Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Data Seal ... Comment in Thailand

3,187 views

Published on

ประเด็นข้อเสนอทางเทคนิคเกี่ยวกับแนวปฏิบัติที่ดีในการขอการรับรองมาตรฐานการจัดการข้อมูลในคลังสารสนเทศดิจิทัล

Published in: Technology
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Data Seal ... Comment in Thailand

  1. 1. ประเด็นข ้อเสนอทางเทคนิคเกี่ยวกับ แนวปฏิบัติที่ดีในการขอการรับรองมาตรฐาน การจัดการข ้อมูลในคลังสารสนเทศดิจิทัล บุญเลิศ อรุณพิบูลย์ ผู้อำนวยกำรฝ่ ำยบริกำรควำมรู้ทำงวิทยำศำสตร์และเทคโนโลยี สำนักงำนพัฒนำวิทยำศำสตร์และเทคโนโลยีแห่งชำติ boonlerta@gmail.com http://www.thailibrary.in.th http://facebook.com/boonlert.aroonpiboon 1
  2. 2. ก่อนเข ้าสู่กระบวนการขอรับรองมาตรฐาน ควรมีความเข ้าใจตรงกันเกี่ยวกับ คลังสารสนเทศดิจิทัลเฉพาะสาขาวิชา คลังสารสนเทศสถาบัน ระบบคลังสารสนเทศดิจิทัลระดับชาติ รวมถึงคลังสารสนเทศดิจิทัลของราชการ คลังสารสนเทศดิจิทัลสิ่งพิมพ์ ห ้องสมุด/พิพิธภัณฑ์/หอจดหมายเหตุ คลังสารสนเทศดิจิทัลโครงการวิจัย อื่นๆ แนวปฏิบัติที่ดี ในการดาเนินการเกี่ยวกับ ข ้อมูล แนวปฏิบัติที่ดีในการพัฒนาและบริหาร คลังสารสนเทศดิจิทัล แนวปฏิบัติที่ดีในการขอการรับรองมาตรฐาน การจัดการข ้อมูลในคลังสารสนเทศดิจิทัล 2
  3. 3. การเข ้าถึงและสิทธิการดาเนินการ • ระบบ User Login ไม่ใช่ระบบที่ดีที่สุดในการกาหนด สิทธิการเข ้าถึงและสิทธิการดาเนินการ • โปรแกรมจานวนมาก โดยเฉพาะในกลุ่ม OAI-PMH ถูกออกแบบให ้ Machine เข ้าถึงได ้ง่ายกว่ามนุษย์ 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 3
  4. 4. Raw Data : Storage & Backup System & Physical Space Digital Archives / Museum Management System Document Management System Digital Library / IR – Institutional Repository / Digital Repository / Research Repository / KM eLearning / ILS ระบบปิด ระบบเปิด Data Exchange & Interoperability ? สื่อดิจิทัลกับคลังเอกสารดิจิทัล Word PDF PDF/A ฝังฟอนต์ Word ฝังฟอนต์ JPG High Quality Z39.5 OAI-PMH XML Services 4
  5. 5. หน้าลงทะเบียน – ส่วนเลือกชั้นความลับเอกสาร 5
  6. 6. การเข ้าถึงและสิทธิการดาเนินการ • เงื่อนไขการใช ้งาน (การเผยแพร่, วัตถุประสงค์, การปกป้องข ้อมูลที่มีความละเอียดอ่อน, ฯลฯ) • สัญญาอนุญาต • การเข ้าถึงด ้วย Engine • การติดตามย ้อนกลับทางดิจิทัล 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 6
  7. 7. ข ้อยกเว ้นการละเมิดลิขสิทธิ์ ตาม พรบ. ลิขสิทธิ์ 2537 • วิจัยหรือศึกษางานนั้น อันมิใช่การกระทาเพื่อหากาไร • ติชม วิจารณ์ หรือแนะนาผลงานโดยมีการรับรู้ถึงความเป็นเจ ้าของลิขสิทธิ์ใน งานนั้น • ทาซ้า ดัดแปลง นาออกแสดง หรือทาให ้ปรากฏโดยผู้สอนเพื่อประโยชน์ใน การสอนของตน อันมิใช่การกระทาเพื่อหากาไร • ทาซ้า ดัดแปลงบางส่วนของงาน หรือตัดทอนหรือทาบทสรุปโดยผู้สอนหรือ สถาบันศึกษา เพื่อแจกจ่ายหรือจาหน่ายแก่ผู้เรียนในชั้นเรียนหรือในสถาบัน ศึกษา ทั้งนี้ ต ้องไม่เป็นการกระทาเพื่อหากาไร • นางานนั้นมาใช ้เป็นส่วนหนึ่งในการถามและตอบในการสอบ ไม่ขัดต่อการแสวงหาประโยชน์จาก งานอันมีลิขสิทธิ์ตามปกติของเจ ้าของ ลิขสิทธิ์ ไม่กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบ ด ้วยกฎหมายของเจ ้าของลิขสิทธิ์ เกินสมควร 7
  8. 8. การรักษาความลับ/จริยธรรม • คลังสารสนเทศดิจิทัลมีขั้นตอนการดาเนินงานพิเศษ ใด ๆ เกี่ยวกับการจัดการข ้อมูลที่มีการเปิดเผยข ้อมูล ความเสี่ยงหรือไม่ • ข ้อมูลที่มีการเปิดเผยข ้อมูลความเสี่ยงถูกจัดเก็บอย่าง เหมาะสมภายใต ้การจากัดการเข ้าถึงหรือไม่ • ข ้อมูลที่มีการเปิดเผยข ้อมูลความเสี่ยงได ้ถูกเผยแพร่ ภายใต ้เงื่อนไขที่เหมาะสมหรือไม่ 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 8
  9. 9. ความสมบูรณ์ถูกต ้องของข ้อมูล (Integrity) และความจริงแท ้ของข ้อมูล (Authenticity) 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 9
  10. 10. ภาษาไทย ... ปัญหาใหญ่ที่ต ้องรณรงค์ต่อไป • คุณรู้จัก ... Thai Encoding แล ้วหรือยัง • ANSI, TIS-620, Windows-874, UTF-8 10
  11. 11. 11
  12. 12. ปัญหา Thai Encoding กับการเก็บเกี่ยวข ้อมูลจากฐานข ้อมูลอื่น DSpace DSpace DSpace DSpace OAI Harvester 12
  13. 13. JPG ประเด็นที่ควรระมัดระวัง • ปัญหาสาคัญคือ ค่า Default ของ JPG จะบีบอัด (Compress) “คุณภาพ - Quality” ของภาพ • ดังนั้นหากจะใช ้JPG เพื่อ งานจดหมายเหตุ จะต ้องตั้ง ค่า Quality ของการบันทึก ให ้เป็นค่า “สูงสุด” ทุกครั้ง จาไว ้ว่าค่า Quality จะต ้อง “สูงสุด” กาหนด Format Options เป็น Baseline (“Standard”) 13
  14. 14. การระบุตัวตนของข ้อมูลและการทาให ้ข ้อมูล สามารถค ้นพบได ้ • ตัวบ่งชี้ถาวร • ตัวบ่งชี้ถาวรที่เหมาะสมในแต่ละ Type ของ Repository ตาม R0 คืออะไร • DOI ใช่คาตอบของทุกอย่างจริงหรือ ? • https://en.wikipedia.org/wiki/Persistent_identifier • http://www.digisam.se/images/checklistor/Checklist_persistent_identifiers.pdf • เว็บไซต์ http://www.doi.org/factsheets/DOIKeyFacts.html ได ้ให ้ ข ้อมูล DOI ไว ้ดังนี้ • Digital Identifier of an Object (not "Identifier of a Digital Object") • Object = any entity (thing: physical, digital, or abstract) Resources, parties, licences, etc. 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 14
  15. 15. การระบุตัวตนของข ้อมูลและการทาให ้ข ้อมูล สามารถค ้นพบได ้ • การอ ้างอิง • คลังสารสนเทศดิจิทัลมีกลไกใดเพื่อสนับสนุนการอ ้างอิง ทรัพยากร • กลไกการกาหนดรูปแบบการอ ้างอิงของทรัพยากรแต่ละ ประเภท • http://www.thailibrary.in.th/2013/10/08/openurl/ 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 15
  16. 16. การใช ้ข ้อมูลซ้า • MARC และ DC ไม่ใช่เมทาดาทาที่เหมาะสมกับทุกงานตาม Type ของ Repository ใน R0 • เมทาดาทา ยังแบ่งได ้หลากหลายหน้าที่ เช่น Content Standard, Controlled Vocab หรือแบ่งตามฟังก์ชัน Structural Metadata, Descriptive Metadata … ซึ่งยังไม่มีการพูดคุยมาก นักใน การออกแบบพัฒนาคลังสารสนเทศดิจิทัลที่มุ่งเนื้อหาเฉพาะด ้าน • การออกแบบพัฒนาระบบเฉพาะส่วนมาก ยังออกแบบในฐานการ ออกแบบฐานข ้อมูลวิทยาการคอมพิวเตอร์ • ชื่อคน อาจจะเก็บด ้วยเขตข ้อมูล (Field) F1 หรือ First Name หรือ FN หรือ … ตามแต่บุคลิกการเขียนโปรแกรมของโปรแกรมเมอร์ นั้นๆ 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 16
  17. 17. http://jennriley.com/metadatamap/17
  18. 18. http://jennriley.com/metadatamap/18
  19. 19. Metadata Library Museum Archive eLearning Data Structure MARC, DC CDWA EAD, ISAD(g) DC Data Content AACR2, RDA CCO DACS LOM Data Format XML XML XML XML Data Exchange Z39.5, OAI OAI OAI OAI 19
  20. 20. โครงสร ้างพื้นฐานทางเทคนิค • มาตรฐาน W3C • สนใจการตรวจสอบด ้วย Validator • หลายเว็บไม่เคยใช ้Screen Reader อ่านเว็บ หรือไม่เคยส่ง เว็บให ้ผู้ที่มีความบกพร่อง (เช่นทางสายตา) อ่านจริงๆ • ไม่เข ้าใจการเข ้าถึงโดยผู้ที่ต ้องการพิเศษอย่างแท ้จริง 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 https://achecker.ca/checker/index.php 20
  21. 21. โครงสร ้างพื้นฐานทางเทคนิค • ซอฟต์แวร์ • ปัญหาภาษาไทย การเข ้ารหัสภาษาไทย ระบบสืบค ้น ภาษาไทย 3 15 7 1 4 6 8 2 9 11 13 15 12 14 16 10 21
  22. 22. 22
  23. 23. 23
  24. 24. ข ้อเสนอแนะ • ร่วมกันใส่ใจ “แนวปฏิบัติทั้งทฤษฏีและปฏิบัติ” อย่างแท ้จริง • ร่วมกันกาหนดแนวปฏิบัติ โดยเฉพาะเชิงเทคนิค • ร่วมกันเผยแพร่ ส่งเสริม รณรงค์ • ร่วมกันปฏิบัติตามแนวปฏิบัติที่กาหนด วิธีกำรคิดใหม่ - กระบวนกำรเรียนรู้ใหม่ – กระบวนกำรทำงำนใหม่ - โมเดลธุรกิจใหม่ – วิถีชีวิตใหม่ Digital Thailand 24
  25. 25. ขอขอบคุณ 25

×