Introductie in risicomanagement Een samenspel van mens en organisatie
Spoorboekje Risicomanagement <ul><li>Theorie </li></ul><ul><ul><li>Veiligheidsijsberg </li></ul></ul><ul><ul><li>Oorzaak e...
Spoorwegen en risico’s (1)
Spoorwegen en risico’s (2)
Bewuste risico’s
Economische risico’s
Goed onderhoud = preventie
Risicomanagement maakt gezond
Wat houdt risicomanagement in? <ul><li>Past u het toe? </li></ul><ul><li>Wat was de aanleiding? </li></ul><ul><li>Wat houd...
<ul><li>Aanleiding tot starten met risicomanagement </li></ul>“ Naarmate systemen in onze samenleving complexer worden en ...
Relatie structurele risico's - calamiteitenrisico's Calamiteit: 1 of meerdere doden Incident met (ernstig) letsel/schade E...
Risico’s <ul><li>Risicogedrag </li></ul><ul><ul><li>Zit opgesloten in menselijk gedrag </li></ul></ul><ul><ul><li>En de cu...
• zeer geringe impact op de organisatie • risico’s accepteren • grote (financiële) consequenties • risico’s verzekeren, • ...
Risico = Kans x Effect
Oorzaak en gevolgketen terug in de tijd toen nu Gebeurtenis 3 (oorzaak) Gebeurtenis 2 (probleem) Gebeurtenis 1 (symptoom) ...
Praktijksituatie
Oorzaken; complexheid Onoplettendheid Gebroken pols Etc.. Onvoldoende onderhoud Klachten Gevolg Continuüm van oorzaken Ged...
100  0 C
27  0 C
60  0 C
100  0 C
Maar risico is ook de mens! <ul><li>“ De mens, dat onberekenbare wezen: hij raast sigarettenrokend met 160 km per uur over...
Prima  pandje Verschil in perceptie
Spanningsbol claims productie- verlies klachten kwaliteits- verlies verloop auto- schade negatieve energie arbeidsverzuim
ziekteverzuim verloop teveel kilometers claims overuren productie- verlies schade klachten slechte planning stress geen be...
Soorten maatregelen <ul><li>techniek </li></ul>gedrag preventie repressie risico
Soorten maatregelen techniek gedrag Preventie (Stuurt op kans) Repressie (Stuurt op effect) Ontvlambare bouwmaterialen Bra...
 
Risicobeheer in de praktijk <ul><li>Inzicht in risico’s (complexiteit) </li></ul><ul><li>Bewust zijn van risico’s (verande...
Samenvatting • Schades zijn geen toeval, ze ontstaan door de wijze waarop een  bedrijf is georganiseeerd. • Ongewenste sit...
De praktijk
Een goede risicobeschrijving geeft informatie over: <ul><li>het incident; dat wat mis kan gaan </li></ul><ul><li>de plaats...
Gebruik van risicomanagement <ul><li>Vooraf bij besluitvorming </li></ul><ul><li>Vooraf bij begroting (MJB-scenario’s) </l...
Toetsingskader <ul><li>Wenselijkheid van een voorstel </li></ul><ul><ul><li>Legitimatie  </li></ul></ul><ul><ul><li>Meerwa...
De methodiek <ul><li>1. Wat is de activiteit/plaats die wordt onderzocht </li></ul><ul><li>2. wat kan er mis gaan? (= inci...
De methodiek   (vervolg) <ul><li>6. Aan welke norm moet dit risico voldoen </li></ul><ul><li>Welke maatregelen zijn (extra...
Tabel voor de kansbepaling >30% ½ jaar Zeer goed mogelijk grote 5 20% 2 jaar Voorstelbaar Gerede 4 10% 5 jaar Ongewoon, ma...
Tabel voor effectbepaling >60% van de  investering. 25% –45% van de  investering. 10% – 20% van de  investering. 0% – 7,5%...
Tabel voor prioriteitstelling aandacht 1 of K <2 IV Op redelijke termijn 9 III Groot 18 of E>6 II Zeer dringend 25 I Noodz...
Projectinventarisatie Klasse Totaal Effect Kans Omschrijving Knelpunt, oorzaak, incident en gevolg Risicobenaming Het gemi...
Risicovolume per jaar
Projectrisico’s in samenhang
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Introductie In Risicomanagement

4,540 views

Published on

Een korte en praktische inleiding op het onderwerp risicomanagement.

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
4,540
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
47
Actions
Shares
0
Downloads
109
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Introductie In Risicomanagement

  1. 1. Introductie in risicomanagement Een samenspel van mens en organisatie
  2. 2. Spoorboekje Risicomanagement <ul><li>Theorie </li></ul><ul><ul><li>Veiligheidsijsberg </li></ul></ul><ul><ul><li>Oorzaak en gevolg </li></ul></ul><ul><ul><li>Kans x effect </li></ul></ul><ul><ul><li>Spanningsbol </li></ul></ul><ul><li>Praktijk </li></ul><ul><ul><li>Toetsingskader </li></ul></ul><ul><ul><li>Projectportefeuille </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Value at Risk </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Samenhang van risico’s in portefeuille </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Begrotingsscenario’s </li></ul></ul>
  3. 3. Spoorwegen en risico’s (1)
  4. 4. Spoorwegen en risico’s (2)
  5. 5. Bewuste risico’s
  6. 6. Economische risico’s
  7. 7. Goed onderhoud = preventie
  8. 8. Risicomanagement maakt gezond
  9. 9. Wat houdt risicomanagement in? <ul><li>Past u het toe? </li></ul><ul><li>Wat was de aanleiding? </li></ul><ul><li>Wat houdt u tegen? </li></ul><ul><li>Hoe wordt het toegepast? </li></ul><ul><li>Wat is het resultaat? </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Aanleiding tot starten met risicomanagement </li></ul>“ Naarmate systemen in onze samenleving complexer worden en onderling meer met elkaar samenhangen, neemt de kwetsbaarheid en de kans op calamiteiten toe” (C.H. Perrow in “Normal accidents”)
  11. 11. Relatie structurele risico's - calamiteitenrisico's Calamiteit: 1 of meerdere doden Incident met (ernstig) letsel/schade EHBO gevallen Near misses Onveilige handelingen/ situaties 1 10 30 600 duizenden Veiligheids- ijsberg
  12. 12. Risico’s <ul><li>Risicogedrag </li></ul><ul><ul><li>Zit opgesloten in menselijk gedrag </li></ul></ul><ul><ul><li>En de cultuur van de organisatie </li></ul></ul><ul><li>Risico’s willen wij: </li></ul><ul><ul><li>Vermijden </li></ul></ul><ul><ul><li>Beheersen </li></ul></ul><ul><ul><li>Afwentelen </li></ul></ul><ul><ul><li>Zelf dragen </li></ul></ul>
  13. 13. • zeer geringe impact op de organisatie • risico’s accepteren • grote (financiële) consequenties • risico’s verzekeren, • continuïteit van de organisatie wordt bedreigd • risico’s elimineren, • verstoring van de organisatie, veel indirecte schade • risico’s beheersen gering groot Effect gering Kans groot Preventieve maatregelen Structurele schaden Repressieve maatregelen Calamiteiten
  14. 14. Risico = Kans x Effect
  15. 15. Oorzaak en gevolgketen terug in de tijd toen nu Gebeurtenis 3 (oorzaak) Gebeurtenis 2 (probleem) Gebeurtenis 1 (symptoom) Schade
  16. 16. Praktijksituatie
  17. 17. Oorzaken; complexheid Onoplettendheid Gebroken pols Etc.. Onvoldoende onderhoud Klachten Gevolg Continuüm van oorzaken Gedesoriënteerd Gestruikeld Bezuinigingop gemeente begroting Slecht ter been Slordig aanzien
  18. 18. 100 0 C
  19. 19. 27 0 C
  20. 20. 60 0 C
  21. 21. 100 0 C
  22. 22. Maar risico is ook de mens! <ul><li>“ De mens, dat onberekenbare wezen: hij raast sigarettenrokend met 160 km per uur over de rijksweg en piekert over de sporen van pesticiden in de yoghurt bij zijn ontbijt. Hij laat zich tegen alle onheilen in het leven verzekeren, is tegenstander van kernenergie, maar zoekt als fervent alpinist in zijn vrije tijd verstrooiing aan een steile rotswand. Dit gedrag is, hoe absurd het ook klinkt, geheel menselijk.” </li></ul>
  23. 23. Prima pandje Verschil in perceptie
  24. 24. Spanningsbol claims productie- verlies klachten kwaliteits- verlies verloop auto- schade negatieve energie arbeidsverzuim
  25. 25. ziekteverzuim verloop teveel kilometers claims overuren productie- verlies schade klachten slechte planning stress geen betrokkenheid medewerkers slechte communicatie demotivatie negatieve energie oorzaak Spanningsbol
  26. 26. Soorten maatregelen <ul><li>techniek </li></ul>gedrag preventie repressie risico
  27. 27. Soorten maatregelen techniek gedrag Preventie (Stuurt op kans) Repressie (Stuurt op effect) Ontvlambare bouwmaterialen Brandblussers Sprinkler Cursus brandblussen Training “good house keeping” Brandgevaar
  28. 29. Risicobeheer in de praktijk <ul><li>Inzicht in risico’s (complexiteit) </li></ul><ul><li>Bewust zijn van risico’s (veranderingen) </li></ul><ul><li>Nemen van adequate maatregelen (repressie, preventie) </li></ul><ul><li>Vergroten van de voorspelbaarheid en zekerheid </li></ul>Risicobeheer
  29. 30. Samenvatting • Schades zijn geen toeval, ze ontstaan door de wijze waarop een bedrijf is georganiseeerd. • Ongewenste situaties (risico´s) bestaan al langere tijd in een organisatie voordat ze leiden tot schades. • Verschillende schades hebben gezamenlijke oorzaken, schades zijn dus niet onafhankelijk van elkaar. • De juiste beheersmaatregelen zijn een combinatie van preventie/ repressie en techniek/gedrags gerichte maatregelen. • Veranderingen zijn de drijvende kracht achter het ontstaan van risico´s.
  30. 31. De praktijk
  31. 32. Een goede risicobeschrijving geeft informatie over: <ul><li>het incident; dat wat mis kan gaan </li></ul><ul><li>de plaats of activiteit </li></ul><ul><li>oorzaken </li></ul><ul><li>gevolgen </li></ul>
  32. 33. Gebruik van risicomanagement <ul><li>Vooraf bij besluitvorming </li></ul><ul><li>Vooraf bij begroting (MJB-scenario’s) </li></ul><ul><ul><li>3 beleidsvarianten </li></ul></ul><ul><ul><li>Doorgerekend tegen 3 economische scenario’s </li></ul></ul><ul><ul><li>Centraal Fonds scenario </li></ul></ul><ul><li>Achteraf bij projecten (VAR-methode) </li></ul>
  33. 34. Toetsingskader <ul><li>Wenselijkheid van een voorstel </li></ul><ul><ul><li>Legitimatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Meerwaarde </li></ul></ul><ul><li>Haalbaarheid van een voorstel </li></ul><ul><ul><li>Capaciteit </li></ul></ul><ul><ul><li>Risico-inventarisatie </li></ul></ul><ul><li>Wenselijkheid en haalbaarheid bepalen of het project doorgang vindt </li></ul>
  34. 35. De methodiek <ul><li>1. Wat is de activiteit/plaats die wordt onderzocht </li></ul><ul><li>2. wat kan er mis gaan? (= incident) </li></ul><ul><li>3. wat zijn de reëel voorstelbare (ongewenste) gevolgen, als dit incident plaatsvindt? en: hoe ernstig vindt u die? </li></ul><ul><li>1 10 niet ernstig zeer ernstig </li></ul><ul><li>4. hoe groot is de kans op dit incident met deze gevolgen? </li></ul><ul><li>1 = hele kleine kans 4 = gerede kans 2 = kleine kans 5 = grote kans 3 = matige kans </li></ul><ul><li>5. risico = kans x effect </li></ul>1 < R < 50
  35. 36. De methodiek (vervolg) <ul><li>6. Aan welke norm moet dit risico voldoen </li></ul><ul><li>Welke maatregelen zijn (extra) mogelijk om het risico te beperken - preventief: - repressief: </li></ul><ul><li>Hoe groot is de risicoreductie per maatregel? (eventueel van combinaties) </li></ul><ul><li>R1 = K1 x E1 </li></ul><ul><li>Risicoreductie = </li></ul><ul><li>9. Kosten-batenanalyse per maatregel of combinaties daarvan </li></ul>R - R1 R x 100%
  36. 37. Tabel voor de kansbepaling >30% ½ jaar Zeer goed mogelijk grote 5 20% 2 jaar Voorstelbaar Gerede 4 10% 5 jaar Ongewoon, maar mogelijk Matige 3 5% 10 jaar Denkbaar, maar zeer onwaarschijnlijk Kleine 2 1% 30 jaar Praktisch onmogelijk Hele kleine 1 Per aantal acties Per tijdeenheid Kwalitatief Kans K
  37. 38. Tabel voor effectbepaling >60% van de investering. 25% –45% van de investering. 10% – 20% van de investering. 0% – 7,5% van de investering. Bovenstaande zaken vertaald naar financieel verlies. Zeer groot Groot Middelgroot Klein Reputatieverlies Zeer groot Groot Middelgroot Laag Omvang claim Zeer lang Lang Middellang Kort Uitvalduur Zeer groot Groot Middelgroot Klein Omzetverlies Calamiteit (zeer) grote schade Middelgrote schade Kleine schade Materiële schade Dood Invaliditeit Met verzuim Zonder verzuim Letsel/ziekte 10 7 8 9 4 5 6 1 2 3 Effect bij……
  38. 39. Tabel voor prioriteitstelling aandacht 1 of K <2 IV Op redelijke termijn 9 III Groot 18 of E>6 II Zeer dringend 25 I Noodzaak maatregelen R> Risicoprioriteit
  39. 40. Projectinventarisatie Klasse Totaal Effect Kans Omschrijving Knelpunt, oorzaak, incident en gevolg Risicobenaming Het gemiddelde risicofactor van de investeringsinitiatieven van Aramis is: Dit project heeft een risico van: Dit project kan beschouwd worden als meer of minder risicovol dan gemiddeld 4. Overig 3. Afzet 2. Milieu: 1 Procedureel: Projectnaam: Projectnummer:
  40. 41. Risicovolume per jaar
  41. 42. Projectrisico’s in samenhang

×