Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

G037 110928062458-phpapp02

396 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

G037 110928062458-phpapp02

  1. 1. გაკვეთილი N 37 საშინაო დავალების შემოწმება: 1. ა) +1 x +1 x -2 +1 x -2 HCl HCl O HClO2 1+x=0 1+x-2=0 1+x-4=0 x=-1 x=+1 x=+3 +1 -1 +1+1 -2 +1+3 -2 +1+5 -2 +1+7 -2 HCl HClO HClO2 და ა.შ. HClO3 HClO4 ბ) +1 -2 +3 -2 +4 -2 +1+4 -2 +6 -2 +1+6 -2 H2S Al2S3 SO2 H2SO3 SO3 H2SO4 გ) +2 -2 +3 -2 +2 -1 +3 -1 FeO Fe2O3 FeCl2 FeCl3 დ) Mg(ClO4)2 +2 x -2 MgCl 2O8 2 + 2x - 16 = 0 +2 +7 -2 x = +7 Mg(ClO4 )2ანალოგიურად: Mg3(PO4)2 ანუ +2 x -2 Mg3P 2O 8 6 + 2x = 0 +2 +5 -2 x = +5 Mg3 (PO4 )2
  2. 2. Na2WO4 ანუ +1 x -2 Na2WO 4 2 +x - 8 = 0 +1 +6 -2 x = +6 Na2WO 4 ე) +1 -1 -1 +1 Na2O2 Na O O Na ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები განვიხილოთ რეაქცია NaOH + HCl  NaCl + H2O ამ რეაქციაში მორეაგირე ნივთიერებათა და რეაქციის შედეგად მიღებულნივთიერებათა შემადგენელი ატომების დაჟანგულობის ხარისხები არ იცვლება. +1 -2 +1 +1 -1 +1 -1 +1 -2 NaOH + HCl NaCl + H2O ხოლო თუ განვიხილავთ რეაქციებს: 0 0 +1 -1 2Na + Cl2 2NaCl 0 0 +4 -2 S + O2 SO2 0 0 +5 -2 4P + 5O2 2P2O 5 შევამჩნევთ, რომ ეს რეაქციები მორეაგირე ნივთიერებათა შემადგენელი ატომებისდაჟანგულობის ხარისხების ცვლილებით მიმდინარეობს. ასეთ რეაქციებს ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები ქვიათ. რეაქციებს, რომლებიც მორეაგირე ნივთიერებათა შემადგენელი ატომებისდაჟანგულობის ხარისხების ცვლილებით მიმდინარეობს, ჟანგვა-აღდგენისრეაქციები ეწოდება. დაწვრილებით განვიხილოთ ფოსფორის წვის რეაქცია: 0 0 +5 -2 P + O2 P2O5
  3. 3. 0 +5 ამ რეაქციაში ფოსფორის ატომი იცვლის დაჟანგულობის ხარისხს P P. 0ამისათვის P ატომმა უნდა გასცეს 5 ელექტრონი 0 +5 P - 5e P. ელექტრონის გაცემის პროცესს დაჟანგვა ეწოდება. 0 O -2 იმისათვის, რომ ჟანგბად ატომი გარდაიქმნას და გადავიდეს Oმდგომარეობაში საჭიროა მან მიიერთოს ორი ელექტრონი: 0 -2 O + 2e O რადგან ჟანგბადი მოლეკულის სახითაა (O2), ორ ატომ ჟანგბადს დაჭირდება 2.2=4ელექტრონი. 0 -2 O2 + 4e 2O ელექტრონის მიერთების პროცესს აღდგენა ეწოდება. რადგან დაჟანგვისა დააღდგენის პროცესები ერთდროულად მიმდინარეობს, ამიტომ ამ რეაქციებს ჟანგვა-აღდგენითი რეაქციები ეწოდებათ. იმისათვის, რომ გავატოლოთ ჟანგვა-აღდგენითი ქიმიური რეაქციის ტოლობა ე.წ.“ელექტრონული ბალანსის” მეთოდით საჭიროა, რომ გავატოლოთ დაჟანგვაში დააღდგენაში მონაწილე ელექტრონების რაოდენობა ჩვენი რეაქციისთვის. 0 +5 4 P - 5e P d aJangva 0 -2 O 2 + 4e 2O aR d gena 5 კოეფიციენტი 4 შეგვაქვს P-ს წინ, ხოლო P2O5-ის წინ კი – კოეფიციენტი 2 (2 P2O5შეიცავს 4 ატომ P-ს). კოეფიციენტი 5 შემოგვაქვს O2-ის წინ, ამგვარად მარჯვენა დამარცხენა მხარეში 10-10 ატომი ჟანგბადი გვექნება. ცხადია, რომ 4 . 5 = 20 ელექტრონი მონაწილეობს დაჟანგვაში და იმდენივე 5 . 4 = 20 oმონაწილეობს აღდგენაში. სხვაგვარად 4 ატომი P გასცემს 20 ელექტრონს და +5 oწარმოქმნის 4 ატომ P . ანალოგიურად 5 მოლეკულა ჟანგბადი O 2 იერთებს 20 -2ელექტრონს და მიიღება 10 ატომი O .
  4. 4. 4P + 5O2 2P2O 5 ატომები, რომლებიც განიცდიან დაჟანგვას – აღმდგენლებია, ხოლო ის ატომები,რომლებიც განიცდიან აღდგენას – მჟანგავებია. 0 0 ამ რეაქციაში P აღმდგენელია, O2 მჟანგავი. დავიმახსოვროთ: ელექტრონების გაცემისას დაჟანგულობის ხარისხის რიცხვითიმნიშვნელობა იზრდება, მიერთებისას - იკლებს განვიხილოთ სხვა მაგალითებიც: 0 +1+5 -2 +4 -2 +1 -2 +2 -2 C + HNO3 CO2 + H2O + NO 0 +5 +1 -2 აქ მხოლოდ C და N ატომები განიცდიან ჟანგვა-აღდგენას. ( H და O არ იცვლიანდაჟანგულობის ხარისხს) შევადგინოთ ელექტრონული ბალანსი: 0 +4 3 C - 4e C daJangva +5 +2 4 N + 3e N aRdgena 0 +5 C აღმდგენელია, N მჟანგავია. შევიტანოთ ჟანგვა-აღდგენის ელექტრონულიბალანსის შედეგად მიღებული კოეფიციენტები რეაქციის ტოლობაში. 3C + 4HNO3 3CO2 + H2 O + 4NO გავათანაბროთ მარჯვენა და მარცხენა მხარეში წყალბადის ატომების რაოდენობა.ამისათვის წყლის მოლეკულის წინ უნდა შემოვიტანოთ კოეფიციენტი – 2.(შევამჩნევთ, რომ ჟანგბადის ატომებიც გათანაბრდა) 3C + 4HNO3 3CO2 + 2H2O + 4NO განვიხილოთ: კიდევ ერთი მაგალითი განვიხილოთ.
  5. 5. +1 +5 -2 +1 -1 0 KClO3 KCl + O2 +5 -2 +1 დაჟანგულობის ხარისხს იცვლიან Cl და O , ხოლო K უცვლელია. შევადგინოთელექტრონული ბალანსი. +5 -1 3 2 Cl + 6e Cl -2 0 1 6 2O - 4e O2 ელექტრონული ბალანსის შედგენისას ინდექსი ეწერება მხოლოდ მარტივნივთიერებებს, ხოლო ატომების რაოდენობას ბალანსში ვატოლებთ კოეფიციენტებისსაშუალებით. +5 -1 2 4 Cl + 6e Cl -2 0 3 6 2O - 4e O2 მიღებული კოეფიციენტები შეიძლება შეიკვეცოს. შეგავქვს კოეფიციენტები და ვიღებთ რეაქციის ტოლობას. 2KClO3 2KCl + 3O2 ამ რეაქციის ელექტრონული ბალანსი შეგვეძლო ჟანგბადის ატომის გამოყენებითშეგვედგინა. 1 2 Cl + 6e Cl-1 +5 3 6 O -2 -2e  O0 მაგრამ, მიღებული პირველადი კოეფიციენტების შეკვეცა არ შეიძლება, რადგანამის შედეგად რეაქციის სქემაში ჟანგბადის ატომების კენტი რაოდენობა გვექნება დატოლობას ვერ მივიღებთ. მსგავსი პრობლემების თავიდან ასაცილებლად უმჯობესიამარტივი ნივთიერებების შემთხვევაში გამოვიყენოთ მოლეკულური ფორმულები. საშინაო დავალება: 1. რომელ რეაქციებს უწოდებენ ჟანგვა-აღდგენითს? 2. რა არის დაჟანგვა, აღდგენა, მჟანგავი, აღმდგენი? 3. შეადგინეთ ჟანგვა- აღდგენითი რეაქციების ელექტრონული ბალანსი და გაატოლეთ რექციის სქემები. H2 + O2  H2O
  6. 6. H2 + N2  NH3Mg + O2  MgOAl + Cl2  AlCl3Ca + N2  Ca3N2Fe2O3 + C  Fe + COWO3 + H2  W + H2OCaO + Al  Al2O3 + CaP + HNO3  H3PO4 + NO2 + H2OP + HNO3 + H2O  H3PO4 + NOB + HNO3  H3BO3 + NO2C + H2SO4  CO2 + H2O + SO2KOH + Al + H2O  KAlO2 + H2Fe + CuCl2  Cu + FeCl2Al + H2SO4  Al2(SO4)3 + H2H2S + O2  H2O + SO2H2S + O2  H2O + SNH3 + O2  NO + H2ONH3 + O2  N2 + H2O

×