Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Euskaltzaindiaren
Hiztegirainoko ibilbidea
2016ko abendua
www.euskaltzaindia....
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Lan hau urrats garrantzitsua da euskararen
normalizazioan eta araugintzan.
Eu...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Koldo Mitxelenaren plana
Lehentasun batzuk jarri zituen:
1. Ortografia
2. Eus...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Koldo Mitxelenaren plana
1968an bertan euskal hitzak euskaraz
deskribatuko zi...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1970-1980
Euskaltzaindiak
Beste batzuek
1970 Batasunaren Kutxa G. Aresti eta ...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1981
Euskaltzaindiak, kezkaturik, hiztegigintzari buruzko
jardunaldi batzuk e...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1983
Euskaltzaindiak Hiztegigintza Batzordea sortu zuen
helburu hauek izango ...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1984
Azkenean lortu dira Koldo Mitxelenaren zuzendaritzapean Orotariko
Euskal...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1987
Mitxelena zendu zen eta handik gutxira OEHren lehen
liburukia argitaratu...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Orotariko Euskal Hiztegiaren Ezaugarriak
www.euskaltzaindia.eus
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
LEF Batzordea
1986-1994
Kudeaketa batzordea: 5 lagun
Osoko batzordea: 23 lagu...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
EEBS-XX. mendeko euskararen corpus
estatistikoa
1987-2000
• XX. mendean euska...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
XX. mendeko euskararen corpus
estatistikoaren kontsulta-orria
www.euskaltzain...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
XX. mendeko corpuseko
kontsulta-adibidea
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Hitz baten erabileraren estatistikak,
aldiaren, euskalkiaren eta testu motare...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1991
Hiztegigintza Batzordeak hurrengo
bost urtetarako plana aurkeztu zion
Eu...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Egitasmoen sekuentzia
Orotariko Euskal Hiztegia XX mendeko corpusa
Hiztegi Ba...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Hiztegi Batuaren lan-fluxua
HBL
euskaltzain
osoak
Iritzi-
emaileak
Arauak
Oha...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Hiztegi Batua
Lehen argitaraldia 2000. urtean egin zen 20.000
formarekin eta ...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Hiztegi Batuaren kontsulta Interneten
www.euskaltzaindia.eus
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.eus
2005
Orotariko Euskal Hiztegiaren azken liburukia,
16.a...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
2009
Bi batzorde ahaldundu sortu ziren: Hiztegi Batukoa eta
Euskaltzaindiaren...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Euskaltzaindiaren Hiztegia
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
Lexikoaren Behatokiaren
corpusa
• 2000. urtetik aurrera argitara
emandako tes...
www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net
1981 Hondarribiko jardunaldia hiztegigintzaz
1983 Hiztegigintza Batzordea sor...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Euskaltzaindiaren hiztegirainoko ibilbidea

400 views

Published on

Euskaltzaindiaren Hiztegia argitaratu arte Akademiak egin dituen urratsak

Published in: Government & Nonprofit
  • Be the first to comment

Euskaltzaindiaren hiztegirainoko ibilbidea

  1. 1. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Euskaltzaindiaren Hiztegirainoko ibilbidea 2016ko abendua www.euskaltzaindia.eus
  2. 2. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Lan hau urrats garrantzitsua da euskararen normalizazioan eta araugintzan. Euskaltzaindiak 2012an Euskaltzaindiaren Hiztegiaren lehen edizioa argitaratu zuen paperean soilik. 2016an bigarren edizioa argitaratu du paperean, eta Interneten jarri du kontsultagai. Euskararen araugintza ez zen hasi 1968 arte, Euskaltzaindiaren helburu nagusia izan arren Akademia 1919an sortu zen unetik beretik. www.euskaltzaindia.eus
  3. 3. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Koldo Mitxelenaren plana Lehentasun batzuk jarri zituen: 1. Ortografia 2. Euskararen hitz zaharren forma zehaztea 3. Hitzak eratzeko eta maileguak egokitzeko legeak aztertzea 4. Izenaren eta aditzaren morfologia lantzea Ohiko ondare lexikaleko 2.000 hitzen forma proposatu zituen www.euskaltzaindia.eus
  4. 4. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Koldo Mitxelenaren plana 1968an bertan euskal hitzak euskaraz deskribatuko zituen hiztegia egiteko jarraitu beharreko irizpideak ere proposatu zituen: 1. Hiztegiak orotarikoa izan behar zuen, hau da, euskalki eta garai guztietako hitzak eduki behar zituen. 2. Hiztun, idazle eta irakurleentzako gida izan behar zuen. 3. Zer aldaera jaso eta zein ez erabaki behar zen; zer egin behar zen arkaismoekin, maileguekin, neologismoekin. 4. Hiztegiak lagundu egin behar zion erabiltzaileari, ona eta ez hain ona bereizten. 5. Historian zehar euskal literaturan erabilitako hitzak sistematikoki bildu behar ziren. www.euskaltzaindia.eus
  5. 5. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1970-1980 Euskaltzaindiak Beste batzuek 1970 Batasunaren Kutxa G. Aresti eta X. Kintana 1972 Ikastola Hiztegia. Gordailu 1974 Idazketa Hiztegia. J. Fernadez Setien, A. Amondarain 1976 Natur Zientziak. Hiztegia. Jakin 1977 Eskola Hiztegia. X. Gereño 1977 Hiztegi teknikoa. L. M. Mujika 1977 Euskal Hiztegi Modernoa. X. Kintana eta beste batzuk 1978 Banka Hiztegia. Zenbait aurrezki-kutxa eta banketxe 1978 Matematika. Hiztegia, hizkera, irakurbidea. M. Zalbide 1979 Fisika Hiztegia. UZEI 1980 Kimika Hiztegia. UZEI 1980 Politika Hiztegia. UZEI 1980 Psikologia Hiztegia. UZEI 1974 Merkatalgo Izendegia 1975 Zortzi urte arteko ikastola hiztegia Hiztegi txiki batzuk: Filatelia, Arkitektura K. Mitxelena: “Orga idien aitzinean jartzen ari dira” www.euskaltzaindia.eus
  6. 6. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1981 Euskaltzaindiak, kezkaturik, hiztegigintzari buruzko jardunaldi batzuk egin zituen. Hauek izan ziren ondorioak: 1. Orotariko Hiztegia eta hiztegi modernoa Euskaltzaindiaren eginkizunak dira. 2. Espezialitateetako hiztegiak egitea ez da Euskaltzaindiaren egitekoa. 3. Euskaltzaindiak begi onez ikusten du beste batzuek, gizabanakoek nahiz taldeek, espezialitateetako hiztegiak lantzea. 4. Euskaltzaindiak Hiztegigintza Batzordea sortzeko premia larria ikusten du. www.euskaltzaindia.eus
  7. 7. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1983 Euskaltzaindiak Hiztegigintza Batzordea sortu zuen helburu hauek izango zituena: 1. Orotariko Euskal Hiztegia egitea. 2. Akademiaren beste hiztegi batzuez arduratzea. 3. Maileguzko hitzak moldatzeko irizpideak lantzea. 4. Hiztegiaren arloko araugintzaz ikertzea. www.euskaltzaindia.eus
  8. 8. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1984 Azkenean lortu dira Koldo Mitxelenaren zuzendaritzapean Orotariko Euskal Hiztegiari ekiteko baliabideak. Hiztegigintza Batzordeak 1984-1996 eperako plana proposatu zuen: www.euskaltzaindia.eus
  9. 9. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1987 Mitxelena zendu zen eta handik gutxira OEHren lehen liburukia argitaratu zen. Zuzendaritza Ibon Sarasolak hartu zuen 1987-2005 OEHren 16 liburukiak argitaratu ziren. 14.000 orrialde 6 milioi testu-hitzeko corpusa www.euskaltzaindia.eus
  10. 10. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Orotariko Euskal Hiztegiaren Ezaugarriak www.euskaltzaindia.eus
  11. 11. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net LEF Batzordea 1986-1994 Kudeaketa batzordea: 5 lagun Osoko batzordea: 23 lagun 1. Maileguak egokitzeko irizpideak. 2. Euskal hitzak eratzeko baliabideak www.euskaltzaindia.eus
  12. 12. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net EEBS-XX. mendeko euskararen corpus estatistikoa 1987-2000 • XX. mendean euskaraz argitaraturiko guztiaren inbentarioa • Eredu estatistikoa • Unibertsoa: > 200 milioi testu-hitz • Hasierako lagina: 2 milioi testu-hitz • Azken lagina: 4.655.300 testu-hitz • Laginketa geruzatua: testu argitaratu zen epea (3), euskalkia (7), testu mota (14) testuaren tamaina (4) • Digitalizatzea + OCR + eskuz zuzentzea • Corpus osoa eskuz lematizatzea www.euskaltzaindia.eus
  13. 13. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net XX. mendeko euskararen corpus estatistikoaren kontsulta-orria www.euskaltzaindia.eus
  14. 14. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net XX. mendeko corpuseko kontsulta-adibidea
  15. 15. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Hitz baten erabileraren estatistikak, aldiaren, euskalkiaren eta testu motaren arabera www.euskaltzaindia.eus
  16. 16. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1991 Hiztegigintza Batzordeak hurrengo bost urtetarako plana aurkeztu zion Euskaltzaindiaren Osoko Bilkurari. Osoko Bilkurak erabaki hauek hartu zituen: 1. Hiztegi Batuko batzordea (lantaldea) sortzea. 2. Euskararen datu-base lexikografikoa sortzea, Orotariko Euskal Hiztegiaren corpusa eta XX. mendekoa batuz. 3. Hiztegi Batua lantzeari ekitea hurrengo bost urtean bukatzeko. www.euskaltzaindia.eus
  17. 17. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Egitasmoen sekuentzia Orotariko Euskal Hiztegia XX mendeko corpusa Hiztegi Batua www.euskaltzaindia.eus
  18. 18. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Hiztegi Batuaren lan-fluxua HBL euskaltzain osoak Iritzi- emaileak Arauak Oharrak + Proposamen onartugabeak HB(2.itz.) UZEI HBL UZEI Euskaltzaindia www.euskaltzaindia.eus
  19. 19. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Hiztegi Batua Lehen argitaraldia 2000. urtean egin zen 20.000 formarekin eta azkena 2015ean 40.000 ingururekin www.euskaltzaindia.eus
  20. 20. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Hiztegi Batuaren kontsulta Interneten www.euskaltzaindia.eus
  21. 21. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.eus 2005 Orotariko Euskal Hiztegiaren azken liburukia, 16.a, argitaratu zenean Euskaltzaindiaren Hiztegia adierak eta adibideak egitasmoari ekin zitzaion
  22. 22. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 2009 Bi batzorde ahaldundu sortu ziren: Hiztegi Batukoa eta Euskaltzaindiaren Hiztegikoa. Helburuak: 1 Hiztegi Batua beste 20.000 formaz hornitzeko lanak (2. itzulia) bizkortzea. 2 Euskaltzaindiaren Hiztegia egiteko lanak gainbegiratzea. Emaitzak: 1 Hiztegi batuaren 2. itzulia 2015ean bukatu zen 2 Euskaltzaindiaren Hiztegiaren 1. argitaraldia 2012an egin zen www.euskaltzaindia.eus
  23. 23. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Euskaltzaindiaren Hiztegia
  24. 24. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net Lexikoaren Behatokiaren corpusa • 2000. urtetik aurrera argitara emandako testuak • Urtero elikatzen da • 50 milioi testu-hitz (2015ean) • Automatikoki lematizatua, etiketatua eta linguistikoki anotatua, nazioarteko estandarren arabera • Euskaltzaindiaren Hiztegia eguneratzeko giltzarria
  25. 25. www.euskaltzaindia.netwww.euskaltzaindia.net 1981 Hondarribiko jardunaldia hiztegigintzaz 1983 Hiztegigintza Batzordea sortzea Hiztegigintza Batzordearen 1984-1996 eperako plana1984 1987 OEHren lehen liburukia argitaratzea eta XX. mendeko corpusa eraikitzen hastea 1986 LEF Batzordea lanean hastea 1991 Hiztegigintza Batzordearen 5 urteko plana. HBB sortzea eta Hiztegi Batua lantzen hastea 1994 LEF Batzordeak bere lana burutzea 2000 XX. mendeko corpusa osatea. Hiztegi Batuaren 1. edizioa 2005 OEHren 16. liburukia argitaratzea. Euskaltzaindiaren Hiztegia lantzen hastea 2008 Lexikoaren Behatokia eraikitzen hastea 2009 Batzorde Ahaldunduak sortzea 2012 Euskaltzaindiaren Hiztegiaren 1. argitaraldia 2015 2016 Hiztegi Batua burutzea Euskaltzaindiaren Hiztegiaren 2. argitaraldia

×