Viðarmiðlun framtíðar

686 views

Published on

Viðarmiðlun framtíðar, erindi haldið á alþjóðlegri ráðstefnu um Ísland og skóga, 28. apríl, 2011. Loftur Jónsson, Fylkesskogmeister í Hordaland í
Noregi.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
686
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
65
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Viðarmiðlun framtíðar

  1. 1. Viðarmiðlun framtíðarkaup og sala timburs Loftur Jónsson Fylkisskógmeistari í Hörðalandi
  2. 2. TimburmarkaðurInngangurSeljendur og kaupendurStjórnvöldHörðaland – 40 árum á undan ÍslandiFramtíðin - möguleikar og áskoranir
  3. 3. Hnattræn framleiðsla (FAO 2011) Milljónir rúmmetra bolviðar18001600140012001000 800 600 400 200 0 Ár 1965 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005
  4. 4. Þróun timburverðs (Statistisk sentralbyrå 2011)
  5. 5. Olíuöldin senn á enda
  6. 6. Þróun á olíuverði
  7. 7. Timbursala Skógarbóndi Miðlari Flutningur Skógarhögg Flutningur Verksmiðja
  8. 8. Skógarbóndi vinnur afurð sjálfur Skógarhögg, úrvinnsla, flutningur og sala
  9. 9. Skógarbóndi selur beint til verksmiðju Skógarbóndi Skógarhögg Seljandi Flutningur? Verksmiðja Flutningur Kaupandi
  10. 10. Skógarbóndi selur til viðarmiðlunnar sem selur til verksmiðju Skógarbóndi Viðarmiðlun Skógarhögg Flutningur Úrvinnsla
  11. 11. Skógarbændur stofna kaupfélög• Eru margir og með litla og ójafna sölu hver og einn• Hafa oft lítið vit á skógarhöggi og léleg viðskiptasambönd við verktaka og flutningsaðila• Eru í lélegri samningastöðu við verksmiðjur vegna stærðarmismunar• Afleiðing: Skógarbændur stofna sölufélög (kaupfélög) sem skipuleggja högg, flutning og semja við verksmiðjurnar.
  12. 12. Timburmæling• Umgjörð og framkvæmd mælinga er forsenda þess að traust ríki á markaði• Mikilvægt fyrir alla aðila, þ.m.t. stjórnvöld• Það er stjórnvalda að setja reglugerðir
  13. 13. Þáttur stjórnvalda Skógar- bóndi Viðar- miðlun Verksmiðja
  14. 14. Hagsmunir stjórnvalda• Markaðsaðilar hugsa fyrst og fremst um eigin hag• Markmið stjórnvalda eru mun víðtækari og annars eðlis.• Auðveldasta leið stjórnvalda til að ná sínum markmiðum er að setja kvaðir og skyldur á seljendur og kaupendur timburs.
  15. 15. Markmið Stjórnvalda• Að skógrækt sé eðlilega skattlögð (timbur ekki á svörtum eða gráum markaði)• Að stunduð sé sjálfbær skógrækt sem stuðli að sem mestri framleiðni, líka til langframa• Að greinin sé arðbær og samkeppnisfær• Byggðastefna/atvinnustefna• Samkeppnisstaða• Kolefnisbinding og alþjóðlegar skuldbindingar• Ýmis markmið svo sem aukning á hlutfalli skógarþekju, tegundafjölbreytni, svæði til útivistar, og ýmsar takmarkanir við skógrækt
  16. 16. Skyldur stjórnvalda gagnvart markaði• Að sjá til þess að umgjörð skógræktar almennt og timbursölu sérstaklega sé gagnsæ og auðveld i framkvæmd. Að ekki séu lagðar óeðlilegar kvaðir á framleiðsluna og að hún sé samkeppnisfær.• Að sjá til þess að nauðsynlegir innviðir séu fyrir hendi. Þ.e. vegakerfi, hafnir o.fl.• Að tryggja nauðsynlega nýliðun og fagkunnáttu innan greinarinnar. Þ.e. menntun og rannsóknir.
  17. 17. Skogfond - Norska módelið• Skogfond: 4-40% av brúttó sölu verður að nýta til fjárfestinga í skógrækt þ.e. gróðursetningu, bilun og vegagerð.• Þegar Skogfond er notað er aðeins 15% þess skattlagður sem tekjur, þ.e. 85% skattaafsláttur af skógræktarframkvæmdum.• Ábyrgð kaupanda að leggja þessa fjármuni til hliðar.• Allir opinberir styrkir til skógræktar fara í gegnum Skogfond.• Ríkar skyldur á sveitarfélögum og embættum sýslumanna varðandi eftirlit og rekstur kerfisins.
  18. 18. Hörðaland – 40 árum á undan Íslandi
  19. 19. Greniskógrækt• Fura og birki eru náttúrulegu trjátegundirnar, en vaxa hægt og eru mun lakari að gæðum en t.d. í Austur-Noregi• Greniskógrækt hefst að alvöru eftir seinni heimstyrjöld• Grenið vex mun hraðar en í Austur-Noregi og gæðin eru mjög góð
  20. 20. Standandi rúmmál í Hörðalandi 35000 32 mill m3 30000 x 1000 m3 (u.b.) 25000 Fura 20000 Greni 15000 Lauf 10000 Sum 5000 0 1929 1983 1991 2007 TakstárFylkestakst 2005-2009
  21. 21. Þróun í Hörðalandiundanfarin ár• Á síðustu öld var fura alls ráðandi á timburmarkaði.• Margar litlar sögunarmyllur og tunnusmiðjur helstu kaupendur• Staðbundin (oftast bundin við sveitafélag) skógareigendafélög reyna að skipuleggja högg, flutning og sölu.• Skógareigendafélögin sameinast i Vestskog. Félögin selja sig út úr úrvinnslufyrirtækjum.• Greni verður stöðugt mikilvægari trjátegund. Betra verð og mun lægri kostnaður við skógarhögg og sérstaklega vegagerð• 2010 er Vestskog markaðsráðandi (með um 80% af markaði)• Ein stór sögunarmylla fyrir greni í sýslunni (Moelven-Granvin bruk) kaupir um 70-110 þús m3 árlega af rauðgreni.• Útflutninur til meginlands Evrópu skiptir stöðugt meira máli.
  22. 22. Sennileg framtíðarsýn íHörðalandi á næstu árum Fleiri timburkaupendur koma til sögunnar = meiri samkeppni og hærra verð fyrir skógarbændur Gríðarleg aukning í sölu (3-5 faldast næsta áratuginn) Vestskog (sameignarfélag) tapar markaðshlutdeild fyrir hreinræktuðum kapítalistum Meiri útflutningur en alls óvíst um nýjar/stærri verksmiðjur í Hörðalandi
  23. 23. Helstu áhrifavaldar (nánasta framtíð)• Gengisþróun næstu ára og heimsmarkaðsverð timburs• Opinber stuðningur við þróunarverkefni og rannsóknir• Opinber stuðningur við innfrastrúktúr• Opinber stuðningur við grisjanir• Staðbundnir markaðir
  24. 24. Möguleg þróun á Íslandi á næstu árumMeira efni en......• Mjög lítið magn. (nokkur þúsund rúmmetrar árlega næsta áratuginn)• Grisjunarviður = dýrt skógarhögg og lítill hagnaður fyrir skógarbóndann• Dýr flutningur• Skógarbændur miðla sjálfir sínu timbri eða???

×