гэр бүлийн бизнес, төслийн менежмент 2 r uliral

1,279 views

Published on

0 Comments
3 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,279
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
22
Actions
Shares
0
Downloads
36
Comments
0
Likes
3
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

гэр бүлийн бизнес, төслийн менежмент 2 r uliral

  1. 1. “ГЭР БҮЛИЙН БИЗНЕС, ТӨСЛИЙН МЕНЕЖМЕНТ” ХИЧЭЭЛ LOGO
  2. 2. •Индекс: FS 306 •Кредит цаг: 3 •Судлах улирал: Хавар •Залгамж холбоо: Өмнө үзэх: Гэр бүлийн эдийн засаг •Мэргэжил: Гэр бүл судлал
  3. 3. Хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө: № Хичээлийн сэдэв Цаг Х/х 1 Бизнесийн ерөнхий ойлголт / Бизнес гэж юу ? 2 Лекц 2 Гэр бүл ба эдийн засаг 2 Лекц 3 Менежерийн ур чадвар 2 Лекц 4 Хэрэглэгчийн зах зээл буюу өрх гэр 2 Лекц 5 Жижиг бизнес ба жижиг дунд үйлдвэрлэл 2 Лекц 6 Бизнесийн харилцааны сэтгэл зүй 2 Лекц 7 Бизнесийн ѐс зүй 2 Лекц 8 Олон улсын бизнес 2 Лекц
  4. 4. № Хичээлийн сэдэв Цаг Х/х 9 Төслийн ойлголт, төслийн төрөл, шинж чанар 2 Лекц 10 Төслийн санааг хэрэгжүүлэх нь, төслийн ажлын үе шатууд 2 Лекц 11 Төслийн мэдээ боловсруулалт, төслийн санал 2 Лекц 12 Төслийг албан ѐсны хэлбэрт оруулах, төслийн судалгаа 2 Лекц 13 Төслийн тооцоолол, төслийн эрсдэл 2 Лекц 14 Төслийн төлөвлөлт, төслийн стратеги 2 Лекц 2 Лекц 2 Лекц 15 16 Төслийг удирдах үеийн зохион байгуулалт, удирдлага, Хяналт ба зохицуулалт Төсөл хийх нь
  5. 5. Семинарын хичээлийн сэдэв 1 Бизнесийн хууль эрх зүйн орчин 2 Сем 2 Менежментийн үндсэн асуудал 2 Сем 3 Маркетингийн үндсэн асуудал 2 Сем 4 Жижиг бизнес гэж юу вэ? 2 Сем 5 Даатгал болон эрсдлийн менежмент 2 Сем 6 Лидер ба удирдагчын сэтгэл зүй 2 Сем 7 Хүний биеийн хөдөлгөөний хэл 2 Сем 8 Төслийн шинэ санаа, төсөл зохиох аргачлал 2 Сем
  6. 6. 9 10 11 12 13 14 15 16 Семинарын хичээлийн сэдэв Төсөл дээр ажиллах, төслийн зорилго, зорилтоо гаргах Төслийн ерөнхий хөтөлбөр боловсруулах, төслийн маягттай танилцах Төслийн судалгаа хийх, төслийн эдийн засгийн тооцоолол хийх Төсөл хийх үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх, төсөл танилцуулах-багууд Багийн төсөл 1 Багийн төсөл 2 Багийн төсөл 3 Багийн төсөл 4 2 Сем 2 Сем 2 Сем 2 Сем 2 Сем 2 Сем 2 Сем 2 Сем
  7. 7. Уншиж судлах ном зохиол •Бурмаа Ж. Жижиг, дунд үйлдвэрлэлийн төсөл зохиох аргачлал УБ., 2002 •Дүгэржав Д. Бизнесийн эрх зүй. УБ., 2002 •Бизнесийн гарын авлага. УБ., 2005 •Наранцэцэг П. Бизнесийн ѐс зүй. УБ., 2005 •Пүрэвдагва Х. Менежерийн ур чадвар •Котлер. Маркетинг •Дорж. Менежмент •Глуков В.В. Менежментийн үндэс., 1997 •Мягмарсүрэн Б. Төслийн менежмент УБ., 2000 •Нарантуяа Ж, Цэцэгжаргал Төслийн менежмент., 2008
  8. 8. БИЗНЕС ГЭЖ ЮУ ВЭ? LOGO /Бизнесийн ерөнхий ойлголт /
  9. 9. Бизнес гэдэг нь “бизи” буюу завгүй байх гэсэн англи үгнээс “бизнесмен” хэмээх үйлдвэр худалдааны эзэн аж ахуйч хүн, “ажил хэрэгч овсгоотой хүн” гэсэн нэр үг үүссэн байдаг.
  10. 10. Өөрийн аж ахуйч сэтгэлгээ, овсгоо, зах зээлийн эрэлт сонирхлыг соргог мэдэрч, цаг мөч болгонтой уралдаж ажиллах чадвараа хөгжүүлж байдаг хүнийг бизнесмен гэдэг.
  11. 11. Хувиараа ажил үйлчилгээ эрхлэх хэлбэр голдуу жижиг бизнес буюу аж ахуйн байдаг. Жижиг аж ахуй эрхэлснээр улс, хамт олон, хувь хүний гурвуулангийнх нь сонирхлыг уулзуулж байгаа юм.
  12. 12. Бизнесийн үр өгөөж: Аливаа улс орны мөнгө, санхүүгийн байдал, технологийн өөрчлөлт, шинэчлэлт, ажлын байх бий болгох, бизнесийн тоо төрөлжилт нэмэгдэхэд жижиг бизнес ач холбогдлоо үзүүлж байдаг билээ.
  13. 13. Жижиг бизнесийн эдийн засгийн үр өгөөж нь: Эдийн засгийн үр ашиг Технологийн өөрчлөлт, шинэчлэлт
  14. 14. Ажлын байр бий болгох Бизнесийн шинэ салбарууд үүсэх Том бизнест нөлөө үзүүлэх. www.themegallery.com
  15. 15. Жижиг бизнес буюу гэр бүлийн бизнес: •Бие даасан эзэмшигчтэй •Бие даан үйл ажиллагаа явуулдаг •Орчиндоо үзүүлэх нөлөө бага •Ганц хүний буюу гэр бүлийн хамтарсан бизнесийг хэлнэ. www.themegallery.com
  16. 16. ГЭР БҮЛ БА ЭДИЙН ЗАСАГ LOGO
  17. 17. Хүмүүс эдийн засаг /экономика/ хэмээх нэр томъѐотой анхлан танилцахдаа товч тодорхойлолтыг мэдэхийг хүсдэг. Энэ нэр томъѐо нь “ойконома” гэсэн үгнээс гаралтай бөгөөд “ойкос”-өрх гэр, аж ахуй, “номоос” хууль, журам буюу анх өрхийн аж ахуйн тухай шинжлэх ухаан гэсэн утгатай байжээ.
  18. 18. Хязгаарлагдмал хэмжээтэй нөөцөөр юуг, яаж, хэнд зориулж үйлдвэрлэх тухай асуудлыг судалдаг шинжлэх ухааныг эдийн засаг гэнэ. Гэр бүлийн эдийн засаг нь гэр бүлд тохиолдож байгаа эдийн засгийн асуудлыг судалж байгаа эрдэмтдээс хамааран үүсч хөгжиж буй шинжлэх ухаан юм.
  19. 19. Гэр бүлийн эдийн засаг гэдэг нь гэр бүлийн нийт гишүүдийн хүсэл хэрэгцээг хангахын тулд хамгийн оновчтойгоор хувиарлах, гишүүдийн сэтгэл ханамжыг хангах зорилготой үйл ажиллагаа юм. Өөрөөр хэлбэл гэр бүлийн эдийн засаг нь эдийн засгийн салбар шинжлэх ухааны нэг хэсэгт судлагдах нэгж хэсэг нь юм.
  20. 20. Өрхийн төсөв ба эдийн засаг нь гэр бүлд тохиолдож байгаа эдийн засгийн асуудлыг судалж байгаа эрдэмтдээс хамааран үүсч хөгжиж буй шинжлэх ухаан юм. Өрхийн төсөв ба эдийн засгийн хоорондох харилцаа: Хязгааргүй хэрэгцээг хязгаарлагдмал нөөцөөр хэрхэн хангахыг эдийн засгийн онол гэнэ.
  21. 21. Хязгаарлагдмал нөөц: •Капитал: технологи шинэчлэгдэх •Газар: дахин нөхөгдөхгүй •Хөдөлмөр: насны хязгаар •Хөдөлмөрийн нөөц: хүн бүрд тэгш заяахгүй
  22. 22. Эдийн засгийн талбар дээр эдийн засгийн үйл хөдөлгөөнийг эргэлдүүлж байдаг гол эзэн нь өрх гэр юм.
  23. 23. Тухайн гэр бүлийн үндсэн хэрэгцээ, хүслийг хамгийн дээд зэргээр хангаж өгөх зорилготойгоор хэрэгцээг дээд зэргээр хангах төлөвлөгөө боловсруулдаг гол обьект нь өрхийн төсөв юм. www.themegallery.com
  24. 24. Нийгэм дээрх эдийн засгийг бий болгодог обьектыг дотор нь 3 ангилдаг. Үүнд: •Өрх гэр •Аж ахуй нэгж •Засгийн газар эдгээр нь хоорондоо нягт уялдаа холбоотойгоор явагддаг эдийн засгийн орчин юм.
  25. 25. МЕНЕЖЕРИЙН УР ЧАДВАР LOGO
  26. 26. Менежер гэдэг бол хүний сэтгэлийг удирддаг буюу удирдагч хүний хэлдэг. Сэтгэлийг нь онцгойлон авч үзэхгүй хүнийг захирагч гэнэ.
  27. 27. Жинхэнэ удирдагч хүнийг шалгахдаа тухайн хүн өөрийн багийн ажилтан, ажилчиддаа орой гэртээ харимааргүй байх, өглөө ажилдаа эрт очих гэсэн сэтгэлийг хэрхэн үүсгэж чадсан зэргээр хэмжигдэнэ.
  28. 28. Удирдагч хүний шийдвэр гаргалт нь тухайн хүнээ хувийн амьдрал сэтгэл санаа эрүүл мэнд гэх мэт хүчин зүйлүүд нөлөөлж байдаг.
  29. 29. Менежерийн үйл ажиллагаа уг чанартаа /бусад хүмүүсийн хүчээр/ зорилгодоо хүрэх явдал, өөрөөр хэлбэл янз бүрийн ажил мэргэжилийн хүмүүсийн хөдөлмөрийг идэвхтэй удирах явдал.
  30. 30. Цагийг мэдэрч зохион байгуулах, албан бичигт захидал төлөвлөх, хүмүүстэй зөв харилцах, олны өмнө үг хэлэх, хүмүүсийг итгүүлэн үнэмшүүлэх, зөвлөлдөх, ажилтнуудыг нэгэн бүлэгт нэгтгэн нягтруулах, элдэв зөрчлөөс урьдчилан сэргийлэх, арилгах гэх мэт удирдлагад зайлшгй хэрэгцээтэй шаардлагуудыг хир хангаснаар менежер хүний ур чадвар тодорхойлогдоно.
  31. 31. Хэрвээ амжилттай ажиллаыг /ажиллуулахыг хүсвэл менежер хүн маш олон тооны чадвар, дадал, дүй эзэмшсэн байх хэрэгтэй болдог.
  32. 32. Тэдгээрээс нэгэн сонгодог хэмээгддэг судалгаа менежер хүнд хамгийн чухал 3 төрлийн чадвар байдаг гээд тэдгээрийг: •Техникийн чадвар •Хүмүүс хоорондын харилцааны чадвар •Алсын хараатай байх чадвар гэж ангилжээ.
  33. 33. Менежер хүнд гурван боломж бий. Үүнд: •Юу ч хийхгүй байх •Ажлыг бусдаар хийлгэх •Өөрөө хийх
  34. 34. ХЭРЭГЛЭГЧИЙН ЗАХ ЗЭЭЛ БУЮУ ӨРХ ГЭР LOGO
  35. 35. Хэрэглэгч: Бараа бүтээгдэхүүн үйлчилгээг хэрэглэж, түүний ашиг шимийг хүртэн таашаал авч байгаа хувь хүн, байгууллагыг хэлнэ. Хэрэглэгч нь заавал худалдан авагч байх албагүй.
  36. 36. Хэрэглэгчийн зан үйл гэдэг нь бараа үйлчилгээг олж авах, хэрэглэх, зарцуулахад чиглэсэн хэрэглэгчийн үйл ажиллагаа бөгөөд энэхүү үйл ажиллагаагаа эхлэхээс өмнө ба хойно нь хэрэглэгчийн зүгээс шийдвэр гаргах үйл явцыг багтаасан ойлголт юм.
  37. 37. Маркетингийн онолд “Хэрэглэгч бол хаан” гэдэг зарчим гол болдог. Хэрэглэгчийн зан үйл нь ухамсарт шинжтэй ба тухайн бараа, үйлчилгээг өөрийн хэрэгцээ, амьдралын хэв маягт хэр зэрэг таарч тохирч байгаагаас шалтгаалаад худалдан авна эсвэл худалдан авахгүй.
  38. 38. Хэрэглэгчдэд нөлөөлөх хүчин зүйл: Бараа Хэрэглэгчд худалдан авах Хэрэглэчдийн ийн бараа мэдээллийн хүнсний биш худалдан үйлчилгээний бараа худалдан авахад түвшинд авахад нөлөөлөх хэрэглэгчдийн нөлөөлөх хүчин нийгмийн өгсөн үнэлгээ, зүйл хүчин зүйл мэдээллийн эх сурвалж
  39. 39. Хэрэглэгчдэд нөлөөлөх хүчин зүйл: Барааны нэр төрөл Үйлчилгээний чанар Дэлгүүрийн нэр хүнд Барааны марк Хийц загвар Үнийн түвшин Сурталчилгаа Нөхөр, эхнэр Хүүхдүүд Найз нөхөд Эцэг эх Хамт олон Мэдээллийн албаны эх сурвалжууд Мэдээллийн албан бус эх
  40. 40. Хэрэглэгч гэдэг нь ахуйн болон нийгмийн хэрэгцээгээ хангах сонирхолтой худалдан авах чадвартай өрх гэрүүд юм. Өөрөөр хэлбэл эрэлтээ тодорхойлж хэрэгцээгээ хангах орлоготой хүмүүс.
  41. 41. Хэрэглэгчийн судалгаанд гэр бүл, өрхийн аж ахуй нь судалгааны бие даасан чухал объект болдог. Үүнд хоѐр үндсэн шалтгаан байдаг. •Ихэнх барааг гэр бүлийн хэрэгцээнд зориулж худалдаж авдаг.
  42. 42. •Худалдан авах шийдвэр нь зөвхөн худалдан авагч биш, гэр бүлийн бусад гишүүдийн нөлөөнөөс ихээхэн хамааралтай байдаг. www.themegallery.com
  43. 43. ЖИЖИГ БИЗНЕС БА ЖИЖИГ ДУНД ҮЙЛДВЭРЛЭЛ LOGO
  44. 44. Бизнес эрхлэх гэдэг нь бизнесийн эрсдлийг тооцоолон зохион байгуулж, хэрэгжүүлэх үйл явцыг хэлдэг.
  45. 45. Дэлхийн улс орнууд өөрийн орны эдийн засгийн хөгжлийн түвшин, зах зээлийн багтаамж, бизнес дэх төрийн оролцоо, хөдөлмөр эрхлэлтийн байдал, төсөв мөнгөний бодлогоос хамаарч жижиг бизнесийг өөр өөрөөр тодорхойлдог.
  46. 46. Үүний тулд ихэнхдээ дараах шалгуур үзүүлэлтүүдийг ашиглаж байна. Үүнд: •Ажиллагчдын тоо •Үндсэн ба эргэлтийн хөрөнгийн хэмжээ
  47. 47. •Нийт борлуулалтын орлого •Үйлчлүүлэгч хэрэглэгчдийн тоо •Үйлдвэрлэлд зарцуулсан цахилгаан эрчим хүчний хэмжээ гэх мэт.
  48. 48. Дээрх шалгуур үзүүлэлтээс хамгийн өргөн хэрэглэгддэг, тооцоход хялбар үзүүлэлтүүд нь аж ахуйн нэгжид ажиллагчдын тоо, борлуулалтын нийт орлого юм.
  49. 49. Жижиг бизнесийн эдийн засагт үзүүлэх үр дагвар, нөлөө нь: •Санхүү •Шинэлэг санаачлага, нээлтүүд •Ажлын байр бий болгох
  50. 50. •Шинэ бизнесийн хэлбэр бий болгох •Том бизнест туслах зэрэг юм. Сүүлийн үед жижиг бизнесменүүдийн нөлөө олон улсын салбарт ч ихээнхэн мэдрэгдэх болсон.
  51. 51. Өнөөгийн байдлаар жижижг бизнесүүд дараах салбаруудад илүүтэй төвлөрч байна. Жижиг бизнесийн гол салбарууд: •Үйлчилгээ •Жижиглэнгийн худалдаа •Бөөний худалдаа •Үйлдвэрлэл
  52. 52. БИЗНЕСИЙН ХАРИЛЦААНЫ СЭТГЭЛ ЗҮЙ LOGO
  53. 53. Бизнесийн харилцааны сэтгэл зүй харилцааны сэтгэл зүйтэй салшгүй холбоотой. Харилцааг зөвхөн нэг талаас нь авч үзэх боломжгүй.
  54. 54. Харилцааны агуул нь төрөл бүрийн байна. Тухайлбал: •Өөр хоорондоо мэдээлэл дамжуулах •Харицагч талууд бие биеэ таньж мэдэх
  55. 55. •Харилцан бие биесээ үнэлж дүгнэх •Харилцан бие биедээ нөлөөлөх •Харилцан үйлчлэлцэх •Бүлгийг болон олон нийтийг удирдах
  56. 56. Бизнесийн харилцааны сэтгэл зүйн мэдлэг олж авахад тань ажил хэрэгч харилцааны хэв маягийн талаарх мэдлэгтэй байх нь чухал байдаг.
  57. 57. Харилцааны системд тухайн хүний эзлэх байх суурийг сэтгэл зүйн үүднээс авч үзэхэд өөрийн үнэлгээ нь нэн чухал үзүүлэлт болдог.
  58. 58. Энэ байр сууринаас харилцааны загварыг авч үзвэл ерөнхий хоѐр төрлийн загвар бий. •Сэтгэл зүйн таатай хэв маяг •Сэтгэл зүйн таагүй хэв маяг
  59. 59. Хvмvvстэй харилцахдаа тэдэнд таалагдах арга: •Цагаасаа хэзээ ч хоцрохгүй байх •Хvмvvсийг чин сэтгэлээсээ сонирхох •Аль болохоор инээмсэглэх
  60. 60. •Хvн өөрийнхөө нэрийг хамгийн сайхан нэр үздэгийг үргэлж санаж байх /Ямар инээдтэй нэр вэ? эмэгтэй эсвэл эрэгтэй нэртэй юм байна гэж хэзээ битгий хэл. Бүх нэр ямар нэгэн утга учирыг цаанаа агуул байдаг юм./
  61. 61. •Хvний яриаг анхааралтай сонсож, дэмжих •Ярилцагч хvнийхээ сонирхдог сэдвээр ярилцах
  62. 62. •Хvнд давуу талыг нь мэдvvлэхийг хичээх •Гадаад байдлаар нь тэр хүний хэзээ ч үнэлэхгүй байх
  63. 63. Бизнесийн харилцаанд хамтран ажилах улс орон, байгуулгын хүмүүсийн харилцааны онцлог, хэв маяг маш чухал нөлөөтэй.
  64. 64. БИЗНЕСИЙН ЁС ЗҮЙ LOGO
  65. 65. Бизнесийн ёс зүй гэдэг нь зах зээл дээр хэрэгжиж мөрдөгдөж байгаа хуулийн хүрээнд өөрийнхөө үйл ажиллагааг үр дүнтэй явуулах чадвартай, хэлсэн үгэндээ үнэнч, шударга байдал дээр тулгуурласан ажил хэргийн соѐл юм.
  66. 66. Бизнесийн ѐс зүйд бизнесийн буюу удирдлагын урлагийг хамааруулах учиртай.
  67. 67. Удирдлагын ѐс зүй нь хүмүүстэй харьцах харилцааны хэлбэр, тэдгээрт үзүүлж буй хүндэтгэл зэрэг уур амьсгалд таатай нөхцөл бүрдүүлэх харилцан бие биенээ ойлгох хэлбэр, дүрмийн цогц юм.
  68. 68. Эмиж бол таны дүр төрх, таныг бусдад илэрхийлэх нэрийн хуудас тань юм. Эмиж гэдэг нь хураангуйгаар илэрхийлбэл өөрийн мөн чанар дүр төрхөө бусдад илэрхийлэхийг хэлдэг.
  69. 69. Эмижийг зөв бүрдүүлэх нь хувь хүний хувьд болон бизнесийн байгууллагын хувьд амжилтын эхлэл байдаг.
  70. 70. Хувцсаар нь угтаж ухаанаар нь үддэг гэсэн зүйр үг нь хүний ухаан бүхнээс чухал гэдгийг онцолж байгаа юм. Гэвч бизнесийн орчинд хувцаслалт тодорхой үүрэг гүйцэтгэдэг юм.
  71. 71. Судалгаанаас эрэгтэй, эмэгтэйчүүдийн аль аль нь ч хувцаслалтандаа алдаа гаргадаг
  72. 72. Нэрийн хуудас: Ажил хэрэгч харилцааны явцад өдөр тутам, байнга хэрэглэгдэж байдгаараа онцгой ач холбогдолтой зүйл бол нэрийн хуудас юм. Нэрийн хуудас нь •Овог, нэр •Албан тушаал •Албан газар •Хаяг, •Утас, факсын дугаар гэх мэт зүйлийг агуулдаг.
  73. 73. Зоог барих ѐс: Хүлээн авалт нь бизнесийн үйл ажиллагаа, гэрээ хэлэлцээрийн салшгүй бүрэлдэхүүн хэсэг юм. Ер нь сайн бизнесмен байя гэвэл бүх төрлийн хоол идэж чадах байх хэрэгтэй.
  74. 74. Өрнө, дорны аль ч оронд хоолыг хэт яарч идэх, ховдоглох, чимээ гарган зажлах, ѐолохыг цээрлэдэг. Зарим оронд хоолыг идэх ѐс эрэмбэ дараалалтай байдаг. Хэрэв үндэснийхээ хоолоор дайлахад нь яаж иддэг талаар нэрэлхэж зоволгүй асуух нь зөв.
  75. 75. Хоолонд нь илэрхий дургүй байдал үзүүлэх, сэжиглэх, үндэсний ѐс заншлыг нь үлд тоомсорлох, эсвэл шоолонгуй аяс гаргавал зорьсон хэргээ бүтээж чадахгүйд хүрнэ. Та өөрөө л хоолонд уриагүй бол өмнүүр нь орж тооцоо бодох шаардлагагүй.
  76. 76. ОЛОН УЛСЫН БИЗНЕС LOGO
  77. 77. Олон улсын бизнес нь XX, XXI -р зууны зааг дээр орчин үеийн соѐл иргэншлийн маш өргөн хүрээтэй үзэгдэл болсон. Дэлхийн эдийн засгийн нарийн төвөгтэй энэхүү үзэгдэлд нэг хэвийн тогтсон тодорхойлолт өгөхөд хэцүү байдаг.
  78. 78. Олон улсын бизнес гэдэг ойлголтыг өргөн утгаар нь авч үзвэл : Хоѐр ба түүнээс дээш улс орны хооронд хийгдэж буй ашгийн төлөөх бүхий үйл ажиллагааны харилцаа холбоо юм.
  79. 79. Эдгээр харилцаа холбоонд худалдаа хийх зорилгоор аливаа нэг улсаас бусад улс руу дараа бүтээгдэхүүнийг тээвэрлэх, түүхий эд, материалыг худалдан авах, тоног төхөөрөмж, цахилгаан хэрэгслийн эд ангийг хямд зардалтай оронд үйлдвэрлэж, угсрах, хилийн чанд дахь банк, даатгал, үйл ажиллагааны зардлаа бууруулах, хөрөнгөө эргэлтэд оруулах зорилгоор хөрөнгө оруулалт хийж хамтарсан болон үндэстэн дамнасан үйлдвэрлэлийг байгуулах зэргийг дурьдаж болно.
  80. 80. Энгийн утгаар нь авч үзвэл: Дэлхийн, бүс нутгийн, бусад улс орны зах зээл дээр ашиг олох зорилгоор хуулийн хүрээнд үйлдвэрлэл, үйлчилгээ, худалдаа эрхлэх үйил ажиллагаа гэж тодорхойлж болох юм.
  81. 81. Бизнесийн үйл ажиллагаа нь аливаа улсын засгийн газар, компани, хувь хүмүүсийн түвшинд хийгдэх ба тэдгээрийн зорилго ялгаатай байдаг.
  82. 82. Тухайн улсын засгийн газрын хувьд өөрийн улс төр, нийгэм, эдийн засагийн зорилго, зорилтыг хэрэгжүүлж, урт хугацааны ашгийг бий болгох.
  83. 83. Олон улсын бизнесийн үйл ажиллагааны зорилго нь: •Үйлчилгээг өргөтгөх •Нөөц баялгыг олж авах •Нэр төрлийг нэмэгдүүлэх
  84. 84. Зорилгоо хэрэгжүүлэх гол хэрэгсэл нь: •Экспорт •Франчайзингь •Импорт •Гэрээ •Тээвэр •Хөрөнгө оруулалт •Лиценз Энэ бүх үйл ажиллагаанд: маркетинг, менежмент, санхүү нябо, боловсон хүчин, үйлдвэрлэл, үйлчилгээ орно.
  85. 85. Олон улсын бизнест дараах хүчин зүйлс нөлөөлнө. Үүнд: •Газар зүйн орчин •Түүхийн орчин •Улс төрийн орчин •Эрх зүйн орчин •Эдийн засгийн орчин •Соѐлын орчин
  86. 86. Олон улсын бизнесийн хэлбэрүүд: Олон улсын бизнесийн үйл ажиллагаа явуулах компаниуд нэг төрлийн аж ахуйн үйл ажиллагааны хэлбэрийг сонгох хэрэгтэй
  87. 87. Дараах хэлбэрүүд байна. •Бүтээгдэхүүний экспорт, импорт •Үйлчилгээний экспорт, импорт •Аялал жуулчлал, тээвэр •Хилийн чанад дахь үйл ажиллагаа •Цүнхэн доторх хөрөнгө оруулалт – нэг улсаас нөгөө улсад хөрөнгө оруулалт хийх
  88. 88. ТӨСЛИЙН ОЙЛГОЛТ, ТӨСЛИЙН ТӨРӨЛ, ШИНЖ ЧАНАР LOGO
  89. 89. Төсөл гэдэг нь тусгай мэргэжлийн баг, төлөвлөгдсөн хөрөнгөөр, тодорхой хугацаанд нэгэн зорилго бүхий ажлыг хийж гүйцэтгэхийг хэлнэ.
  90. 90. Төсөл нь эхлэл ба төгсгөлтэй байх ба төсөл бүр өөрийн гэсэн давтагдашгүй шинж чанартай.
  91. 91. Төсөл нь 20-р зуунд л шинжлэх ухааны нэгэн салбар болж тогтоогдсон. Төсөл нь санаанаас бий болдог. Санааг олохдоо урьд нь байсан зүйлийг дахин өөрчлөн сайжруулах болон эсвэл бүүр шинээр эрхлэнэ. Гэхдээ шинээр сэтгэж олж авсан санаа бүхэн амьдралд тэр бүр биелдэггүй.
  92. 92. Төсөл гэдэг нь Projectum гэсэн латин үгнээс гаралтай. Нөгөө талаас төсөл гэдэг нь цоо шинэ зүйлийг сэдэх, аливаа үйл ажиллагаа сайжируулах гэсэн 2 хэсэгт хуваагддаг.
  93. 93. 1. Цоо шинэ зүйлийг сэдэх: -Бизнес төлөвлөгөө •Цоо шинэ зүйлийг сэдэж, олох •Хэн ч хийгээгүй зүйлийг хийх •Үр дүнгийг мэдрүүлэх эсвэл хаягдах гэсэн 3 агуулагтай байдаг.
  94. 94. 2. Сайжируулах: - Бизнес төлөвлөгөө •Тухайн бүтээгдхүүн үйлчилгээг шинэчлэн сайжруулах өөрчлөх зорилготой. •Зах зээлийн боломжийг судлах, эрэлтийг тодорхойлох боломжтой.
  95. 95. Төслийн төрөл: •Нийгмийн төсөл: тухайлбал ядуурлыг бууруулах төсөл үүнд хамаарагдана. •Сургалтын төсөл: бүх төрлийн сургалт, боловсон хүчнийг бэлтгэх, давтан сургах, үйл ажиллагаа /жишээлбэл: Соросын сангийн сургалтууд/
  96. 96. •Эдийн засгийн төсөл: бүтээгдэхүүний чанарыг дээшлүүлэх, хөдөлмөрийн бүтээмжийг дээшлүүлэх
  97. 97. •Зохион байгуулалтын төсөл: байгууллагын зохион байгуулалтын бүтцийг сайжруулах /Орон тоог багасгах/
  98. 98. • Шинэчлэлийн төсөл буюу техникийн төсөл: Цоо шинэ зүйлийг бий болгох, шинэ санааг тусгах. Техник технологийг шинэчлэх, арай жижгэвтэр төсөл.
  99. 99. •Хөрөнгө оруулалтын төсөл: тодорхой салбарт шинээр үйлдвэрлэл, үйлчилгээ өргөтгөхөд зориулж дахин нилээд хэмжээний хөрөнгийг төвлөрүүлж оруулах зэргийг багтааж ойлгодог. •Холимог төсөл
  100. 100. Төсөл дотор төрлйн хувьд: •Ердийн •Томоохон хэмжээний гэж төслийг хуваадаг. Ердийн төсөл нь микро Томоохон төсөл нь макро шинж чанартай.
  101. 101. ТӨСЛИЙН САНААГ ХЭРЭГЖҮҮЛЭХ НЬ, ТӨСЛИЙН АЖЛЫН ҮЕ ШАТ LOGO
  102. 102. Аливаа төслийг санаан дээр тулгуурлан хийдэг бөгөөд санаа нь дараах шалгуурыг хангасан байх ѐстой. •Үнэт зүйлс, хэм хэмжээ •Тодорхой шалгуур үзүүүлэлт •Өөрчлөлт шинэчлэлт
  103. 103. Санааны шалгуур үзүүлтийг ерөнхий буюу тусгай гэж 2 ангилдаг. Ерөнхий шалгуурт: •Захиалагчийн хэрэгцээ шаардлаг. •Эдийн засгийн хэрэгцээ шаардлаг. /Гадаад, дотоод/ •Хэрэгжих боломжууд
  104. 104. •Хамрах хүрээ •Уян хатан байдал •Шинэлэг байдал •Үр ашиг •Сонирхогч талуудын шаардлага г.м ерөнхий
  105. 105. Тусгай шалгуурт: •Тухайн төслийн эрэлт хэрэгцээ Хэнд очих вэ? гэсэн үндсэн асуудлууд. Хэрэглэгчийн /үйлчлүүлэгчийн/ нас, хүйс, боловсрол, тухайн улс орны зах заалийн орчин, амьдралын түвшин, эдийн засгийн хөгжил.
  106. 106. Шалгуур үзүүлтийг үнэлэхдээ 5 үнэлгээр үнэлдэг. Шалгуур үзүүлт Хөгжих боломж Хэрэгцээ, шаардлага Хэм хэмжээ Шинэлэг байдал Үр ашиг Технологи сайн байх түвшин Менежментийн Нийгмийн бүтэц, зохион байдал байгуулалт Үр дүн
  107. 107. ТӨСЛИЙН МЭДЭЭ БОЛОВСРУУЛАЛТ, ТӨСЛИЙН САНАЛ LOGO
  108. 108. Төслийг саналыг албан ѐсны хэлбэрт оруулах, төсөл бичихэд анхаарах зүйлс бол төслийг төсөвлөх ивээн тэтгэгчийг хайх, мэдээ материалын үнэн зөв байдлыг анхаарах, локиг дэс дараалал томьѐо тэмдэглэгээний үнэн зөв байдлыг нягталж үзэх хэрэгтэй.
  109. 109. •Төслийн танилцуулга •Төслийн үндэслэл •Төслийг хэрэгжүүлэх салбарын орчины судалгаа
  110. 110. •Төслийн эрсдлийн судалгаа •Хөрөнгө оруулалт •Төслийн хүчин чадал
  111. 111. •Төслийн үйл ажиллагааны төлөвлөлт •Хүний нөөц •Үйлдвэрлэл, үйлчилгээний технологи •Удирдлага зохион байгуулалт •Төслийн ерөнхий дүгнэлт
  112. 112. ТӨСЛИЙГ АЛБАН ЁСНЫ ХЭЛБЭРТ ОРУУЛАХ, ТӨСЛИЙН СУДАЛГАА LOGO
  113. 113. Төслийн саналыг албан ѐсны стратикт оруулах төсөл бичихэд анхаарах зүйл. I. Төслийн төлөвлөх, ивээн тэтгэгчийг хайх зэрэг маш чухал хэсгүүд байдаг бөгөөд эдгээрийн дараа төслиийг албан ѐсны хэлбэрт оруулах нь өргөн цар хүрээтэй асуудал юм.
  114. 114. Төслийг албан ѐсны хэлбэрт оруулхад 2 зүйлийг анхаарах ѐстой. •Мэдээ мэдээллийн үнэн зөв, бодиттой шалгах. •Логик дэс дараалал, томъѐо тэмдэглэлийг нягтлаж үзэх.
  115. 115. II. Төслийг ямар хэл дээр бичихээс шалтгаалан тухайн хэлийг сайн мэддэг хүнээр орчуулна. Төслийн хянах эцсийн үе шат нь төслийг боловсруулсан хүмүүс бүх цуглуулсан баримт бичилгээ эмхлэж цэгцлэхдээ дараах зөвллөмжийг анхаарах хэрэгтэй.
  116. 116. Төслийн судалгаа: Төслийн ажлын үйл явцыг анхаарах ѐстой нэг зүйл бол төслийн судалгаа юм. Судлаачид дэс дараа, систем, тодорхой үр дүн харуулсан байхаар хийх ѐстой.
  117. 117. •Бодит шаардлагад нийцсэн асуудлыг онож тодорхойлох •Түүнийг хийсвэрлэн субектив байдлаас ялгах •Судалгааны гадаад орчинд байгаа бүх өөрчлөлтийг тооцох
  118. 118. •Аливаа эсэргүүцлийг чадвартай байх даван туулах •Мэдээ мэдээллийг хуримтлуулж дүн шинжилгээ хийх
  119. 119. •Судалгаа хийх шалтгаанаа тайлбарлах буюу хэлэлцэх •Дэмжлэг боломжуудыг хайх
  120. 120. ТӨСЛИЙН ТООЦООЛОЛ, ТӨСЛИЙН ЭРСДЭЛ LOGO
  121. 121. Төслийн амьдрах чадварыг тодорхойлохдоо төслийн хувилбаруудыг өртөг зардал, хэрэгжих хугацаа, ашиг гэсэн үзүүлтүүдийг харьцуулах замаар үнэлгээ өгч сонголт хийдэг.
  122. 122. Үүний үндсэн дээр төслийн үр дүнг үйлдвэрлэл үйлчилгээний тогтвортой үйл ажиллагааг хангасан, үнэ нь зардалаа нөхөөд ашигтай ажиллах боломж, зээлийн эргэн төлөлт зэргийг тооцон байдлыг харна.
  123. 123. Төслийн амьдрах чадварыг 2 байдлаар үнэлдэг. •Хөрөнгө оруулалтын үе шатыг өсгөх хэрэгцээ хангах •Төслийн орлогыг тогтворой нэмэгдүүлэх замаар оруулсан хөрөнгийг эргүүлэн төлөх чадвартай үгүйг тодорхойлно.
  124. 124. Төслийн эрсдэл нь нийгмийн, эдийн засгийн, зах зээлийн зүгээс тухайн үйл ажиллагаатай холбогдон гарч болзошгүй аюул саад бэрхшээлийг хэлдэг. Төслийн хамгийн чухал зүйл бол төслийн эрсдлийн сан байгуулах явдал.
  125. 125. Эрсдлийн сан байгуулахдаа эрсдлийн төрөл ангилал, судалгаа г.м хүчин зүйлсүүдийн зайлшгүй мэдэх шаардлагатай. Эрсдлийг дотор нь: •Урьдчилан төсөөлхөд бэрхшээлтэй гадаад эрсдэл
  126. 126. •Зайлшгүй харгалзаж үзэх хэрэгтэй гадаад эрсдэл •Техникийн бус •Даатгалын эрсдэл гэж 4 ангилдаг.
  127. 127. Даатгал нь эрсдлийн зарим хэсгийн даатгах эдийн засгийн хэрэгсэл юм. Даатгалын санг бий болгон даатгалтай обьектод учирсан хохирлыг нөхөн төлөх санхүү эдийн засгийн харилцааны системийг даатгал гэнэ.
  128. 128. ТӨСЛИЙН ТӨЛӨВЛӨЛТ, ТӨСЛИЙН СТРАТЕГИ LOGO
  129. 129. Төслийн төлөвлөлт нь төслийн хөтөлбөрийг нарийвчлах, зорилго зорилттойгоо уялдуулан ажил үүргээ цаг хугацаанд нь биелүүлэх, хүний нөөцөөр хуваарилан хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа юм.
  130. 130. Үйл ажиллагааг төлөвлөхдөө: •Үр дүнгээс нь эхлэх Зорилго – үр дүн – ажиллагаа •Бүр эхнээс нь эхлэн дугаарлаж болно. Зорилго – ажиллагаа – үр дүн
  131. 131. Төлөвлөх үйл ажилгаа дараах 3 үндсэн бүтэцтэй. •Төслийн ажлын графикийг гаргах •Төслийн үйл ажилгааны бүдүүвчийг төсөвлөн зохиох. •Төслийн үйл ажилгааны үр дүнг шнжилж судлах
  132. 132. Төлөвлөлтийг дараах үе шаттайгаар хийх ѐстой •Бололцоо, боломжийг судлах •Зорилго, зориултуудыг тодорхойлох
  133. 133. •Төлөвлөгөөнд урьдчилан тооцоо хийх •Хувилбаруудыг тодорхойлох •Үйл ажиллагааны чиглэлээ сонгох •Туслах төлөвлөгөө боловсруулах
  134. 134. Аливаа төсөл нь Төлөвлөгөө төлөвлөлтөн дээр тулгуурлан цаг хугацааны хязгаар дотор төсвийг зохион тооцоолоно.
  135. 135. Үүнийг бүтээлч ажил гэдэг. Бүтээлч ажлаа хийж байх үед багын гишүүдийн нөөц бололцоо, хүч зэргийн харгалзан хөдөлмөрийн нөөцийг оновчтой хувиарлах нь хамгийн оновчтой.
  136. 136. Төслийн хамгийн чухал тооцоо нь хөрөнгө оруулалтын тооцоо буюу эдийн засгийн үр ашгийн тооцоо байна. Эдийн засгийн үр ашгийн тооцоо нь тухайн төслийн ашиг буюу алдагдлыг харуулдаг.
  137. 137. ТӨСЛИЙГ УДИРДАХ ҮЕИЙН ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТ, УДИРДЛАГА, ХЯНАЛТ БА ЗОХИЦУУЛАЛТ LOGO
  138. 138. Төслийг хэрэгжүүлэх үеийн удирдлагын хэлбэр нь төслийн хугацаа, төслийг захиалагч талын шаардлага болон нөхцөл байдлын үр дагаврууд, төслийн цаашдын чиг хандлага, нөөц хувь зэргээс шалтгаалан удирдлагын зохион байгуулалтын хэлбэр нь өөрчлөгдөх магадлалтай байдаг.
  139. 139. Төслийг хэрэгжүүлэх үеийн удирдлагын хэлбэрийн гол зорилго нь нэгдмэл баг, нэгдмэл удирдлагатай байхад оршино.
  140. 140. Төслий зохион байгуулалтын нөхцөлд төслийн сонголт хийх, түүнийг хэрэгжүүлэх дуусгах хугацааг тогтоох асуудал нь техник, эдийн засаг, нийгэм зэрэг олон шинжлэх ухааны өргөн мэдлэг эзэмшиж байж шийдвэрлэхэд хүрдэг тул төсөлд стратегийн зорилго болон тавигддаг онцлогтой.
  141. 141. Төслийн удирдлагын түвшинд бол шийдвэр гаргахад бэлтгэх замаар түүнийг зохион байгуулалтынн түвшинд буюу төвдөө хүргэж хэрэгжүүлэх шаардлагатай болдог.
  142. 142. Иймээс төв удирдлагын болон төслийн багын хооронд удирдамжийн шинж чанартай мэдээллийг дээрээс доош нь, доороос дээшээгээ гэсэн замаар мэдээллийг хүргэхэд хүрдэг.
  143. 143. Хяналт шалгалт бол төслийн удирдлагын зүгээс тавигдсан зорилго биелэгдэж байгаа эсэх, үйл ажиллагаанд нөлөөлж байгаа хүчин зүйлсийг тодруулах, төлөвлөгдсөн зорилтыг биелүүлэхэд үзүүлж буй хор нөлөө зэрэг асуудлуудыг шийдвэрлэхэд хяналт нь чухал үүрэгтэй байдаг.
  144. 144. Хяналт шалгалт нь төслийн багынханд төслийн биелэлтийн зарим үзүүлэлтүүд зөрчигдөж байвал төлөвлөгөө төслийг дахин боловсруулах боломжийг олгодог.
  145. 145. Төслийг биелүүлэх үйл ажиллагаа нь гадаад, дотоод худалдаанаас эхлээд, цаг хугацаа, өртөг, бусад тоны хэмжүүрүүд зэрэг асуудлууд өөрчлөлтөнд оруулахад хүргэдэг.
  146. 146. Хяналт нь байнгын үйл ажиллагаа байдаг бол үнэлгээ нь үе үе хийгддэг түвшин тогтоох зорилготой үйл ажиллагаа юм.
  147. 147. Хяналт нь шалгуур бүрээр хийгддэг бол үнэлгээ нь ерөнхий дүр зураг гаргах зорилготой байдаг.
  148. 148. Хяналт шалгалтын үр дүнд тухайн төслийн удирдагч буюу төсөлд оролцогчид хариуцлага хүлээдэг бол үнэлгээнд гадны хүмүүс оролцож мэргэжлийн хэсэг бүлэг хүмүүс тухайн төслийн хувьд бодит байдлыг бий болгохыг сануулдаг.
  149. 149. Төсөлд тавих хяналт шалгалт нь 3 төрөлтэй байдаг. •Урьдчилсан хяналт шалгалт •Явцын хяналт шалгалт •Гүйцэтгэлийн хяналт шалгалт зэрэг болно.

×