Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Lekts8

1,866 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Lekts8

  1. 1. А.Балжинням, АУ-ны доктор ЭМШУИС, АУС, ГССЗТ
  2. 2.  ДЭМБ: ◦ “Чадвар алдалттай хүний тоог бууруулж буй эмчилгээ бөгөөд íýãýíò ÷àäâàð àëäàãäñàí áîë òóõàéí áàéäàëä íü äàñàí çîõèõ ÷àäâàðûã äýýøë¿¿ëýí íèéãìèéí èäýâõèòýé õàðèëöààíä оруулах зорилгоор хийж буй бүхий л аргыг сэргээн засалт гэнэ”. ◦ Сэргээн засах эмчилгээ гэдэг нь чадвар алдалттай болсон хүмүүсд хэрэгцээтэй биеийн, сэтгэл санааны болон нийгмийн харилцаанд дасан зохицох мэдлэг, чадвартай болгох явцыг хэлнэ гэжээ.  чадвар алдалттай хүмүүс өөрсдийн чадвар, нөөцийг хөгжүүлж, ашиглах нь эмнэлзүйн сэргээн засах эмчилгээний хамгийн үр дүнтэй арга юм
  3. 3.  Европын улсуудын эрүүл мэндийн холбоо ◦ Сэргээн засах эмчилгээ нь анагаах ухааны бие даасан салбар бөгөөд “хүний биеийн болон танин мэдэхүйн үйл ажиллагаа, зорилгот үйл хөдөлгөөний чадвар (зан авир), нийгмийн оролцоог дэмжиж, эдгээрт нөлөөлөх хувь хүний болоод гадаад орчны хүчин зүйлсийг өөрчлөх салбар юм”
  4. 4.    ÷àäâàð àëäàãäëààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ ÷àäâàð àëäàãäëûã îíîøëîõ ÷àäâàð àëäàãäëûã ìýñ çàñëûí áóñ ýì÷èëãýýíèé àðãààð ýì÷ëýõ
  5. 5.  Áóñàä àíàãààõ óõààí  ýì÷èëãýý  ýì÷-ã¿éöýòãýã÷  èäýâõèã¿é  Ñýðãýýí çàñàõ àíàãààõ óõààí  ìåíåæìåíò  ýì÷-áàãø, òóñëàã÷  èäýâõèòýé
  6. 6.   ¯éë àæèëëàãààíä ÷èãëýãäñýí Áàãààð àæèëëàäàã 1. 2. 3. 4. 5. ªâ÷òºí òºâòýé Íýã çîðèëãоòîé ªâ÷òºíèé îðîëöîî Õóâü õ¿íèé ÷àäâàð ÷àäâàð àëäàãäëûã áóóðóóëàõ
  7. 7. Эрүүл мэнд (Өвчин эмгэг) Бүтэц,үйл ажиллагаа Чадвар Хүрээлэн буй гадаад хүчин зүйл Нийгмийн оролцоо Хувь хүний хүчин зүйл
  8. 8.  Зүрхний судасны эмгэгтэй өвчтөнүүдийн биемахбодь, сэтгэл санаа, нийгмийн байдал, хөдөлмөрийн чадварыг хэвийн хэмжээнд сэргээх, тогтворжуулах зорилгоор хийгдэж буй эмчилгээг хэлнэ.
  9. 9.  Зорилго ◦ Зүрх-судасны ажиллах чадварыг сайжруулах, тогтвортой байлгах, ингэснээр аль болох үр бүтээлтэй хэвийн амьдралд эргэн оруулах ◦ Хөдөлмөрийн чадвар сэргэх боломжгүй бол  Аль болох амьдралыг идэвхитэй байлгах  Амьдралын чанарыг сайжруулахад нөлөөлөх шинэ сонирхол бий болгох ◦ Өвчтөнд сургалт явуулж, эрсдэлт хүчин зүйлийг бууруулах арга барилд сургах
  10. 10.  Өвчтөнд сургалт явуулж, эрсдэлт хүчин зүйлийг бууруулах арга барилд сургах ◦ Ишемид хүргэдэг урьдчилан сэргийлэх боломжтой шалтгаанд сургалт чиглэгдэх ◦ Биеийн жинг хянах зорилгоор хоол, дасгал эмчилгээ хийх ◦ Цусан дахь чихрийн хэмжээг нарийн хянах ◦ Тамхи татахгүй байх ◦ Эмийн эмчилгээ (цусан дахь өөх тосны хэмжээг бууруулах, аспирин, бета-блокатор) ◦ Цусны даралтыг нарийн хянах
  11. 11. Зүрхний титэм судасны өвчний эрсдэлт хүчин зүйлс Урьдчилан сэргийлэх боломжгүй Нас Эрэгтэй Удамшил Урьд нь энэ өвчнөөр өвчилж байсан Урьдчилан сэргийлэх боломжтой АД ихсэх Тамхи Гиперхолестролеми Гипертриглицеридеми Чихрийн шижин Таргалалт Хөдөлгөөний хомсдол А хэлбэрийн хүмүүс
  12. 12.  Тархалт ◦ АНУ-д нийт нас баралтын 50% эзлэдэг бөгөөд өвчлөл, нас баралтын түвшингээр 1-рт ордог ◦ Жилд 1,5 сая хүн инфаркт миокардаар өвчилдөг бөгөөд 500 000 орчим нь нас бардаг ◦ Инфаркт миокардаар өвчлөгчдийн 50% нь 65-аас доош насны хүмүүс байдаг ◦ Нийт өвчлөгчдийн 11-20% нь л сэргээн засах эмчилгээнд хамрагддаг ◦ Сэргээн засах эмчилгээнд хамрагдсан өвчтөнүүдийн нас баралтын түвшин бага байдаг
  13. 13.  Framingham (1987) судалгаагаар зүрх судасны эмгэгийг бууруулах үндсэн 3 хүчин зүйл байна ◦ Эрсдэлт хүчин зүйлсийг бууруулах     Холестролыг бууруулах Цусны даралтыг бууруулах АД ихсэлтийг сайтар хянах Тамхи татахгүй байх ◦ Эмчилгээний арга, технологийг сайжруулах ◦ Урьдчилан сэргийлэлт
  14. 14.  Зүрхний эмгэгийн сэргээн засах эмчилгээний үе шат ◦ I цочмог үед эмнэлгийн нөхцөлд ◦ II амбулаторийн нөхцөлд 3-6 сарын хугацаанд ◦ III, IV тогтворжуулах үе
  15. 15.  I үе шат (эмнэлгийн нөхцөлд) ◦ Өвчний цочмог үед 1-14 хоног хүртэл хугацаагаар үргэлжилж, эмнэлгийн нөхцөлд эмчийн хатуу хяналтанд хийнэ  II шат (амбулаторийн нөхцөлд) ◦ Эмнэлгээс гарсаны дараагаас үргэлжилнэ. Эмчийн хяналтанд хийгдэнэ  III, IV шат ◦ Амьдралын хэв маягыг өөрчлөх, дасгал эмчилгээ байнга тогтмол хийж биеийн байдлыг сэргээх, тогтворжуулах, урьдчилан сэргийлэх
  16. 16.    Àåðîáèê ÷àäàâõè- дасгалын үед зарцуулах хүчилтөрөгчийн хэмжээгээр тодорхойлогддог. Ýíý ÷àäâàðûã õ¿÷èëòºðºã÷èéí ìàõèìóì çàðöóóëàëòààð (Vo2max) òîäîðõîéëäîã áºãººä áèåèéí íýã êã æèíä íýã ìèíóòàíä çàðöóóëàãäàæ áàéãàà õ¿÷èëòºðºã÷èéí (ìë) õýìæýý þì. Õýðâýý íèéò Î2-ûí çàðöóóëàëòûã à÷ààëàëòàé õàðüöóóëæ ¿çâýë /Çóðàã.17-1/ à÷ààëàë èõñýõýä Vo2 äàãàæ èõñýæ áàéñíàà òîäîðõîé öýãò õ¿ðýýäçîãñäîã. Ýíý öýã íü õ¿í á¿ðò õàðèëöàí àäèëã¿é áºãººä ýíý íü òóõàéí õ¿íèé àåðîáèê ÷àäàâõè (Vo2max) þì.
  17. 17.     Ç¿ðõíèé ìèíóòûí ýçýëõ¿¿í- à÷ààëàë èõñýõýä èõýñäýã. Äàñãàëûí ýðò ¿åä Frank-Starling-ûí ìåõàíèçìààð öîõèëòûí ýçýëõ¿¿í ихэсхэд ìèíóòèéí ýçýëõ¿¿í èõýñäýã. ¯¿íèéã Vo2-òîé õàðüöóóëæ ¿çâýë /Çóðàã.17-2/ ò¿¿íèéã äàãàæ èõñýæ áàéñíàà áàãà çýðýã áóóðñàí íü àæèëëàæ áóé áóë÷èíä áèåèéí äóëààí, õ¿÷èëøèë, í¿¿ðñõ¿÷ëèéí õèé èõýññýæ, îêñèãåìîãëîáèí çàäàðñàíòàé õîëáîîòîé. Ìàõèìóì ìèíóòèéí öîõèëò íü Vo2maxûã èëýðõèéëýõ ãîë ¿ç¿¿ëýëò þì.
  18. 18.   Ç¿ðõíèé öîõèëò- íü Vo2 -ûã äàãàæ èõýñäýã /Çóðàã 17 -3/. Ç¿ðõíèé öîõèëò íàñíû õÿçãààðòàé áàéäàã. Õýäèéãýýð áàéíãà äàñãàë õèéäýã ÷ ãýñýí íàñ àõèõ òóñàì ç¿ðõíèé öîõèëòûí ìàõèìóì õýìæýý áóóðäàã. ¯¿íèéã òîîöîõäîî 220-îîñ òóõàé õ¿íèé íàñûã õàñàæ îëäîã.
  19. 19.  Öîõèëòûí ýçýëõ¿¿í- íü ç¿ðõíèé íýã öîõèëòîíä ãàð÷ áàéãàà öóñíû õýìæýý áºãººä õýðâýý çîãñîîä äàñãàë õèéæ áàéãàà ¿åä ìóðóé õýëáýðòýéãýýð Vo2 íü 40% õ¿ðòýë èõýñäýã /Çóðàã. 174/. Õýâòýý áàéðëàëä äàñãàëûí ýõýí ¿åýñ ìàêñèìóì õýìæýýòýé îéðîëöîî áàéõ áºãººä ýíý íü ç¿ðõíèé öîõèëòèõýññýíýýð ìèíóòèéí ýçýëõ¿¿í èõñýõòýé õîëáîîòîé áàéäàã.
  20. 20.   Ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí õ¿÷èëòºðºã÷èéí çàðöóóëàëò (MVo2)- íü á¿õ áèåìàõáîäèéí õ¿÷èëòºðºã÷èéí çàðöóóëàëòòàé (Vo2) õàðüöóóëàõàä ò¿¿íèéã äàãàæ èõýñäýã áºãººä ñòåíîêàðäèéí áîñãî (anginal threshold) õ¿ðýýä õÿçãààðëàãääàã /Çóðàã.17-5/. Ñòåíîêàðäèéí áîñãî ãýäýã íü ìèîêàðäûí õ¿÷èëòºðºã÷èéí õýðýãöýýã òèòýì ñóäàñ õàíãàæ ÷àäàõ õàìãèéí äýýä õýìæýý þì. Ýíý õýìæýýíä î÷èõîä ºâ÷òºí öýýæýýð ºâäºíº, ç¿ðõíèé öàõèëãààí áè÷ëýãò èøåìèéí øèíæ ýñâýë õýì àëäàãäàë ãàðíà.
  21. 21.  Ãàðààð äàñãàë õèéõ ¿åä õºëººð äàñãàë õèéñíèéã áîäâîë ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí õ¿÷èëòºðºã÷èéí çàðöóóëàëò èë¿¿ èõ áàéäàã /Çóðàã. 176/.
  22. 22.   Дээш õàðààä õýâòýýä õèéõ äàñãàëûã çîãñîî áàéäàëä õèéõòýé õàðüöóóëàõàä áàãà ýð÷èìòýé äàñãàëä MVo2 èõ, èх ýð÷èìòýé äàñãàëä MVo2 áàãà çàðöóóëäàã áàéíà /Çóðàã. 17-7/. Ñòðåññòýé ýñâýë òàìõè òàòñàíû äàðàà, õîîë èäñýíèé äàðàà, õ¿éòýí îð÷èíä äàñãàë õèéõýä õ¿÷èëòºðºã÷èéí çàðöóóëàëò àäèë áàéõàä õàðèí ç¿ðõíèé áóë÷èíãèéí õ¿÷èëòºðºã÷èéí çàðöóóëàëò èõ áàéäàã. ̺í àäèëõàí íºõöºëä äàñãàë õèéõýä õ¿÷èëòºðºã÷èéí çàðöóóëàëò àäèë áàéõ áîëîâ÷ èçîìåòðèê äàñãàë õèéõýä MVo2 èë¿¿ ºíäºð áàéäàã.
  23. 23.  Зүрхний эмгэгийн сэргээн засах эмчилгээний үр дүн ◦ Ачаалал даах чадвар нэмэгдэнэ. ◦ Шинж тэмдэг багасна ◦ Цусан дахь өөх тосны хэмжээ буурна  Дасгал, хоол, эмийн эмчилгээ ◦ Тамхи татах нь зогсоно  Сургалт, зөвлөгөө, зан үйл ◦ Сэтгэл санааны хувьд өөдрөг болно ◦ Өвчлөл, нас баралтын тоо буурна ◦ Хүндрэл багасна
  24. 24.  Зүрхний сэргээн засах эмчилгээнд орох үйлчлүүлэгч ◦ Инфаркт миокардтай ◦ Зүрхний мэс засал хийлгэсэн ◦ Титэм судасны эмгэгтэй хүмүүс ◦ Зүрхний дутагдал, хэм алдагдалтай ◦ Кардиомиопати ◦ Ишемийн бус зүрхний эмгэгтэй ◦ Уушгины эмгэг хавсарсан ◦ Pacemaker болон автомат дефибрилятор суулгацтай ◦ Зүрхний хавхлаг солиулсан эсвэл эмчлүүлсэн ◦ Аневризм, аневризм тайруулсан, эрхтэн шилжүүлэн суулгасан
  25. 25.  Эмнэлгийн болон амбулаторийн нөхцөлд дасгал эмчилгээнд орж болохгүй харьцангуй эсрэг заалт ◦ Тогтворгүй стенокарди ◦ Тайван үеийн систолийн даралт >200, диастолийн даралт >110 mm Hg ◦ Хэвийн даралт 20 mmHg-р буурсан байх ◦ Дунд болон хүнд зэргийн аортын нарийсал ◦ Эрхтэн тогтолцооны цочмог эмгэг, халуунтай байх ◦ Тосгуур болон ховдлын хяналтгүй хэм алдагдал ◦ Хяналтгүй тахикарди (> 100 цох/мин) ◦ Зүрхний төрөлхийн дутагдал ◦ Зүрхний 3-р зэргийн хориг ◦ Цочмог перикардит, миокардит ◦ Шинэ эмболи ◦ Тромбофлебит ◦ Тайван үед ST хазайлт > 3 mm (ЭКГ) ◦ Чихрийн шижингийн хяналтгүй хэлбэр ◦ Ортопедик шалтгаан
  26. 26.  Эхний 1-7 өдөр (цочмог) эмнэлгийн нөхцөлд хийгдэх сэргээн засах эмчилгээ ◦ Цоорол, уушгины үрэвсэл, тромбоэмболигоос сэргийлэхийн тулд хөдөлгөх ◦ Маш бага эрчимтэй хөдөлгөөн хийх (1-2MET) ◦ Идэвхигүй үений далайцын дасгал (1.7MET) ◦ Гарны далайцын дасгал (1.7MET) ◦ Хөлний далайцын дасгал (2 MET)  Зайлсхийх хөдөлгөөн: изометрик дасгал (зүрхний цохилт олширно), амьсгал түгжих (хэм алдагдал), хөлийг зүрхний түвшнээс дээш өргөх (ачаалал нэмэгдэнэ) ◦ Bedside commode (3.6MET) versus bedpan (4.7 MET)
  27. 27.  Эхний 7-14 өдөр (цочмогдуу үе) эмнэлгийн нөхцөлд хийгдэх сэргээн засах эмчилгээ ◦ Дунд зэргийн эрчимтэй хөдөлгөөн хийх (3-4MET)  Үений далайцын дасгал (хурд, үргэлжлэх хугацаа, эсэргүүцлийг нэмэгдүүлнэ)  Эрт явуулах (эхлээд өрөөнд явна, тэгээд коридор, дараа нь гүйлтийн зам дээр – 1 mph ээс нэмэгдүүлэн 1,5 mph, 2 mph, 2.5mph гэх мэт)     1mph (удаан) = 1.5-2MET 2 mph (тогтмол удаан явах)= 2-3MET Тэргэнцэр түрэх = 2-3 MET Өөртөө үйлчлэх чадварт сургах
  28. 28.  Дасгалын сорил
  29. 29.  Амбулаторийн нөхцөлд хийх сэргээн засах эмчилгээ/тогтворжуулах ◦ II үе (шууд)- эмнэлгээс гармагц шууд эхэлнэ, ЭКГ – ийн хяналтанд хийгдэнэ ◦ III үе (завсрын) – ЭКГ-г зөвхөн шинж тэмдэг илэрсэн үед хэрэглэнэ ◦ IV үе (тогтворжуулах)
  30. 30.  Амбулаторийн нөхцөлд хийх сэргээн засах эмчилгээ/тогтворжуулах ◦ ◦ ◦ ◦ ◦ ◦ ◦ Удаан алхах Тогтмол хурдтай алхах Хурдтай алхах Маш хурдтай алхах Шогшох, алхаа Шал угаах Бэлгийн харьцаанд 2mph 3 mph 3-5 mph 4 mph 5 mph 2-3MET 3-4МЕТ 4-5МЕТ 5-6МЕТ 9МЕТ 2-4МЕТ 3-4МЕТ  Ачаалалтай сорилд 5-6МЕТ-д ишеми, хэм алдагдалгүй байвал секс хийхэд аюулгүй гэдэг.
  31. 31.  Зүрхний үйл ажиллагааны ангилал- I Өвчтөний зүрхний эмгэг хөдөлгөөний чадварт нөлөөлөхгүй, жирийн ачаалалд ядрах, зүрх дэлсэх, амьсгаа давчдах, зүрх өвдөх шалтгаан болдоггүй      >7MET ажлыг төвөггүй хийнэ 10 кг ачаа өргөөд 8 шат явж чадна 35 кг ачаа өргөж зөөж чадна Гэрийн гадаа ажил хийж чадна (газар ухах гм) Спортоор хичээллэнэ (5 мph ачаалалтай гулгах, сагс, гар бөмбөг тоглох, гүйх)
  32. 32.  Зүрхний үйл ажиллагааны ангилал-II Хөдөлгөөний чадвар бага зэрэг хязгаарлагдсан, тайван үед хэвийн, ердийн ачаалал ядрах, зүрх дэлсэх, амьсгаадах, цээжээр өвдөх шалтгаан болдог  >5 МЕТ шаардлагатай ажил хийж чадна, гэхдээ >7МЕТ ажил чадахгүй  Бэлгийн ажил завсарлагагүй хийж чадна  Цэцэрлэгт ажиллах, rake, weed  Тэгш гадаргууд 4mph хурдтай алхана
  33. 33.  Зүрхний үйл ажиллагааны ангилал-III Хөдөлгөөний чадвар их хэмжээгээр хязгаарлагдсан, ердийн ачааллаас бага ачаалалд ядрах, амьсгаадах, зүрх өвдөх шалтгаан болдог        >2 MET ажил хийж чадах боловч <5МЕТ чадахгүй Усанд завсарлагагүй орж чадна Ороо засаж чадна Цонхоо угааж чадна 2.5 mph хурдтай алхана Боулинг, голф тоглож чадна Завсарлагагүй хувцсаа өмсөж чадна
  34. 34.  Зүрхний үйл ажиллагааны ангилал- IV Хөдөлгөөний үйл ажиллагааны чадвар их хэмжээгээр алдагдсанаас аливаа үйлийг ямар нэг зовиургүйгээр хийж чадахгүй. Тайван үед ч зовиур илрэнэ. ◦ >2 MET шаардсан ажлыг хийж дуусгаж чаддаггүй. ◦ I-III ангилалд хийж чадаж буй ажлыг хийж чадахгүй
  35. 35. Эмчилгээний дасгалын хэлбэр  Зүрх судасны эмгэгтэй хүмүүст хэмнэлтэй, изотоник, аеробик дасгал буюу том булчинд чиглэгдсэн байвал зохилтой  Алхах/шогшох, суурин дугуй унах, усанд аеробик хийх  Дасгал бие халаалт, төгсгөлийн үе шат заавал байх ёстой  Эрсдэл багатай хүнд бага зэргийн эсэргүүцэлтэй дасгалыг хүч, тэсвэр сайжруулах зорилгоор хийх нь үр дүнтэй  Мэс засал хийлгэсэн, ИМ болсон хүн эсэргүүцэлтэй дасгалыг 36н 7 хоногийн дараа хийнэ.  Дараах үед эсэргүүцэлтэй дасгал хийхгүй ◦ Титэм судасны дутагдал, хяналтгүй хэм алдагдал, хүнд хэлбэрийн судасны эмгэг, хяналтгүй АД ихсэх, систолийн даралт >160mm Hg, диастолийн даралт >100 mm Hg, аеробик чадавхи 5 MET-ээс бага  Аеробик дасгалын чадавхи ихэссэний дүнд бүх төрлийн булчингийн ширхэгт нөлөөлж, агших чадвар нэмэгддэг.
  36. 36.  Эмчилгээний дасгалын эрчим ◦ О2-ийн хэрэглээ, зүрхний ачааллын хэмжээгээр ихэвчлэн тодорхойлдог О2-ийн хэрэглээ Босго 40-50% mах VO2 60 % max HR Боломжийн хэмжээ 55-65 % mах VO2 70 % max HR Ceiling 80-90% mах VO2 90 % max HR ◦ Зүрхний эмгэгтэй хүмүүст 40-50% mах VO2 байсан ч гэсэн үр дүнтэй байдаг
  37. 37. Эмчилгээний дасгалын эрчим  Targeted Heart Rate  ◦ Эмчилгээний дасгалын эрчмийг өвчтөний “бай” буюу хүрч болох зүрхний цохилтонд тулгуурлаж тохируулдаг ◦ “бай” зүрхний цохилтыг тодорхойлдог 3 арга байдаг ◦ А. Clearance heart rate method ◦ B. age-predicted method ◦ C. Karvonen арга  “бай” зүрхний цохилтыг махимум зүрхний цохилтын 70-85%аар тодорхойлдог ◦ 0.7x ЗЦmax = бай цохилтыг тодорхойлохын эхэнд ◦ 0.85 х ЗЦmax = бай цохилтыг тодорхойлохын
  38. 38.  Clearance heart rate ◦ Ачаалалтай сорилын үеийн зүрхний махимум цохилтын тоогоор тодорхойлогддог  Ачаалалтай сорилын үед махимум зүрхний цохилтын 70% д хүргэдэг  Age-predicted formula (эрүүл хүнд) ◦ 220-нас=махимум ЗЦ  Махимум ЗЦ-ын 70-85%  Karvonen method ◦ Бай ЗЦ =0.7 аас 0.85 х (тайван үеийн ЗЦmax-)+тайван үеийн ЗЦ
  39. 39. Жишээ: 60 настай, махимум ЗЦ 160, тайван үеийн ЗЦ 60  Насаар нь тооцох арга  ◦ Бай ЗЦ =0.7 (220-нас) аас 0.85 (220-нас)  Бай ЗЦ =(220-60)x0.7 аас (220-60)x0.85  Бай ЗЦ =112-136 (1 минутанд)  Karvonen арга ◦ Бай ЗЦ =0.7 to 0.85 (ЗЦmax – ЗЦтайван) + ЗЦтайван  (160-60)x 0.7 + 60=130 доод хязгаар  (160-60) x 0.85 + 60 = 145 дээд хязгаар  Бай ЗЦ=130-145(1 минутанд)
  40. 40. Predicted age-adjusted maximum Heart Rate  Зураг оруулах 
  41. 41.  Дасгалын давтамж, үргэлжлэх хугацаа ◦ Хувь хүн болон дасгалын эрчмээс хамаарна ◦ Эрүүл хүнд махимум зүрхний цохилтын 70%д хүрэхэд 20-30 минут зарцуулагддаг ◦ Бие сул хүмүүст өдөрт 3-5 минут хийхэд л үр дүн гардаг. ◦ Долоо хоногт 3-5 удаа
  42. 42. õààíà ýõëýõ õóãàöàà ¿ðãýëæëýõ õóãàöàà õÿíàëò À÷ààëàë ýìíýëýãò áàéíà ººðòºº ¿éë÷ëýõ ÷àäâàðûã ààæèì íýìýãä¿¿ëýõ, îéð çàéä ÿâàõ I ¿å ç¿ðõíèé òàñàãò 2-4 ºäºð II ¿å Àìáóëà òîðò 3í 7 õîíîã 8-12í 7 õîíîã /ºâ÷èëñºí ºäðººñ/ áàéíà äîëîî õîíîãò 1 öàãààð 3 óäàà à÷ààëëûã ààæèì íýìýãä¿¿ëýõ çàìààð ç¿ðõíèé ¿éë àæèëëàãààã ñàéæðóóëàõ III¿å íèéãýìä 2-ð ¿åèéí íàñàí òóðøèä äàðàà ¿ã¿é äîëîî õîíîãò 3 óäàà íýã öàãààð ç¿ðõíèé ¿éë àæèëëàãààã òîãòâîðæóóëàõ çîðèëãîîð
  43. 43. 1. Öî÷ìîã ¿å áóþó ç¿ðõíèé òàñàãò áàéõ ¿å  2. ýäãýðýõ ¿å áóþó ýì÷èëãýýã ãýðò íü ¿ðãýëæë¿¿ëýí õèéõ áºãººä ýíý ¿å íü ç¿ðõíèé áóë÷èíä ñîðâè ¿¿ñýõ õ¿ðòýë ¿ðãýëæèëíý 3.äàñãàë õèéëãýõ ¿å - àæëûí ÷àäâàðûã äýýøë¿¿ëýõ çîðèëãîîð àýðîáèê äàñãàë õèéëãýíý  4. òîãòâîðæóóëàõ ¿å. 
  44. 44. Öî÷ìîã ¿å : Wengår-èéí àðãààð ýðò ¿åä õºäºë㺺íä îðóóëäàã.  1. ¯åíèé õºäºë㺺íèé èäýâõã¿é äàñãàë, øàãàéí ¿åíèé èäýâõòýé äàñãàë, ººðºº õîîëëîõ, äàñãàëûí çîðèëãîòîé òàíèëöàõ  2. Äýýðõòýé àäèë äàñãàë, õºëºº óíæóóëààä ñóóíà.  3. Õàãàñ èäýâõòýé äàñãàë, ñàíäàë äýýð ñóóõ, äàñãàëûí òóõàé èë¿¿ äýëãýðýíã¿é òàéëáàðëàæ ºãºõ, õºíãºí òîãëîîì  4. Áàãà çýðãèéí ýñýðã¿¿öýë ¿ç¿¿ëýõ, ñóóõ öàãèéã óðòàñãàõ, ãàðààð õºíãºí àæèë õèéõ  5. Äóíä çýðãèéí à÷ààëàë ºãºõ, ñóóõ öàãèéã õÿçãààðëàõã¿é, ñóóãààä õîîëëîõ, ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã ººðººð íü õèéëãýõ  6. Ýñýðã¿¿öëèéã íýìýãä¿¿ëýõ, óãààëãûí ºðºº ð¿¿ ÿâàõ, çîãñîîä ºäºð òóòìûí ¿éë àæèëëàãààã õèéõ, 1 öàã õ¿ðòýëõ á¿ëãèéí óóëçàëòàíä îðîëöîõ  7. 30 ìåòð õ¿ðòýë ººðòºº òààëàìæòàé õóðäòàé àëõàõ, ø¿ðø¿¿ðò îðîõ, óóëçàëò ëóó àëõàæ î÷èõ, äîîø áóóõ äàñãàë õèéíý.
  45. 45. Öî÷ìîã ¿å  8. Çîãñîîä õèéõ äàñãàëûã íýìýãä¿¿ëýõ, ÿâàõ õóãàöààã èõýñãýõ, øàòààð äîîø áóóõ /äýýø ãàðàõäàà ëèôòýýð ãàðàõ/,  9. Äàñãàëûí à÷ààëëûã íýìýãä¿¿ëýõ, ýíåðãè çàðöóóëàëòûã òîîöîõ, ò¿¿íä ñóðàëöóóëàõ  10. Õºíãºí à÷ààëàëòàé äàñãàë õèéõ, ÿâàõ çàìûã óðòàñãàõ, ãàð óðëàëààð èë¿¿ àæèëëàõ, ãýðòýý ãàðààä þó õèéõ òóõàé ÿðèëöàõ  11. Äàñãàë áîëãîíû õóãàöààã óðòàñãàõ  12. Ýñýðã¿¿öýëòýé äàñãàëûã íýìýãä¿¿ëýõ  13. Äýýðõèòýé àäèë äàñãàëûã ¿ðãýëæë¿¿ëýõ  14. 1 øàò äýýø òýãýýä äîîø áóóõ äàñãàë õèéíý.
  46. 46. ÝÄÃÝÐÝÕ ¯Å: öî÷ìîã ¿åèéí òºãñãºëä õèéæ áàéñàí äàñãàëûí ýð÷ìèéã ààæèì íýìýãä¿¿ëæ òîãòâîðæóóëàõ çîðèëãîòîé áºãººä ýíý çîðèëãîîð àëõàõ, äóãóé óíàõ äàñãàë õèéäýã. Õ¿íäðýë ãàðààã¿é òîõèîëäîëä ýíý ¿å îéðîëöîîãîîð 6í 7 õîíîãîîñ /èíôàðêò áîëñíîîñ õîéø/ ýõýëäýã. Ýíý õóãàöààíä èíôàðêò áîëñîí ãàçàð ñîðâèæèæ èíãýñíýýð õîâäëûí àíåâðèçì, ýñâýë õàíà çàäðàõ ýðñäýë áàãàñäàã .
  47. 47.   ÄÀÑÃÀË ÕÈÉÕ ¯Å: Äàñãàëûí ¿åä õýì àëäàãäàë ýñâýë àðòåðèéí äàðàëò à÷ààëàë èõñýõýä áóóðàõ ãì øèíæ èëýðâýë äàñãàë õèéëãýõ ýñðýã çààëòòàé. Ç¿ðõíèé öàõèëãààí áè÷ëýãýýð äàñãàëûí ¿åä à÷ààëëûã õÿíàäàã áîëîâ÷ áàéíãà õèéõ áîëîìæ áàãà áàéäàã. Èéìýýñ ºâ÷òºíèé ç¿ðõíèé öîõèëò, ýñâýë Borg-ûí ¿íýëãýýã àøèãëàäàã. Ç¿ðõíèé ìàõèìóì öîõèëòûí 85%-ààñ äîîø äàñãàëûí à÷ààëëûã òîõèðóóëíà. Èõýâ÷ëýí 40-60% áàéõàä òîõèðîìæòîé áàéäàã. Ýíý ¿å íü 6-8í 7 õîíîã ¿ðãýëæëýõ áºãººä äàñãàëûã äîëîî õîíîãò 3 óäàà õèéõ áºãººä äàñãàëûã ñóíãàëòûí äàñãàëààð ýõýëæ äàðàà íü àåðîáèê äàñãàëàà áàãàæèéí òóñëàìæòàé òóõàéëáàë ã¿éëòèéí çàì, ýðãîìåòðèéã àøèãëàí õèéõ áºãººä òºãñãºëèéí ¿å øàò ãýæ çààâàë áàéõ ¸ñòîé.
  48. 48.  Òîãòâîðæèõ ¿å: Ýíý ¿å õàìãèéí ÷óõàë. Ó÷èð íü ýíý ¿åèéã õàéõðàõã¿é áîë äàñãàëûí ¿ð ä¿í õýäõýí äîëîî õîíîãò ë àëãà áîëäîã. Äàñãàëûã äîëîî õîíîãò äîîä òàë íü 2-3 óäàà, 30 ìèíóò õèéñíýýð áèåìàõáîäèä ãàðñàí ýåðýã ººð÷ëºëò óäààí õóãàöààíä òîãòâîðòîé áàéäàã.

×