พิณ

2,581 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,581
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
169
Actions
Shares
0
Downloads
31
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

พิณ

  1. 1. พิณ พิณ หรื อ ซุง เป็ นเครื่ องดนตรี ประเภทสายชนิดดีด ( Plucked Stringed Instrument) ตระกูลเดียวกับ ซึ ง กระจับปี่ จะเข้ แมนโดลิน ใช้บรรเลงดาเนิ นทานอง นิยมทามาจากไม้ท่อนเดียว จึงเรี ยกว่า ซุ ง ปั จจุบน เรี ยกว่า พิณ ไม้ที่ทาพิณนั้นส่ วนมากใช้ไม้ขนุน เพราะง่ายแก่การขูด เจาะ บาก ัได้ง่าย เมื่อไม้แก่เต็มที่ไม้จะมีสีสดใสเป็ นสี เหลืองสวยงามตามธรรมชาติพิณ มีมาตั้งแต่สมัยสุ โขทัยอ้างอิงได้จากข้อความในหนังสื อไตรภูมิพระร่ วง ที่กล่าวถึงการละเล่นพื้นเมืองและการเล่นดนตรีในสมัยนั้นว่า ลางจาพวกดีดพิณและสี ซอพุงตอและกรับฉิ่ ง เริ งราจับระบาเต้นเล่น ซึ่ งให้ความหมายว่า พิณ ใช้เล่นกับซอสามสาย ประกอบกับฉิ่ ง กรับมาตั้งแต่สมัยสุ โขทัยเป็ นราชธานี อีกประการหนึ่งชาวไทยเรารู ้จกคาว่าพิณมาพร้อมกับ พุทธประวัติ ตอนที่ พระอินทราธิ ราชเสด็จลงมาดีดพิณสาม ัสาย ถวายเพื่อเป็ นอนุสติแก่พระพุทธเจ้าก่อนที่พระองค์จะตรัสรู ้ ว่าการบาเพ็ญเพียรแสวงหาโฆษกธรรมนั้นถ้าเคร่ งครัดนักก็เปรี ยบเสื อนการขึ้นสายพิณให้ตรึ งเกินไปแล้วย่อมขาด ถ้าหย่อนยานนัก ่ไม่มีเสี ยงไพเราะ แต่ถาทาอยูในขั้น มัชฌิมาปานกลาง ก็เหมือนการขึ้นสายพิณแต่เพียงพอดีกบ ้ ัระดับเสี ยง ย่อมให้เสี ยงดังกังวานไพเราะ แจ่มใสดังใจความในวรรณคดีเรื่ อง “พระปฐมสมโพธิกถา” พระราชนิพนธ์ ของ สมเด็จพระปรมานุชิตชิโนรส ว่า “...ขณะนั้ น สมเด็จอมริ นทราธิ ราชทราบในข้อปริ วิตก ดังนั้นจึงทรง พิณพาทย์ สามสาย มาดีดถวายพระมหาสัตย์ สายหนึ่งเคร่ งนักพอดีดก็ขาดออกไปเข้าก็ไม่บนลือเสี ยง และสายหนึ่งนั้นไม่เคร่ งไม่หย่อนปานกลาง ดีดเข้าก็บนลือ ั ัศัพท์ไพเราะเจริ ญจิต พระมหาสัตย์ได้สดับเสี ยงพิณก็ถือเอานิมิตนั้นทรงพิจารณาเห็นแจ้งว่า “..มัชฌิมาปฏิบติน้ นเป็ นหนทางพระโพธิ ญาณ....” ั ัส่ วนประกอบของพิณ1. ลูกบิด ปั จจุบนลูกบิดที่ใช้มีอยู่ 2 ชนิด คือ ั 1.1 ลูกบิดไม้ มีลกษณะคล้ายกับลูกบิดซอด้วง ซออู ้ ในเครื่ องดนตรี ไทย ั 1.2 ลูกบิดกีตาร์ ใช้ลูกบิดกีตาร์ แทนเพื่อความคงทน และสะดวกในการใช้งาน ้ ้2. สายพิณ ในอดีตใช้สายเบรครถจักรยานเส้นเล็กๆ แต่สายพิณ ในปั จจุบนนิยมใช้สายกีตาร์ ไฟฟ้ า ั ้3. คอนแทรกไฟฟ้ า ในกรณี ที่พิณเป็ นพิณไฟฟ้ า คอนแทรก (contact) เป็ นอุปกรณ์ที่สาคัญมาก เพราะเปรี ยบเสมือนไมโครโฟน4. หย่องพิณ นิยมใช้หย่องที่ทาจากไม้เนื้อแข็ง5. ขั้นพิณ (fret) ใช้ติวไม้ไผ่ติดที่คอพิณ หรื อ ลวดทองเหลือง ติด
  2. 2. ขนาดและสั ดส่ วนของพิณ เต้าพิณ มีความกว้างไม่นอยกว่า 8 นิ้ว ตามยาวจากกล่องเสี ยงหรื อเต้าพิณถึงหย่อง 14 นิ้ว ้หรื อจากหย่องสุ ดท้ายพาดสายไปถึงหย่องหน้าประมาณ 22 นิ้ว เจาะร่ องสาหรับใส่ ลูกบิดประมาณ3 นิ้ว ขั้น (เฟรท) มีขนาดพอเหมาะไม่ส้ ันหรื อยาวเกินไป ซึ่ งจะทาให้ผฝึกหัดใหม่สามารถกดนิ้วได้ ู้สะดวกเทคนิคการดีดพิณ ่ ่ ้1. ให้จบคอพิณเหมือนกีตาร์ ให้มือซ้ายจับคอพิณ หัวแม่มืออยูหลังคอพิณ นิ้วทั้ง 4 อยูดานหน้าคอ ั ้พิณพร้อมที่จะกดลงที่ ขั้นพิณ ตามเสี ยงที่ตองการ ้2. จับปิ คดีดทุกครั้ง3. ให้ดีดสายเปล่าสลับขึ้นลง อย่าให้ขาดจังหวะ ทีละครั้ง4. ให้ดีดสายเปล่า ในลักษณะกรอ หรื อ รัว นานๆ5. ให้ดีดสายเปล่าพร้อมกับกดขั้นพิณ ในลักษณะการสบัดเสี ยง6. ใช้นิ้วกดขั้นพิณต่างๆตามเสี ยงที่ตองการ ้7. ฝึ กบรรเลงพื้นฐาน หรื อเพลงช้าๆ ก่อน เช่น ลายโปงลาง เต้ย 3 จังหวะ ฯลฯ
  3. 3. การตั้งสายพิณ และลายพิณ ลายพิณ หมายถึง กลอนของพิณ หรื อเพลง เช่น ลายลาเพลิน ลายสุ ดสะแนน ลายกาเต้นก้อน เป็ นต้น ลักษณะการตั้งลายพิณนั้นสามารถตั้งได้หลายวิธีตามโอกาสที่จะนาไปใช้บรรเลงของแต่ละคน สามารถแบ่งออกได้ 4 แบบใหญ่ๆ ด้วยกัน คือ1. การตั้งลายพิณแบบลายลาเพลิน การตั้งสายพิณแบบนี้เป็ นที่นิยมกันมากเพราะสามารถบรรเลงได้ง่าย เสี ยงทุมให้ความ ้สนุกสนาน เสี ยงที่ต้ งสามารถตั้งได้ดงนี้ ั ั สายที่ 1 เป็ นเสี ยง มี สายที่ 2 เป็ นเสี ยง ลา สายที่ 3 เป็ นเสี ยง มี (ต่า)
  4. 4. 2. การตั้งลายพิณแบบเซิ้ง การตั้งลายพิณแบบนี้ จะเล่นยาก และสามารถเล่นได้ท้ งลายลาเพลินและเพลงรวมทั้งการจับ ัคอร์ ดพิณได้ เสี ยงที่ต้ งสามารถตั้งได้ดงนี้ ั ั สายที่ 1 เป็ นเสี ยง เร สายที่ 2 เป็ นเสี ยง ลา สายที่ 3 เป็ นเสี ยง มี (ต่า)3. การตั้งลายพิณแบบสายคู่ การตั้งสายพิณแบบนี้ ให้เสี ยง 2 เสี ยงเหมือนกัน สามารถตั้งสายได้ดงนี้ ั สายที่ 1 เป็ นเสี ยง เร สายที่ 2 เป็ นเสี ยง เร สายที่ 3 เป็ นเสี ยง มี
  5. 5. 4. การตั้งลายพิณแบบสุ ดสะแนน สามารถตั้งสายพิณได้ดงนี้ ั สายที่ 1 เป็ นเสี ยง เร สายที่ 2 เป็ นเสี ยง ที สายที่3 เป็ นเสี ยง มี (ต่า)

×