About Open Access


Published on

การจัดทำเอกสารเปิด และ ลัก

Published in: Education
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Total views
On SlideShare
From Embeds
Number of Embeds
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

About Open Access

  1. 1. Open access รองศาสตราจารย์อังสนา ธงไชย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2553
  2. 2. เอกสารเปิดสาธารณะ (Open access-OA)• เป็นแนวคิดเปิดเป็นสาธารณะ เข้าถึงได้อย่างเสรี• ไม่จากัดสิทธิในการใช้ โดยอนุญาตให้ผู้ใช้สามารถกระทาการ เชื่อมโยง คัดลอก ถ่ายโอนไปใช้ ทาการแจกจ่าย การทาสาเนา ทาการดัดแปลง และนาไปใช้เพื่อการค้า ได้โดยไม่ต้องขอ อนุญาต• OA จะเน้นบทความวิจัย/วิชาการในรูปแบบดิจิทัลที่ให้บริการ บนอินเตอร์เน็ต• ปัจจุบัน ครอบคลุม วิทยานิพนธ์ เอกสารการประชุม เอกสาร การสอน รายงาน สิ่งพิมพ์รัฐบาล สื่อโสตทัศนวัสดุ เช่น วิดโอ เพลง ภาพ ี
  3. 3. เอกสารเปิดสาธารณะ (Open access-OA)• OA จะไม่หมายรวมถึง นวนิยาย บทความในนิตยสาร รวมถึง เว็บไซต์ เช่น wikis, blogs ที่เปิดให้เข้าดูได้ เพราะมีรูปแบบที่ เปิดเนื้อหาให้อ่านได้เป็นสาธารณะ แต่ผู้จัดทาจะยังคงความ เป็นเจ้าของเนื้อหาที่ไม่อนุญาตให้นาไปใช้ ยกเว้นมีการแจ้งว่า เป็น OA• แนวคิดเริ่มเกิดในประเทศสหรัฐอเมริกา จากกลุ่มนักวิชาการ สายวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ(Natural sciences) About Open Access http://www.ssoar.info/en/home/about-open-access.html
  4. 4. ที่มา• อิสระจากระบบผูกขาดการจัดพิมพ์บทความ • ลิขสิทธ์ 70 -120 ปี Fair use 10% 30 วินาที • การเผยแพร่ในวงแคบ ราคาเอกสาร/การบอกรับ• เทคโนโลยี อินเทอร์เน็ต• OSS
  5. 5. ความสาคัญของ OAThe primary reason open access is needed is not the serials crisis or the needs of developing countries (public good) but for the sake of research impact Open Access To Ideas Open Access To The Broadest Audience
  6. 6. “Online or Invisible?” (Lawrence 2001) “average of 336% more citations to online articles compared to offline articles published in the same venue”Lawrence, S. (2001) Free online availability substantially increases a papers impact Nature 411 (6837): 521. http://www.neci.nec.com/~lawrence/papers/online-nature01/
  7. 7. Metric• Research that is freely accessible on the web has 25% - 250% greater research impact• PLoS Biology has achieved an impact factor of 14.7 SCImago Journal Rank Journal h-index JIF Info & Mgt 29 2.119 Journal of ASIST 27 1.555 Info Pro & Mgt 27 1.546 J of Doc 23 1.439 Info Research 12 0.870 Lib & Info Sci Res 14 1.059 Int J Info Mgt 18 0.754 Lib Qly 14 0.528 J Info Sci 17 0.852 Lib Trends 14 0.545
  8. 8. Free Documentation Licenses• GNU Free Documentation License - GFDL – This is a license intended for use on copylefted free documentation. It is also suitable for other kinds of useful works (such as textbooks and dictionaries, for instance). Its applicability is not limited to textual works (“books”). WIKI ใช้• Apples Common Documentation License, Version 1.0 – This is a Free Documentation license that is incompatible with the GNU FDL. It is incompatible because Section (2c) says “You add no other terms or conditions to those of this License”, and the GNU FDL has additional terms not accounted for in the Common Documentation License.
  9. 9. • FreeBSD Documentation License This is a permissive non-copyleft free documentation license that is compatible with the GNU FDL. ต้องขออนุญาตก่อนใช้ ใช้กับOSS ได้• The first time that you use the word "FreeBSD" in any medium, you must conspicuously indicate that "the mark FreeBSD is a registered trademark of The FreeBSD Foundation and is used by ______ <<Insert the name of your organization>> with the permission of The FreeBSD Foundation." If you use any of the other Marks in any medium, you must also conspicuously indicate that such Marks are trademarks of The FreeBSD Foundation and are used by ______ <<Insert the name of your organization>> with the permission of The FreeBSD Foundation.
  10. 10. Public domainThese materials are "public property", and available for anyone to usefreely for any purpose. You can do whatever you want with it (mostlygovernment stuff)OpenContent License (OPL)Terms and Conditions for Copying, Distributing, and ModifyingOpen Audio License - EFF Open Audio LicenseCreative Commons Attribution Share-Alike licenseAttribution. You must give the original author credit.Share Alike. If you alter, transform, or build upon this work, you maydistribute the resulting work only under a license identical to this one
  11. 11. a
  12. 12. Open Clip Art Libraryhttp://openclipart.org/
  13. 13. การจัดทา OAGreen OA: Self-Archiving/RepositoriesGold OA: OA journals
  14. 14. การจัดทา OAGreen OA: Self-Archiving/Repositories (1,737) 2.5 million/annual research articles "preprints" "postprints" = e-prints errata/corrigenda 1. Authors Personal Websites 2. Disciplinary Archives 3. Institutional-Unit Archives 4. Institutional Repositories DSpace, EPrints, Fedora http://oad.simmons.edu/oadwiki/Free_and_open-source_repository_software Directory of Open Access Repositories http://www.opendoar.org/find.php
  15. 15. http://www.educause.edu/
  16. 16. http://www.ssoar.info/en/home.html
  17. 17. What is cIRcle?cIRcle is the University of British Columbias digitalrepository for research and teaching materialscreated by the UBC community and its partners.Materials in cIRcle are openly accessible to anyoneon the web, and will be preserved for futuregenerations https://circle.ubc.ca/
  18. 18. http://grou.ps/oercenter/
  19. 19. http://www.prweb.com/releases/2010/01/prweb3523094.htm
  20. 20. Open Encyclopedia• http://www.scholarpedia.org/
  21. 21. การจัดทา OA - OA journalsGold OA: OA journals 5,468 (2,296) journals author fee 450,155 บทความ Open Journal systemsPublic Library of Science-PLoS $1,500 $2,500Biomed Central $ 500 $1,700Springer $3,000 ลดราคาสมาชิก
  22. 22. http://www.oxfordjournals.org/oxfordopen/open_access_titles.html
  23. 23. รายชื่อสานักพิมพ์ที่ร่วมมือในการทา self archive publisher copyright and self-archiving policies
  24. 24. สถานภาพ OAสถาบันที่มีการกาหนดภารกิจเอกสารเปิด 226 TOTAL MANDATESFunder Mandates: 46 NIH Public Access DOE Institute of Education Sciences Howard Hughes medical Institute (HHMI)Institute Mandate: 116 University, Department Harvard Arts and Sciences (2/12/08; unanimous vote of the faculty) Harvard Law School (5/7/08; unanimous vote) Harvard – JFK School of Government (3/09; almost unanimous) Harvard Graduate School of Education (6/09) *Harvard Medical School Research Institute ROARMAP (Registry of OA Repository Mandates) http://www.eprints.org/openaccess/policysignup/
  25. 25. Growth of Open Access Digital Repositories Generated from Directory of Open Access Repositories (OpenDOAR) http://www.opendoar.org/ Generated from Registry of Open Access Repositories (ROAR) http://roar.eprints.org/Both charts generated 23 April 2010
  26. 26. ROAR repository format profile From Registry of Open Access Repositories (ROAR) http://roar.eprints.org/This profile for Australian Research Online repository To access a format profile: Find chosen repository in ROAR, open [Record Details] Format profiles not available for all repositories in ROAR ROAR disclaimer: Full-text formats is based on automatic file-format identification and is prone to errors
  27. 27. สถานภาพปัจจุบัน 1,703 RepositoriesOA Journal = 5,304
  28. 28. สถานภาพปัจจุบัน - ไทย1. Asian Institute of Technology - http://www.ait.asia/ KIDS-D (Knowledge, Imaginary, Discovery, Sharing) http://dl.kids-d.org/2. National Science and Technology Development Agency (NSTDA) (สานักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ) - http://www.nstda.or.th/ NSTDA Knowledge Repository http://stks.or.th/nstdair3. Rajamangala University of Technology Phra Nakhon (มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร) - http://www.rmutp.ac.th/ RMUTP IR (Rajamangala University of Technology Phra Nakhon Intellectual Repository) http://repository.rmutp.ac.th/
  29. 29. การส่งเสริม OAPeter Suber (2007) Universities 791 universities in 46 countries • Faculty • Librarians • Administrators • Students • Other Journals and publishers Foundations Learned societies Governments CitizensWhat you can do to promote open accesshttp://www.earlham.edu/~peters/fos/do.htm
  30. 30. ผู้บริหารกาหนดนโยบาย• กระตุ้นให้คณาจารย์และนักวิจัยนาเข้ารายงานวิจัย บทความวิจัย หรือบทความวิชา ที่ อาจเป็นต้นฉบับ จัดเก็บไว้ในคลังเอกสารเปิดของสถาบัน• การประเมิน การจ้าง ให้ยอมรับเอกสารบทความที่ได้รับการประเมินโดยไม่คานึงถึงถึง ราคา หรือ ต้องเป็นวารสารของสานักพิมพ์• กาหนดให้คณาจารย์ (1) คงสิทธิในเอกสารของตน (2) อาจโอนลิขสิทธ์ แต่ขอคงสิทธืในการเผยแพร่ในบางระดับ
  31. 31. ผู้บริหาร• สนุบสนุนค่าตีพิมพ์ในวารสารเปิด หรือ ตีพิทมพ์บทความแบบเปิด ในวารสารเชิงพาณิชย์• กาหนดนโยบาย ให้ วิทยานิพนธ์ ปริญญานิพนธ์ นาเสนอใน รูปแบบเอกสารเปิด จัดเก็บในคลังเอกเปิด หรือมีความร่วมมือ จัดทาร่วมกันในระดับเครือข่าย• กาหนดให้เอกสารการสัมมนา การประชุมที่จัดโดยสถาบันควร จัดทาเป็นเอกสารเปิด
  32. 32. คณาจารย์• จัดทาเอกสารวิชาการ บทความวิจัย เป็นเอกสารเปิด โดยการนา ลงในวารสารเปอด หรือ ลงในวารสารเชิงพาณิชย์แต่ของคง ลิขสิทธ์ ไว้• นาบทความต้นฉบับลงในคลังเอกสารเปิด โดยขอคงสิทธิจาก สานักพิมพ์• กระตุ้นให้สถาบันจัดทาคลังเอกสารเปิดและวารสารเปิด หากไม่ มีการจัดทาในระดับสถาบัน ให้จัดทาในระดับคณะ หรือ ภาควิชา
  33. 33. คณาจารย์• หากสถาบันที่สังกัดไม่มการจัดทาเอกสารเปิด ควรจัดทาเว็บเพจ ี ทาการเผยแพร่เอกสารของตน• พยายามขอให้วารสารเชิงพาณิชย์เปลี่ยนเป็นวารสาร หรือเปิด โอกาศในการจัดทาบทความเป็นเอกสารเปิด
  34. 34. บรรณารักษ์• จัดให้มีเอกสารเปิดในสถาบันทั้งการจัดทาในรูปแบบวารสาร และ คลังจัดเก็บเอกสารเปิด• จัดให้มีความช่วยเหลือในการนาเข้าเอกสาร ทั้งการจัดทาวารสาร เปิดและคลังจัดเก็บเอกสารแบบเปิด• ควรจัดทาวารสารเปิด• พยายามบอกเลิกรับเป็นสมาชิกฐานข้อมูลที่มีราคาแพงในกรณีมร คลังเกสาร หรือ เอกสารเปิดในสาขาวิชานั้นๆ และทาการ ประชาสัมพันธ์เหตุผลในการเลิกบอกรับ
  35. 35. บรรณารักษ์• ทาการประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับเอกสารเปิด และการจัดทาเอกสาร เปิดของสถาบัน และ แหล่งบริการเอกสารเปิดนอกสถาบัน• ให้ลงรายการวารสารเปิดในรายการทรัพยากรห้องสมุด OPAC• มีโครงการจัดทาเอกสารดิจิทัลสาหรับเกสารที่มีการนาเสนอใน สถาบัน
  36. 36. จะทาอย่างไร? Open Access To Ideas Open Access To The Broadest Audience• เขียนบทความภาษาไทย• ส่งเสริมการจัดทาดัชนีชี้วัดคุณภาพ• MANDATE• OSS Google Flirck Youtube
  37. 37. สาขาวิชาบรรณารักษศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มีการสอนเกี่ยวกับ OA ในกระบวนวิชาต่างๆ ดังนี้ปริญญาตรี – Electronic Publishing – OSS – สัมมนาปริญญาโท – Digital Library – Electronic Publishing – สัมมนา – การค้นคว้าอิสระ วิทยานิพนธ์
  38. 38. OA OSS Start doing now,because it is the right thing to do ขอบคุณค่ะ