Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Subiektywizacja w filozofii języka i w językoznawstwie

1,044 views

Published on

Relacja zakodowanych w znakach językowych konwencjonalnych znaczeń do bogatych poznawczo reprezentacji w umyśle indywidualnego użytkownika języka.

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Subiektywizacja w filozofii języka i w językoznawstwie

  1. 1. Subiektywizacja w filozofii języka i językoznawstwie Barbara Konat ZEiK IF UAM
  2. 2. Plan prezentacji <ul><li>Przypomnienie </li></ul><ul><li>Zarys problemu </li></ul><ul><li>Tło filozoficzne </li></ul><ul><li>Tło językoznawcze </li></ul><ul><li>Wspólny problem </li></ul><ul><li>Możliwe rozwiązania </li></ul><ul><li>Dodatek empiryczny </li></ul>
  3. 3. Quo vadis? Przypomnienie poprzednich wystąpień
  4. 4. W poprzednich wystąpieniach <ul><li>5.11.08 Próba konstrukcji pojęcia znaczenia </li></ul><ul><li>Porównanie językoznawstwa kognitywnego i generatywizmu. </li></ul><ul><li>Język jako struktura biologiczno-poznawczo- społeczna. </li></ul><ul><li>Postulat włączenia elementów kulturowych oraz indywidualnego doświadczenia (temporalności) do analiz językoznawstwa kognitywnego. </li></ul>
  5. 5. Interdyscyplinarność H. Gardner, The Mind's New Science (1985).
  6. 6. Potrójna natura języka
  7. 7. W poprzednich wystąpieniach <ul><li>08.04.09 Potrójna natura języka – znaczenie jako kompleks poznawczy </li></ul><ul><li>Analiza biologicznego poziomu języka </li></ul><ul><li>Korelaty neuronalne, modułowość a przyjmowana koncepcja języka. </li></ul>
  8. 8. W poprzednich wystąpieniach <ul><li>25.11.09 Koncepcja &quot;poznania rozproszonego&quot; E. Bernardeza jako uzupełnienie językoznawstwa kognitywnego społecznym charakterem języka </li></ul><ul><li>Zarys problemu indywidualnych różnic w strukturze pojęć </li></ul><ul><li>Propozycja modelu łączącego elementy kognitywne i kulturowe jako koniecznego do analizy tychże różnic </li></ul>
  9. 9. Zarys pytania <ul><li>Relacja zakodowanych w znakach językowych konwencjonalnych znaczeń do bogatych poznawczo reprezentacji w umyśle indywidualnego użytkownika języka. </li></ul>
  10. 10. Językoznawstwo Filozofia języka Znaczenia Indywidualne aspekty znaczeń Predykaty mentalne
  11. 11. Plan prezentacji <ul><li>Przypomnienie </li></ul><ul><li>Zarys problemu </li></ul><ul><li>Tło filozoficzne </li></ul><ul><li>Tło językoznawcze </li></ul><ul><li>Wspólny problem </li></ul><ul><li>Możliwe rozwiązania </li></ul><ul><li>Dodatek empiryczny </li></ul>
  12. 12. Tło filozoficzne
  13. 13. <ul><li>Ziembiński 1997 </li></ul>
  14. 14. Gottlob Frege <ul><li>Znaczenie (Bedeutung) </li></ul><ul><li>Sens ( Sinn) </li></ul><ul><li>Przedstawienie (Vorstellung) </li></ul>
  15. 15. Gottlob Frege <ul><li>Minęło 117 lat – czy stwierdzenie Fregego jest nadal aktualne? </li></ul>
  16. 16. Putnam
  17. 17. Ekstensja <ul><li>„ ekstensja, w zwykłej mowie logików to po prostu zbiór przedmiotów do którego to wyrażenie się odnosi” (Putnam 1998, 95). </li></ul><ul><li>Problemy: </li></ul><ul><ul><li>traktowanie zbioru znaczeń jako zbioru w sensie matematycznym </li></ul></ul><ul><ul><li>policzalność obiektów </li></ul></ul><ul><ul><li>repertuar sensów ustalony raz na zawsze </li></ul></ul>
  18. 18. „ Założenie solipsyzmu metodologicznego” <ul><li>„ Żaden stan psychiczny nie zakłada istnienia innych indywiduów poza podmiotem, któremu taki stan się przypisuje” </li></ul><ul><li>Nie zakłada konieczności posiadania ciała. (Putnam 1998, 100) </li></ul>
  19. 19. <ul><li>Hipoteza socjolingwistyczna i wiedza ekspertów </li></ul>
  20. 20. <ul><li>Podsumowując, dla Putnama o ekstensji decydują: - wspólna praca społeczna - wpływ świata rzeczywistego </li></ul>Bądźmy realistami!
  21. 21. <ul><li>„ […] tradycyjny problem znaczenia rozpada się na dwa. Jeden dotyczy ustalania ekstensji . Skoro ekstensja, w wielu przypadkach, nie jest ustalana indywidualnie lecz społecznie, w wyniku podziału pracy językowej, problem jest jak sądzę problemem socjolingwistyki. Jego rozpoznanie łączyłoby się z rozpoznaniem funkcjonowania indywidualnej pracy językowej” (Putnam 1998, 143) </li></ul>
  22. 22. <ul><li>Putnam: „Podział pracy językowej: każdy, komu z jakiegokolwiek powodu złoto nie jest obojętne, musi przyswoić sobie wyraz „złoto”; nie musi jednak przyswajać sobie metod rozpoznawania złota” </li></ul>
  23. 23. <ul><li>„ Fakt, że w wielu przypadkach przypisujemy wypowiadanym przeze mnie okazom nazwy jakiekolwiek odniesienie przedmiotowe przypisywane okazom tej samej nazwy przez osobę od której nauczyłem się jej używać (tak że odniesienie przedmiotowe jest przekazywane od osoby do osoby, począwszy od osób obecnych przy <<uroczystości nadania nazwy>>, nawet jeśli przekaz nie obejmuje żadnego ustalonego opisu), jest bowiem szczególnym przypadkiem społecznej współpracy przy ustalaniu odniesienia przedmiotowego” </li></ul><ul><li>(Putnam 1998, 143) </li></ul>
  24. 24. <ul><li>Do uzupełnienia: </li></ul><ul><li>- logiki epistemiczne (szczególnie doksastyczne) </li></ul><ul><li>- J. Fodor </li></ul><ul><li>- i wiele innych… </li></ul>
  25. 25. Tło językoznawcze
  26. 26. <ul><li>Langacker </li></ul><ul><li>Perspektywizacja i obrazowanie: zdania ekwiwalentne z perspektywy klasycznej semantyki (to znaczy zawierające opis tej samej sytuacji) różnią się perspektywą przyjętą w obrazowaniu . Np.: </li></ul><ul><li>Człowiek stoi blisko muru. </li></ul><ul><li>Człowiek stoi pod murem. </li></ul><ul><li>Człowiek stoi niedaleko muru. </li></ul><ul><li>Człowiek stoi przy murze. </li></ul><ul><li>Przybylska 2002 </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Langacker: </li></ul><ul><li>Język opisuje nasze stany poznawcze. </li></ul><ul><li>Bądźmy kognitywistami! </li></ul>
  28. 28. <ul><li>Proces konceptualizacji: </li></ul><ul><li>1) wypowiedź niesie maksymalny zakres struktury semantycznej </li></ul><ul><li>2) wybrany zostaje bezpośredni zakres struktury semantycznej </li></ul><ul><li>3) na nim ogniskuje się profilowanie </li></ul><ul><li>Przybylska 2002 </li></ul>
  29. 29. <ul><li> Przybylska 2002 </li></ul>
  30. 30. <ul><li>Relacja między dostępną całą wiedzą – strukturą konceptualną danego pojęcia w języku ewokowaną przez wypowiedź </li></ul><ul><li>Relacja pomiędzy </li></ul><ul><ul><li>indywidualnym doświadczeniem </li></ul></ul><ul><ul><li>schematyczną zawartością pojęć w języku </li></ul></ul><ul><ul><li>sytuacją komunikacyjną </li></ul></ul>
  31. 31. <ul><li>Studia semantyczne </li></ul>
  32. 32. <ul><li>Konstruowanie sceny </li></ul><ul><li>1) Profilowanie (ang. profiling) </li></ul><ul><li>2) Stopień uszczegółowienia (ang. elaboration) </li></ul><ul><li>3) Wybór zakresu i skali predykacji </li></ul><ul><li>4) Relacyjne struktury semantyczne (TR i LM) </li></ul>
  33. 33. Evans, Green 2007
  34. 34. <ul><li>„ Najważniejszym i stosunkowo mało zbadanym momentem w procesie użycia języka jest etap syntezy wiedzy pochodzącej ze zmysłów (np. percepcji wzrokowej) i/lub wyobrażeń mentalnych z tymi informacjami, które przynosi w swej strukturze dane wyrażenie językowe. Doświadczamy otaczającej nas rzeczywistości zniewoleni w pewnym stopniu pojęciami, które narzuca nam struktura semantyczna naszego języka. Z drugiej strony, twórczo dokonujemy przez całe życie przebudowy tegoż języka, chcąc zamknąć w nim to, co jako nowe wyłania się z doświadczenia” </li></ul><ul><li>Przybylska 2002, 30 </li></ul>
  35. 35. <ul><li>„ W kognitywnej teorii języka chodzi o zbudowanie takiej semantyki konceptualnej, która zdawałaby sprawę z wiedzy potocznej użytkowników o świcie, wiedzy koniecznej ale i wystarczającej dla językowego porozumiewania się ludzi. W swoim podejściu do istoty znaczenia wyrażeń językowych kognitywiści odrzucają zarówno tezę o obiektywnym charakterze znaczenia, jak i twierdzenie przeciwne, głoszące że znaczenie jest czymś subiektywnym.” </li></ul><ul><li>Przybylska 2002, 30 </li></ul>
  36. 36. Problem
  37. 37. <ul><li>Istnieje w naukach o umyśle i naukach o języku pytanie o relację zakodowanych w znakach językowych konwencjonalnych znaczeń do bogatych poznawczo reprezentacji w umyśle indywidualnego użytkownika języka. </li></ul>
  38. 38. <ul><li>Jest to problem nietrywialny: - jego tło stanowią zagadnienia na które wciąż poszukuje się w językoznawstwie odpowiedzi (tzn. nie znaleziono odpowiedzi, lub funkcjonują równolegle różne, wzajemnie wykluczające się szkoły). Np. </li></ul><ul><li>akwizycja języka, akwizycja znaczeń językowych w szczególności </li></ul><ul><li>ewolucja języka </li></ul><ul><li>pytanie o to czy można podać ogólny model języka </li></ul>
  39. 39. Pytania <ul><li>Szczegółowe: W jaki sposób dochodzi do kształtowania się wspólnych i osobistych obszarów znaczeń? </li></ul><ul><li>Postulat: Odpowiedź na to pytanie wymaga podania, pełniejszego niż obecnie dostępny, opisu języka. </li></ul><ul><li>Ogólne: Wymagany jest model języka, w którym uwzględnione zostaną dodatkowe aspekty </li></ul>
  40. 40. Rozwój koncepcji Dualizm Kognitywizm Ucieleśnienie Enaktywizm Poznanie usytuowane Poznanie rozproszone Bernardez 2007

×