Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
გაკვეთილი № 14  საშინაო დავალების შემოწმება:  1.  2.   10,80გ       XIII ტესტის პასუხები       1. 3        2. 2        3. ...
-2-        ალკოჰოლატები ადვილად ჰიდროლიზდებიან   2.   სპირტები რეაგირებენ ჰალოგენწყალბადებთან   3.   სპირტები განიცდიან დე...
-3-  ამოცანა: 7,4გ რომელიღაც ნაჯერი სპირტის ჭარბ ნატრიუმთან მოქმედებისასგამოიყო 1,12ლ (ნ.პ.) წყალბადი. დაადგინეთ სპირტის ფ...
-4-შეიცავდეს.     ამ   ნივთიერებებს    ორატომიანი,      სამატომიანი     და    ზოგადადმრავალატომიანი სპირტები ქვიათ. ორატომ...
-5-  განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შემდეგი რეაქცია:  ნიტროგლიცერინი        მძლავრი    ასაფეთქებელი         ნივთიებებაა.    ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

გაკვეთილი № 14

461 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

გაკვეთილი № 14

  1. 1. გაკვეთილი № 14 საშინაო დავალების შემოწმება: 1. 2. 10,80გ XIII ტესტის პასუხები 1. 3 2. 2 3. 3 4. 1 5. 2 6. 4 7. 1 8. 4 9. 2 10. 1 სპირტების ქიმიური თვისებები: სპირტების ქიმიური თვისებები განვიხილოთ ეთილის სპირტის მაგალითზე. ეთილის სპირტის თვისებების უმრავლესობას განაპირობებს მოლეკულაში OH ჯგუფის არსებობა. ჰიდროქსილის ჯგუფში ელექტრონული ღრუბლის სიმკვრივის გადანაწილებასიწვევს წყალბადისა და ჟანგბადის ატომების ელექტროუარყოფითობებს შორის დიდისხვაობა (2,5 და 3,5), რაც განაპირობებს ჰიდროქსილის ჯგუფის წყალბადატომისმეტალებით ჩანაცვლების უნარს. 1. აქტიური მეტალები სპირტებთან (ალკოჰოლებთან) წარმოქმნიან ალკოჰოლატებს.
  2. 2. -2- ალკოჰოლატები ადვილად ჰიდროლიზდებიან 2. სპირტები რეაგირებენ ჰალოგენწყალბადებთან 3. სპირტები განიცდიან დეჰიდრატაციას (დეჰიდრატაცია – წყლის მოხლეჩა). შედარებით დაბალ ტემპერატურაზე მიდის მოლეკულათშორისი დეჰიდრატაცია H5C2-O-C2H5 დიეთილის ეთერი მიეკუთვნება მარტივი ეთერების კლასს. მარტივი ეთერებია R-O-R ტიპის ნაერთები. დიეთილის ეთერი კარგი გამხსნელია ორგანული ნივთიერებების უდიდესი ნაწილისათვის. გამოიყენება მედიცინაში ნარკოზისათვის. უფრო მაღალ ტემპერატურაზე კი დეჰიდრატაციის შედეგად მიიღება ეთილენი. გარკვეულ პირობებში შეიძლება ერთდროული დეჰიდრირებისა და დეჰიდრატაციის შედეგად ეთილის სპირტისგან მივიღოთ ბუტადიენი. 4. ეთილის სპირტი, როგორც ყველა ორგანული ნივთიერება იწვის C2H6O + 3O2 2CO2 + 3H2O (სპირტებისათვის დამახასიათებელ სხვა რეაქციებს შემდგომში გავეცნობით) სპირტები შეიძლება იყოს უჯერი აღნაგობისაც. უმარტივესი უჯერი სპირტია, მაგ: აქვე უნდა ავღნიშნოთ, რომ ორმაგ ბმასთან უშუალოდ ჰიდროქსილის ჯგუფისდაკავშირება შეუძლებელია. თუ წარმოიქმნება რეაქციის დროს ის მაშინვეგარდაიქმნება, ე.ი. არ არსებობს.
  3. 3. -3- ამოცანა: 7,4გ რომელიღაც ნაჯერი სპირტის ჭარბ ნატრიუმთან მოქმედებისასგამოიყო 1,12ლ (ნ.პ.) წყალბადი. დაადგინეთ სპირტის ფორმულა თუ მას ნორმალურიაღნაგობა აქვს და პირველადია. ამოხსნა: მოც: m (სპ) = 7,4გ V0 (H2) = 1,12ლ –––––––––––––––––––––––––– უ.გ. ფორმულა რადგან ნებისმიერი აირის მოლური მოცულობაა (ნ.პ.) 22,4ლ შეგვიძლიადავადგინოთ, წყალბადის მოლების რიცხვი: რეაქციის ტოლობის თანახმად 2 მოლ სპირტს შეესაბამება 1 მოლი H2 x “–––––––––––––––––––––––“ 0,05 “–––“ ნაჯერი სპირტის ზოგადი ფორმულაა CnH2n+1OH. საძიებელი სპირტის ფორმულისდასადგენად შევადგინოთ განტოლება: 12n + 2n +1 + 16 + 1 = 74 14n = 56 n=4 ე.ი. სპირტის ფორმულაა C4H9OH. ამოცანის პირობის თანახმად ეს სპირტინორმალური ნახშირბადოვანი ჯაჭვის მქონეა და პირველადია აქედან გამომდინარესპირტის ფორმულაა: პასუხი: ბუტანოლ-1. მრავალატომიანი სპირტები ერთი ჰიდროქსილის შემცველ სპირტებს ერთატომიანი სპირტები ქვიათ.შესაძლებელია მოლეკულა ორ, სამ და კიდევ უფრო მეტ ჰიდროქსილის ჯგუფს
  4. 4. -4-შეიცავდეს. ამ ნივთიერებებს ორატომიანი, სამატომიანი და ზოგადადმრავალატომიანი სპირტები ქვიათ. ორატომიან სპირტებს დიოლები ეწოდებათ (“დი”– ორს, “ოლი” კი ჰიდროქსილის ჯგუფს აღნიშნავს). დიოლებს სხვაგვარადგლიკოლებსაც უწოდებენ. უმარტივესი გლიკოლია ეთანდიოლ-1,2 ზოგადად გლიკოლების სახელწოდება იწარმოება შესაბამის ნახშირწყალბადისსახელზე დაბოლოება დიოლ-ის დამატებით აქვე ვუთითებთ ეს ორი ჰიდროქსილირომელ ნახშირბადატომთანაა დაკავშირებული, მაგ: აქვე ავღნიშნოთ, რომ შეუძლებელია ორივე ჰიდროქსილი ერთიდაიგივენახშირბადატომთან იდგეს (ერთ ნახშირბადატომთან მხოლოდ ერთი ჰიდროქსილი). უმარტივესი სამატომიანი სპირტია გლიკოლი და გლიცერინი შეიძლება მივიღოთ შემდეგი გზებით: გლიკოლი შეიძლება ეთილენის დაჟანაგვით მივიღოთ გლიცერინი კი ცხიმების ჰიდროლიზის შედეგად მიიღება (ამ რეაქციას შემდგომშიგავეცნობით). გლიცერინის და გლიკოლისათვის –OH ჯგუფის ყველა რეაქციაადამახასიათებელი. მათ შორის აქტიურ მეტალებთან ურთიერთექმედება აგრეთვე ქლორწყალბადთან ურთიერთქმედება მრავალატომიანი სპირტები ახლადდალექილ Cu(OH)2-თან ცისფერი ფერის ხსნარსიძლევიან. ეს რეაქცია მათი აღმომჩენი რეაქციაა
  5. 5. -5- განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია შემდეგი რეაქცია: ნიტროგლიცერინი მძლავრი ასაფეთქებელი ნივთიებებაა. სუფთანიტროგლიცერინი ნემსის ჩხვლეტისგანაც კი ფეთქდება. ნიტროგლიცერინზე (50%)სხვადასხვა ინერტული შემავსებლების დამატებისას მიიღება დინამიტი.ნიტროგლიცერინი გამოიყენება მედიცინაშიც. საშინაო დავალება: 1. დაწერეთ პროპანოლ-1-ისათვის ყველა იმ რეაქციის განტოლება, რომელსაც გავეცანით ეთანოლის მაგალითზე. 2. მესამადი სპირტის მოლეკულური მასაა 88გ/მოლი. დაწერეთ ფორმულა და დაარქვით სახელი. 3. რამდენი გრამი ბუტანოლ-1 და რამდენი გრამი ნატრიუმია საჭირო 10ლ (ნ.პ.) წყალბადის მისაღებად? 4. რამდები გრამი ბრომეთანის მიღებაა შესაძლებელი 10გ ეთანოლისგან? 5. დაწერეთ ალილის სპირტისათვის CH2=CH-CH2-OH ურთიერთქმედების რეაქციები ნატრიუმთან, წყალბადთან, ბრომთან.

×