Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Ilang tuntunin sa pagbaybay sa wikang filipino

45,570 views

Published on

Published in: Technology
  • Napabayaan ko na pala ang aking baul ng mga kaalaman sa balarila. andmi na palang bago ngayon!
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • SaLamat :**
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • SALAMAT PO! :D (kalami pd ani uy. tagsa-tagsaan ko ni'g kopya? giatud na. kakapoy)
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • nice one arnie!
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Ilang tuntunin sa pagbaybay sa wikang filipino

  1. 1. ILANG TUNTUNIN SA PAGBAYBAY SA WIKANG FILIPINO<br />Inihandani<br />Arnold R. Lapuz<br />
  2. 2. MgasalitanghiramsaEspanyolnanagsisimulasae<br />Pinananatiliange sasimulangmgasalitanghiramsaEspanyol at hindiitopinapalitanngi.<br />Halimbawa: <br />estilo (estilo)- hindiistilo<br />estudyante (estudiante)- hindiestudyante<br />eskandalo (escandalo)- hindiiskandalo<br />espiritu (espiritu)- hindiispiritu<br />estadistika (estadistica)- hindiistadistika<br />
  3. 3. Mgasalitangpinananatiliango<br />Pinananatiliango samgasalitanghiramsaEspanyol at hindiitopinapalitanngu.<br />Halimbawa:<br />politika (politica)- hindipulitika<br />opisina (oficina)- hindiupisina<br />kombinasyon (combinacion)- hindikumbinasyon<br />kompetisyon (competicion)- hindikumpetisyon<br />kompleto (completo)- kumpleto<br />
  4. 4. Ang pang-abaynakay<br />Angkay ay pang-abay at hindipanlapi. Sa gayon, hindiginagamitanggitlingparaidugtongangsalitasakay.<br />Halimbawa:<br />kaysigla (sahalipnakay-sigla)<br />kaybagal (sahalipnakay-bagal)<br />kaygaling (sahalipnakay-galing)<br />kay init (sahalipnakay-init)<br />
  5. 5. Pangmaramihanganyongmgasalitanghiram<br />Sa pagsulatngpangmaramihanganyongsalitanghiram, gamitinangmgakasamaangbatayanganyo o pang-isahanganyongsalita.<br />Halimbawa:<br />mga painting- hindiangmga paintings<br />mga computer- hindiangmga computers<br />mgacellphone- hindiangmgacellphones<br />
  6. 6. Pangmaramihanganyongmgasalitanghiram<br />Maaaririnangmgasumusunod:<br />ang paintings<br />angcellphones<br />ang computers<br />
  7. 7. Mgasalitangkolektibo<br />Angmgasalitangnasaanyongkolektibo ay hindimaaaringpangunahanngpamilang. Kung gagamitngpamilang, angbatayanganyongsalitaangdapatgamitin.<br />Halimbawa:<br />mgalalaki- tatlonglalaki- kalalakihan<br />hinditatlongkalalakihan o mgakalalakihan<br />mgapulis- tatlongpulis- kapulisan<br />hinditatlongkapulisano mgakapulisan<br />
  8. 8. Paggamitngdin at rin; dawat raw<br />Ang pang-abaynadin at daway nagigingrinat raw, kapagsumusunodsasalitangnagtatapossapatinig o malapatinig o glide (w o y).<br />Halimbawa:<br />hiwaga raw (sahalipnahiwagadaw)<br />berderin (sahalipnaberde din)<br />kaakbay raw (sahalipnakaakbaydaw)<br />ikawrin (sahalipnaikaw din)<br />
  9. 9. Kapagangnauunangsalita ay nagtatapossapantigna–ri, -ra, -raw, o –ray, angdin o daway hindinagbabagongbigkas at baybay.<br />Halimbawa:<br />maaari din (sahalipnamaaaririn)<br />pari din (sahalipnaparirin)<br />sari-sari din (sahalipnasari-sari rin)<br />paradaw (sahalipnapara raw)<br />arawdaw (sahalipnaaraw raw)<br />karay-karaydaw (sahalipnakaray-karay raw)<br />
  10. 10. Pagbigayngmgabilangmulaisahanggangsiyam<br />Binabaybaynangbuoangbilangmulaisahanggangsiyam. Ginagamitang numeral kapag 10 pataas. <br />Halimbawa:<br />May dalawangestudyantenanagdalang 11 bandilamulasaapatnakontinente.<br />
  11. 11. Pagbaybayngbilangsaunahanngpangungusap<br />Binabaybaynangbuoangbilangkapagnasaunahanngpangungusap.<br />Halimbawa:<br />Dalawampu’twalongtitikangbumubuosaalpabetong Filipino ayonsa1987 Alpabeto at PatnubaysaIspelingngWikang Filipino.<br />
  12. 12. Paggamitngkuwitsaisangserye<br />Sa paglalahadngserye, gumagamitngkuwitbagoangat o o.<br />Halimbawa:<br />Maglalaban-labansakampeonatong UAAP ang UP, Ateneo, at FEU.<br />Tinanongakongakingnobyo kung saMehiko, Tsina, o Greece kamimagbabakasyonsasusunodnabuwan.<br />
  13. 13. Mgasalitangsumusunodsasalitangnagtatapossapatinig o malapatinig<br />Nagigingr din angd kapagangnaunangsalita ay nagtatapossapatinig o malapatinig (w at y).<br />Halimbawa:<br />bumabaroon (sahalipnabumabadoon)<br />mababawrito (sahalipnamababawdito)<br />
  14. 14. Referens:Gabaysa Editing saWikang Filipino (tuonsapagbaybay) (2005) ng UP SentrongWikang Filipino<br />

×