Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
გაკვეთილი № 54საშინაო დავალების შემოწმება :1.   კათოდზე Hg, ანოდზე Cl2.2.   m (Ag) = 201,45გ      m (O2) = 14, 92გVIII ტეს...
2       ამ რეაქციის შემოკლებული იონური ტოლობაა:       4. არცერთი პასუხი არ არის სწორი       ამ რეაქციის შემოკლებული იონური...
3  სუფთა წყალში H+ და OH- იონები თანაბარი რაოდენობითაა. თუ წყალში გავხსნითმჟავას, მაგ: HCl, მისი დისოციაციის გამო ხსნარში ...
4  კალიუმის ციანიდის წყალში გახსნისას მარილი რეაგირებს წყალთან და მყარდებაწონასწორობა.  რეაქციის შედეგად წარმოიქმნება ძლიე...
5                               ალუმინის                             ჰიდროქსოქლორიდი  იონურად  შემოკლებულად  ჭარბად წარმოი...
6საშინაო დავალება :1. როგორი არე ექნებათ მარილების წყალხსნარებს?   Na2SO4, K3PO4, Fe2(SO4)3, Cu(NO3)22. დაწერეთ K2CO3 და F...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

გაკვეთილი № 54

1,014 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

გაკვეთილი № 54

  1. 1. გაკვეთილი № 54საშინაო დავალების შემოწმება :1. კათოდზე Hg, ანოდზე Cl2.2. m (Ag) = 201,45გ m (O2) = 14, 92გVIII ტესტი1. რომელი დებულებაა მცდარი? 1. ნივთიერებები, რომელთა წყალხსნარები და ნალღობები ელ.დენს ატარებენ, ელექტროლიტები ეწოდებათ 2. ელექტროლიტები იონური ან პოლარულ-კოვალენტური ბმის შემცველი ნივთიერებებია 3. დისოციაცია შექცევადი პროცესია 4. არაელექტროლიტები იონური ბმის შემცველი ნაერთებია2. მჟავები ისეთი ელექტროლიტებია, რომლებიც წყალში გახსნისას დისოცირდებიან: 1. წყალბადის კათიონებად და ჰიდროქსილის ანიონებად 2. მეტალის კათიონებად და მჟავას ნაშთის ანიონებად 3. წყალბადის კათიონებად და მჟავას ნაშთის ანიონებად 4. არც ერთი პასუხი არ არის სწორი3. დისოციაციის რომელი სქემაა სწორი?4. 0,1მოლი/ლ კონცენტრაციისას და 150C-ზე I ნივთიერების დისოციაციის ხარისხი უდრის 0,2 ანუ α1=0,2, II ნივთიერების – 0,5, III ნივთიერების – 0,7, ეს ნიშნავს, რომ: 1. I ნივთიერება სუსტი ელექტროლიტია, II საშუალო, III ძლიერი 2. I ნივთიერება საშუალო ელექტროლიტია, II და III ძლიერი ელექტროლიტებია 3. I, II და III სუსტი ელექტროლიტებია 4. I, II და III საშუალო ელექტროლიტებია5. ძლიერი ელექტროლიტებია: 1. HCl, NaOH, NaNO3, NaCl, Ca(OH)2 2. HCl, H2S, NaCl, NaNO3, NaOH 3. HCl, H2CO3, AlCl3, ZnCl2, Na2CO3 4. HCl, NaCl, Cu(OH)2, AgNO3, KCl
  2. 2. 2 ამ რეაქციის შემოკლებული იონური ტოლობაა: 4. არცერთი პასუხი არ არის სწორი ამ რეაქციის შემოკლებული იონური განტოლებაა: 4. არცერთი პასუხი არ არის სწორი 1. ფოსფორმჟავას ხსნარში ყველა იონზე მეტია: 1. ფოსფატ იონები 2. ჰიდროფოსფატ იონები 3. წყალბადიონები 4. სამივე იონი თანაბრად იქნება წარმოდგენილი 2. ნატრიუმის კარბონატის წყალხსნარს ეაქნება 1. მჟავა რეაქცია 2. ტუტე რექცია 3. ნეიტრალური რეაქცია 4. პასუხები არასწორია, რადგან ნატრიუმის კარბონატი წყალში არ იხსნება 3. რომელი დებულებაა მცდარი? 1. თუ ხსნარში წყალბადიონები ჭარბადაა, ხსნარს ექნება მჟავა რეაქცია 2. თუ ხსნარში წყალბადიონების და მჟავური ნაშთის კონცენტრაციები ერთმანეთის ტოლია, ხსნარს ექნება ნეიტრალური რეაქცია 3. თუ ხსნარში ჰიდროქსილ იონები ჭარბადაა, ხსნარს ექნება ტუტე რეაქცია 4. თუ წყალბად და ჰიდროქსილ იონების კონცენტრაციები ერთმანეთის ტოლია, ხსნარს ექნება ნეიტრალური რეაქციაშენიშვნა: ჯერ ვისწავლოთ მოცემული გაკვეთილი და შემდეგ გავაკეთოთ ტესტი. მარილთა ჰიდროლიზი ხსნარის რეაქცია , ინდიკატორები როგორც უკვე ავღნიშნეთ წყალი ძალიან სუსტი ელექტროლიტია და ის ძალიანმცირედაა დისოცირებული.
  3. 3. 3 სუფთა წყალში H+ და OH- იონები თანაბარი რაოდენობითაა. თუ წყალში გავხსნითმჟავას, მაგ: HCl, მისი დისოციაციის გამო ხსნარში ჭარბად წარმოიქმნება H+ იონები. ხოლო თუ წყალში გავხსნით ტუტეს, ხსნარში ჭარბად OH- იონები წარმოიქმნება. პირველ შემთხვევაში ამბობენ, რომ ხსნარს მჟავა რეაქცია აქვს (ან ამბობენ “მჟავაარეა”). მეორე შემთხვევაში კი, ხსნარს ტუტე რეაქცია აქვს (სხვაგვარად “ტუტე არეა”).ხოლო, სუფთა წყალს, აგრეთვე ისეთ ხსნარებს, რომლებშიც წყალბადის დაჰიდროქსილის იონები თანაბარი რაოდენობითაა, სხვაგვარად, როცა [H+] = [OH-] (ე.ი.წყალბადისა და ჰიდროქსილის იონების მოლური კონცენტრაციები თანაბარია)ნეიტრალური ხსნარები (“ნეიტრალური არე”) ეწოდებათ. არსებობენ ისეთი ნივთიერებები, როლებიც სხვადასხვა რეაქციის მქონე ხსნარებშიიღებენ სპეციფიკურ შეფერილობას. ამ ნივთიერებებს ინდიკატორები ქვიათ. ზოგიერთი ინდიკატორის შეფერილობა სხვადასხვა არეში ინდიკატორის შეფერილობა ინდიკატორი მჟავა არე ნეიტრალური არე ტუტე არე ლაკმუსი წითელი ლურჯი ლურჯი ფენოლფტალეინი უფერო უფერო ჟოლოსფერი მეთილნარინჯი წითელი ნარინჯისფერი ყვითელი მარილთა ჰიდროლიზი ნორმალური მარილები არც H+ და არც OH- იონებს არ შეიცავენ. ამიტომ უნდა გვეფიქრა,რომ მარილების წყალხსნარებს ნეიტრალური რეაქცია ექნებოდათ. ეს მართლაც ასეაისეთი მარილებისთვის, რომლების ძლიერი მჟავებისა და ძლიერი ფუძეებისგანააწარმოქმნილი. გავიხსენოთ: რაც უფრო კარგადაა დისოცირებული მჟავა ან ფუძე, მითუფრო ძლიერია ის. მაგ: KNO3 წარმოქმნილია ძლიერი მჟავის (HNO3) და ძლიერიფუძისგან (KOH). ანუ ასევეა განვიხილოთ პროცესები, რომლებიც მიმდინარეობენ კალიუმის ციანიდის წყალშიგახსნისას . KCN წარმოქმნილია სუსტი მჟავისგან და ძლიერი ფუძისგან:
  4. 4. 4 კალიუმის ციანიდის წყალში გახსნისას მარილი რეაგირებს წყალთან და მყარდებაწონასწორობა. რეაქციის შედეგად წარმოიქმნება ძლიერი რეაგენტი KOH, რომელიც შეაბრუნებს ამრეაქციას. წონასწორობა მარცხნივაა გადახრილი, მაგრამ ხსნარში ოთხივე კომპონენტიიქნება. აღნიშნული რეაქციის იონური ტოლობაა: შემოკლებული ტოლობაა: როგორც ვხედავთ რეაქციის შედეგად ჭარბად წარმოიქმნება OH- ანიონები და ხსნარსტუტე რეაქცია ექნება. მარილისა და წყლის ურთიერთქმედების რეაქციას ჰიდროლიზის რეაქცია ეწოდება. ამ მაგალითიდან კარგად ჩანს, რომ მარილთა ჰიდროლიზი ნეიტრალიზაციის რეაქციისშებრუნებული რეაქციაა. ანალოგიურად ჰიდროლიზდება Na2CO3 – ნატრიუმის კარბონატი – სოდა ამ მარილის წყალში გახსნისას მყარდება წონასწორობა ანუ ნატრიუმის ჰიდროკარბონატი იონურად შემოკლებურად ხსნარში ჭარბად წარმოიქმნება OH- იონები და ხსნარს ტუტე რეაქცია აქვს. განვიხილოთ ამონიუმის ქლორიდის ჰიდროლიზის რეაქცია: მჟავა რეაქცია ექნება ამონიუმის ქლორიდის წყალხსნარს: იონურად რეაქციის შედეგად ჭარბად წარმოიქმნება H+ იონები, ამიტომაც აქვს ხსნარს მჟავარეაქცია. მჟავა რეაქცია აქვს ალუმინის ქლორიდის წყალხსნარსაც. მარილის წყალში გახსნისას მყარდება წონასწორობა.
  5. 5. 5 ალუმინის ჰიდროქსოქლორიდი იონურად შემოკლებულად ჭარბად წარმოიქმნება H+ იონები, ამიტომაც ხსნარს აქვს მჟავა რეაქცია. ჰიდროლიზის რეაქცია შეაძლება კიდევ გაგრძელდეს: შესაძლებელია ანუ ალუმინის დიჰიდროქსოქლორიდი იონურად შემოკლებულად იწვევს ხსნარის მჟავა რეაქციას შემდეგი საფეხურია: ანუ იონურად: შემოკლებულად: იწვევს ხსნარის მჟავა რეაქციას ე.ი. ძლიერი მჟავის და სუსტი ფუძის მარილების წყალხსნარებს მჟავე რეაქცია, ხოლოსუსტი მჟავისა და ძლიერი ფუძის მარილების წყალხსნარებს ტუტე რეაქცია აქვთ(ხსნარის რეაქციას ადვილად გავიგებთ ინდიკატორის საშუალებით). ამის მიზეზიამარილისა და წყლის ურთიერთქმედების რექცია, რომელსაც მარილთა ჰიდროლიზიეწოდება. თუ მარილი სუსტი მჟავისა და სუსტი ფუძისგანაა წარმოქმნილი, მაშინ ჰიდროლიზიბოლომდე მიმდინარეობს, ანუ რეაქცია შეუქცევადია. ეს მარილი მხოლოდ უწყლო გარემოში არსებობს, წყალში კი იშლება. Al2S3 + 6HOH → 2Al(OH)3↓ + 3H2S↑
  6. 6. 6საშინაო დავალება :1. როგორი არე ექნებათ მარილების წყალხსნარებს? Na2SO4, K3PO4, Fe2(SO4)3, Cu(NO3)22. დაწერეთ K2CO3 და FeBr3 –ის ჰიდროლიზის რეაქციები. VIII ტესტის პასუხები: 1. 4 2. 3 3. 4 4. 2 5. 1 6. 1 7. 2 8. 3 9. 2 10. 2

×