Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ara 021

488 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Ara 021

  1. 1. 1 გაკვეთილი N21საშინაო დავალების შემოწმება1. ω(Fe) = 0,49 ω(FeO) = 0,512. ω(FeCl2) = 0,077 ω(HCl) = 0,14723. Fe2O3 + 6HCl 2FeCl3 + 3H2O FeCl3 + 3AgNO3 Fe(NO3)3 + 3AgCl 0 4Fe(NO3)3 t 2Fe2O3 + 12NO2 + 3O2 FeCl3 + 3NaOH Fe(OH)3 + 3NaCl 2Fe(OH)3 + 3H2SO4 Fe2(SO4)3 + 6H2O Fe2(SO4)3 + 6KOH 3K2SO4 + 2Fe(OH)3 Fe2(SO4)3 + 3Ba(NO3)2 3BaSO4 + 2Fe(NO3)3 Fe2O3 + 3C 2Fe + 3CO t0 Fe + 6HNO3 konc Fe(NO3)3 + 3H2O + 3NO2 კონც t0 2Fe + 6H2SO4 Fe2(SO4)3 + 6H2O + 3SO2 konc4. m(Al) : m(Fe2O3) = 1 : 2,965. m(Al) : m(Fe3O4) = 1 : 3,22XI ტესტი1. ნატრიუმი შეიძლება მივიღოთ: 1. ნატრიუმის მარილის წყალხსნარში რკინის ღეროს ჩაშვებით 2. ნატრიუმის ქლორიდის წყალხსნარის ელექტროლიზით 3. ნატრიუმის ქლორიდის ნალღობის ელექტროლიზით 4. ნატრიუმის ტუტის წყალხსნარის ელექტროლიზით2. რომელი დებულებაა ამომწურავი - წყლის სიხისტე გამოწვეულია: 1. ტუტე მეტალების კარბონატების და ჰიდროკარბონატების არსებობით 2. მხოლოდ მაგნიუმის და კალციუმის ჰიდროკარბონატების არსებობით 3. მაგნიუმის და კალციუმის კარბონატების არსებობით 4. მაგნიუმის და კალციუმის ხსნადი მარილების არსებობით3. ნებისმიერ პირობებში რომელი რეაქციაა მცდარი?
  2. 2. 2 1. 3TiO2 + 4Al = 2Al2O3 + 3Ti 2. 2PbO + C = 2Pb + CO 3. Hg + FeCl2 = HgCl2 + Fe 4. 3Fe + 4H2O = Fe3O4 + 4H24. რომელი დებულებაა სწორი? 1. ალუმინი ჩვეულებრივ პირობებში ადვილად შედის რეაქციაში კონცენტრირებულ მინერალურ მჟავებთან (HCl, HNO3, H2SO4) 2. ალუმინოთერმიით მეტალების მიღებას საფუძვლად უდევს აღმდგენლად ალუმინის გამოყენება 3. ალუმინის ოქსიდი ფუძე ოქსიდია, ამიტომ ის ტუტეებთან არ რეაგირებს 4. ალუმინოთერმიით მეტალების მიღებას საფუძვლად უდევს დამჟანგველად ალუმინის გამოყენება5. ნებისმიერ პირობებში რომელი რეაქციაა შეუძლებელი? 1. Fe + MgCl2 = FeCl2 + Mg 2. 2Fe + 6H2SO4 (konc) = Fe2(SO4)3 + 6H2O + 3SO2 (კონც) 3. Fe + 4H2O = Fe3O4 + 4H2 4. Fe + S = FeS6. ჩვეულებრივ პირობებში არ მიმდინარეობს: 1. 3Ca + N2 = Ca3N2 2. Ca + 2H2O = Ca(OH)2 + H2 3. Ca + 2HCl = CaCl2 + H2 4. Ca + F2 = CaF27. რომელი ნივთიერების წყალხსნარია კირიანი წყალი? 1. CaO 2. CaCO3 3. CaCl2 4. Ca(OH)28. რომელი რეაქციაა მცდარი?
  3. 3. 3 1. Ca + 2H2O = Ca(OH)2 + H2 2. Ca + 2CH3COOH = Ca(CH3COO)2 + H2 3. Ca + K2CO3 = CaCO2 + 2K 4. Ca + Cl2 = CaCl2 9. ნებისმიერ პირობებში რომელი რეაქციაა მცდარი? 1. Al + 6HNO3 (konc) = Al(NO3)3 + 3H2O + 3NO2 2. 2Al + 3H2SO4 (konc) = Al2(SO4)3 + 6H2O + 3SO2 3. 2Al + 3H2SO4 (ganz) = Al2(SO4)3 + 3H2 4. 2Ag + MgCl2 = 2AgCl + Mg 10. თუჯის ბრძმედში გამოდნობის პროცესში: 1. CO აღადგენს რკინის მადანში შემავალ ოქსიდებს, მაგრამ ვერ აღადგენს მადანში შემავალ SiO2 და MnO2 2. რკინის და კოქსის ურთიერთქმედებით მიიღება ცემენტიტი Fe3C, რომელიც გამლღვალ რკინაში აღარ იხსნება 3. კაზმი შეიცავს ფლუსებს, რომლებიც კალციუმის და მაგნიუმის სულფატებია 4. არცერთი პასუხი არ არის სწორიშენიშვნა! ჯერ ვისწავლოთ XXI გაკვეთილი და შემდეგ ვუპასუხოთ ტესტისკითხვებს. თუჯის და ფოლადის წარმოება როგორც უკვე აღვნიშნეთ, სუფთა რკინა რბილი, პლასტიკური, ჭედადი დაგლინვადი მეტალია. რკინის შენადნობები – თუჯი და ფოლადი ფართოდგამოიყენება ტექნიკასა და ყოფაცხოვრებაში. თუჯს იღებენ სპეციალურ ღუმელებში, რომლებსაც ბრძმედი ქვიათ. ბრძმედშიიტვირთება “კაზმი”, რომელიც რკინის მადნის, კოქსის და ფლუსებისგან შედგება.კოქსი მიიღება ქვანახშირის გადამუშავებით. ის ნახშირბადისგან შედგება. კარგადიწვის და წვისას ძალიან მაღალ ტემპერატურას იძლევა. ფლუსებია კალციუმის და
  4. 4. 4მაგნიუმის კარბონატები. სპეციალური ხვრელიდან შეუშვებენ ჟანგბადითგამდიდრებულ ჰაერს. კოქსის წვისას: C + O2 → CO2↑ CO2 + C → 2CO↑ CO აღადგენს რკინის მადანში შემავალ რკინის ოქსიდებს: 450-5000 3Fe2O3 + CO → 2Fe3O4 + CO2 0 600 Fe3O4 + CO → 3FeO + CO2 0 700 FeO + CO → Fe + CO2 CO აღადგენს არამარტო რკინას, არამედ მადნის შემადგენლობაში შემავალმინარევებსაც, მაგ: SiO2 + 2CO → Si + 2CO2 MnO2 + 2CO → Mn + 2CO2 გამლღვალი რკინა ბრძმედის ფსკერზე ჩამოედინება (აქ ტემპერატურა 18000-საღწევს). რკინაში იხსნება Si, Mn და მინარევების აღდგენის სხვა პროდუქტები.ამასთანავე რკინისა და კოქსის ურთიერთქმედებით მიიღება ცემენტიტი: 3Fe + C → Fe3C (რკინის კარბიდი, ცემენტიტი) რომელიც აგრეთვე იხსნება გამლღვალ რკინაში. ნადნობში მინარევებისრაოდენობა შეიძლება ასე შევამციროთ: ფლუსები გახურებისას იშლებიან: CaCO3 → CaO + CO2 MgCO3 → MgO + CO2 ეს ფუძე ოქსიდები რეაგირებენ სილიციუმის ორჟანგთან და წარმოქმნიან რკინაშიუხსნად სილიკატებს, რომლებიც წიდის სახით რკინის ნადნობს ზემოდან მოექცევა. სპეციალური ხვრელიდან ჯერ გამოუშვებენ წიდას, მეორე ხვრელიდან კინადნობს. ღუმელის მთელი შემცველობა იწევს ქვემოთ. ზემოდან ემატება ახალიულუფა კაზმი და ასე განუწყვეტლივ მიმდინარეობს პროცესი. მიღებული ნადნობი შეიცავს არანაკლებ 92% რკინას. 4%-მდეა ნახშირბადი, 4%-მდეა სილიციუმი და 1% მანგანუმი და მცირე რაოდენობით სხვა კომპონენტები.ასეთ შენადნობს თუჯი ქვია. თუჯი მაგარი შენადნობია, მყიფეა, არ იჭედება და არიგლინება. ძნელად მუშავდება სახარატო და საზეინკლო ინსტრუმენტებით. მაგრამთუჯს კარგი სამსხმელო თვისებები აქვს. ე.ი. წინასწარ გამზადებულ ყალიბში თუჩავასხამთ გამლღვალ თუჯს ის ბოლომდე ავსებს ამ ფორმას, გაცივებისა დაგამყარების შემდეგ შემოეცლება ყალიბი და მიიღება მზა დეტალი. მიღებული თუჯის უდიდესი ნაწილი გამოიყენება ფოლადის მისაღებად.ფოლადის მიღების ერთ-ერთი მეთოდია მარტენის ღუმელის მეთოდი. საჭიროარკინის შენადნობიდან მოვაცილოთ სილიციუმი, მანგანუმი და სხვა მინარევები,ხოლო ნახშირბადის შემცველობა უნდა გახდეს 1,7%-ზე ნაკლები. მარტენისღუმელში თავსდება გამლღვალი თუჯი, ჯართი და ამ ნარევში სპეციალურიმილებით ჩაუშვებენ ჟანგბადით გამდიდრებულ ჰაერს. მიმდინარეობს რეაქციები:
  5. 5. 5 2Fe + O2 → FeO მიღებული რკინის ოქსიდი ჟანგავს არასასურველ მინარევებს: 2FeO + Si → 2Fe + SiO2 FeO + Mn → Fe + MnO FeO + C → Fe + CO CO აირის სახით მოცილდება, SiO2 და MnO რკინაში არ იხსნება და წიდის სახითზემოდან მოადგება ნალღობს, რომლის მოცილების შემდეგ გადმოღვრიან გამლღვალფოლადს. ფოლადი მაგარი, ჭედადი, გლინვადი შენადნობია. ადვილად მუშავდება დაერთად აღებულ ყველა მეტალზე და შენადნობზე ბევრად უფრო მეტი იწარმოებამეტალურგიულ კომბინატებში. გამოიყენება მშენებლობაში (არმატურა),მანქანათმშენებლობაში, ყოფაცხოვრებაში და .ა.შ.

×