Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Αριστοτέλης εναντίον Γαλιλαίου

2,545 views

Published on

Παρουσίαση στο 2ο ΓΕΛ Χαλανδρίου σε εκδήλωση για το Γαλιλαίο

Published in: Education
  • Be the first to comment

Αριστοτέλης εναντίον Γαλιλαίου

  1. 1. ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ εναντίον ΓΑΛΙΛΑΙΟΥ Ελεύθερη Πτώση ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΡΤΖΙΜΕΚΗΣ
  2. 2. Αριστοτέλης • Γαλιλαίος • Ο Αριστοτέλης εκφράζει την αίγλη του Ελληνικού Πνεύματος στο τέλος της Κλασσικής Εποχής • Ο Γαλιλαίος εκφράζει την τόλμη της Επιστημονικής Σκέψης στο τέλος του Μεσαίωνα • Ανάμεσά τους ένα τεράστιο κενόΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  3. 3. ΤΕΛΟΣ
  4. 4. Τέλος • Το Τέλος είναι η κεντρική έννοια της φιλοσοφίας του Αριστοτέλη • Χαρακτηρίζει το σκοπό ύπαρξης που έχουν όλα τα πράγματα στον κόσμο (έμψυχα και άψυχα) • Η δυνατότητα, ενός όντος να μετεξελίσσεται μόνο του από την εν δυνάμει κατάσταση στην εν ενεργεία κατάσταση: ΕντελέχειαΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  5. 5. Φυσική Ακρόασις • Οκτώ τόμοι περιέχουν τις απόψεις του για τα φύσει όντα • Η προσέγγιση είναι από το γενικό φαινόμενο προς το ειδικό • Η Φυσική αντιμετωπίζεται από τον Αριστοτέλη με τρόπο φιλοσοφικό, ο οποίος διαφέρει από τη σημερινή επιστημονική μεθοδολογίαΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  6. 6. Αριστοτελική Φυσική • Όλος ο κόσμος αποτελείται από τέσσερα στοιχεία (ουσίες) • Η κινητήριος δύναμη που συνδέει τα τέσσερα στοιχεία είναι η πεμπτουσία • Σε όλη τη θεώρηση του Αριστοτέλη, η τάξη των πραγμάτων είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του κόσμου και της φύσεωςΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  7. 7. Μεθοδολογία • Ο Αριστοτέλης στηρίζεται ιδιαίτερα στη νοητική εξήγηση των πραγμάτων στη φύση • Δε διεξάγει πειράματα • Δεν εφαρμόζει μαθηματική περιγραφή σε φυσικά φαινόμενα (άλλωστε το μαθηματικό υπόβαθρο που απαιτείται δεν έχει ακόμη αναπτυχθεί)Θεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  8. 8. Η κίνηση φωτιά αέρας νερό γηΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  9. 9. Η κίνηση φωτιά αέρας νερό γηΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  10. 10. Η ελεύθερη πτώση • Η θέληση του βαρύτερου σώματος να επιστρέψει στη φύση του (γη) είναι μεγαλύτερη από ό,τι στο ελαφρύτερο. Άρα: • Τα βαριά σώματα πέφτουν πιο γρήγορα. • Η ταχύτητα της πτώσης είναι ανάλογη της μάζας του σώματος.Θεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  11. 11. Τα ουράνια σώματα • Τα ουράνια σώματα (αστέρες) βρίσκονται ήδη εκεί που πρέπει. • Συνεπώς, δε κινούνται προς τη γη ή αλλού • Οι τροχιές του είναι κατ’ανάγκη τέλειες, άρα κινούνται απόλυτα κυκλικά • Αυτό βρισκόταν σε συμφωνία με τις παρατηρήσεις των μαθητών του Εύδοξου & ΚαλίππουΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  12. 12. Επίπεδη γη ή μήπως όχι; • Παρά την απόκρυψη της συγεκριμένης άποψης για αρκετούς αιώνες, ο Αριστοτέλης δεν πίστευε στην επιπεδότητα της γης • Καθοριστικό ρόλο έπαιξε η παρατήρηση του ουρανού καθώς όποιος μετακινούνταν βορειότερα αντίκρυζε νέα άστρα και άφηνε πίσω του άλλαΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  13. 13. Η ελεύθερη πτώση • Κατά τον Αριστοτέλη: • Η ταχύτητα της πτώσης είναι ανάλογη της μάζας του σώματος. Τα βαριά σώματα πέφτουν πιο γρήγορα • Η ταχύτητα στην ελεύθερη πτώση είναι αντιστρόφως ανάλογη της πυκνότητας του μέσου στο οποίο κινείταιΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  14. 14. Τα βαριά σώματα πέφτουν πιο γρήγορα M2 M1 V2 V1>V2 V1Θεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  15. 15. Τα βαριά σώματα πέφτουν πιο γρήγορα M2 M1 V2 V1>V2 V1 Απορία: Τι γίνεται αν τα δέσω με ένα σκοινί;Θεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  16. 16. Η ταχύτητα στην ελεύθερη πτώση είναι αντιστρόφως ανάλογη της πυκνότητας του μέσου στο οποίο κινείταιΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  17. 17. Βασικά πρόβληματα • Ο Αριστοτέλης δεν μπόρεσε να μελετήσει την κίνηση των σωμάτων ΧΩΡΙΣ αντίσταση • Η ταχύτητα και όχι η επιτάχυνση όπως γνωρίζουμε σήμερα ήταν το σημαντικό μέγεθος για τη θεώρηση του Αριστοτέλη • Αδυναμία κατανόησης της έννοιας του διανύσματοςΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  18. 18. Το βέλοςΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  19. 19. Συνεισφορά • Πέρα από όλα τα υπόλοιπα, ο Πανεπιστήμων Αριστοτέλης: • Ερμήνευσε πολύ σωστά την έννοια του χρόνου • Έθεσε τις βάσεις για τη βαρύτητα • Προέβλεψε το σφαιρικό σχήμα της γης • Καλλιέργησε τα νοητικά πειράματαΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  20. 20. Ο Γαλιλαίος Στο ξεκίνημα της Αναγέννησης, ο Galileo Galilei έκανε το μεγάλο βήμα στη επιστημονική έρευνα • Καθιέρωσε την πειραματική μέθοδο σε συνδυασμό με τη μαθηματική διατύπωση του φαινομένουΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  21. 21. Ο πύργος της Πίζας Ο θρύλος θέλει το Γαλιλαίο να ρίχνει ένα βαρύ κι ένα ελαφρύ σώμα από την κορυφή του πύργου για να ελέγξει την πρόταση του Αριστοτέλη Ο ίδιος δεν το έχει αναφέρει σε κανένα γραπτό του Παρόμοια πειράματα έχουν αναφερθεί νωρίτεραΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  22. 22. Ο πύργος της ΠίζαςΟ Γαλιλαίος συνειδητοποιείότι ο Αριστοτέλης έχει κάνειλάθοςΤο βαρύ και το ελαφρύ σώμαφθάνουν ταυτόχρονα κάτωΥπάρχει σχέση του χρόνου μετην απόσταση; Τι σημαίνειαυτό για την ταχύτητα; Θεοδωρος μερτζιμεκησ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  23. 23. Τα πρώτα πειράματαΟ χρόνος δεν έχει ακόμηακριβή τρόπο για να μετρηθείΟ Γαλιλαίος στρέφεται σεσχετικές μετρήσειςχρησιμοποιώντας την πρώτητου πειραματική συσκεύη: Το κεκλιμμένο επίπεδο Θεοδωρος μερτζιμεκησ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  24. 24. διάστημα-χρόνος Με κλεψύδρες και διαφορετικά κεκλιμμένα επίπεδα, βρίσκει πειραματικά τη σχέση ανάμεσα στο χρόνο και το διάστημα που διανύει ένα σώμα Η σχέση έχει ξεκάθαρη μαθηματική σχέση διάστημα ~ (χρόνος)2 1 2 S = ↵t 2Θεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  25. 25. Επιτάχυνση και βολές Nicolo TartagliaΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  26. 26. Οι καμπύλες της τροχιάς Ο Γαλιλαίος είναι ο πρώτος που συνειδητοποιεί ότι στην κίνηση των σωμάτων μέσα στο βαρυτικό πεδίο υπάρχουν δύο ανεξάρτητες κινήσεις Στον Χ υπάρχει ανεπηρέαστη κίνηση Στον Υ υπάρχει βαρύτηταΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  27. 27. Η αδράνεια Η ομοιόμορφη κίνηση που συνεχίζεται ανεπηρέαστα όταν δεν ασκείται κάποιο εξωτερικό αίτιο μας οδηγεί στην έννοια της αδράνειας Ο Νεύτωνας (Newton) αρκετά χρόνια αργότερα θα το διατυπώσει καθαρά μαθηματικά στον πρώτο νόμο τουΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  28. 28. Η διάνοια του Γαλιλαίου • Η προσφορά του είναι καθοριστική στην Επιστήμη • Θεμελιώνει την πειραματική μέθοδο και σπάει τα στεγανά της εποχής • Δεν προχώρησε περαιτέρω για διάφορους λόγους (απουσία προηγμένων οργάνων μέτρησης, ανώτερων μαθηματικών κοκ), αλλά κυρίως γιατί βρέθηκε απέναντι σε ένα συντηρητικό κατεστημένοΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  29. 29. Τελικό Αποτέλεσμα; • Η μάχη Αριστοτέλη Γαλιλαίου για την Ελεύθερη Πτώση των σωμάτων βρίσκει νικητή το δεύτερο. • Όμως, η συνεισφορά του Αριστοτέλη είναι καθοριστική στην Επιστήμη • Ο Γαλιλαίος στηρίχθηκε σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα γνώση που στην πλειοψηφία τους είχαν προετοιμαστεί και εξελιχθεί από τους αρχαίους έλληνες φιλοσόφουςΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
  30. 30. Πηγές Προτείνω τα παρακάτω: S. Drake, Galileo (Oxford, 1980) J. Bernal, Η επιστήμη στην Ιστορία (Δαίδαλος, 1987) Τα Φυσικά του Αριστοτέλη Περί Ουρανού του Αριστοτέλη Πού θα βρείτε την παρουσίαση: http://v.gd/nuclear και twitter: @tmertziΘεοδωρος μερτζιμεκησΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

×