Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
REPUBLIKA E SHQIPERISE                    GJIMNAZI: “IBRAHIM RUGOVA” KAMEZ                 PUNE PROJEKT          TEMA: MJE...
OBJEKTIVAT:  TE NJIHEMI ME RENDESINE E PERDORIMIT TE MJETEVE STILISTIKE   DHE TE MUND TI PERDORIM ATO NE MENYRE KORREKTE....
Stilistika gjuhesore na hap horizontin per burimet shprehese te gjuhes shqipe, per teknikate ndertimit te teksteve dhe per...
Anafora eshte ajo figure retorike qe ka ne baze perseritjen e nje apo me shume fjaleve nefillim te vargjeve ose thenieve q...
Paronomazia eshte venia prane e fjaleve qe kabe shqiptim pothuajse te njejte:P.sh: Sec u tera, sec u mpaka      Sec u cora...
FIGURAT E KUPTIMITMetonimia : Eshte zevendesimi I nje termi, qe ka me te parin nje lidhje vazhdimesie,.                P.s...
Sinekdoka   Eshte nje figure e kuptimit, qe bazohet ne transferimin e kuptimit nga ne fjale            tek nje tjeter, ne ...
FIGURAT E SHPREHJESMetafora           Tradicionalisht metafora eshte vleresuar si nej krahasim I shkurtuar, pra           ...
c.   Metafora mbiemra: fjale e embel, qiell I qeshur, mjeker e argjendte, lume i rrembyer:                ...dyke nisur ud...
Simboli    Koncepti I simbolit eshte pak a shume I afert me ate te alegorise dhe, ne disa           aspekte, edhe me ate t...
Paralelizmi Shpesh here dukurite natyrore bashkevendosen me ngjarje te jetesFigurativ   njerezore, me te cilat ato kane li...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Projekt letersi

61,331 views

Published on

  • I think you need a perfect and 100% unique academic essays papers have a look once this site i hope you will get valuable papers, ⇒ www.HelpWriting.net ⇐
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • ju lutem komentimin e poezise shatervani i semur
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Projekt letersi

  1. 1. REPUBLIKA E SHQIPERISE GJIMNAZI: “IBRAHIM RUGOVA” KAMEZ PUNE PROJEKT TEMA: MJETET STILISTIKE DHE NDARJA E TYRE.LENDA: LETERSIKOHEZGJATJA: 6 x 45 MINUTA. 1KLASA: XIIFAZA: I PUNOI: PRANOI:SILVANA NDOJ ELONA BUSHKOLAJ TIRANE 2012
  2. 2. OBJEKTIVAT:  TE NJIHEMI ME RENDESINE E PERDORIMIT TE MJETEVE STILISTIKE DHE TE MUND TI PERDORIM ATO NE MENYRE KORREKTE.  TE ARRIJME TE NJOHIM LLOJET E MJETEVE STILISTIKE DHE PERDORIMIN E TYRE NE TE GJITHA LLOJET E TEKSTEVE LETRARE.  TE ZGJEROJME NJOHURITE PERRETH MJETEVE STILISTIKE DUKE E TRAJTUAR TEMEN ME NE HOLLESI ME INFORMACIONE DHE SHEMBUJ KONKRETE.SYNOJME:  TE NJOHIM DHE PERVETESOJME LLOJET KRYESORE TE MJETEVE STILISTIKE.  TE JEMI TE AFTE TI PERDORIM ATO SI DHE TE ARRIJME TE EVIDENTOJME E TE PERCAKTOJME LLOJET E SAKTA TE TYRE NE NJE TEKST LETRAT.BURIMET:  INTERNETI  CELESI I GJUHES SHQIPE  TEKSTI SHKOLLOR LETERSIA 11.
  3. 3. Stilistika gjuhesore na hap horizontin per burimet shprehese te gjuhes shqipe, per teknikate ndertimit te teksteve dhe per mundesite e pashtershme qe ligjerata jone te jete edhe nepershtatje me qellimin e rrethanat , edhe terheqese, e goditue dhe e bukur, kur duhet.Stili: Ne fushen e letrave stili eshte nje menyre e vecante e perdorimit te gjuhes qeshfaqet:  si vecanti mbizoteruese ne vepra te autoreve te ndryshem brenda nje periudhe letrare  si vecanti mbizoteruese e menyres se te shkruarit.FIGURAT E SINTAKSES POETIKEElipsi eshte figura qe nenkupton e liminimin e disa elementeve te nje fraze.P.sh: “Fshati per karshi me kisha, me varre rrotull ca shtepi te vogela fare”.Asindeti eshte nje figure e tipit sintaksor, qe eliminon qellimshem lidhezat midis dy fjaleveore fjalive.P.sh: “Kudo eshte bukuria Ne qiej, ne dhe, ne hene Ne diell, ne Shenje, ne yje Nder lule, nder drite, nder pyj”Enumeracioni eshte figure retorike qe nenkupton grupimin bashkerendues te fjaleve:P.sh: Dhe jemi nen qiellin e nates, nen strehen ku ndizet oxhaku ne rrugen e qete e te gjate, ne turmen plot me veshtrime...Shkallezimi. Objektet e numeruara mund te shkallezohen dhe ne kete rast kemishkallezimin ngjites (klimaks) dhe zbrites (antiklimaks)P.sh: “ O vaj, o kob, o marre, c’turp per ne... (shkallezim ngjites) “ Ne qytetin tone asht nji lagje... e n’ate asht nje kishe. Brenda ne kishe asht nje lypes, ne te cilin jeton nje deshire me jetu (shk. zbrites)
  4. 4. Anafora eshte ajo figure retorike qe ka ne baze perseritjen e nje apo me shume fjaleve nefillim te vargjeve ose thenieve qe vijne njera pas tjetres. Ne gjuhesine e tekstit, anaphorashpjegohet si nej procedim sintaksor qe rimerr me ane te nje peremri, nje element teshfaqur me pare. Ne fjaline: “Pashe Artanin dhe e thirra per t’i dhene ftese”,- e dhe i janeanaforike se perdoren per te rimarre emrin Artan.P.sh: “Ky i thenka tufanit: S’ta kam friken. Ky I thenka rrufese: S’me tremb dot…”Epifora eshte perseritja ne fund te vargheve. Duke qene fund vargu mban ngarkese temadhe emocionale kuptimore, sepse atje vendoset kuptimi kryesor i vargjeve:P.sh: Si s’na u ndane armiqte Te neveritshmit, barbaret-armiqte, agresoret, te dobetit armiqte...Anasjella (inversioni) eshte nje dukuri gjuhesore qe nderton nje strukture sintaksore teanasjelle me ate normale. Me ane te saj vihet ne pah nje element duke i dhene ngjyrimshtese.P.sh: “ I natyres gazmend shihej...”Ose: “ Atje nalt,n’I pac pa Jan prej bore nalt zbardhue…”FIGURAT TINGULLOREAsonanca eshte perseritja e nje zanoreje ose e zanoreve te njejta ne varg ose ne fraze:P.sh: Femija pa nene, si nata pa hene...Konsonanca eshte perseritja e bashketingelloreve te njejta ne varg ose ne fraze:P.sh: Hajt ta theminjeze, Te na behen dyze.Aliteracioni eshte perseritja e tingujve te njejte ne varg ose ne fraze:P.sh: Div-dragoi i Dragobise/ Trim, tribun i vegjelise
  5. 5. Paronomazia eshte venia prane e fjaleve qe kabe shqiptim pothuajse te njejte:P.sh: Sec u tera, sec u mpaka Sec u cora, sec u mplaka.Onomatopeja eshte figure e perseritjes P.sh Oh,qe ka ne baze imitiin e zhurmave e te I gjorizerave te natyres dhe te qenieve te gjalla. Shatervani im, Nepermjet saj sillet atmosfera me te me dhimbjen qe kecilen lidhet kuptimi i pjeses: mbaro dhe shih po s’me vrave dhe mua po ashtu, Kho, kho, khoSHPREHESIA TINGULLORERitmi eshte nderrimi i mheteve tingullore te njejta ne largesi te njejta te krahasueshme.Vargjet jane njesite themelore, qe behen te krahasueshme per ta vene ne dukje ritmin.Per kete arsye vargjet shkruhen njeri nen tjetrin, qe te verehet paralelizmi ndermejt tyre.Teterrokeshi eshte vargu me i perhapur i kengeve tona popullore dhe me i levruari edhene poezine e shkurar.P.sh: Pa degjo fyellin c’thote Tregon mergimet e shkreta Qahet e zeza bote Me fjaleze te verteta.Dhjeterrokeshi eshte vargu me i gjate popullor dhe eshte perdorur posacerisht ne eposine kreshnikeve.P.sh: T’madhe britka Sokol Halili...Vargjet e lira quhen keshtu, sepse jane te cliruara nga metri I njejte, nga ritmi I rregulltdhe rima. Intonacioni i tyre afrohet me intonacionin e te folurit me ngarkese emocionaleP.sh: Tani shiu godet me shkelma xhamave Atje qielli I zi si negative I nje shkretetire Llora..
  6. 6. FIGURAT E KUPTIMITMetonimia : Eshte zevendesimi I nje termi, qe ka me te parin nje lidhje vazhdimesie,. P.sh nese themi “e fiton buken me djersen e ballit” ne te vertete kuptojme “me punen qe shkakton djerse” (marrje e rezultatit per shkakun). Disa shembuj: 1. Shkaku ne vend te pasojes: “Me mbajne gjalle krahet e mua” ; “Vera i perveloi te vonat” 2. Pasoja ne vend te shkakut: “Ndertojme me djersen e ballit” etj. 3. Autori ne vend te vepres: “Merre Naimin, ta solla” ; “Po lexoja Kadare” 4. Mjeti ne vend te punes qe ben: “Me pushke e me pene luftuan rilindesit”. 5. Abstraktja ne vend te konkretes: “ Te denohet tradhetia” 6. Konkretja ne vend te abstraktes: “I ka hyre lepuri ne bark” ; “T’u thafte gjuha, more beu yne!” 7. Shenja per sendin e shenjuar: “Fjalimi i kurores” ; “Urdher i froniy mbreteror” 8. Koha ne vend te njerezve qe jetuan ne te: “ Shek. XX, shek. I ri dhe i drejte...” 9. Pronari ne vend te pronesise: “ Skenderbeu e theu Sulltanin”Antonomazia Figure semantike, qe bazohet ne zevendesimin e nje emri te pergjithshem me nje te pervecem, p.sh: hipokrit me nje emer te pervecem Tartuf ose e anasjellta, nje emer te pervecem, me nje karakteristike shume te njohur te personit qe e mbart psh. Sekretari fjorentin per Makiavelin.
  7. 7. Sinekdoka Eshte nje figure e kuptimit, qe bazohet ne transferimin e kuptimit nga ne fjale tek nje tjeter, ne baze te nje raporti sasior. Keshtu sinekdoka perfaqeson: 1. Pjesen per te teren: (Vela per anijen, - “u nis nje vele”) 2. Te teren per pjesen: (“na u prish makina” - rrota) 3. Shumesi per njejesin: (“ketu ka vetem Ded Gjo Lula” - Ded Gjo Luli) 4. Lenda per sendin, I cili eshte bere me ate lende: (“qelqurinat e shtepise” - gotat) 5. Gjinia ne vend te fares se asaj gjinie: (“me kullot gjene e gjalle” - delet) 6. Njejesi per shumesin: (“spanjolli eshte romantik” - spanjollet). 7. Fjala perfshirese, ne vend te fjales tek e cila perfshihet (“qytetin e mbuloi deshperimi”- qytetaret) 8. Vendi per banoret: (“Shqiperia eshte kocke e forte”- shqipetaret)Perifraza Te treguarit e nje personi, sendi a dukurie me ane te nje grupi fjalesh. Perfiraza perdoret edhe ne kuptimin eufemik (zbutes) per te evituar nje shprehje vulgare si ornament stilistik. Nje shprehje e perifrazave jane edhe gjeegjezat. P.sh: “Babai qe eshte ne qiell” (Zoti) ose “Poeti hyjnor” (Dantja) ; “Nje Skenderbe i dyte” (per nje njeri shume trim) ; “Ja Frasheri, ja Dangellia”
  8. 8. FIGURAT E SHPREHJESMetafora Tradicionalisht metafora eshte vleresuar si nej krahasim I shkurtuar, pra tregon nje object qe ka me te parin nje raport ngjashmerie, p.sh: kur themi floke te arte nenkuptojme floke te verdhe si ari. Por ajo eshte me teper se nje krahasim I shkurter. Metaforta perftohet duke e perdorur nej fjale apo nej togfjalesh ne nje lidhje te re, nepermjet te cilit fitojme nje kuptim te figurshem ose nje informacion me te madh kuptimor. a. Metafora emra: vaji I bylbylit, mrizi i zanave, zeri i ndergjegjes: Mu ne mes te gureve lindi nje re manushaqesh (De Rada) O flamur gjak, o flamur shkabe. (Noli) Molla t’keputuna nji deget dy qershia lidhe n’nji rrfane ku fillojne kufijte e geget rrijne dy cika me nji nane. (Mjeda) b. Metafora folje: dielli lind, pylli kendon, me digjet shpirti “Kundrejt kodrave e detit, dita e kalter gezoj vallen e vashave...” (De Rada) “kur shkund guret qaf’ e shpatit mardhur bore, djegur vape mbushe xha selim i bratit dy hejbe me kenge labe.” (D. Agolli) lulete te dinin mike sa te dua ketu do te vinin te qajne me mua. (Cajupi)
  9. 9. c. Metafora mbiemra: fjale e embel, qiell I qeshur, mjeker e argjendte, lume i rrembyer: ...dyke nisur udhetimin mespermes bashke ner Shqiperi Drini plak e i perrallshem po mburon pren Shendaumi (Poradeci) Trimi fjeti i helmuar ne enderr pa deren e saj (De Rada)Alegoria Eshte nje figure e afert me metaforen dhe vleresohet si trajte e zgjeruar e saj. Te alegoria nuk kemi ndryshim te kuptimit te fjaleve, por nje kuptim te thelle e te fshehur prandaj nepermjet saj mund te ndertohet nje poezi apo nje veper e tere. P.sh: poezia e Mjedes “Vaji i bylbylit” eshte nje poezi alegorike. Si shembuj te veprave alegorike mund te permendim: “Komedia Hyjnore” te Dantes. “Skendije e diellit ndaj manushaqes” E Naimit. “Shen Pjetri ne mangall”, “Moisiu ne mal” te Nolit. Nga “Shkendije e diellit ndaj manushaqes”: Manushaqe, bukuroshe Pse s’ngre kryte perpjete Po rri e mpit’ edh’ e qete Pse s’xbukuroh’ e s’shendoshe? Pa shiko lulet’ e tjera Q’u cel’ e u lulezuan, Shih, pa shih c’u xbukuruan I ngjalli perseri vera... Si nje tip i vecante alegorie vleresohen edhe proverbat.
  10. 10. Simboli Koncepti I simbolit eshte pak a shume I afert me ate te alegorise dhe, ne disa aspekte, edhe me ate te metafores. Ne fakt “flaka” eshte nje nga tropet me te perdorura ne poezi qe simbolozon dashurine. Qe nje term konkret te ngrihet ne cilesine e simbolit ne ligjerimin poetik, vihet theksi te cilesia mbizoteruese e tij duke anashkaluar cilesite e tjera. Ne fushen letrare dhe me gjere ne traditen kulturore shume simbole tashme vleresohen konvencionale ose steriotime, p.sh: Bleta pune Qingji embelsi, pafajesi, Krishti Shqiponja fuqi, shqiptar, zoterim, perandori, gjeni Gomari thjeshtesi, mediokritet, budallallek Hiri vdekje, shkaterrim, pleqeri Hekuri durueshmeri, force, paperkulshmeri Ulliri paqe, pafajesi Flutura lehtesi, imoralitet.Krahasimi Krahasimi quhet edhe figure elementare, forma e pare e njohjes, pasi nje send ose nje dukuri na e jep duke e krahasuar me nje send ose dukuri tjeter. Pra, keminje perqasje ose perafrim ndermjet dy imazheve, i kryer me ndihmen e pjesezave: si, nje lloj ashtu si etj. P.sh: “dhambet e bardhe si gurrezit e lumit” (Martesa e Halilit) “po vjen si perllumb i shkruar” (Historia e Skenderbeut) 1. Krahasimi eshte i thjeshte kur perbehet nga nje fjale dhe i zgjatur ose i zgjeruar kur perbehet nga shume fjale. (Buzet si trendafil) 2. Krahasimi i zgjeruar quhet ndryshe edhe similitude.
  11. 11. Paralelizmi Shpesh here dukurite natyrore bashkevendosen me ngjarje te jetesFigurativ njerezore, me te cilat ato kane lidhje ngjashmerie. Ne kete rast kemi perfitimin efigures qe quhet paralelizem figurative. Ne poemen Kenga e Spasme e bales (G. Dara) Mara, personazhi kryesor i drejtohet nje zogu me keto fjale: Zoge, zoge kryezez ti e vetme, une e vetme Mes shkretimit ti vajton, une ketu qaj dite e nate...Personifikimi Personifikimi ndertohet ne baze te fjaleve qe thone kafshet ose sendet e shpirtezuara. Cke flamur qe s’nalon? -Jam semure e po renkoj, Jam goditur binje me brije, Qe kur sollen Italine… (Popullore) Personifikimi eshte nje nga figurat me te perdorura ne krijimtarine popullore.Epiteti Epiteti I zakonshem shprehet me mbiemer dhe ka nje denduri te madhe perdorimi. Ne letersine tradicionale ai eshte perdorur shume dhe ka qene edhe percaktues i stilit te veprave te tilla si: Iliada e Homerit ose Historia e Skenderbeut e N. Frasherit. Ishte Uran Bukuroshi Dhe Tanushi Kordhelare Maneshi shpatullgjere (Historia e Skenderbeut) Keto njihen si epitete tradicionale. Sot letersia moderne perdor epitetin e ri, qe ngrihet mbi epitetin e zakonshem dhe quhet epitet metaforik. P.sh Ishte nje kohe bojehiri Det I helmuar Shpresa te humbura

×