Akciğer Grafisi değerlendirilmesi

146,190 views

Published on

Antalya Tabip Odası Hizmet İçi eğitim semineri

6 Comments
86 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
146,190
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1,182
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
6
Likes
86
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Akciğer Grafisi değerlendirilmesi

  1. 1. AKCİĞER GRAFİSİNİ DEĞERLENDİRME Prof.Dr. Gökhan ARSLAN Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji Anabilim Dalı
  2. 2. Akciğer Grafisi nedir? <ul><li>Tek Cevap vardır; </li></ul><ul><li>GÖLGE (süperpozisyon) </li></ul>
  3. 3. AC Grafisi : Süperpozisyon
  4. 4. demir Baryum sülfat kemik kas KC ( örn ) yağ hava X-ray film i <ul><li>4 Temel Radyografik dansite </li></ul><ul><ul><li>- Kemik (Beyaz) </li></ul></ul><ul><ul><li>- Yumuşak doku/Su </li></ul></ul><ul><ul><li>- Yağ </li></ul></ul><ul><ul><li>- Hava (Siyah) </li></ul></ul>Radio grafik D ansite
  5. 5. Akciğer Anatomisi <ul><li>Loblar fissürlerle ayrılır </li></ul><ul><li>Sağ </li></ul><ul><ul><li>Üst lob </li></ul></ul><ul><ul><li>Orta Lob </li></ul></ul><ul><ul><li>Alt Lob </li></ul></ul><ul><li>Sol </li></ul><ul><ul><li>Üst Lob ( lingula dahil ) </li></ul></ul><ul><ul><li>Alt Lob </li></ul></ul>
  6. 11. Fiss ü r ler
  7. 12. Önemli anatomik komşuluklar Sğ AL Sğ OL Sol AL Lingula Sol AL
  8. 13. RUL RML UL LL RML or lingula Önemli anatomik komşuluklar
  9. 16. Normal bronkus
  10. 18. Diafragma <ul><li>Kendine özgü konturu </li></ul><ul><li>Sağ daha yüksek </li></ul><ul><li>Kostodiafragmatik ve kardiyofrenik sinüsler </li></ul>
  11. 20. Normal keskin KD sinüsler
  12. 21. Hangisi sağ hangisi sol hemidiafragma ? Kim bilecek bakalım?
  13. 22. Retrosternal mesafe Retrokardiak mesafe Vertebra üzerinde dereceli artan lüsensi
  14. 23. KALP <ul><li>Kardiotorasik oran %50den az </li></ul><ul><ul><li>KTO için en geniş toraks lateral uzunluk </li></ul></ul><ul><li>Kalbin 1/3 sağda 2/3 ü sol tarafta yerleşimli </li></ul>
  15. 24. Akciğer grafisi Pozisyonlar
  16. 25. Akciğer grafisi: pozisyonlar <ul><li>PA (posteroanterior) </li></ul><ul><li>AP (anteroposterior) </li></ul><ul><li>Lateral </li></ul><ul><li>Dekubitus </li></ul><ul><li>Apikal </li></ul><ul><li>Ekspiryum </li></ul>
  17. 26. <ul><li>Ensık yapılan görüntüleme prosedürü </li></ul><ul><li>Standart olan PA ve sol lateral grafi </li></ul><ul><ul><li>Oblik………........…şüpheli nodül </li></ul></ul><ul><ul><li>Lordotik…………..apikal ve orta lob hastalığı </li></ul></ul><ul><ul><li>Ekspirasyon...…….hava hapsi, pnmtx </li></ul></ul><ul><ul><li>Lateral dekubutis...plevral effüzyon, pnmtx </li></ul></ul>ENDİKASYONLAR
  18. 27. Hatırlatma ! <ul><li>Rutin 2 yönlü akciğer grafisi </li></ul><ul><ul><li>PA ve sol lateral </li></ul></ul><ul><li>Dekubitus grafisi </li></ul><ul><ul><li>Hangi tarafa yatarsa o taraf söylenir </li></ul></ul><ul><li>Apikal grafi </li></ul><ul><ul><li>Apikolordotik tekniğin adıdır </li></ul></ul>
  19. 28. Değerlendirmeye Başlangıç <ul><li>Tanımlama </li></ul><ul><ul><li>Doğru hasta </li></ul></ul><ul><ul><li>Doğru gün ve saat </li></ul></ul><ul><ul><li>Doğru tetkik </li></ul></ul><ul><li>Eski filmler var mı? </li></ul><ul><li>Her zaman bu yolu takip edin ! </li></ul><ul><ul><li>Zaman kazandırır </li></ul></ul><ul><ul><li>Hayati önemi vardır </li></ul></ul>
  20. 29. Soru Direkt film dosyasına bakarak en son kimin kullandığını nasıl söylersiniz? <ul><li>PA ve Lateral filmler tarih sırasında </li></ul><ul><ul><li>Radyolog </li></ul></ul><ul><li>PA filmler tarih sırasında lateral filmler tarih sırası olmadan arkaya konmuş </li></ul><ul><ul><li>Dahiliyeci </li></ul></ul><ul><li>Tüm filmler karışık tarih sırasında </li></ul><ul><ul><li>Cerrah </li></ul></ul><ul><li>Filmlerin yarısı kayıp </li></ul><ul><ul><li>Ortopedist </li></ul></ul>
  21. 30. Teknik olarak yeterli film <ul><li>P enetrasyon </li></ul><ul><li>İ nspirasyon </li></ul><ul><li>R otasyon </li></ul><ul><li>A ngulasyon </li></ul>
  22. 31. PENETRASYON Kalp gölgesi arkasında torasik vertabraların seçilebilmesi gerekir .
  23. 32. Penetra sy on Hangisi uygun?
  24. 33. İyi penetrasyon yoksa ne olur? Eğer film iyi penetre değilse sol hemidiafragma (ve sol akciğer bazali) iyi görüntülenemez. Akciğer işaretleri olduğundan daha belirgin hale gelir.
  25. 34. Fazla ekspojur normal ekspojur az ekspojur
  26. 35. İNSPİRASYON <ul><li>İyi bir inspiryumda yaklaşık 10 arka kosta izlenebilir. </li></ul><ul><li>Çoğu hastanede yatanlarda 9 arka kosta yeterli inspiryumu gösterir. </li></ul>
  27. 36. Ön ve arka kostalar Posterior kostalar en iyi görünenlerdir. Az yada çok horizantal seyirlidir.
  28. 37. Ön ve arka kostalar Anterior kostalar görülmesi daha zordur. Ayağa doğru 45 derecelik açıyla seyirlidir.
  29. 38. 8 Nefes darlığı 8 Tekrar film
  30. 39. Kötü insipiryumda ne olur? Kötü inspiryumda akciğer işaretleri kalabalıklaşır ve hastada hava yolu hastalığı varmış gibi görünüm verir.
  31. 40. Ekspirasyon <ul><li>Kalp normalden büyük </li></ul><ul><li>Mediasten geniş </li></ul><ul><li>Pulmoner vaskülarite belirgin </li></ul>
  32. 41. AYNI HASTA !! Yetersiz inspiryum Yeterli inspiryum
  33. 42. ROTASYON Eğer vertebra spinöz prosesleri her iki klavikulanın medial uçlarından eşit mesafede uzaksa rotasyon yoktur.
  34. 45. Eğer spinöz proses sağ klavikulaya yakın ise hasta kendi sol tarafına dönmüştür . Eğer spinöz proses sol klavikulaya yakın ise hasta kendi sağ tarafına dönmüştür .
  35. 46. Belirgin rotasyon varsa ne olur? Belirgin rotasyon filmden uzak taraftaki pulmoner arterlerin daha büyük görüntülenmesine neden olabilir.
  36. 47. Kalp Boyutuna Dönüklüğün Etkisi
  37. 48. ANGULASYON <ul><li>Eğer x ışın demeti hasta başına doğru açılanmışsa böyle elde edilen filme apikal-lordotik film denir. </li></ul><ul><li>Anterior yapılar (örneğin klavikula) posterior yapılardan daha yükseğe yerleşmiş görülür. </li></ul>
  38. 49. Angulasyon olursa ne olur? Apikal-lordotik Aynı hasta lordotik değil Apikal lordotik filmde (ışın kafaya doğru açılı) anormal şekilli kalp görünümüne neden olur ve sol hemidiafragmanın keskin görünümde silinme yaratır .
  39. 50. lordoti k k ifotik
  40. 51. Mediastinal kontura etkisi
  41. 52. Kardiomegali var mı ? Mediasten geniş mi? Aynı hastanın 1 ay içindeki filmleri
  42. 53. POZİSYONLARIN ETKİSİ <ul><li>PA yada AP pozisyon farkı </li></ul><ul><li>Ayakta yada supin pozisyon farkı </li></ul>
  43. 54. AP ve PA: Büyütmenin etkisi <ul><li>PA filmde kalp filme daha yakındır ve daha az büyütme olur. </li></ul><ul><ul><li>Standart akciğer filmi PA’ dır. </li></ul></ul><ul><li>AP filmde kalp filme daha uzaktır ve daha fazla büyütme olur. </li></ul><ul><ul><li>Portabl filmler hemen daima AP olur. </li></ul></ul>
  44. 55. Portable ( AP or Antero-posterior) F ilm X ışını
  45. 56. PA (Postero-anterior) F ilm X ışını
  46. 57. AP ve PA: Büyütmenin etkisi AP film kalbi olduğundan daha büyük gösteriyor. Aynı hasta 1 saat sonra……
  47. 58. PA AP
  48. 59. ayakta supin
  49. 60. ÖNEMLİ NOKTALAR <ul><li>Film kalitesini incelemek için; </li></ul><ul><ul><li>Penetrasyon ; kalp arkasında vertebraları gör. </li></ul></ul><ul><ul><li>İnspirasyon ; en az 9 arka kosta gör. </li></ul></ul><ul><ul><li>Rotasyon ; klavikulalar arasındaki spinöz prosese bak. </li></ul></ul><ul><ul><li>Angulasyon ; 3ncü kosta üzerinde klavikula gör. </li></ul></ul>
  50. 61. 9
  51. 62. Özetle ne olur? <ul><li>Penetrasyon yetersiz </li></ul><ul><ul><li>Kalp arkası ve akciğer bazalleri görülmez, BVİ artar. </li></ul></ul><ul><li>İnspirasyon yetersiz </li></ul><ul><ul><li>BVİ artar, KM, mediastinal genişleme </li></ul></ul><ul><li>Rotasyon sorunlu </li></ul><ul><ul><li>Kalp boyutuna etki, PA boyutuna etki, diafragma konturunda silinme </li></ul></ul><ul><li>Angulasyon sorunlu </li></ul><ul><ul><li>Kalp kontura etki, Mediastinal kontura etki, diafragma konturunda silinme </li></ul></ul><ul><li>Pozisyon </li></ul><ul><ul><li>PA: KM </li></ul></ul><ul><ul><li>Supin: mediastinal genişleme </li></ul></ul>
  52. 63. SORUN NEREDE? Mini imtihan
  53. 64. Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon EN BÜYÜK SORUN NEREDE?
  54. 65. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  55. 66. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon yetersiz Angulasyon; Film apikolordotik görünümde; klavikulaların yüksek görünümüne dikkat!!. Rotasyon yada inspirasyonu söylemek imkansız.
  56. 67. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  57. 68. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  58. 69. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? İnspirasyon kötü. Hasta kendi sağ tarafına rotasyon yapmış. Hafif bir penetrasyon sorunu var. Angulasyon yok
  59. 70. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  60. 71. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  61. 72. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Filmde penetrasyon yetersiz. İnspirasyon muhtemelen yeterli. Rotasyon söylenemez. Bir miktar angulasyon sorunu var.
  62. 73. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  63. 74. EN BÜYÜK SORUN NEREDE? Penetrasyon İnspirasyon Rotasyon Angulasyon
  64. 75. En temel sorun rotasyon Hasta belirgin olarak kendi sol tarafına dönmüş. Kendi döndüğü tarafta hemidiafragmanın yüksek görünümüne dikkat edin! EN BÜYÜK SORUN NEREDE?
  65. 76. ELEMENTER LEZYONLAR <ul><li>Konsalidasyon </li></ul><ul><li>Silüet İşareti </li></ul><ul><li>Plevral sıvı </li></ul><ul><li>Pnömotoraks </li></ul>
  66. 77. Konsalidasyon <ul><li>Radyolojik olarak </li></ul><ul><ul><li>Segment yada loba karşılık gelen dansite, </li></ul></ul><ul><ul><li>Hava bronkogramı, </li></ul></ul><ul><ul><li>Akciğerde belirgin volüm kaybı yok. </li></ul></ul>
  67. 79. Hava bronkogramı; intrapulmoner
  68. 81. Siluet işareti <ul><li>En faydalı işaretlerden biri </li></ul><ul><li>Eğer bir intratorasik opasite herhangi bir yapı ile anatomik kontakt halinde ise onun sınırlarını siler. </li></ul><ul><li>Sıklıkla kalp, aorta, göğüs duvarı ve diafragmaya uygulanır. </li></ul><ul><li>Bu bulgunun lokalizasyonu patolojinin anatomik olarak lokalizasyonunu saptamaya yarar. </li></ul>
  69. 84. Sağ orta lob pnömonisi
  70. 86. Sol lingular konsalidasyon
  71. 88. Sağ alt lob atelektazisi
  72. 89. Pnömotoraks <ul><li>Patoloji; Plevral mesafede hava varlığı </li></ul><ul><li>Radyoloji; akciğerin periferik kenarı (visseral plevra) ile göğüs duvarı, diafragma yada mediastinum (pariatal plevra) arasında hava gölgesi varlığı </li></ul>
  73. 95. Tansiyon pnmtx
  74. 96. Plevral sıvı <ul><li>Plevral mesafede sıvı toplanması </li></ul><ul><li>Radyolojik kriterler </li></ul><ul><ul><li>Homojen dansite </li></ul></ul><ul><ul><li>Dansite yerçekimi bağıl alanda olacak </li></ul></ul><ul><ul><li>Siluet bulgusu </li></ul></ul>
  75. 98. Plevral sıvı miktarı <ul><li>Lateral dekubitus…….. 5 cc </li></ul><ul><li>Lateral grafi…………… 75 cc </li></ul><ul><li>PA grafi………………..175 cc </li></ul>
  76. 99. ÖNCE SONRA
  77. 104. TEŞEKKÜRLER Prof.Dr. Gökhan Arslan

×