Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Atomsko jezgro, elektronski omotač,
relativna atomska masa
Prema savremenom modelu,
ATOM SE SASTOJI OD
JEZGRA i
ELEKTRONSKOG OMOTAČA
JEZGRO ATOMA
JEZGRO atoma čine čestice koje
nazivamo NUKLEONI.
TO SU :
PROTONI I NEUTRONI
protoni
neutroni
ELEKTRONSKI OMOTAČ
ELEKTRONSKI OMOTAČ je prostor
oko jezgra (deo atoma) u kome se
kreću
ELEKTRONI.
OSOBINE SUBATOMSKIH ČESTICA
PROTONI, NEUTRONI i ELEKTRONI
nazivaju se i SUBATOMSKE čestice.
Atom, kao i subatomske čestice...
OSOBINE SUBATOMSKIH ČESTICA
Naelektrisanje subatomskih čestica se
izražava
relativnim naelektrisanjem.
Izračunava se poređ...
Karakteristike PROTONA
p+
PROTON (p) je pozitivno naelektrisana
čestica. njegova masa iznosi 1u, a
njegovo relativno naele...
Karakteristike NEUTRONA
no
NEUTRON (n) je neutralna,
nenaelektrisana čestica. Masa neutrona
približno je jednaka masi prot...
Karakteristike ELEKTRONA
e-
ELEKTRON (e) je negativno naelektrisana
čestica. Masa elektrona je oko 2000 puta
manja od mase...
čestica oznaka masa (g) masa (u)
relativno
naelektrisanje
proton p+ 1,67 x 10-24
1 + 1
neutron no 1,67 x 10-24 1 0
elektro...
Karakteristike ATOMA
Merenjem je ustanovljeno da je JEZGRO naelektrisano
pozitivno, dok je ATOM kao celina
ELEKTRONEUTRALA...
ATOMSKI i MASENI BROJ
Atomi hemijskih elemenata međusobno se
razlikuju po broju protona u jezgru.
Broj protona u jezgru ne...
Z = N ( p+ ) = N ( e - )
ATOMSKI i MASENI BROJ
MASENI BROJ – A
jednak je broju nukleona u jezgru,
odnosno zbiru broja protona i
neutrona.
A = N ( p+ ) + N ( n o)
STVARNA MASA ATOMA
Kako je masa elektrona mnogo manja od
mase protona i neutrona (zanemarljivo
mala), onda je
masa atoma j...
STVARNA MASA ATOMA
Stvarna masa atoma nekog elementa (E)
predstavlja proizvod njegovog masenog broja
i unificirane atomske...
RELATIVNA ATOMSKA MASA
Kako su stvarne mase atoma izuzetno male i
teške za računanje, bilo je potrebno izabrati
neku jedin...
RELATIVNA ATOMSKA MASA
Poređenjem stvarne ili apsolutne mase atoma sa
unificiranom jedinicom mase, dobijamo
neimenovani br...
RELATIVNA ATOMSKA MASA
Relativna atomska masa (Ar) je
broj koji pokazuje koliko puta je
stvarna masa atoma veća od
unifici...
uje jednako 1/12 mase atoma
ugljenika koji u svom jezgru ima 12
nukleona, odnosno
unificirana jedinica mase je zapravo
mas...
RELATIVNA ATOMSKA MASA
Ar =
𝑚 𝑎
𝑢
ma – stvarna masa atoma
u – unificirana atomska jed
Masa najlakšeg patuljka uzeta
je kao...
IZOTOPI
Veliki broj hemijskih elemenata ima
relativne atomske mase koje nisu celi
brojevi.
Razlog tome jeste što ti elemen...
IZOTOPI
IZOTOPI
su atomi hemijskog elementa koji
se razlikuju po masenom broju,
odnosno po broju neutrona.
Relativna atomska masa - IZOTOPI
Kod hemijskih elementa koji imaju
svoje izotope, relativna atomska
masa se izračunava kao...
PRIMER
Izračunaj relativnu atomsku masu litijuma (Li), koji u prirodi
ima dva izotopa Li čiji je A = 6 i Li čiji je A = 7....
ELEKTRONSKI OMOTAČ
ELEKTRONSKI OMOTAČ
Prema danas prihvaćenom modelu atoma,
elektroni ne mogu da zauzmu bilo koji
položaj u elektronskom omot...
ENERGETSKI NIVOI
ENERGETSKI NIVOI
su delovi elektronskog omotača po
kojima se kreću elektroni.
Atomi danas poznatih elemen...
ENERGETSKI NIVOI
 Energetski nivoi (n) se obeležavaju brojevima
od 1 do 7 ili velikim slovima abecede – K, L, M, N,
O, P ...
ENERGETSKI NIVOI
 Nivoi se razlikuju i po energiji, tako nivo K ima
najnižu, a nivo Q najvišu energiju.
 Broj elektrona ...
ENERGETSKI NIVOI
 Elektroni popunjavaju nivoe redom – prvo
potpuno popune nivo najniže energije.
 Elektroni se u energet...
ENERGETSKI NIVOI
Raspored elektrona po energetskim nivoima
naziva se
ELEKTRONSKA KONFIGURACIJA.
Poslednji energetski nivo ...
VALENTNI ELEKTRONI
Sličnost između nekih hemijskih
elemenata potiče od jednakog
broja VALENTNIH ELEKTRONA u
njegovoj elekt...
Još nešto o izotopima
• Skoro svaki hemijski element u prirodi ima svoje
izotope (atome sa različitim brojem neutrona).
• ...
PRIMENA IZOTOPA
• Izotopi nekog hemijskog elementa se razlikuju po stabilnosti.
Manje stabilni izotopi se vremenom raspada...
Građa atoma
Građa atoma
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Građa atoma

11,919 views

Published on

Za učenike 7. razreda

Published in: Education
  • Be the first to comment

Građa atoma

  1. 1. Atomsko jezgro, elektronski omotač, relativna atomska masa
  2. 2. Prema savremenom modelu, ATOM SE SASTOJI OD JEZGRA i ELEKTRONSKOG OMOTAČA
  3. 3. JEZGRO ATOMA JEZGRO atoma čine čestice koje nazivamo NUKLEONI. TO SU : PROTONI I NEUTRONI
  4. 4. protoni neutroni
  5. 5. ELEKTRONSKI OMOTAČ ELEKTRONSKI OMOTAČ je prostor oko jezgra (deo atoma) u kome se kreću ELEKTRONI.
  6. 6. OSOBINE SUBATOMSKIH ČESTICA PROTONI, NEUTRONI i ELEKTRONI nazivaju se i SUBATOMSKE čestice. Atom, kao i subatomske čestice imaju svoju masu, koja se izražava unificiranom atomskom jedinicom mase ili u ( u = 1,67 x 10-24 g)
  7. 7. OSOBINE SUBATOMSKIH ČESTICA Naelektrisanje subatomskih čestica se izražava relativnim naelektrisanjem. Izračunava se poređenjem sa najmanjim jediničnim naelektrisanjem subatomske čestice, protona ili elektrona.
  8. 8. Karakteristike PROTONA p+ PROTON (p) je pozitivno naelektrisana čestica. njegova masa iznosi 1u, a njegovo relativno naelektrisanje +1.
  9. 9. Karakteristike NEUTRONA no NEUTRON (n) je neutralna, nenaelektrisana čestica. Masa neutrona približno je jednaka masi protona (1u), a njegovo relativno naelektrisanje je 0.
  10. 10. Karakteristike ELEKTRONA e- ELEKTRON (e) je negativno naelektrisana čestica. Masa elektrona je oko 2000 puta manja od mase protona i neutrona, a njegovo relativno naelektrisanje je – 1.
  11. 11. čestica oznaka masa (g) masa (u) relativno naelektrisanje proton p+ 1,67 x 10-24 1 + 1 neutron no 1,67 x 10-24 1 0 elektron e- 9,1 x 10-28 0 - 1 KARAKTERISTIKE SUBATOMSKIH ČESTICA
  12. 12. Karakteristike ATOMA Merenjem je ustanovljeno da je JEZGRO naelektrisano pozitivno, dok je ATOM kao celina ELEKTRONEUTRALAN. To znači da je ukupno pozitivno naelektrisanje jednako ukupnom negativnom naelektrisanju, odnosno da je u atomu BROJ PROTONA = BROJU ELEKTRONA
  13. 13. ATOMSKI i MASENI BROJ Atomi hemijskih elemenata međusobno se razlikuju po broju protona u jezgru. Broj protona u jezgru nekog hemijskog elementa određuje njegov identitet i naziva se ATOMSKI ili REDNI broj - Z
  14. 14. Z = N ( p+ ) = N ( e - )
  15. 15. ATOMSKI i MASENI BROJ MASENI BROJ – A jednak je broju nukleona u jezgru, odnosno zbiru broja protona i neutrona.
  16. 16. A = N ( p+ ) + N ( n o)
  17. 17. STVARNA MASA ATOMA Kako je masa elektrona mnogo manja od mase protona i neutrona (zanemarljivo mala), onda je masa atoma jednaka zbiru masa svih protona i neutrona u jezgru.
  18. 18. STVARNA MASA ATOMA Stvarna masa atoma nekog elementa (E) predstavlja proizvod njegovog masenog broja i unificirane atomske jedinice mase m (E) = A x u *Ne postoji vaga koja može da meri masu atoma
  19. 19. RELATIVNA ATOMSKA MASA Kako su stvarne mase atoma izuzetno male i teške za računanje, bilo je potrebno izabrati neku jedinicu mase koja bi služila za poređenje, odnosno u odnosu na koju bi izražavali stvarne mase atoma. Za jedinicu za poređenje izabrana je unificirana jedinica mase – u.
  20. 20. RELATIVNA ATOMSKA MASA Poređenjem stvarne ili apsolutne mase atoma sa unificiranom jedinicom mase, dobijamo neimenovani broj koji nazivamo RELATIVNA ATOMSKA MASA i obeležavamo ga sa Ar.
  21. 21. RELATIVNA ATOMSKA MASA Relativna atomska masa (Ar) je broj koji pokazuje koliko puta je stvarna masa atoma veća od unificirane jedinice mase (u).
  22. 22. uje jednako 1/12 mase atoma ugljenika koji u svom jezgru ima 12 nukleona, odnosno unificirana jedinica mase je zapravo masa jednog protona ili neutrona.
  23. 23. RELATIVNA ATOMSKA MASA Ar = 𝑚 𝑎 𝑢 ma – stvarna masa atoma u – unificirana atomska jed Masa najlakšeg patuljka uzeta je kao jedinica za poređenje, odnosno, njegova Ar = 1, drugi patuljak ima Ar = 2, a treći Ar = 3,3
  24. 24. IZOTOPI Veliki broj hemijskih elemenata ima relativne atomske mase koje nisu celi brojevi. Razlog tome jeste što ti elementi imaju svoje IZOTOPE.
  25. 25. IZOTOPI IZOTOPI su atomi hemijskog elementa koji se razlikuju po masenom broju, odnosno po broju neutrona.
  26. 26. Relativna atomska masa - IZOTOPI Kod hemijskih elementa koji imaju svoje izotope, relativna atomska masa se izračunava kao srednja vrednost masa svih izotopa. Iz tog razloga vrednost Ar nije ceo broj.
  27. 27. PRIMER Izračunaj relativnu atomsku masu litijuma (Li), koji u prirodi ima dva izotopa Li čiji je A = 6 i Li čiji je A = 7. Zastupljenost izotopa sa 6 nukleona je 6%, dok je izotop sa 7 nukleona u prirodi zastupljen sa 94%. (A 6Li x zastupljenost u % + A 7Li x zastupljenost u%) Ar =-------------------------------------------------------------------- 100 Ar = (6 x 6 + 7 x 94) / 100 = 6,94
  28. 28. ELEKTRONSKI OMOTAČ
  29. 29. ELEKTRONSKI OMOTAČ Prema danas prihvaćenom modelu atoma, elektroni ne mogu da zauzmu bilo koji položaj u elektronskom omotaču. Oni zauzimaju pojaseve na određenoj udaljenosti od jezgra, koji se nazivaju ENERGETSKI NIVOI.
  30. 30. ENERGETSKI NIVOI ENERGETSKI NIVOI su delovi elektronskog omotača po kojima se kreću elektroni. Atomi danas poznatih elemenata u elektronskom omotaču sadrže do 7 energetskih nivoa.
  31. 31. ENERGETSKI NIVOI  Energetski nivoi (n) se obeležavaju brojevima od 1 do 7 ili velikim slovima abecede – K, L, M, N, O, P i Q.  Nalaze se na različitom rastojanju od jezgra – najbliži jezgru je nivo K (n=1), a najudaljeniji nivo Q (n=7).
  32. 32. ENERGETSKI NIVOI  Nivoi se razlikuju i po energiji, tako nivo K ima najnižu, a nivo Q najvišu energiju.  Broj elektrona u nekom nivou ograničen je njegovom veličinom. Tako nivo K prima najviše 2 elektrona, nivo L najviše 8 elektrona, nivo M najviše 18 elektrona, nivo N najviše 32 elektrona itd.
  33. 33. ENERGETSKI NIVOI  Elektroni popunjavaju nivoe redom – prvo potpuno popune nivo najniže energije.  Elektroni se u energetskim nivoima svrstavaju u parove, a delovi prostora koje zauzimaju elektronski parovi nazivaju se ORBITALE.  U nivou K mogu da se smeste 2 elektrona, tj. jedan elektronski par koji zauzima jednu orbitalu.
  34. 34. ENERGETSKI NIVOI Raspored elektrona po energetskim nivoima naziva se ELEKTRONSKA KONFIGURACIJA. Poslednji energetski nivo koji sadrži elektrone naziva se VALENTNI NIVO, a elektroni u njemu VALENTNI ELEKTRONI.
  35. 35. VALENTNI ELEKTRONI Sličnost između nekih hemijskih elemenata potiče od jednakog broja VALENTNIH ELEKTRONA u njegovoj elektronskoj konfiguraciji.
  36. 36. Još nešto o izotopima • Skoro svaki hemijski element u prirodi ima svoje izotope (atome sa različitim brojem neutrona). • Na primer : VODONIK se javlja u obliku 3 vrste atoma (ima 3 izotopa) : • PROTIJUM – H – ima 1 proton, 1 elektron, nema neutrone, • DEUTERIJUM – D – ima 1 proton, 1 elektron i 1 neutron, • TRICIJUM – T – ima 1 proton, 1 elektron i 2 neutrona
  37. 37. PRIMENA IZOTOPA • Izotopi nekog hemijskog elementa se razlikuju po stabilnosti. Manje stabilni izotopi se vremenom raspadaju, oslobađajući energiju. Ta pojava se naziva RADIOAKTIVNOST, a oslobođena energija RADIOAKTIVNO ZRAČENJE. • Radioaktivni izotopi se koriste : • u medicini za lečenje nekih bolesti ili prilikom snimanja nekih organa ili tkiva. • u arheologiji i geologiji za određivanje starosti fosila ili stena. • kao nuklearno gorivo u nuklearnim elektranama, za izradu nuklearnog oružja.

×