Presentatie tools voor frisse scholen - een overzicht

925 views

Published on

Presentatie gehouden op het seminar 7 jaar Frisse Scholen d.d. 7 november 2012

Published in: Real Estate
1 Comment
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
925
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
1
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Presentatie tools voor frisse scholen - een overzicht

  1. 1. Tools voor Frisse Scholeneen overzicht Ir. Bert Meijering 07.11.2012
  2. 2. Tool Nieuwbouw Onderhoud & beheerHandleiding bouwen aan Frisse Scholen PVE Frisse Scholen  Frisse Scholen Toets  Ervaringen met de Frisse Scholen Toets in de praktijkSucces en faalfactoren van energiezuinige nieuwbouwscholenEen nieuwe Frisse School 
  3. 3. Tool Nieuwbouw Onderhoud & beheerEnergie & Binnenmilieu Advies (EBA ) EBA Stappenplan Verdienen met duurzaam onderhoud Pilots verduurzamen van meerjaren onderhoud bij basisscholenLeidraad verduurzamen van het meerjaren onderhoud bij basisscholenSlim licht werkt beter in onderwijsgebouwen
  4. 4. Tool Nieuwbouw Onderhoud & beheerFinancieringsconstructies Frisse  Scholen in de praktijk p jNaar energieneutrale scholen (NESK)  Subsidiewijzer Frisse Scholen  
  5. 5. Bouwen aan F iB Frisse Scholen S h l  Ieder bouwproces van een nieuw school is uniek, maar verloopt meestal langs een aantal vaste stadia of bouwfasen. Iedere fase heeft eigen belangrijke aandachtspunten.  Geeft per bouwfase aan:  Waar moeten gemeenten en schoolbesturen vooral op letten als ze een Frisse School willen realiseren?  Hoe en op welke momenten ze tijdens het ontwerp- en bouwproces invloed kunnen uitoefenen op het resultaat?
  6. 6. PVE F i Frisse S h l versie april 2012 Scholen i il  Is een soort algemene “menukaart” op basis waarvan de opdrachtgever zijn (prestatie)eisen m.b.t. energiezuinigheid en binnenmilieu kan kiezen zoals die in het specifieke PVE van de nieuwe school moeten komen
  7. 7. Programma van EiP Eisen Frisse Scholen Fi S h l Prestatie-eisen per thema  Energie  Luchtkwaliteit  Thermisch comfort  Visueel comfort  Akoestisch comfort 3 Ambitieniveau’s  Klasse A – Zeer goed  Klasse B – Goed  Klasse C – Acceptabel (voor een deel wettelijk minimum: bouwbesluit, arbo e.d.)
  8. 8. Invulformulier ambitiesI lf li bi i
  9. 9. PVE versie april 2012Belangrijkste inhoudelijke veranderingenB l ijk i h d lijk d i  Aanpassing aan eisen in het bouwbesluit 2012  Luchtkwaliteit voor nieuwbouw nu maximaal 950 ppm (voorheen 1200 ppm) daarom niveau B verlaagd van 1000 ppm naar 950 ppm (niveau C van 1200 ppm alleen nog voor bestaande scholen)  De indicaties voor de te verversen hoeveelheden nu uitgedrukt in m3/uur per persoon (voorheen in m2 bvo) en een groepsgrootte per ruimte  EPC-eisen van niveau C t.a.v. energiezuinigheid zijn in overeenstemming gebracht met de eisen van het bouwbesluit  Eisen t.a.v. asbest opgenomen  Eisen t.a.v. geluidisolatie zijn uitgebreid ( nu ook eisen t.a.v. t a v de geluidisolatie van binnen- en buitenmuren opgenomen)
  10. 10. Scholenbouwwaaier S h l b i De scholenbouwwaaier helpt om aandachtspunten ten aanzien van de huisvesting op een eenvoudige manier bespreekbaar te maken. De waaier is opgebouwd rond een vijftal thema’s waarmee pg j gebruikerswensen/aandachtspunten in het Programma van Eisen (PvE) kunnen worden opgenomen. A. Proces B. Beleving C. Gebruik D. Techniek E. Economie
  11. 11. Frisse Scholen Toets  Is een instrument om te toetsen of het ontwerp of het gebouw voldoet aan de gestelde prestatie-eisen vanuit het PVE Frisse Scholen Het instrumentarium:  Informatiebrochure  Handleiding (voor de deskundige)  Format Toetsingsrapport  Excel file scorekaart  Voorbeeld toetsingsrapport
  12. 12. Aanpassingen tijdens het bouwprocesHoogte Kosten van aanpassingH Eenvoud van aanpassing Initiatief Oplevering Tijd
  13. 13. Toetsmomenten in ontwerp/bouwproces  Aan het eind van elke fase kan getoetst g worden of het tussenresultaat voldoet aan uw eisen, en het een voldoende basis biedt voor het ingaan van de volgende fase.
  14. 14. Toetsingsrapport - resultaat alle fasen3. Toetsingsresultaat alle fasenSchool:S h l Het Frisse Voorbeeld H Fi V b ldDatum: Toetsingsresultaat Thema Ambitie‐niveau Opmerkingen VO DO  TO/bestek 1e Oplevering 2e OpleveringEnergieEnergieprestatie (verplicht) Kl a s s e C Voldoet Voldoet Voldoet Vol doet ‐Isolatie van de gebouwschil  Kl a s s e C Voldoet Voldoet Voldoet Vol doet ‐Energiezuinige ventilatie Kl a s s e B Twijfel Voldoet niet Vol doet ni et Vol doet ‐Regeling ventilatie Kl a s s e B Twijfel Voldoet niet Vol doet ni et Vol doet ‐Energiezuinige verwarming Kl a s s e C Twijfel Twi jfel Voldoet Vol doet ‐Efficiënte opwekking en  Kl a s s e C Twijfel Twi jfel Voldoet Vol doet ‐distributie van warmteRegeling verwarming Kl a s s e C Twijfel Twi jfel Voldoet Vol doet ‐Energiezuinige koelingE i i i k li Kl a s s e C C Twijfel T ijf l Twi jfel T i jf l Vol doet ni t V l d t i et Vol doet V ld t ‐Energiezuinige verlichting Kl a s s e B Voldoet Voldoet Voldoet Vol doet ‐LuchtkwaliteitVentilatiecapaciteit (verplicht) Kl a s s e B Twijfel Twi jfel Vol doet ni et Voldoet niet Voldoet ‐Spuiventilatie Kl a s s e C Voldoet Voldoet Voldoet Vol doet ‐ Onvol doende hygi ëne va n  mecha nis che ventil a ti es ys temen  heeft een nega ti eve i nvl oed op de  kwa li teit va n de l ucht di e in de  ruimten wordt ingebla zen. Dit lei dt Kwaliteit van de toevoerlucht  Kl a s s e B Twijfel Twi jfel Vol doet ni et Voldoet niet met na me tot kla chten over droge  lucht (veroorza a kt doorda t  verontrei ni gi ngen de s l i jmvl iezen  va n o.a . neus , ogen en keel   irri teren).
  15. 15. Ervaringen met de Frisse Scholen Toets in depraktijk k ijk  Een korte beschrijving van de Frisse Scholen Toets  Praktijkervaringen met de Frisse Scholen Toets van:  Een technisch adviseur bij 5 scholen elke in de fasen: voorlopig ontwerk, definitief ontwerp, technisch ontwerp en oplevering  Een bouwprojectmanager bij 3 scholen in de fasen: voorlopig ontwerk ontwerk, definitief ontwerp en technisch ontwerp
  16. 16. Succes-Succes- en faalfactoren bij de realisatie vanenergie- en bienergie- i binnenklimaatambities bij scholen kli bi i h l  Gemiddeld ligt de EPC-waarde van de bouwaanvragen (in 2010 ) 25% lager dan vereist in het bouwbesluit  Van 18 scholen is onderzocht in welke mate de energetische en binnenklimaatambities ook daadwerkelijk g gerealiseerd zijn. j Onderwerpen  Onderzoeksmethode  Gehanteerde ontwerprichtlijnen en ontwikkeling ambities  Procesmatige factoren  Toegepaste technieken  Financiering
  17. 17. Een NiE Nieuwe F i Frisse School S h l  Ook in nieuwe scholen blijkt na oplevering blijkt de energiezuinigheid en het binnenmilieu vaak niet optimaal.  Ontwerp- en uitvoeringsfouten bij de bouw van een nieuwe school t.a.v.  luchtkwaliteit;  hitte;  koude en tocht;  energiegebruik;  het ontwerp- en bouwproces
  18. 18. Energie & Binnenmilieu Advies (EBA)  Is een instrument om de energiezuinigheid en bi i i i h id binnenmilieu ili van een school te vast te stellen en vervolgens hiervoor verbetermaatregelen te bepalen Het instrumentarium:  Handleiding  Opnameformulier gebouw en installaties  R k Rekenmodel d l  Rapportageformat
  19. 19. Energie & Bi E i Binnenmilieu Advies (EBA) ili Ad i De eerste versie van het EBA (1.0) was een verplicht onderdeel in de subsidie-aanvraag van de OCW regeling ter verbetering van de energiezuinigheid en het binnenmilieu van onderwijsgebouwen. In april 2011 is (versie 2.0) beschikbaar gekomen. In deze versie is o.a. de het volgende aangepast  Is algemeen toepasbaar gemaakt(dus niet meer specifiek voor de subsidieregeling van OCW)  Diverse onvolkomenheden zijn verbeterd verbeterd.
  20. 20. Energie & Bi E i Binnenmilieu Advies (EBA) ili Ad iHet energiedeel is gebaseerd op: EPA-U energielabel (ISSO 75.1) Wordt gebruikt voor de bepaling van het (indicatieve) energielabel. EPA-U maatwerkadvies (ISSO 75.2) Wordt gebruikt voor de bepaling van de haalbaarheid van verbetermaatregelen (op basis standaard gebruikersgedrag
  21. 21. Energie & Bi E i Binnenmilieu Advies (EBA) ili Ad iHet binnenmilieu deel gebaseerd op: ISSO 89: Binnenklimaat scholen T.b.v. het bepalen van de kwaliteitsklasse van de Luchtkwaliteit, het thermisch binnenklimaat winter en het thermisch binnenklimaat zomer) De Frisse basisschool: T.b.v. het bepalen van de ventilatiecapaciteit op basis afmetingen ramen en roosters (natuurlijke toe en afvoer) afvoer). Richtlijn GGD ventilatie scholen T.b.v. van de beoordeling van bestaande voorzieningen
  22. 22. Energie & Binnenmilieu Advies (EBA)Rapportage (fR (f (format) format) Samenvatting 1. Algemene gegevens en gebouweigenschappen 2. Energiegebruik (energielabel en benchmark) 3. Binnenmilieu (Luchtkwaliteit, t e sc comfort) thermisch co o t) 4. Verbetermogelijkheden Bijlagen: (mogelijke ventilatieconcepten, ventilatieconcepten aandachtspunten mechanische ventilatie, CO2- meting)
  23. 23. Energie & Binnenmilieu Advies (EBA) EBA- EBA-rapportage - energiegebruik i b ik1) Het energielabel is bepaald op basis van een indicatieve berekening
  24. 24. Energie & Binnenmilieu Advies (EBA)EBA-EBA-rapportage – prestaties i
  25. 25. Energie & Binnenmilieu Advies (EBA)EBA-EBA-rapportage – bijl bijlage CO2 meting i
  26. 26. Energie & Binnenmilieu Advies (EBA) g ( )EBA-rapportage – verbetermaatregelen
  27. 27. Energie & Binnenmilieu Stappenplan  Is een stappenplan/leidraad bij de realisatie van energiebesparende maatregelen vanaf het moment van het opstellen van een EBA tot met het beheer en gebruik  Het stappenplan bevat:  Inleiding  Stroomschema met toelichting  Per maatregel: prestatie-eisen, aandachtspunten en doorlooptijd  Overall tijdsplanning
  28. 28. Energie & Binnenmilieu Stappenplan g pp pVoorbeeld van een maatregel
  29. 29. Verdienen met duurzaam onderhoud Onderdelen  Naar duurzame keuzes op natuurlijke onderhoudsmomenten  Voordelen van een duurzaam meerjaren onderhoudsplan d h d l  Een aanpak  Een pilot
  30. 30. Duurzame onderhoudsactiviteitD d h d i i i Voorbeeld Een kozijn dat vervangen moet worden omdat het bouwtechnisch verouderd is dient per definitie niet vervangen te worden d d door h oorspronkelijke type. het k lijk  Men zou bijvoorbeeld moeten kunnen kiezen uit een kozijn met dubbel glas, HR+ of HR++.  Ook zou bijvoorbeeld nog gekozen moet kunnen worden uit kozijnen met en zonder ventilatieroosters, met of zonder zonwerend glas e.d.
  31. 31. Scenario’sS i ’ Scenario 1  minimaal 1 labelstap van het energielabel,  positieve businesscase realiseren binnen 10 jaar. Scenario 2  minimaal energielabel A,  positieve business case binnen ± 15 jaar Scenario 3  minimaal Energielabel A A,  gericht op voorbeeldfunctie van de gemeente t.a.v. het toepassen van energiebesparende maatregelen
  32. 32. Maatregelpakket per scenario M l kk iMaatregel 1 2 3Energiebesparende maatregelen• Vervangen dubbelglas door HR++ beglazing nieuwbouw  • Vernieuwen platte daken + aanvullend isolatiepakket daken   • Vervangen VR-ketel door HR-ketel (… Kw)   • Toepassen aanwezigheidsdetectie   • Optimaliseren regeltechniek/ verwarmingsinstallatie   Duurzame energieopwekking g p g• Plaatsen PV-cellen, 210 M2 
  33. 33. Scenario 1 S iOmschrijving Kosten/batenInvestering maatregelen € 215 000Reservering van MOP € 172 185Totale investering € 42 815Jaarlijkse besparing op elektra 23 825 KWhJaarlijkse besparing op gas 5 149 m3Contante waarde bespaarde energie (10 jaar) € 79 336Netto contante waarde bespaarde energie en € 36 521investering (10 jaar)Netto contante waarde bespaarde energie en € 105 008investering (20 jaar)Netto contante waarde bespaarde energie en € 151 275investering (30 ji t i jaar) )
  34. 34. Scenario 1 S i N Wscenario 1 C2 0 0 ,0 0 .0 0 01 0 0 ,0 5 .0 0 01 0 0 ,0 0 .0 0 0 Re e ks15 .0 0 0 0 0 ,0 0 0 -5 .0 0 0 - 0 0 ,0 0 0 2012 2014 2016 2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 2032 2034 2036 2038 2040 2042 Jaar
  35. 35. Verduurzamen van meerjaren onderhoud bij j jbasisscholen: de eerste ervaringen  Een beschrijving van de ervaringen van 3 uitgevoerde pilots d it d il t door 3 verschillende hill d onderhoudsadviesbureau t.a.v. het verduurzamen van een meerjaren onderhoudsplan van basisscholen  Per pilot is het volgende beschreven  Het proces  De res ltaten resultaten  De leerervaringen  Algemene conclusies van de 3 pilots 9 november 2011
  36. 36. Verduurzamen van het meerjaren onderhoud jbij basisscholen - Leidraad  Biedt een werkwijze en activiteitenschema voor schoolbesturen en gemeenten om h t h lb t t het meerjaren onderhoud te verduurzamen. Onderwerpen O d  Verantwoordelijkheden en bekostiging van het onderhoud  Algemene fasering  Per fase de benodigde activiteiten en aandachtspunten  Bijlage met o.a. een voorbeeld van duurzaam meerjaren onderhoudsplan 9 november 2011
  37. 37. Slim licht werkt beter in onderwijsgebouwen Onderwerpen  Hoe herkent u energieverspillende verlichting?  Energiezuiniger en onderhoudsvriendelijker maken van tl-verlichting.  Aanbrengen van lichtregelsystemen
  38. 38. Financieringsconstructies Frisse Scholen in gde praktijk  Voorbeelden van verschillende nieuwe Frisse Scholen en opgefriste b t S h l f i t bestaande scholen. d h l  Per school is o.a. aangegeven  Een algemene beschrijving van de school  De verbetermaatregelen  De financiering en de bedragen van de verbetermaatregelen  Een toelichting op de financiering  De achtergronden en beweegredenen  Aanbevelingen en succesfactoren g
  39. 39. Energieneutrale scholen Onderwerpen  De 8 (bijna) energieneutrale scholen  Het proces: verder denken  De techniek: energieneutraal binnen handbereik  Het geld: nu investeren is straks winst  D afspraken: risico’s delen De f k i i ’ d l  Films te zien op p www.youtube.com/nlduurzaamvastgoed
  40. 40. Subsidiewijzer Frisse Scholen  Biedt een overzicht van subsidie, fiscale en specifieke f f k financieringsregelingen l voor energiebesparing en verbetering van het binnenmilieu.  Op nationaal, provinciaal en lokaal niveau  De subsidiewijzer wordt regelmatig j g g bijgewerkt.
  41. 41. De tools voor Frisse Scholen zijn te vinden en te downloaden op: www.frissescholen.nl
  42. 42. Bedankt voor uw aandacht !Ir. Bert MeijeringIrBUILDING VISIONhuisvesting & beleidsadviseursT (040) 2567 010E info@buildingvision.nl info@buildingvision.nlI www.buildingvision.nl

×