>Konkurrenca ndërkombëtare është shumë më e theksuar për nga ashpërsia dhe gjerësia se sa në tregun vendor. </li></ul><ul><li>Është e qartë se konkurrenca vepron edhe nëpër tregjet vendore, mirëpo, ato janë më të njohura dhe mund të ndiqen vijimisht, duke i vënë në spikamë potencialet dhe përmbajtjet e tyre. </li></ul><ul><li>Në tregjet e huaja nuk ka mbrojtje eventuale nga shteti , nuk mund të zbatohen taktika të herë pas herëshme si në tregun vendor. </li></ul>
    116. 141. <ul><li>Autorë të ndryshëm i klasifikojnë diferencat në mes marketingut ndërkombëtar dhe marketingut vendor me përkufizime të caktuara. Bie fjala, I. Doole & R. Lowe bëjnë këtë renditje të dallimeve : </li></ul><ul><li>1. Kulturat: shpeshë kanë ndryshime nëpër tregjet multikulturore; </li></ul><ul><li>2. Tregjet: të shtrirë dhe të vështruar si të plotë dhe nganjëherë të fragmentuar; </li></ul><ul><li>3. Faktet : vështirë arrihen dhe shpeshherë janë të shtrenjta; </li></ul><ul><li>4 . Politikat : ndryshojnë në stabilitet – dhe së këndejmi rreziku politik bëhet një variabël e rëndësishme; </li></ul><ul><li>5. Qeveritë : mund të jenë një influencë e fortë në rregullimin e ndërmarrësve të importuesve dhe të bizneseve të huaja; </li></ul><ul><li>6 . Ekonomitë : oshilimi i niveleve të zhvillimit dhe ndryshimi i nganjëhershëm i valutave jo stabile; </li></ul><ul><li>7. Financat : shumë sisteme dalluese financiare dhe organizma rregullativ; </li></ul><ul><li>8 . Aksionmbajtësit : komercial, vendor dhe në vendet nikoqire; </li></ul><ul><li>9. Bizneset : rregullat dalluese, të influencuara nga aspektet kulturore; </li></ul><ul><li>10. Kontrollet: vështirësitë për koordinim dhe kontroll të tregjeve. </li></ul>
    117. 142. <ul><li>Sipas autorëve të sipërcekur, marketingu ndërkombëtar është më i ndërlikuar për shkak të ballafaqimeve me kultura nëpër mjedise të ndryshme, me nivele të zhvillimit ekonomik, me vështirësi për grumbullimin e informacioneve, me politikat, koordinimit të funksioneve nëpër tregje e tjerë. </li></ul>
    118. 143. SJELLJA E KONSUMATORIT DHE STRATEGJIA E PRODUKTIT <ul><li>Konsumatori eshte individi, familja, institucionet, ndermarrjet te cilet kane te ardhura dhe blejne produktin (sherbimin) ; </li></ul><ul><li>Konsumatori eshte shfrytezyes I vlerave perdoruese te produkteve ; </li></ul>Konsumatoret Sipas numrit Individual Sipas destinimit Kolektiv Konsumi final Konsumi prodhues Individet Grupet Bleresi industrial
    119. 144. Sjellja e konsumatoreve ne marketing <ul><li>Ne kushtet bashkekohore te afarizmit, konsumatori eshte epiqendra e tere aktivitetit te ndermarrjes. Konsumatori eshte partner i ndermarrjes . </li></ul><ul><li>Sjellja e konsumatoreve eshte sjellja te cilen konsumatori e shpreh gjate kerkeses, blerjes, shfrytezimit, vleresimit dhe disponimit me produktin apo sherbimin te cilet duhet ti plotesojne kerkesat e tyre. </li></ul><ul><li>Sjellja e konsumatorit eshte objekt I hulumtimit si dhe pse konsumatoret blejne dhe konsumojne ; </li></ul>
    120. 145. ( Bleresi- Konsumatori-Shfrytezuesi ) <ul><li>Bleresi e shte personi I cili e realizon blerjen duke ofruar parane (direkt apo indirekt) ne kembim te produktit apo sherbimit. </li></ul><ul><li>Bleresi se pari tregon interesimin, shpreh interesimin dhe realizon aktin e blerjes . </li></ul><ul><li>Konsumatori e konsumon produktin me qellim te knaqjes se kerkesave te veta. Konsumatori nuk eshte I detyruar ta blej produktin me qellim ti knaqe kerkesat e veta. Prodkti mund te jete edhe dhurate. </li></ul><ul><li>Shfrytezuesi e shte individi I cili perdor produktin e caktuar ne kohen e caktuar pa e realizuar transformimin pronesor. Ai perkohesisht e perdor produktin . </li></ul>
    121. 146. POTREBE – pojam i vrste <ul><li>Nevojat jane kerkesat e konsumatoreve (individuale dhe grupore) per produktet dhe sherbimet me qellim te permisimit te mireqenjes . </li></ul><ul><li>Deshirat jane aspiratat per permbushjen e nevojave me te thella. </li></ul><ul><li>“ Nevoja eshte ajo qe sjelle knaqesi, nderesa deshira eshte ajo cka dikush preferon. </li></ul><ul><li>Deshira eshte nje lloj I manifestimit te nevojave . </li></ul><ul><li>Njerezit duhet te jene te vetedishem per nevojat e tyre por edhe per deshirat e tyre ! </li></ul>Nevojat
    122. 147. Nevojat – niveli <ul><li>Konsumatori ka shume nevoja . </li></ul>Nevojat fiziologjike (biolo gjike ) Nevojat per siguri Dashuria dhe perkatesia Respekti Deshmimi Ushqimi , uji , ajri , temperatura . Sigurimi fizik , mbrojtja nga lendimet , ushqimi jocilesor Me dashuru , shoqeria , etj Suksesi , Arritja Arritje ne karier /1/ /2/ /3/ /4/ /5/ Llojet dhe nivelet e nevojave Manifestimi I nevojave Niveli I nevojave A. Maslov
    123. 148. PROCES I I vendimarrjes ne blerje <ul><li>Marrja e vendimeve nga konsumatori ka kater etapa: </li></ul><ul><li>Njohja e problemit; </li></ul><ul><li>Kerkimi i informacionit </li></ul><ul><li>Vleresimi; </li></ul><ul><li>Vendimi per blerjen; </li></ul><ul><li>Blerja </li></ul><ul><li>Vleresimi pas blerjes </li></ul>
    124. 149. PROCES I I vendimarrjes ne blerje Njohja e problemit Kerkimi I informacionit Vleresimi Vendimi mbi blerjen Blerja Vleresimi Pas blerjes Ndikimi shoqeror Ndikimi psikologjik <ul><li>Faktoret sociale ose ekstern </li></ul><ul><ul><li>Kultura </li></ul></ul><ul><ul><li>Klasa sociale </li></ul></ul><ul><ul><li>Grupi i references </li></ul></ul><ul><ul><li>Familja </li></ul></ul><ul><ul><li>E ardhura </li></ul></ul><ul><li>Faktoret psikologjike </li></ul><ul><ul><li>Nevojat </li></ul></ul><ul><ul><li>Perceptuesit </li></ul></ul><ul><ul><li>Motivuesit </li></ul></ul><ul><ul><li>Qendrimet </li></ul></ul><ul><ul><li>Besimi </li></ul></ul>
    125. 150. NJOHJA E PROBLEMIT <ul><li>Disa probleme jane thjesht kushtet rutine te harxhimeve, si deshira per ushqim kur vjen koha e drekes. </li></ul><ul><li>Probleme te tjera ndodhin jo kaq rregullisht. nderimi i tavolines se bukes kerkon mjaft vite per t'u zhvilluar. </li></ul>
    126. 151. Njohja e problemit <ul><li>Mjaft faktore ndikojne ne njohjen e problemit nga ana e konsumatoreve si nga ndryshimi i gjendjes aktuale te ngjarjeve ashtu dhe nga ndikimi ne gjendjen e deshiruar. Psh. </li></ul><ul><li>Ndryshimi i gjendjes financiare(qe vjen, nga nje pune me nje page me te mire) </li></ul><ul><li>Karakteristikat familjare (lindja e nje femije) </li></ul><ul><li>Harxhimet normale (harxhimi i pastes se dhembeve) </li></ul><ul><li>Vendimet e meparshme (sherbimi jo i mire i bere makines) </li></ul><ul><li>Disponibiliteti i produkteve (prezantimi i nje produkti te ri) </li></ul>
    127. 152. KERKIMI I INFORMACIONIT DHE VLERESIMI <ul><li>Etapat e rradhes ne marrjen e vendimit nga konsumatoret eshte mbledhja dhe vleresimi i informacionit si nga burimet e brendshme ashtu dhe nga ato te jashtme. </li></ul><ul><li>Qellimi kryesor i aktivitetit te kerkimit eshte qe te vendoset nje kriter vleresues – tiparet apo karakteristikat e produktit apo sherbimit qe perdoren per te krahasuar markat e ndryshme. </li></ul><ul><li>Menaxheri i biznesit te vogel duhet te kuptoje se cilin kriter vleresues perdorin klientet. </li></ul>
    128. 153. VENDIMI I BLERJES <ul><li>Pasi klientet vleresojne markat e ndryshme te produktit dhe bejne zgjedhjen e tyre, ata perseri duhet te vendosin se sa do te bljene dhe ku do ta blejne produktin. </li></ul><ul><li>Natyrish jo cdo vendim per blerjen eshte i planifikuar para se te futesh ne dyqan apo para se te shohesh nje katalog. </li></ul><ul><li>Studimet kane treguar se mbi 50% te shumices se blerjeve behen pasi futesh ne dyqan. </li></ul><ul><li>Ky fakt i jep nje rendesi te vecante personelit te shitjes, vitrinave, paraqitjes se mallit, e te tjera si keto. </li></ul>
    129. 154. VLERESIMI PAS BLERJES <ul><li>Procesi i marrjes se vendimeve nuk mbaron me blerjen. </li></ul><ul><li>Firmat e vogla qe kane deshire te kene blerje ne vazhdimesi duan te mesojne dhe sjelljen e konsumatorit pas blerjes. </li></ul><ul><li>Ne figuren e meposhteme ilustrohen disa aktivitetet te konsumatorit qe ndodhin ne vleresimin pas blerjes. </li></ul><ul><li>Shkurtimisht po komentojme dy nga keto aktivitete – disonanca (apo dis'harmonia) pas blerjes dhe ankesat e konsumatoreve. </li></ul>
    130. 155. Faktoret psikologjike <ul><li>Komponenti tjeter i madh i modelit te sjelljes konsumatore ka te beje me faktoret psikologjike – qe mund te konsiderohet edhe si abstrakte pasi ato nuk mund te shihen dhe preken. </li></ul><ul><li>Kater faktoret kryesore qe lidhen me shume me bizneset e vogla jane : nevojat; perceptimet; motivuesit dhe qendrimet. </li></ul>
    131. 156. NEVOJAT <ul><li>Nevojat shpesh percaktohen si baza e gjithe sjelljes. Pa nevoja, nuk do te kishte sjellje. </li></ul><ul><li>Megjithese ka nevoja te pafundme konsumatore, ne i identifikojme keto sipas kater kategorive:fiziologjike, sociale, psikologjike dhe shpirterore. </li></ul>
    132. 157. PERCEPTIMET <ul><li>Faktori i dyte psikologjik, perceptimi, perfshin ato procese individuale qe perfundimisht i japin kuptim stimujve qe ndeshin konsumatoret. </li></ul><ul><li>Perceptimi i konsumatoreve mund te erresoje perpjekjen e marketingut te nje firme te vogel dhe ta beje ate joefektive. </li></ul><ul><li>Perceptimi eshte nje monedhe me dy ane. Ai varet nga karakteristikat si te stimulusit ashtu dhe te perceptuesit. </li></ul>
    133. 158. MOTIVUESIT <ul><li>Motivimet, jane forca qe kane nje synim ne qeniet njerezore, te organizojne dhe t’i japin drejtim tensionit te shkaktuar nga nevojat e paplotesuara. </li></ul><ul><li>Tregtaret nuk mund te krijojne nevoja, por ata mund te krijojne dhe te ofrojne motivuesa per konsumatoret. </li></ul><ul><li>Nese sigurohet nje arsye e pranueshme per blerjen e produktit apo sherbimit ajo vjen nga nje force motivuese. </li></ul><ul><li>Kryesore per tregtarin eshte qe te percaktoje se cilin motivues do ta perceptoje konsumatori si te pranueshem ne nje situate te dhene. </li></ul>
    134. 159. QENDRIMET <ul><li>Ashtu si dhe variablat e tjera psikologjike, qendrimet nuk mund te shihen, por çdonjeri mban nje qendrim te caktuar. </li></ul><ul><li>Nje qendrim eshte nje opnion qe bazohet ne kombinimin e njohurive, ndjenjave dhe tendences se sjelljes. </li></ul><ul><li>Nje qendrim mund te jete pengese per ta afruar klinentin tek produkti. </li></ul><ul><li>Per shembull, konsumatoret me nje qendrim qe nje dyqan ushqimor i drejtuar nga familja ka çmime te larta per produktin se sa çmimi i dyqaneve te medha, mund ta menjanoje kete dyqan lokal. </li></ul>
    135. 160. Faktoret sociale <ul><li>Komponenti i fundit i modelit te sjelljes konsumatore eshte faktori social. </li></ul><ul><li>Influenca sociale jane; kultura, klasa sociale, grupet referente dhe opinioni i liderave </li></ul><ul><li>Kultura perfshin masa te medha njerezish; klasat sociale dhe grupet referente perfaqsojne grupe me te vogla; dhe se fundi, opinioni i liderit eshte nje individ i vetem i cili ushtron influencen. </li></ul>
    136. 161. KULTURA : <ul><li>Trashegimi social i nje grupi perben kulturen e tij. Ky trashegim social ka nje ndikim te madh mbi blerjen dhe perdorimin e produkteve. Menaxheret e marketingut shpesh e injorojne variablin kulturor sepse influenca e tij eshte kaq fikse ne shoqeri. Kultura eshte si ajri. Çdonjeri e kupton rendesine e tij vetem kur eshte me koke nen uje! Tregtaret nderkombetare te cilet ndeshen me me shume se nje kulture pohojne influencen e saj. </li></ul>
    137. 162. <ul><li>Natyra zakonore e kultures duhet ta shqetesoje menaxherin e marketingut. Normat e kultures krijojne nje radhe ne vartesi te produktit, sjelle te pranueshme qe influencojne konsumatoret ne blerjet e tyre. Per shkak se kultura ndryshon, ajo qe mund te jete nje strategji e mire marketingu sot nuk mund te jete e tille neser. </li></ul>
    138. 163. KLASAT SOCIALE <ul><li>Nje faktor tjeter social qe ndikon ne sjelljen konsumatore jane klasat sociale. Klasat sociale jane ndarjet ne nje shoqeri ne nivele te ndryshme te prestigjit social. Implikime te rendesishme per marketingun ekzistojne ne nje sistem klasor. Menyra te ndryshme jetese korelojne me nivele te ndryshme te prestigjit social dhe disa produkte shpesh behen simbole te cdo tipi apo menyre jetese. </li></ul>
    139. 164. GRUPET REFERENTE <ul><li>Klasat sociale mund te quhen edhe si grup referent. Por jo cdo grup eshte nje grup referent. </li></ul><ul><li>Tregtaret jane me te influencuar nga grupet e vogla si familjet, grupet e fqinjesise, etj. Grupet e references jane ato grupe qe influencojne sjelljen e nje individi. </li></ul><ul><li>Ekzistenca e grupeve te references eshte e vendosur mire. Sfida e tregtareve eshte qe te kuptojne pse ndodh kjo influence dhe si mund te perdoret ajo per te promovuar shitjet. </li></ul><ul><li>Individet e pranojne influencen e grupit per shkak te perfitimeve qe ata do te kene si rezultat i tyre. Perfitimet lejojne influencen e forcave te ndryshme . </li></ul>
    140. 165. OPINIONI I LIDERAVE <ul><li>Sipas nje teorie komunikuese, konsumatoret marrin nje sasi informacioni permes individeve dhe kjo quhet opinioni i liderave, te cilet jane nje grup antaresh qe luajne nje rol kryesor ne komunikim. </li></ul><ul><li>Ne pergjithesi, opinioni i liderave eshte i dukshem, i ekspozuar tek media. Nje biznes i vogel mund te ngreje imazhin dhe produktin e vet permes identifikimit me lidera te tille. Per shembull, nje furnitor i produkteve bujqesore mund te promovoje produktet e tij ne nje komunitet bujqesor duke i demostruar keto produkte permes fermereve me te dalluar, qe jane dhe udheheqesit e ketij komuniteti. </li></ul>
    141. 167. Faliminderit! <ul><li>Pyetje? </li></ul>