Toponimia de silleda ii (cervaña, cira, cortegada, chapa)

1,427 views

Published on

Toponimia do Concello de Silleda II (Cervaña, Cira, Cortegada, Chapa).
Traballo realizado por Laura Fernández e Beatriz González de 1º bach. (curso 2011-2012) para o ENDL do IES Pintor Colmeiro de Silleda.
Tomouse como base o o artigo "Toponimia do Concello de Silleda" de Nicandro Ares Vázquez (Lucensias nº 17)

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,427
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
127
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Toponimia de silleda ii (cervaña, cira, cortegada, chapa)

  1. 1. TOPONIMIA DOCONCELLO DE SILLEDA II Parroquias e aldeas Cervaña, Cira, Cortegada, Chapa por Laura Fernández Suárez Beatriz González Fernández (Curso 2011-12) A partir do artigo Toponimia do Concello de Silleda, de Nicandro Ares Vázquez (Lucensia, nº 17)
  2. 2. 6.- CERVAÑA
  3. 3. 6. Cervaña (San Salvador)Nome orixinado en cervus,animal, e tamén nomepersoal. Unha (Villa)Cervanea/ania, co sufixo depertenza -anea/ania = -ana,indicaría que o donochamaríase Cervus.
  4. 4. 6. Cervaña (San Salvador)Lugares de Cervaña:• Alfonsiños: trátase de Alfonsinus, nome persoal e diminutivo de Adefonsus/Alfonsus.• Ouzande: manifesta ser evolución dun nome persoal en xenitivo do posuidor desta vila, pero non está claro cal foi.
  5. 5. 6. Cervaña (San Salvador)Lugares de Cervaña:• Reguenga: alude sen dúbida a unha vila ou herdade regalenga ‘rexia, do rei’.• Requeixo: dúas perspectivas: 1) Como sitio ao pé dunha montaña, posiblemente procedería de recassum, participio de recidere ‘recaer’. 2) Como sinónimo de recanto, podería vir de recassum, participio de recedere ‘retirarse’.
  6. 6. 7.- CIRA
  7. 7. 7. Cira (Santa Baia)O nome parroquialmanifesta semellanzas copersoal grego Cyra e Cyrus,de modo que porderíatratarse dunha Villa Cyra;pero tamén leron Cira nunepígrafe hispano, Ciro naGalia e Cirus na Xermania.En 1121 construíuse ocastelo de Cira, como serelata na “HistoriaCompostellana”.
  8. 8. 7. Cira (Santa Baia)Lugares de Cira:• Altamira: parece un orónimo, é decir, un sitio dende o cal se ‘admira’ e se ‘mira’ un amplo panorama. Máis probable parece que fose a vila posuída por Altemirus/Altamiro.• A Braña: ten unha orixe moi discutida polos especialistas. Uns derivan braña do latín veranea ‘pastos de verán’; outros parten do latín vorago -inis ‘sumideiro, sitio quebrado’; Corominas exclúe ambas interpretacións, propoñendo a orixe nunha voz prerromana *brakna.
  9. 9. 7. Cira (Santa Baia)Lugares de Cira:• A Cruz: traduce o latín crux, aludindo quizais a unha encrucillada de camiños.• Cursa: é o plural do latín currale ‘curral’, sitio cercado onde se encerran as reses e os carros, a carón das casas.• Curro: voz relacionada co latín currus ‘carro’ e currere ‘correr’, foi a que orixinou curral.
  10. 10. 7. Cira (Santa Baia)Lugares de Cira:• Fucarelos: parece un diminutivo de fúcar/fúcaro ‘home moi rico’, nome común e tamén propio derivado da familia Fugger, famosos banqueiros alemáns dos séculos XIV-XVI. Pero en 1867 no Nomenclátor de España escriben Jucarelos, castelanizando o Xucarelos. E nesta hipótese, poderiamos pensar no diminutivo dun antropónimo celta Su-carus ‘ben- querido’ co cambio do S inicial por X, como en sapone ‘xabón’, sulphure ‘xofre’, surdus ‘xordo’, etc.• Rendo: aseméllase a ‘arrendo’ e a ‘renda’, derivados do verbo reddere > *rendere no latín vulgar.
  11. 11. 7. Cira (Santa Baia)Lugares de Cira:• Santa Baia: é un haxiotopónimo popular, variante de Santalla, Santoalla, que equivalen a Sancta Eulalia, nome grego da ‘ben falada’, a patrona da parroquia.• Sobrado: alude a un (aedificium) superatum, é decir, unha vivenda de polo menos dúas plantas, que supera ás demais.
  12. 12. 7. Cira (Santa Baia)Lugares de Cira:• Vilacalva: podería referirse a unha vila edificada nun terreo “calvo”, é decir, sen vexetación; pero outra hipótese quizais máis verosímil sería ver en calva unha adxectivación do que inicialmente sería a vila dun posuidor chamado Calvus.• Vilar: traduce como substantivo o que en latín foi adxectivo villaris-are, aludindo ao recanto dunha vila.
  13. 13. 8.- CORTEGADA
  14. 14. 8. Cortegada (Santa María)Correspóndese co nome Corticata,que Plinio lle daba a unha illa noAtlántico galego. É probable quetal nome estivese relacionadoorixinariamente co adxectivocorticatus-a-um, derivado decortex-icis ‘cortiza’ (parte exteriordalgunhas árbores, como é asobreira). Pero, secadra, taménentraría en conta o latín vulgarcors-cortis ‘corte’, clásico cohors-cohortis, co significado de curral,derivado de hortus ‘horto, recinto’.
  15. 15. 8. Cortegada (Santa María)Lugares de Cortegada:• Barral: parece sinónimo de barreiro, sitio no que abunda o barro, voz de orixe prerromana.• A Brea: traduce o baixo latín vereda ‘camiño vello estreito’.• Camporrapado: equivale a campo raso, dado que se compón do latín campus ‘chao amplo sen cultivar’, que aquí foi adxectivo co participio “rapado”, quizais formado vulgarmente de rapio-rapere-raptum, ‘arrebatar’.• Cardigonde: parece un rotacismo de cas-, apócope de casa, co nome visigótico do seu propietario, Guntus/Gundus.
  16. 16. 8. Cortegada (Santa María)Lugares de Cortegada:• Cortegadela: leva o sufixo -ella do latín vulgar, facendo diminutivo de Cortegada.• Covas: débese relacionar co latín vulgar cova ‘oco, burato, enterramento’ topónimo frecuente en Galicia a carón dos castros.• Fondo de Vila: é a descrición topográfica da parte dunha vila, situada no fundus ‘fondo’ ou parte baixa dun terreo en pendente.
  17. 17. 8. Cortegada (Santa María)Lugares de Cortegada:• Framiñán: é probable que a súa orixe estivese no antropónimo latino Flaminianus, derivado de Flaminius.• Regalade: corresponde ao xenitivo dun antropónimo, de posible orixe xermánica con base en gala.• Segade: provén do xenitivo de Sagatus, nome persoal gótico.• Xubín: foi xenitivo de Iovinus, antropónimo hipocorístico latino, derivado de Iovius/Iobius e relacionado co deus Iuppiter.
  18. 18. 9.- CHAPA
  19. 19. 9. Chapa (San Cibrao)A palabra chapa en castelánpodería proceder dunha base*klappa, coma clapa encatalán e clap ‘rocha,penasco’ no retorrománico.Tal vez teña a mesma orixeo topónimo Chapa, queindica a parroquia e unhaaldea da mesma.
  20. 20. 9. Chapa (San Cibrao)Lugares de Chapa:• Cornado: era o nome común dunha antiga moeda, que se chamaba así porque tiña gravada unha corona ‘coroa’ no envés. Cornado podería vir do persoal Coronatus.• A Cruz: traduce o latín crux, aludindo quizais a unha encrucillada de camiños.• Iglesia: nome castelán, indica o lugar onde se edificou a ecclesia ‘igrexa’, palabra de orixe grega.• Penido: equivale a penedo, dado que leva o sufixo -ido, agregado a pena, sufixo que alterna con -edo noutros topónimos.

×