Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Open Digital Education

3,934 views

Published on

Open Digital Education ก้าวต่อไปของการศึกษาไทย

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Open Digital Education

  1. 1. Open Digital Education ก ้าวต่อไปของการศึกษาไทย บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ผู้อานวยการฝ่ ายบริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโลยี สานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ https://www.facebook.com/boonlert.aroonpiboon 1
  2. 2. การศึกษาตลอดชีวิต การเรียนรู้ตลอดชีวิต ในยุค “เปิด” 2
  3. 3. www.khanacademy.org 3
  4. 4. www.coursera.org 4
  5. 5. www.udemy.com 5
  6. 6. โครงการระบบสื่อสาระออนไลน์ เพื่อการเรียนรู้ทางไกลเฉลิมพระเกียรติฯ ขยายโอกาสทางการศึกษา • แก ้ปัญหาขาดแคลนครู • แก ้ปัญหาความรู้ที่เหลื่อมล้า • แก ้ไขปัญหาการจัดสรรงบประมาณ • สนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต สร้างธรรมาภิบาล • ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมทางวิชาการ • ความโปร่งใสของการพัฒนาสื่อเรียนรู้ ต่อยอดระบบต่างๆ • การพัฒนากาลังคน • การประเมินทางวิชาการ • ระบบการเรียนแบบเทียบโอน สนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต • เนื้อหามาจากทุกภาคส่วน • ครู อาจารย์ในสถาบันการศึกษา • ปราชญ์ชาวบ ้าน • ผู้ทรงวุฒิเฉพาะทาง • หน่วยงาน/องค์กร • รองรับผู้เรียนทุกกลุ่ม • นักเรียน นักศึกษา • ครู อาจารย์ • ผู้ปกครอง ผู้สนใจทั่วไป • เกษตรกร และผู้ประกอบ อาชีพทุกภาคส่วน 6
  7. 7. โครงการระบบสื่อสาระออนไลน์ฯ ก ้าวสาคัญของระบบ MOOC ในประเทศไทย 7 https://oer.learn.in.th/search_detail/result/44580
  8. 8. โครงการระบบสื่อสาระออนไลน์ เพื่อการเรียนรู้ทางไกล เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสฉลองพระชนมายุ ๕ รอบ ๒ เมษายน ๒๕๕๘ 8 OER & MOOC เฉลิมพระเกียรติฯ
  9. 9. หน่วยงานตั้งต้นโครงการ 1. มูลนิธิเทคโนโลยีสารสนเทศตามพระราชดาริสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 2. กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  สานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)  สานักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) 3. กระทรวงศึกษาธิการ  สานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.)  สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.)  โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ (องค์การมหาชน) 4. โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช อันเนื่องมาจากพระราชดาริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี 5. สานักงานปลัดสานักนายกรัฐมนตรี สานักนายกรัฐมนตรี 9
  10. 10. การพัฒนาเศรษฐกิจสังคม ดิจิทัลนาไปสู่... วิธีการคิดใหม่ - กระบวนการเรียนรู้ใหม่ – กระบวนการทางานใหม่ - โมเดลธุรกิจใหม่ - วิถีชีวิตใหม่ ประเทศไทย 1.0 สังคมเกษตรกรรม ประเทศไทย 3.0 สังคมอุตสาหกรรมหนัก ประเทศไทย 4.0 10 วันนี้คุณมี “วิธีการคิดใหม่” บนฐานความรู้ใหม่ หรือยังคงคิดบนฐานความรู้เดิม
  11. 11. ยุทธศาสตร์ ๑.พัฒนาโครงสร้าง พื้นฐานดิจิทัล ประสิทธิภาพสูง ให ้ ครอบคลุมทั่วประเทศ เข้าถึง พร้อมใช้ จ่ายได้ ๒. ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ ด ้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ขับเคลื่อน New S-Curve เพิ่มศักยภาพ สร้างธุรกิจ เพิ่มมูลค่า ๓. สร้างสังคมคุณภาพ ด ้วยเทคโนโลยีดิจิทัล สร้างการมีส่วนร่วม การใช้ประโยชน์อย่างทั่วถึง และเท่าเทียม ๕. พัฒนา กาลังคนให ้พร ้อม เข ้าสู่ยุคเศรษฐกิจ และสังคมดิจิทัล สร้างคน สร้างงาน สร้างความเข้มแข็งจาก ภายใน ๔. ปรับเปลี่ยน ภาครัฐสู่การเป็ นรัฐบาล ดิจิทัล โปร่งใส อานวยความสะดวก รวดเร็ว เชื่อมโยงเป็ นหนึ่งเดียว ๖. สร้างความเชื่อมั่นในการใช ้ เทคโนโลยีดิจิทัล กฎระเบียบทันสมัย เชื่อมั่นในการลงทุน มีความมั่นคงปลอดภัย แนวทางประชารัฐขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ ขยายโครงข่ายโทรคมนาคมที่ทันสมัย ก้าวทันเวทีโลก ด้วยดิจิทัล สร้างโอกาส สร้างความเท่าเทียม ยกระดับประสิทธิภาพ และประสิทธิผลสู่รัฐบาล ดิจิทัล สร้างคนไทย 4.0 + ดิจิทัล สร้างระบบนิเวศดิจิทัล ยั่งยืน เป็ นที่ยอมรับใน ระดับสากล 11
  12. 12. • ประชาชนทุกกลุ่มโดยเฉพาะกลุ่มผู้อยู่อาศัยในพื้นที่ห่างไกล ผู้สูงอายุ และคนพิการ สามารถเข ้าถึงและใช ้ประโยชน์จากเทคโนโลยีดิจิทัล • ประชาชนทุกคนมีทักษะการใช ้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์ • ประชาชนสามารถเข ้าถึง การศึกษา สาธารณสุข และบริการสาธารณะ ผ่านระบบ ดิจิทัล ๓.๑ สร้างโอกาสและความเท่าเทียมทางดิจิทัล ๓.๒ พัฒนาการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างสร้างสรรค์และรับผิดชอบ ๓.๓ สร้างสื่อ คลังสื่อและแหล่งเรียนรู้ดิจิทัล ๓.๔ เพิ่มโอกาสทางการศึกษาด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล ๓.๕ เพิ่มโอกาสการเข้าถึงบริการสุขภาพด้วยดิจิทัล ยุทธศาสตร์ที่ ๓. สร้างสังคมคุณภาพด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล สร้างการมีส่วนร่วม การใช ้ประโยชน์อย่างทั่วถึงและเท่าเทียม แผนงาน เป้ าหมาย 12
  13. 13. ระบบการเรียนการสอนออนไลน์ระบบเปิด สาหรับมหาชนคลังความรู้ดิจิทัล เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต ระบบสื่อออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ ทางไกล เฉลิมพระเกียรติฯ ระบบพัฒนาคุณภาพการศึกษาด้วย เทคโนโลยีการศึกษาทางไกล (DLIT) (สกอ.) (สพฐ.) 13 (สพฐ.) ระบบ MOOC จัดเป็ นหนึ่งกลยุทธ์เกี่ยวกับคลังสื่อ และแหล่งเรียนรู้ดิจิทัล ตามแผนพัฒนาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ในยุทธศาสตร์ที่ 3 ที่ว่าด้วยการสร้างสังคมคุณภาพด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล
  14. 14. สาหรับประเทศไทย ตกม ้าตาย เพราะ “ลิขสิทธิ์” 14 โปรแกรมที่ใช ้สร ้างสื่อ ... อาจจะละเมิดลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์ ภาพ, ฟอนต์, สื่อประกอบที่ใช ้สร ้างสื่อ ... อาจจะละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา เนื้อหา... อาจจะละเมิด ทรัพย์สินทางปัญญา
  15. 15. https://www.ipthailand.go.th/index.php?option=com_content&view=article&id=1624:2014-04-24-07-58-18&catid=8&Itemid=332 ตัวอย่างสิทธิ์ที่เป็ นธรรมในการใช้งานภาพ 1) ใช ้ได ้อย่างน้อย 1 ภาพแต่ไม่เกิน 5 ภาพต่อ ผู ้สร ้างสรรค์ 1 ราย หรือร ้อยละ 10 ของจานวนภาพของผู ้สร ้างสรรค์ (แล ้วแต่จานวนใดน้อยกว่ากัน) 2) ผู ้สอนและผู ้เรียนดาวน์โหลดภาพจากอินเทอร์เน็ตเพื่อใช ้ในการศึกษาได ้ในปริมาณเท่ากับข ้างต ้น แต่จะอัพโหลดงานนั้นกลับขึ้นบนอินเทอร์เน็ตไม่ได้ หากไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ 15
  16. 16. Three Step Test ตามข ้อยกเว ้นการละเมิดลิขสิทธิ์ตาม พรบ. ลิขสิทธิ์ 2537 • การวิจัยหรือศึกษางาน อันมิใช่การกระทาเพื่อหากาไร • การทาซ้า ดัดแปลง นาออกแสดง หรือทาให ้ปรากฏโดยผู้สอน เพื่อประโยชน์ ในการสอนของตน อันมิใช่การกระทาเพื่อหากาไร • การทาซ้า ดัดแปลงบางส่วนของงาน หรือตัดทอน หรือทาบทสรุปโดยผู้สอน หรือสถาบันศึกษา เพื่อแจกจ่ายหรือจาหน่ายแก่ผู้เรียนในชั้นเรียนหรือใน สถาบันศึกษา โดยไม่ใช่การกระทาเพื่อหากาไร • การนางานลิขสิทธิ์มาใช ้เป็นส่วนหนึ่งในการถามและตอบในการสอบ • การกล่าว คัด ลอก เลียน หรืออ ้างอิงงานบางตอนจากงานลิขสิทธิ์ โดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ ้าของลิขสิทธิ์หรือกล่าวถึงที่มาของงานลิขสิทธิ์ ไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์จาก งานอันมีลิขสิทธิ์ตามปกติของเจ ้าของ ลิขสิทธิ์ ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบ ด ้วยกฎหมายของเจ ้าของลิขสิทธิ์ เกินสมควร 16
  17. 17. ดาวน์โหลดใช ้ได ้ฟรี ... ความเชื่อ ความจริง สื่อมีเงื่อนไข ในการนาไปใช ้... จุดที่ถูกละเลยจาก คาว่า “ฟรี” 17
  18. 18. แล ้วนานาชาติผ่านวิกฤต “ลิขสิทธิ์” มาได ้อย่างไร 18 Creative Commons Licenses Open Courseware OER : Open Educational Resources
  19. 19. การศึกษา ทางไกล การศึกษา ทางไกล ผ่านดาวเทียม eLearning WBI CAI eDLTV http://edltv.thai.net/ MOOC OER CreativeCommons Roadmap การจัดการเรียนการสอนด้วยไอซีที ของประเทศไทย MOOC – Massive Open Online Course คือ ระบบออนไลน์เพื่อการเรียนรู้ขนาดใหญ่ที่อนุญาตให ้ทุกคนที่สนใจเข ้ามาเรียนได ้ตามแนว ทางการเรียนรู้ตลอดชีวิต ทั้งนี้การออกแบบพัฒนาหลักสูตรจะต ้องคานึงถึงประเด็นลิขสิทธิ์ ผู้ออกแบบพัฒนาหลักสูตรจึงมักจะเลือกใช ้สื่อต่างๆ เช่น เนื้อหา ภาพประกอบ เสียง วีดิทัศน์ ที่เจ ้าของอนุญาตภายใต ้สัญญาอนุญาต Creative Commons จากคลังทรัพยากรการศึกษา แบบเปิด (OER: Open Educational Resources) 19
  20. 20. รู้จักกับสัญญาอนุญาต สงวนลิขสิทธิ์ Copyright (c) CreativeCommons (cc) สมบัติสาธารณะ Public Domain (pd) OpenAccess (OA) 20
  21. 21. Copyright 21 การใช ้งานสื่อต ้องเป็นไปตาม ข ้อยกเว ้นการละเมิดลิขสิทธิ์
  22. 22. สัญญาอนุญาตแบบเปิด 22
  23. 23. OA Open Access Open access literature is defined as “digital, online, free of charge, and free of most copyright and licensing restrictions.” https://creativecommons.org/about/program-areas/open-access/ 23
  24. 24. http://openclipart.org/ 100% Public Domain License 24
  25. 25. ปรับกลยุทธ์ เริ่มจากสัญญาอนุญาตแบบเปิดสู่คลังทรัพยากร การศึกษาแบบเปิด ก่อนก ้าวสู่ MOOC 25 Creative Commons Licenses Open Courseware OER : Open Educational Resources
  26. 26. สื่อมีเยอะมากในอินเทอร์เน็ต เหตุใดต้องพัฒนาระบบนี้  สื่อที่มีอยู่เดิมไม่มีความชัดเจนใน “ลิขสิทธิ์” และ “เงื่อนไขการให ้ใช ้สิทธิ์” • ผู้สร ้างสรรค์ไม่ประกาศ • ผู้ใช ้งาน “เข ้าใจเอง” ว่า “ผู้สร ้างสรรค์อนุญาต” • ผู้ใช ้งานนาไปใช ้งาน “เกินกว่าความยินยอมของผู้สร ้างสรรค์”  ผู้พัฒนา ขาดเครื่องมือ/กลไกช่วยเหลือในการลงทะเบียนสื่อ  ประเทศไทย ควรมีคลังสื่อเก็บไว ้ในราชอาณาจักร แทนที่จะไปเก็บสื่อไว ้ใน ระบบของต่างประเทศ ตัวอย่างทรัพยากรการศึกษาแบบเปิดจากนักเรียน 26
  27. 27. http://oercommons.org/ 27
  28. 28. oeru.org 28
  29. 29. https://www.openeducationeuropa.eu/ 29
  30. 30. บทเรียนออนไลน์แบบเปิด • บทเรียนย่อย • บทเรียนกลุ่ม • บทเรียนบนฐาน Curriculum • สื่อวีดิทัศน์ • สื่อเอนิเมชันเชิงโต ้ตอบ • สื่อผสม ถูกสร ้างด ้วยแนวคิด “สัญญาอนุญาตแบบเปิด” เผยแพร่ด ้วยแนวคิด “สัญญาอนุญาตแบบเปิด” 30
  31. 31. โครงการระบบสื่อสาระออนไลน์ฯ คลังทรัพยากร การศึกษา แบบเปิด คลังบทเรียน ออนไลน์ แบบเปิด สร ้างสรรค์ นาเข ้าสื่อเรียนรู้ บนฐาน CreativeCommons จัดทา บทเรียนออนไลน์ อาสาสมัคร องค์กร สถาบันการศึกษา อาสาสมัคร องค์กร สถาบันการศึกษา ขยายโอกาสทางการศึกษา • แก ้ปัญหาขาดแคลนครู • แก ้ปัญหาความรู้ที่เหลื่อมล้า • แก ้ไขปัญหาการจัดสรรงบประมาณ • สนับสนุนการเรียนรู้ตลอดชีวิต สร้างธรรมาภิบาล • ส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรมทางวิชาการ • ความโปร่งใสของการพัฒนาสื่อเรียนรู้ • ทุกภาคส่วน รวมธุรกิจ SME ใช ้ได ้อย่าง ปลอดภัย ต่อยอดระบบต่างๆ • การพัฒนากาลังคน • การประเมินทางวิชาการ • ระบบการเรียนแบบเทียบโอน 31
  32. 32. คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด OER Digital Library บริการ eBook ฉบับเต็ม Digital Collection สื่อเคลื่อนไหว เสียง วีดิทัศน์ มากมาย Digital Archive ย ้อนอดีตวันวาน Digital Learning สื่อเรียนรู้พร ้อม ใช ้ Digital Gallery รวมภาพ Clipart มากมาย สืบค ้นง่าย ใช ้งานได ้ปลอดภัย เสริมสร ้างคุณธรรม จริยธรรมทางการศึกษา ทุกสื่อเจ้าของ ผู้สร้างสรรค์อนุญาตให้ใช้ได้ ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทิฟคอมมอนส์ 32
  33. 33. 33 https://oer.learn.in.th/search_detail/result/44581
  34. 34. http://oer.learn.in.th 34
  35. 35. 35
  36. 36. 36
  37. 37. ระบบหลักสูตรออนไลน์ MOOC นักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ บุคลากร ทั่วไป ผู้ด ้อย โอกาส เกษตรกร เลือกเรียน เพิ่มทักษะ ด ้วยหลักสูตรออนไลน์หลากหลาย จากหน่วยงานเครือข่าย ทุกหลักสูตรเจ้าของ ผู้สร้างสรรค์อนุญาตให้ใช้ได้ ภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทิฟคอมมอนส์ 37
  38. 38. http://mooc.learn.in.th 38
  39. 39. 39
  40. 40. โครงการ Learn เฉลิมพระเกียรติฯ 40 L E A R N Lifelong Learning Educational Resources Archives Repositories & Museum National Collection
  41. 41. บทเรียนเพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต 41
  42. 42. หลากหลายสื่อเพื่อการเรียนการสอน 42
  43. 43. คลังจดหมายเหตุดิจิทัล 43
  44. 44. พิพิธภัณฑ์ออนไลน์ 44
  45. 45. คลังเอกสารสาคัญของชาติ 45
  46. 46. 46 กรมการข ้าว กรมชลประทาน กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม กรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร กลุ่มศิลปินรักพ่อหลวง คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ทีมพัฒนาฟอนต์ภาษาไทย Typomancer ทีมพัฒนาฟอนต์ภาษาไทย Fontcraft พิพิธภัณฑ์ TOT พิพิธภัณฑ์เครื่องราชอิสริยาภรณ์ พิพิธภัณฑ์ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ พิพิธภัณฑ์บ ้านเทพ จังหวัดแพร่ พิพิธภัณฑ์ปานถนอม (ไทยทรงดา) พิพิธภัณฑ์รถไฟ วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม วิทยาลัยชุมชนน่าน ศูนย์ ICT ภูเก็ต ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนกาญจนาภิเษก (วิทยาลัยในวัง) ศูนย์การศึกษาพิเศษ ประจาจังหวัดกาแพงเพชร ศูนย์บรรณสารเเละสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ศูนย์บริการโรคไต รพ.ศรีนครินทร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ศูนย์วิจัยและพัฒนาอุตสาหกรรมยางไทย ศูนย์สารนิเทศมนุษยศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ศูนย์อนามัยกลุ่มชาติพันธุ์ ชายขอบ และแรงงานข ้ามชาติ สถาบันกันตนา สถาบันภาษาไทยสิรินธร สถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ สถาบันราชานุกูล กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย สานักงาน ก.พ. สานักงานเสริมสร้างเอกลักษณ์ของชาติ สานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สานักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง สานักงานคณะกรรมการข ้อมูลข่าวสารของราชการ สานักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ สานักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) สานักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (องค์การมหาชน) สานักงานศาลปกครอง สานักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) สานักงานอุทยานการเรียนรู้ สานักบริหารงานการศึกษาพิเศษ สานักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว กทม. สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์ สานักวิทยบริการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม สานักส่งเสริมการผลิตข ้าว สานักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ สานักหอสมุด มหาวิทยาลัยขอนแก่น สานักหอสมุด มหาวิทยาลัยบูรพา สานักหอสมุดมหาวิทยาลัยบูรพา สมาคมทรัพยากรธรณีแห่งประเทศไทย ห ้องสมุดคณะเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น ห ้องสมุดดรุณบรรณาลัย ห ้องสมุดต ้นฉบับ หอจดหมายเหตุ มหาวิทยาลัยขอนแก่น หอสมุดแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ โครงการแก ้ไขปัญหาโรคพยาธิใบไม ้ตับและมะเร็งท่อน้าดี โครงการจัดตั้งสถาบันพัฒนาการเทคโนโลยีระบบขนส่งทางรางแห่งชาติ โครงการบ ้านนักวิทยาศาสตร์น้อย ประเทศไทย โครงการบูรณาการข ้อมูลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใช ้ประโยชน์ที่ดินด ้านการเกษตร โครงการฝากรักจากแพร่ โครงการมหาวิทยาลัยไซเบอร์ไทย และรายบุคคลอีกกว่า 300 ท่าน
  47. 47. สื่อน่าสนใจจากบุคคลต่างๆ 47
  48. 48. Media for All 48
  49. 49. 49
  50. 50. FAQ: มีสื่อในอินเทอร์เน็ต และแหล่งต่างๆ เยอะมาก เหตุใด ต ้องพัฒนาคลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด หรือ OER • พฤติกรรมของผู ้ใช ้ทั้งนักเรียน นักศึกษา ครู อาจารย์ นักวิชาการ และบุคคลทั่วไป ส่วนมากจะค ้นหา สื่อที่ตนเองต ้องการใช ้งานจากอินเทอร์เน็ต หรือแหล่งต่างๆ โดย ไม่ใส่ใจประเด็นลิขสิทธิ์ มักจะ เข ้าใจเองว่า ผู ้สร ้างสรรค์อนุญาต หรือเข ้าใจว่า “ใช ้เพียงเล็กน้อย” / “ใช ้เพื่อการเรียนการสอน” / “ใช ้โดยไม่ได ้หากาไร” ไม่น่าจะเป็นอะไร • ผู ้สร ้างสรรค์ ขาดเคลื่องมือหรือกลไกที่ช่วยเหลือในการลงทะเบียนสื่อ การประกาศเงื่อนไขทาง ลิขสิทธิ์ที่เหมาะสม • โครงการฯ จึงได ้เริ่มต ้นพัฒนา “คลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด” หรือ OER เพื่อให ้ผู ้สร ้างสรรค์ (ทั้งบุคคล/หน่วยงาน) ที่ต ้องการเผยแพร่ผลงานของตนเอง และอนุญาตให ้ผู ้ใช ้ใช ้งานได ้ตาม เงื่อนไขที่ตนเองกาหนด มีแหล่งลงทะเบียนเผยแพร่สื่อ • โครงการฯ ยังทาหน้าที่รณรงค์ส่งเสริมความรู ้ความเข ้าใจที่ถูกต ้องให ้ผู ้ใช ้ทุกภาคส่วน จึงลดภาระ การสื่อสารของผู ้สร ้างสรรค์ • สาคัญที่สุด “ทรัพย์สินมีค่าอันเกิดจากสร ้างสรรค์ของผู ้สร ้างสรรค์” ได ้รับการบริหารจัดการ ได ้รับ การจัดเก็บไว ้ในระบบที่รัฐบาลเป็นผู ้พัฒนา และดูแล อันจะเป็น “สมบัติสาคัญของชาติ” ต่อไป (แทนที่จะถูกเก็บไว ้ในเครื่องแม่ข่ายของผู ้ให ้บริการต่างประเทศ) 50
  51. 51. FAQ: ภาพ ข ้อความ ที่นามาออกแบบสร ้างสรรค์สื่อ ได ้อ ้างอิงทุกครั้ง ไม่น่าจะมีปัญหา • การอ ้างอิงเป็นหลักปฏิบัติทั้งด ้วยมารยาทของการสร ้างสรรค์ผลงานวิชาการ และการให ้เกียรติผู ้ สร ้างสรรค์ เจ ้าของผลงาน แต่การอ ้างอิงไม่ได ้บอกว่า “ไม่มีปัญหา” เพราะประเด็นฟ้องร ้องเกี่ยวกับ ลิขสิทธิ์ เป็นสิทธิโดยชอบธรรมของผู ้สร ้างสรรค์ และใน พรบ. ลิขสิทธิ์ ก็ระบุไว ้ชัดเจนในมาตรา 33 ว่า “การกล่าว คัด ลอก เลียน หรืออ ้างอิงงานบางตอนตามสมควรจากงานอันมีลิขสิทธิ์ตาม พระราชบัญญัตินี้ โดยมีการรับรู ้ถึงความเป็นเจ ้าของลิขสิทธิ์ในงานนั้น มิให ้ถือว่าเป็นการละเมิด ลิขสิทธิ์ ถ ้าได ้ปฏิบัติตามมาตรา 32 วรรคหนึ่ง” โดยสาระสาคัญของมาตรา 32 วรรคหนึ่งคือ “การ กระทาแก่งานอันมีลิขสิทธิ์ของบุคคลอื่นตามพระราชบัญญัตินี้ หากไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์ จากงานอันมีลิขสิทธิ์ตามปกติของเจ ้าของลิขสิทธิ์และไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบด ้วย กฎหมายของเจ ้าของลิขสิทธิ์เกินสมควร มิให ้ถือว่าเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์” • ดังนั้นหากอ ้างอิง และไม่เป็นไปตามมาตรา 32 วรรคหนึ่ง ก็ย่อมมีความเสี่ยง • โดยมาตรา 32 วรรคหนึ่ง กรมทรัพย์สินทางปัญญาได ้จัดทาเป็นคาแนะนาไว ้ในหนังสือ “คู่มือ ลิขสิทธิ์ที่เป็นธรรม” เช่น ผู ้สอน ผู ้เรียน นาภาพจากอินเทอร์เน็ตมาได ้ในจานวนที่ไม่เกินที่กาหนด แต่จะนาภาพนั้นเผยแพร่กลับในอินเทอร์เน็ตไม่ได ้หากเจ ้าของไม่อนุญาต เป็นต ้น 51
  52. 52. FAQ: กลุ่มเป้าหมาย และรูปแบบสื่อของโครงการ คือ • โครงการฯ รองรับทุกคนทุกอาชีพในประเทศไทย และเห็นว่าทุกอย่างเป็น “ความรู้” • ผู้สร ้างสรรค์อาจจะเผยแพร่สื่อในรูปแบบภาพถ่ายจากชีวิตประจาวัน เช่น ภาพอาหารที่ทานในแต่ละมื้อ ภาพสิ่งของในบ ้าน สื่อวีดิทัศน์ที่ผลิตโดย หน่วยงาน หรือเอกสารแผนการสอนของครูอาจารย์ 52
  53. 53. FAQ: สื่อที่จัดเก็บในคลังทรัพยากรการศึกษาแบบเปิด เป็นกรรมสิทธิ์ของใคร • สื่อทุกอย่าง ผู้สร ้างสรรค์ยังเป็นเจ ้าของ สามารถนาเข ้า เอาออก ปรับเปลี่ยนสัญญาอนุญาต หรือเงื่อนไขการใช ้งานสื่อได ้ตามต ้องการ • โครงการฯ ทาหน้าที่เพียงบริหารจัดการระบบ และช่วยประชาสัมพันธ์สื่อ ส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมการใช ้สื่อ 53
  54. 54. FAQ: เหตุใดจึงต ้องสื่อสารความรู้ ความเข ้าใจในประเด็น ลิขสิทธิ์กันก่อนที่จะร่วมโครงการได ้ • จากการดาเนินการมาระยะหนึ่ง โครงการฯ พบว่าส่วนมากมีความเข ้าใจเกี่ยวกับ “ลิขสิทธิ์” โดยเฉพาะประเด็นลิขสิทธิ์ที่เป็นธรรมคลาดเคลื่อน หลายๆ ท่านไม่ เคยอ่านหรือศึกษากฎหมาย ระเบียบที่เกี่ยวข ้อง แต่ใช ้วิธีบอกต่อกันมาผ่าน กระบวนการต่างๆ โดยเฉพาะประเด็น “สิทธิที่เป็นธรรม” • อีกทั้งการสร ้างสรรค์สื่อมีมิติที่เกี่ยวข ้องนอกเหนือจากการใช ้ข ้อความ ภาพ เพราะปัจจุบันยังกระทบถึงลิขสิทธิ์ฟอนต์ สื่อมัลติมีเดีย รวมถึงโปรแกรมที่ นามาสร ้าง ซึ่งส่งผลให ้ “สื่อ” ดังกล่าวมีความเสี่ยงต่อไปด ้วย จึงต ้องสื่อสารทา ความเข ้าใจก่อนร่วมโครงการ และหรือดาเนินการกิจกรรมใดๆ กับโครงการ • โครงการไม่รับผู ้ร่วมโครงการแบบเสรี ทั้งนี้ทุกหน่วยงาน ทุกท่านจะต ้องผ่าน การพูดคุยสื่อสารจากทีมงานโดยเฉพาะประเด็นลิขสิทธื์ก่อน ติดต่อสอบถาม หรือสนใจร่วมโครงการติดต่อที่ stks@nstda.or.th หรือกลุ่ม FB https://www.facebook.com/groups/oer.mooc/ 54
  55. 55. แนวคิดการออกแบบพัฒนาระบบ High Value System More Product Less Process Standardization Collaboration 55
  56. 56. https://oer.learn.in.th/search_detail/result/31398
  57. 57. วิธีการคิดใหม่ กระบวนการเรียนรู้ใหม่ กระบวนการทางานใหม่ โมเดลธุรกิจใหม่ ชีวิตใหม่
  58. 58. ภาษาไทยในคอมพิวเตอร์ • คุณรู้จัก ... Thai Encoding แล ้วหรือยัง • ANSI, TIS-620, Windows-874, UTF-8 58
  59. 59. 59
  60. 60. 60
  61. 61. 61
  62. 62. เอกสาร แยกกันเก็บ ไม่เป็นระบบ จัดเข้าแฟ้มเอกสาร จัดเก็บ เข้าระบบจัดเก็บ เก็บเข้าตู้เอกสาร Drive / Folder / Sub-Folder Directory การจัดเก็บเอกสาร 62
  63. 63. คุณบริหารจัดการโฟลเดอร์อย่างไร มักจะเก็บทุกอย่างไว ้ใน โฟลเดอร์ Documents ??? × 63
  64. 64. การจัดการโฟลเดอร์ที่ควรทา 64
  65. 65. ชื่อโฟลเดอร์และแฟ้มเอกสาร •มักใช ้ภาษาไทย •มักจะมีช่องว่าง •มักมีอักขระพิเศษผสม •ไม่สื่อความหมาย ×ตัวอย่างแฟ้มเอกสาร ที่ใช ้ภาษาไทยและ รับส่งทางอีเมล 65
  66. 66. ชื่อโฟลเดอร์และแฟ้มเอกสาร •ภาษาอังกฤษตัวพิมพ์เล็ก ผสมตัวเลข •ใช ้เฉพาะเครื่องหมาย – •ไม่ควรมีช่องว่าง •ไม่ควรยาวมากเกินไป •สื่อความหมายชัดเจน 66
  67. 67. หน่วยงาน/องค์กรของท่าน กาหนด “นโยบายเกี่ยวกับวัน/เวลา” ???? 67
  68. 68. ฟอนต์ในประเทศไทย • ปัญหาที่ผ่านมา – การใช ้ฟอนต์ที่หลากหลายไม่มีมาตรฐานในเอกสารทาง ราชการ – การใช ้มาตรฐานฟอนต์ของบริษัทเอกชนที่ผูกขาดลิขสิทธิ์ ของระบบปฏิบัติงาน ทาให ้จากัดสิทธิ์ต่างๆ ที่จะมี มาตรฐานเอกสารเป็นเสรี ไม่ขึ้นกับระบบปฏิบัติการใดๆ – ปัญหาเรื่องการฟ้องร ้องละเมิดลิขสิทธิ์ฟอนต์ • แนวทางแก ้ไข – รัฐบาลไทยประกาศใช ้“ฟอนต์มาตรฐานราชการไทย” 68
  69. 69. ฟอนต์สวยๆ ไม่ละเมิดลิขสิทธิ์ (ตัวอย่างจากฟอนต์มาตรฐานราชการไทย) TH Charmonman ออกแบบโดยคุณเอกลักษณ์ เพียรพนาเวช TH Krub ออกแบบโดยคุณเอกลักษณ์ เพียรพนาเวช 69
  70. 70. TH Sarabun PSK ออกแบบโดย คุณศุภกิจ เฉลิมลาภ TH Sarabun PSK 70
  71. 71. TH Sarabun New SIPA ร่วมกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา ได ้ร่วมกันแก ้ไขสัญญาอนุญาตฟอนต์ TH Sarabun ตัวนี้ใหม่เป็น GPL 2.0 + Font exception เพื่อให ้เป็นฟอนต์ที่เสรียิ่งขึ้น พร ้อมกันนี้ก็ได ้แก ้ไขจุดบกพร่องต่างๆ ที่มีใน TH Sarabun PSK ตัวเดิม 71
  72. 72. Default Font • การกาหนดให ้ฟอนต์ใดๆ เป็นค่า “กาหนด” ของ โปรแกรม MS Word, MS PowerPoint หรือโปรแกรม อื่นๆ ในกลุ่มลักษณะเดียวกัน • ไม่ต ้องเสียเวลากับการเลือกเปลี่ยนฟอนต์ทีละพารา กราฟ หรือทีละสไลด์ 72
  73. 73. ตัวอย่าง Default Font ใน PPT1 2 3 73
  74. 74. ตัวอย่าง Default Font ใน Word 74
  75. 75. Style หัวใจงานพิมพ์ Heading 1 Heading 2Heading 2Heading 2 75
  76. 76. Style หัวใจงานพิมพ์ • ปรับแก ้ไขได ้ง่าย • เอกสารไม่เสียฟอร์แมต • สร ้างสารบัญได ้ทันที • แปลงเป็นเอกสารเว็บ ที่คนตาบอดอ่านได ้ด ้วย Screen Reader ได ้ง่าย • แปลงเป็น Digital Library Content มาตรฐานพร ้อม สารบัญอัตโนมัติ (Greenstone) 76
  77. 77. สไลด์ด ้วยแม่แบบสไลด์ 77
  78. 78. ปรับเปลี่ยนวิธีพิมพ์งาน • ตัดคา ณ ตาแหน่งที่ต ้องการ โดย • เคาะช่องว่างไปเรื่อยๆ จนกว่าจะตัดคา • กดปุ่ ม <Enter> • กดปุ่ ม <Shift><Enter> • ขึ้นหน้าใหม่ ณ ตาแหน่งที่ต ้องการ • กดปุ่ ม <Enter> ไปเรื่อยๆ จนขึ้นหน้าใหม่ • กดปุ่ ม <Ctrl><Enter> × × × 78
  79. 79. คาทับศัพท์ คาใหม่ • eBook หรือ e-Book หรือ Ebook หรือ E-Book … • eLearning หรือ e-Learning หรือ Elearning … • Internet อินเทอร์เน็ต อินเตอร์เน็ต อินเตอร์เนท • Web เว็บ เวป เวบ • Site ไซต์ ไซท์ 79
  80. 80. Auto Caption 80
  81. 81. บันทึกเอกสารแบบฝังฟอนต์ 81
  82. 82. ส่งออกเอกสารเป็น PDF/A 82
  83. 83. สาเนาข ้อมูลจาก Google https://www.google.com/settings/takeout 83
  84. 84. 84
  85. 85. 85
  86. 86. สาเนาข ้อมูลจาก Facebook 86
  87. 87. 87
  88. 88. 88
  89. 89. สีในระบบดิจิทัลกับชื่อเรียก • CMYK • RGB • Web Code 89
  90. 90. 90
  91. 91. ข ้อมูล สารสนเทศ หัวใจสาคัญของ ภาพลักษณ์องค์กรยุคดิจิทัล • Logo – ไม่ควรได ้มาโดยการค ้นผ่าน Google ฟอร์แมตของแฟ้มภาพ Logo JPG GIF GIF – transparent PNG PNG – transparent 91
  92. 92. มาตรฐานรูปแบบการนาเสนอภาพ ภาพ ต้นฉบับ ภาพ สื่อสิ่งพิมพ์ ภาพสาหรับ Digital Archive Presentation Database Website Preview Format JPG, TIFF TIFF, BMP JPG TIF JPG JPG TIF GIF JPG PNG GIF JPG PNG Resolution (dpi) Up to 350 Up to 350 72 – 150 72 – 150 72 – 150 72, 96 72 Color RGB/CMYK CMYK RGB/CMYK RGB RGB RGB RGB Size (pixels) Up to 1840  1232 Up to 1840  1232 Up to 1024  768 Up to 1024  768  300  250  300  250  100  100 Folder original dtp archive present database web preview File Name ตามจริง เปลี่ยนตามข ้อกาหนด โดยแยกเป็นโฟลเดอร์เฉพาะ 92
  93. 93. Metadata • เพิ่มประสิทธิภาพการสืบค ้นเอกสาร • เป็นข ้อมูลให ้กับ Search Engine ต่างๆ • การเผยแพร่ในระบบอินเทอร์เน็ต เป็นไปอย่าง รวดเร็ว • ส่งข ้อมูลให ้กับซอฟต์แวร์/ระบบเพื่อ ประกอบการใช ้งาน/สืบค ้น • การใช ้ประกอบการวิเคราะห์/ประมวลผล 93
  94. 94. Meta Tags •Metadata สาหรับการนาเสนอบนเว็บ •บรรจุไว ้ใน Head •รูปแบบทั่วไป <META NAME=“dataname” CONTENT=“datavalue”> www.submitexpress.com/analyzer 94
  95. 95. ตัวอย่าง <head> <title>Meta Tags-Metadata Elements</title> <meta name="description" content=“meta tags."> <meta name="keywords" content="meta data, metadata, meta tag, meta-tag, search-engine"> <meta name="author" content="Keith Brooke"> </head> 95
  96. 96. ความสวยงามของเว็บเมทาดาทา 96
  97. 97. Web Metadata • หน่วยงานของท่านกาหนดการลงรายการ Web metadata (W3C, OpenURL) ในเอกสารเว็บหรือไม่ • การกาหนด Title • Description • Keywords • Author 97
  98. 98. Image Metadata • EXIF • IPTC • XMP 98
  99. 99. 99
  100. 100. ID3 Tag for MP3 100
  101. 101. Metadata ใน Video 101
  102. 102. การสแกนเอกสารด ้วย Scanner • เลือกเครื่องสแกนเนอร์ให ้เหมาะสมกับประเภทของ เอกสาร • สวมใส่ถุงมือขณะดาเนินการ • กาหนดค่า Config ของ เครื่องสแกนเนอร์ให ้อยู่ ในระดับสูง • Resolution มากกว่า 300 dpi • โหมดสี CMYK/RBG/Grey • บันทึกในฟอร์แมต • TIFF • Best Quality JPG • PNG • เก็บข ้อมูลไว ้หลายสาเนา 102
  103. 103. รูปแบบการ สแกน 103
  104. 104. การสแกนเอกสารด ้วย Scanner 104
  105. 105. การสแกนเอกสารด ้วย Scanner กระบวนการสแกน 105
  106. 106. การสแกนเอกสารด ้วย Scanner กระบวนการตัดขอบ/หมุน 106
  107. 107. การสแกนเอกสารด ้วย Scanner กระบวนการ Retouch + เอกสาร PDF ต ้นฉบับ 107
  108. 108. การสแกนเอกสารด ้วย Scanner กระบวนการเอกสาร PDF เผยแพร่ 108
  109. 109. เปิดใจ ร่วมสร ้างสรรค์ด ้วยคุณธรรม และจริยธรรมที่ดี 109

×