มุกดารหาร

1,681 views

Published on

สถานที่ท่องเที่ยว

Published in: Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,681
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
20
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

มุกดารหาร

  1. 1. จังหวัดมุกดาหาร<br />คำขวัญประจำจังหวัด<br />หอแก้วสูงเสียดฟ้า ภูผาเทิบแก่งกะเบา แปดเผ่าชนพื้นเมือง ลือเลื่องมะขามหวานกลองโบราณล้ำเลิศ ถิ่นกำเนิดลำผญา ตระการตาชายโขง เชื่อมโยงอินโดจีน <br />
  2. 2. ต้นไม้และดอกไม้ประจำจังหวัด<br />ต้นไม้ประจำจังหวัดมุกดาหาร<br />ดอกช้างน้าว<br />ต้นช้างน้าว<br />
  3. 3. ตราประจำจังหวัด<br />  ภายในมีปราสาทชื่อ สองนางสถิตย์ ภายในปราสาทองค์กลางมีแก้วมุกดาหารอยู่บนพาน ใต้พานมีผ้าทิพย์รองรับ หน้าผ้าทิพย์มีอักษรไขว้ชื่อย่อจังหวัด ในปราสาทองค์ริมทั้งสองข้าง มีบายศรียนตะลุ่มอันเป็นเครื่องบูชาของชาวอีสาน เบื้องหลังมีพระธาตุพนมซึ่งจังหวัดมุกดาหารแยกมา และเคยอยู่ในอาณาจักรโคตรบูรณ์เดียวกัน มีแนวแม่น้ำโขงอยู่ด้านหลัง ด้านตะวันออก พระอาทิตย์กำลังทอแสงหลังหมู่ก้อนเมฆ 2525 เป็นปีที่ตั้งจังหวัดมุกดาหาร <br />
  4. 4. ประวัติความเป็นมา<br />ในปลายสมัยกรุงศรีอยุธยาทางฝั่งซ้ายของลำน้ำโขงแขวงสวันเขต มีหมู่บ้านชุมชนใหญ่ชื่อบ้านหลวงโพนสิน ซึ่งตั้งอยู่ที่บริเวณพระธาตุอิงฮัง แขวงสวันเขตในปัจจุบัน โดยมีเจ้าจันทรสุริยวงศ์ปกครอง มีบุตรชายชื่อเจ้ากินรี ซึ่งต่อมาได้ข้ามลำน้ำโขงมาฝั่งขวาที่บริเวณปากห้วยมุก สร้างบ้านแปลงเมืองขึ้น ณ ที่นั้น ในปี พ.ศ. 2310 แล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2313 และตั้งชื่อเมืองว่า "มุกดาหาร" อันเกิดจากศุภนิมิตรที่พบเห็นในขณะที่กำลังสร้างเมือง ชาวเมืองทั่วไปเรียกมุกดาหารว่า เมืองมุก <br />
  5. 5. ประวัติความเป็นมา(ต่อ)<br /> ในสมัยพระเจ้าตากสินมหาราช ได้พระราชทานบรรดาศักดิ์ ให้เจ้ากินรีเป็นพระยาจันทรศรีสุราช อุปรชามัณฑาตุราช ดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองคนแรกของเมืองมุกดาหาร เมื่อปี พ.ศ. 2321 <br /> เดิมเมืองมุกดาหารมีฐานะเป็นเมืองขึ้นการปกครองกับมณฑลอุดร ต่อมาเมื่อปี พ.ศ. 2450 มีการปรับปรุงการปกครองมณฑลอุดรเป็นจังหวัด และเมืองมุกดาหารจึงถูกยุบเป็นอำเภอเมืองมุกดาหาร ขึ้นการปกครองกับจังหวัดนครพนม จนกระทั่งปี พ.ศ. 2525 รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดมุกดาหารขึ้นเป็นจังหวัดที่ 73 ของประเทศไทย และเป็นจังหวัดที่ 17 ของภาคอีสาน <br />
  6. 6. การเดินทาง<br /> มุกดาหารอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 642 กิโลเมตร ใช้เส้นทางกรุงเทพฯ-สระบุรี-นครราชสีมา-อ.บ้านไผ่-มหาสารคาม-อ.โพนทอง จ.ร้อยเอ็ด-อ.คำชะอี จ.มุกดาหาร หรือเส้นทางกรุงเทพฯ-สระบุรี-นครราชสีมา (ทางหลวงหมายเลข 2) เลี้ยวขวาเข้าเส้นทางหลวงหมายเลข 207 ที่บ้านวัด ผ่าน อ.ประทาย อ.พุทไธสง อ.พยัคฆภูมิพิสัย –อ.เกษตรวิสัย-อ.สุวรรณภูมิ แล้วแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 2169 ผ่านทรายมูล อ.กุดชุม อ.เลิงนกทา แยกซ้ายเข้าทางหลวงหมายเลข 212 ผ่านอำเภอนิคมคำสร้อย สู่ จ.มุกดาหาร <br />
  7. 7.
  8. 8. ที่ตั้งและอาณาเขต<br />ทิศเหนือ ติดต่อกับอำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร และอำเภอนาแก จังหวัดนครพนมทิศใต้ ติดต่อกับอำเภอเลิงนกทา จังหวัดยโสธร อำเภอชานุมาน จังหวัดอำนาจเจริญ และ อำเภอหนองพอก อำเภอโพนทอง จังหวัดร้อยเอ็ด ทิศตะวันออก ติดต่อกับแขวงสวันเขตสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว โดยมีแม่น้ำโขงเป็นเส้นกั้นพรมแดนทิศตะวันตก ติดต่อกับอำเภอกุฉินารายณ์ อำเภอเขาวง จังหวัดกาฬสินธุ์<br /> มุกดาหารมีพื้นที่ทั้งหมด 4,339.83 ตารางกิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอคำชะอี อำเภอนิคมคำสร้อย อำเภอดอนตาล อำเภอดงหลวง อำเภอหว้านใหญ่ และอำเภอหนองสูง <br />
  9. 9. ศูนย์พัฒนาฝีมือแรงงานจังหวัดมุกดาหาร<br />เป็นหน่วยงานราชการส่วนกลางที่ตั้งอยู่ในภูมิภาค สังกัดกรมพัฒนาฝีมือแรงงาน กระทรวงแรงงาน<br />การฝึกอบรมฝีมือแรงงาน เป็นการฝึกอาชีพในสาขาช่าง และสาขาที่ไม่ใช่ช่าง และช่วยยกระดับรายได้ดีขึ้น<br />วัตถุประสงค์การพัฒนาฝีมือแรงงาน <br />  ฝึกอาชีพและพัฒนาฝีมือแรงงานให้แก่ประชาชนวัยแรงงานเพื่อเตรียมเข้าสู่ตลาดแรงงาน <br />  พัฒนาฝีมือแรงงานให้มีระดับสูงขึ้นและทันกับเทคโนโลยีสมัยใหม่ <br />  พัฒนาฝีมือแรงงานให้ตรงตามความต้องการของตลาดแรงงานละความต้องการของท้องถิ่น <br />  ส่งเสริมสนับสนุนให้ธุรกิจอุตสาหกรรมมีส่วนร่วมในการพัฒนาฝีมือแรงงาน <br />  ดำเนินการทดสอบมาตรฐานฝีมือแรงงาน และการแข่งขันแรงงาน เพื่อสร้างโอกาสความก้าวหน้าในอาชีพช่าง <br /> ส่งเสริมการพัฒนาบุคลากรของหน่วยงานเพื่อพัฒนาองค์กร<br />แหล่งสารสนเทศสถาบันและแหล่งเรียนรู้<br />
  10. 10. ศูนย์วัฒนธรรมจังหวัดมุกดาหาร<br />ที่อยู่<br />โรงเรียนมุกดาหาร <br />อำเภอเมืองมุกดาหาร <br />จังหวัดมุกดาหาร ๔๙๐๐๒<br />กิจกรรมที่ดำเนินการ๑.จัดแสดงวัสดุ อุปกรณ์ และวิถีชีวิตศิลปะพื้นบ้าน๒.เป็นแหล่งค้นคว้าทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมภูมิปัญญาในท้องถิ่น<br />แหล่งสารสนเทศประเภทสถาบันและแหล่งเรียนรู้(ต่อ)<br />
  11. 11. หอแก้วมุกดาหาร<br />หอแก้วมุกดาหาร ตั้งอยู่บนถนนมุกดาหาร - ดอนตาล <br />ห่างจากอำเภอเมือง 2 กม. สร้างขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ<br />พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ในวโรกาสทรงครองราชย์ครบ50ปี<br /> มีพื้นที่ประมาณ 3ไร่ ส่วนฐานของหอมีลักษณะเป็นอาคาร 2 ชั้น ทรง 9เหลี่ยม ชั้น 1จัดแสดงเครื่องมือเครื่องใช้ในการดำรงชีวิตของชาวบ้าน ชั้น 2เป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติเมืองมุกดาหารวัตถุโบราณล้ำค่าของแผ่นดิน ภาพถ่ายเก่า ตลอดจนเครื่องแต่งกายชาวไทยมุกดาหารทั้ง 8เผ่า ชั้น 6 เป็นหอชมทัศนียภาพรอบเมืองมุกดาหารและแขวงสะหวันนะเขต สปป.ลาว ชั้น 7เป็นที่ประดิษฐานพระพุทธนวมิ่งมงคลมุกดาหารและพระประจำวันเกิดให้ประชาชนได้สักการะ หอแก้วมุกดาหารเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00น. -18.00น. บัตรเข้าชมคนละ 20บาท<br />แหล่งสารสนเทศประเภทสถาบันและแหล่งเรียนรู้(ต่อ)<br />
  12. 12. แหล่งสารสนเทศสถานที่<br />แหล่งท่องเที่ยว<br />          วัดมโนภิรมย์ เป็นวัดเก่าแก่ มีวิหารที่สร้างแบบสถาปัตยกรรมล้านช้าง มีซุ้มประตูลายปูนปั้น หน้าต่างทำด้วยลูกดิ่ง หน้าบันเป็นไม้แกะสลักลายนูนต่ำที่งดงาม หาดูได้ยาก ภายในวิหารยังมีช้างงาดำและสลักเป็นพระพุทธเจ้าแปดองค์ และพระองค์แสนพระคู่บ้านคู่เมือง หน้าวัดยังมีหาดทรายที่งดงามเรียกว่าหาดมโนภิรมย์ ตั้งอยู่ที่บ้านชะโนด ตำบลชะโนด<br />
  13. 13. แก่งกะเบา เป็นแก่งหินยาวเหยียดตามลำน้ำโขง บนฝั่งมีลานหินกว้างใหญ่เป็นที่พักผ่อนได้อย่างดี ในฤดูแล้งน้ำลดจนเห็นเกาะแก่งกลางน้ำและหาดทรายสวยกว่าฤดูอื่นๆ อาหารมีชื่อของแก่งกะเบาคือหมูหัน การเดินทางใช้เส้นทางมุกดาหาร-ธาตุพนม(ทางหลวงหมายเลข 212) 20 กม. แยกขวาไปอำเภอหว้านใหญ่อีก 9 กม. จะพบทางแยกไปแก่งกะเบาซึ่งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอไปทางทิศเหนืออีก 8 กม.<br />แหล่งท่องเที่ยว(ต่อ)<br />
  14. 14. อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว<br />เป็นอุทยานที่มีเนื้อที่<br />อยู่บนแนวรอยต่อ 3 จังหวัด คือ <br />อ.นิคมคำสร้อย อ.ดอนตาล จ.มุกดาหาร<br /> อ.เลิงนกทา จ.ยโสธร อ.ชานุมาน และอ.เสนางคนิคม จ.อำนาจเจริญ ประมาณ 145,000 ไร่ สภาพภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นเทือกเขาสลับซับซ้อน ทอดตัวเป็นแนวยาวจากทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ลงสู่ทิศตะวันออกเฉียงใต้ บริเวณอุทยานฯ มีทิวทัศน์ที่สวยงาม ความวิจิตรพิสดารของหินผา มีความเด่นเป็นเอกลักษณ์ของตัวเอง ตลอดจนร่องรอยของการต่อสู้อันเกิดจากความขัดแย้งในอุดมการณ์ทางการเมือง จึงทำให้พื้นที่แห่งนี้มีศักยภาพทางการท่องเที่ยว สถานที่ที่น่าสนใจได้แก่ สระดอกบัว เป็นแอ่งหินและมีน้ำขังตลอดปี<br />แหล่งท่องเที่ยว(ต่อ)<br />
  15. 15. กลองมโหระทึก อยู่ที่ ต.ดอนตาล อ.ดอนตาล อยู่ในวัดมัชฌิมาวาส ซึ่งเป็นที่เก็บรักษากลองมโหระทึกที่ทำจากสำริด นับเป็นกลองมโหระทึกขนาดใหญ่ที่สุดในประเทศไทย หน้ากลองมีลายนูน รูปคล้ายดวงอาทิตย์หรือดวงจันทร์ มีรัศมี 14 แฉก มีประติมากรรมรูปกบประดับทั้ง 4 มุม คาดว่ามีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 5-6 กลองมโหระทึกถือเป็นวัฒนธรรมร่วมของคนในภูมิภาคเอเซียตะวันออกเฉียงใต้ เมื่อ 2,000-3,000 ปี มาแล้ว<br />แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี<br />
  16. 16. ถ้ำฝ่ามือแดง ตั้งอยู่บนภูผาเทิบในเขตพื้นที่ ต.นาสีนวน อ.เมืองมุกดาหาร ลักษณะของถ้ำเป็นเพิงหินยาว กว้าง 3 เมตร ยาว 60 เมตร ภายในฝาผนังถ้ำมีรูปมือประทับอยู่ 10 มือ และรูปคนยืนจำนวน 6 คน เขียนด้วยสีแดง สันนิษฐานว่ามีอายุไม่ต่ำกว่า 5,000 ปี จัดอยู่ในยุคหินเก่า บริเวณหลังถ้ำจะเป็นหินกว้างและอยู่ในระดับที่สามารถมองเห็นทิวทัศน์ได้อย่างสวยงาม<br />แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดี(ต่อ)<br />
  17. 17. งานรวมเผ่าไทยมุกดาหาร<br /> จังหวัด มุกดาหารเป็นเมืองเก่าแก่ มีชาวไทยเผ่าต่างๆ อาศัยอยู่หลายเผ่า อาทิ ผู้ไทย ข่า กะโซ่ กะเลิง แสก ย้อ และกุลา แต่ละเผ่าล้วนแต่มีวิถีชีวิตความเป็นอยู่ที่น่าสนใจ มีเอกลักษณ์และศิลปวัฒนธรรมของตนเอง มุกดาหารยังเป็นแหล่งกำเนิดมะขามหวานพันธุ์ดี ดังนั้น จึงได้มีการจัดงานเพื่ออนุรักษ์สืบสานประเพณีของเผ่าต่างๆ ขึ้นเป็นประจำทุกปี ระหว่างวันที่ 9-15 มกราคม โดยงานจะจัดขึ้นบริเวณหน้าศาลากลางจังหวัด มีกิจกรรมต่างๆมากมาย <br />-แหล่งสารสนเทศที่เป็นเหตุการณ์และประเพณี<br />
  18. 18. งานประเพณีการแข่งเรือ มิตรภาพไทย – ลาว<br />การแข่งเรือของจังหวัดมุกดาหารเป็นประเพณีสืบทอดกันมาแต่โบราณ โดยจัดขึ้นในลำน้ำโขงในช่วงเทศกาลออกพรรษาของทุกปี ในวันขึ้น 13 ค่ำ - 15 ค่ำ เดือน 11 ที่บริเวณเขื่อนริมโขง ถนนสำราญชายโขง ในแต่ละปีจะมีเรือเข้าแข่งขันเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ยังมีการแข่งเรือมิตรภาพไทย-ลาว โดยมีเรือจากสะหวันนะเขต สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวมาร่วมแข่งเป็นประจำทุกปี<br />แหล่งสารสนเทศที่เป็นเหตุการณ์และประเพณี (ต่อ)ฃ<br />
  19. 19. (26 ธค.53) สำนักงานจัดหางานจังหวัดมุกดาหาร จัดงานวันนัดพบแรงงาน ณ บริเวณลานจอดรถ หน้าห้างเทสโก้โลตัส สาขามุกดาหาร เพื่อเป็นการช่วยเหลือผู้ว่างงาน ผู้ถูกเลิกจ้าง และผู้สำเร็จการศึกษาใหม่ ได้มีโอกาสสมัครงานกับนายจ้างหรือสถานประกอบการ การรับลงทะเบียนผู้ว่างงาน การรับเรื่องร้องทุกข์ของคนหางาน เพื่ออำนวยความสะดวกนายจ้างและผู้หางานไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการเดินทางไปสมัครงานที่ต่างจังหวัด <br />แหล่งสารสนเทศที่เป็นเหตุการณ์และประเพณี (ต่อ)จัดหางานจังหวัดมุกดาหาร จัดงานวันนัดพบแรงงาน<br />
  20. 20. ประเพณีโส้ถั่งบั้ง <br /> ประเพณีโส้ถั่งบั้ง เป็นประเพณีของพวกโซ่ (โส้) การเต้นโส้ถั่งบั้งนี้เป็นการรำในงานศพเพื่อที่จะส่งวิญญาณผู้ตายให้ไปสู่สุคติ การเต้นรำมีทั้งชายและหญิง พวกโซ่เป็นชนเผ่าข่าพวกหนึ่ง ลักษณะผิวคล้ำ มีภาษาเป็นของตนเอง ภาษาที่ใช้คล้ายภาษามอญปนเขมร หมู่บ้านชาวโส้นี้ตั้งอยู่ที่บริเวณอำเภอท่าอุเทน อำเภอนาแก และอำเภอศรีสงคราม <br />แหล่งสารสนเทศที่เป็นเหตุการณ์และประเพณี (ต่อ) <br />
  21. 21. หลวงปู่จาม มหาปุญฺโญ เป็นหนึ่งในอาจาริยาจารย์ ที่ถือเคร่งใน พระธรรมวินัย มั่นคงในพระปรมัตถ์วิปัสสนาจะจารึกไว้ให้ แก่ประชาชนทั่วไป ได้เลื่อมใสศรัทธา ปฏิบัติตามธรรมคำสั่งสอนของท่านจนถึงปัจจุบัน<br />-แหล่งสารสนเทศที่เป็นบุคคล<br />
  22. 22. จอมพลสฤษดิ์ธนะรัชต์ อายุได้ 3 ขวบ คุณแม่จันทิพย์ คุณแม่ของ<br /> จอมพลสฤษดิ์ซึ่งได้จากเมืองมุกดาหารบ้านเกิดของท่านมาร่วม 10 ปีกว่าและขาดการติดต่อกับมารดาของท่านสฤษดิ์ธนะรัชต์<br /> ซึ่งอายุได้ 7 ขวบได้ไปเล่าเรียนหนังสือ ที่กรุงเทพฯ ที่โรงเรียนวัดมหรรณพารามเป็นโรงเรียนแห่งแรก ต่อมาได้เข้าเรียนในโรงเรียนนายร้อยทหารบกชั้นประถม, โรงเรียนนายร้อยทหารบกชั้นมัธยมตามหลักสูตรในสมัยนั้น ในชีวิตราชการของท่านเคยออกศึกสงครามในยุทธภูมิป้องกันอริราชศัตรเพื่อชาติบ้านเมืองหลายครั้ง หลายหน<br />แหล่งสารสนเทศที่เป็นบุคคล(ต่อ)<br />
  23. 23. พระยาศศิวงษ์ประวัติ  (เมฆ จันทรสาขา)  <br />เกิดเมื่อปี พ.ศ.๒๓๘๘ บรรพบุรุษของท่าน<br />เป็นเจ้าเมืองมุกดาหาร ถึงสามคน บิดาของท่าน<br />เป็นบุตรเจ้าเมืองในลำดับที่สาม                ท่านเริ่มเข้ารับราชการเป็นกรมการเมืองชั้นผู้น้อย ได้รับหมายตั้งเป็นท้าวสุวรรณสาร จนถึงปี พ.ศ.๒๔๒๒ ได้รับโปรดเกล้า ฯ ให้เป็นราชบุตรเมืองมุกดาหาร เป็นผู้คุมกำลังเมืองมุกดาหารไปรักษาด่านทางป้องกันทัพญวน ซึ่งพ่ายแพ้แก่ฝรั่งเศส และหลบเข้ามาซ่อนตัวอยู่ในเขตเมืองวัง เมืองเซโปน ชายแดนเมืองมุกดาหาร ติดต่อกับชายแดนเวียดนาม เมื่อปี พ.ศ.๒๔๒๕  เคยเป็นนายกองคุมกำลังเมืองมุกดาหารไปปราบฮ่อ ที่ทุ่งเชียงคำ (ทุ่งไหหิน)  จนได้รับพระราชทาน เหรียญปราบฮ่อ เคยคุมกำลังเมืองมุกดาหาร ไปต่อสู้กับกำลังฝ่ายฝรั่งเศส ที่ยกมายึดเอาดินแดนทางฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง (ดินแดนลาวปัจจุบัน)  เมื่อปี พ.ศ.๒๔๓๖<br />แหล่งสารสนเทศที่เป็นบุคคล(ต่อ)<br />
  24. 24. http://www.mukdahan.go.th<br />เว็บประจำจังหวัดมุกดาหาร<br />http://www.mdh.obec.go.th/web/<br />เว็บไซต์สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร<br />http://www.fisheries.go.th<br />สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดมุกดาหาร<br />http://lib.mukcc.ac.th<br />วิทยาลัยมุกดาหาร<br />http://mukdahan.nfe.go.th<br />ห้องสมุดประชาชนมุกดาหาร<br />http://www.mukdahan.police.go.th<br />ตำรวจภูธรจังหวัดมุกดาหาร<br />แหล่งสารสนเทศที่เป็นเว็บไซต์<br />
  25. 25. คำถาม<br />รัฐบาลได้ออกพระราชบัญญัติจัดตั้งจังหวัดมุกดาหารขึ้นเป็นจังหวัดใน ปี พ.ศ. ใด<br />ก. 2522 ข. 2523<br /> ค. 2524 ง. 2525<br />2. ดอกไม้ประจำจังหวัดมุกดาหารคือดอกอะไร<br /> ก. ดอกกุหลาบ ข. ดอกจำปี<br /> ค. ดอกช้างน้าว ง. ดอกพุทธรักษา <br />
  26. 26. 3.  วัดมโนภิรมย์เป็นสารสนเทศประเภทใด<br /> ก. สถาบัน ข. สถานที่<br /> ค. บุคคล ง. เหตุการณ์<br />4.แหล่งสารสนเทศชนิดใดคือแหล่งสารสนเทศประเภทเหตุการณ์ของจังหวัดมุกดาหาร<br /> ก. งานเทศมหาชาติ ข. งานบุญบั้งไฟ<br />ค. งานรวมเผ่าไทย ค. งานแห่เทียนพรรษา<br />5.แหล่งสารสนเททศประเภทบุคคลของจังหวัดมุกดาหารคือใคร<br /> ก.หลวงปู่จาม มหาปุญฺโญข. หลวงพ่อคูณ ปุริสุทโธ<br /> ค. หลวงตามหาบัว ง. หลวงปู่เณรคำ<br />
  27. 27. บรรณานุกรม<br />ดวงจำปา. มุกดาหารอัญมณีชายฝั่งโขง. กรุงเทพฯ : แสงปัญญาเลิศ, 2542.<br />ธรรมศักดิ์ พึ่งตนเพียร. มุกแม่น้ำโขง. กรุงเทพฯ : ยูโรปา เพรส, 2548.<br />สมัย สุทธิธรรม. มุดาหาร. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2545.<br />สุรจิตต์จันทรสาขา. เมืองมุกดาหาร. มุกดาหาร : สำนักงานจังหวัดมุกดาหาร, 2543.<br />

×