Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Booosting kantoorvoorraad nl cbre_27sept2011

676 views

Published on

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Booosting kantoorvoorraad nl cbre_27sept2011

  1. 1. Kantorenmarkt Rotterdam Booosting FOTOafmeting:19,06x7,6 cm 27 september 2011
  2. 2. Realiteit ‘s Gravelandseweg 557, Schiedam FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm
  3. 3. Agenda 1.Kantorenmarkt 2.Beleggingsmarkt FOTOafmeting: 3.Trends & Vooruitblik 19,06 x 1,9 cm 4.Mogelijkheden 5.Vragen CB Richard Ellis | p3
  4. 4. Kantorenmarkt FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p4
  5. 5. Kantorenmarkt Markthuren Centrum Aangr. centrum Scheepvaartkwa… Kop van Zuid Zuid Alexandrium Brainpark FOTO Oostafmeting: 19,06 Industrie / havens x 1,9 cm Capelle Schiedam 80 100 120 140 160 180 200 220 240 € / m² / jaar Bron: CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p5
  6. 6. Kantorenmarkt Vraag - Aanbod Demand Supply 800 600 x 1.000 m² 400 FOTOafmeting: 200 19,06 x 1,9 cm 0 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Bron: CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p6
  7. 7. Kantorenmarkt Leegstandpercentages 2011 Q1 % 30 25 20 15 10 5 FOTO 0 Centrum Brainpark Zuid Alexandrium Schiedam Capelle Industrie/Havens Aangr. centrum Oost Scheepvaartkwartier Kop van Zuidafmeting: 19,06 x 1,9 cm Leegstandscijfer Bron: CB Richard Ellis / PropertyNL Rotterdam: 17,2% CB Richard Ellis | p7
  8. 8. Kantorenmarkt Het Nieuwe Werken  HNW verbetert ruimte-efficiency met minimaal 15%  Gevolg: afname behoefte kantoorruimte met ruim 6 mln m² (NL)  Beschikbare (leegstaande) kantoren voldoen niet aan gebruikseisen voor HNW FOTOafmeting: 19,06  Geldt m.n. voor gebruikers > 2.500 m² (= 50% jaarlijkse vraag) x 1,9 cm  Gevolg: vraag naar gerichte nieuwbouw neemt toe  Aangepast nieuwbouw- en herbestemmingsbeleid noodzakelijk Bron: ‘What Users Want’, CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p8
  9. 9. Kantorenmarkt Kantoorlocaties 6 2 1 9 2 7 3 4 8 FOTOafmeting: 19,06 5 x 1,9 cm 1. Rotterdam Centre 6. Rotterdam Alexandrium 2. Rotterdam Adjoining centre 7. Rotterdam Brainpark I, II & III 3. Rotterdam Shipping quarter 8. Capelle aan den IJssel 4. Rotterdam Kop van Zuid 9. Schiedam 5. Rotterdam South CB Richard Ellis | p9
  10. 10. Brainpark Rivium Monocultuur Eenzijdige functies en toenemende leegstand Dalende waarde FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p10
  11. 11. Internationaal Stockley Park, London FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p11
  12. 12. Brainpark Rivium FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p12
  13. 13. Herkapitalisatie Asset Asset = 100 Nieuwe lening daalt tot 85% LTV 60 Nieuw kapitaal 100 Kapitaalverlies 90 Gedekte lening 15 80 Ongedekte lening 70 Afschrijving schuld 25 Kapitaal 60 Kapitaalverlies 50 Nieuw kapitaal 21 40 (35%) FOTOafmeting: 19,06 30 Asset nog x maar 60 waard 1,9 cm 20 ‘Nieuwe’ lening 39 10 (65%) 0 Oorspronkelijk Distress Verkoop/herfinanciering  Leningenportefeuille bank daalt met 54% (85 naar 39)  Oorspronkelijke lening met 30% afgeschreven CB Richard Ellis | p13
  14. 14. Afloop leningen Europa € mrd 200 175 150 125 100 75 50 FOTOafmeting: 19,06 25 x 1,9 cm 0 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 vanaf 2018 € 960 mrd loopt in de komende 10 jaar af, Bron: CB Richard Ellis waarvan 55% in de komende 3 jaar CB Richard Ellis | p14
  15. 15. Beleggingsmarkt Pre-2005 Niveau Office Retail Industrial 12.000 10.000 8.000 x € 1 mln 6.000 FOTOafmeting: 4.000 19,06 x 1,9 cm 2.000 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Bron: CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p15
  16. 16. Beleggingsmarkt Kantoorbeleggingsvolume per locatie 2008-2010 Rotterdam 13% The Hague Amsterdam 11% Utrecht Other FOTOafmeting: 19,06 10% x 62% 1,9 cm 4% Bron: CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p16
  17. 17. Beleggingsmarkt Prime Office Net Initial Yields Amsterdam Rotterdam The Hague Utrecht 6,5 6,0 % FOTO 5,5afmeting: 19,06 x 1,9 cm 5,0 jun-08 sep-08 dec-08 jun-09 sep-09 dec-09 jun-10 sep-10 dec-10 mar-09 mrt-10 mrt-11 Bron: CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p17
  18. 18. Beleggingsmarkt Prime Benchmark Transactie Nieuwbouw 10 jaar Stedin Belegger Hannover Leasing BAR von 5.8% FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm
  19. 19. Beleggingsmarkt Nationaliteit Kopers Dutch investors Foreign investors 100% 90% 80% 70% 60% 50% FOTO 40%afmeting: 19,06 30% x 1,9 cm 20% 10% 0% 2005 2007 2000 2001 2002 2003 2004 2006 2008 2009 2010 Bron: CB Richard Ellis CB Richard Ellis | p19
  20. 20. Trends Kantorenmarkt  Prime rents redelijk stabiel door toename incentives  Leegstand is structureel niet conjunctureel  Nieuwe Werken zal kantoorgebruik doen dalen  Dualiteit tussen centrum en periferie FOTOafmeting: 19,06 x  Andersoortige investeerders worden actief 1,9 cm  Incentives blijven significant  Prime yields stabiliseren op pre-2005 niveau CB Richard Ellis | p20
  21. 21. Vooruitblik  Duurzaamheid  Eindgebruiker in de spotlight  Vastgoedkennis prevaleert weer  Banken kunnen schoon schip maken FOTOafmeting: 19,06 x  Vraag naar nieuwbouw blijft 1,9 cm  Stijgende bouwkosten  Herontwikkeling! CB Richard Ellis | p21
  22. 22. Rotterdam Central District Multifunctionaliteit Combinatie van openbaar vervoer en functiemenging maakt dit gebied weer aantrekkelijk FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p22
  23. 23. Mogelijkheden Central Post Meest duurzame (her)ontwikkeling van Nederland Voormalig postsorteercentrum Tweede leven als kantoorgebouw Grote vloervelden FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p23
  24. 24. Mogelijkheden Weena 70 Renovatie oud kantoorpand van ASR Shell keert terug naar het centrum met 11.000 m² Duurzaam topniveau FOTO Geschikt voor Nieuweafmeting: 19,06 Werken x 1,9 cm CB Richard Ellis | p24
  25. 25. Mogelijkheden Willemsplein Herontwikkeling oud kantoorpand Duurzaam topniveau 6 000 m² Joulz als nieuwe gebruiker FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p25
  26. 26. Mogelijkheden Oostzeedijk 182 Oud kantoorpand van 7.500 m² Omzetting tot woningen Amerikaans opportunity fonds nieuwe eigenaar FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm
  27. 27. Mogelijkheden Willem Ruyslaan Oud kantoorpand 8.000 m² Omzetting tot woningen FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm
  28. 28. Mogelijkheden Westblaak 65 Oud kantoorpand 4.500 m² Omzetting tot hotel of flagshipstore FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p28
  29. 29. Mogelijkheden Post Rotterdam Voormalig postkantoor Winkelcentrum & hotel Creatieve herontwikkeling FOTOafmeting: 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p29
  30. 30. Conclusie Negatief marktsegment Er zijn er nog steeds veel mogelijkheden! FOTOafmeting: Combinatie vastgoedkennis, creativiteit, duurzaamheid 19,06 x 1,9 cm CB Richard Ellis | p30
  31. 31. FOTO Martien van Deursenafmeting: Director 19,06 x Rotterdam Office 1,9 cm Delftseplein 27-M 3013 AA Rotterdam T +31 10 300 4800 M +31 (0) 65 025 83 40 martien.vandeursen@cbre.com

×