Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Jeta urbane

1,789 views

Published on

kjkjkjlk

Published in: Design
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Jeta urbane

  1. 1. SOCIOLOGJIA E QYTETIT PERSPEKTIVA KLASIKE NE JETEN URBANE
  2. 2. KOMUNITETI • Pjesmarres ne nderveprimin social te rregullt • Lidhje sociale te perhapura • Identitet i ndare mes tyre • Territor i perbashket • Lidhje e forte emocionale me grupin dhe hapsiren
  3. 3. Kultura Urbane • Çdo kornize sjellje e llojeve te ndryshme te qyteteve dhe zonave urbane, te shkuara dhe te tashme.
  4. 4. Nga Rurale ne Urbane • Temat kyç: Shtrengime Sociale kundrejt Lirise & Komunitetit/Personale kundrejt Mardhenieve Impersonale. • Tönnies: Gemeinschaft/ Geselschaft • Durkheim: Solidariteti Mekanik/Organik • Sorokin & Zimmerman: Botet Rurale & Urbane • Redfield: Shoqeria Folk dhe Shoqeria Urbane
  5. 5. Simmel: ‘Metropolis & Jeta Mendore’ (1903) • Kultura Urbane si kultura e modernizmit: • Simmel pershkruan karakteristika te pergjithshme per jeten urbane, duke studiuar sjelljet ne nivele-mikro • Arsyeja mbi emocionionin • Dominim i vizuales • Llogaritje (Filozofia e Parase) • Rezervimi dhe ‘uni’ privat (liria individuale) • Stimujt nervore • Menyra e jeteses urbane perhapet ne ate rurale, duke kolapsuar dallimin fshat/qytet
  6. 6. Louis Wirth ‘Urbanizimi si Menyre Jetese’ (1938) • Anetar i Shkolles se Çikagos – i influencuar nga Simmel • 3 Dimensione Kyç ne Menyren e Jeteses Urbane: • Permasa - shanse te medha diversiteti-specializim i madh&ndarje e punes = dallim funksional – konkurrenca dhe kontrolli formal zevendeson bashkesine dhe menyrat organizative – ofron kushtet per ndarje sociale dhe bazat per mardhenie jo personale. • Densiteti – tolerance me e madhe dhe distance shoqerore/stres – densiteti rrit konkurrencen. • Heterogjeniteti – tolerance e madhe mes grupeve – anonimitet dhe depersonalizim. • Mardheniet Sociale: Primare, Sekondare & Terciare
  7. 7. • Pasojat Negative te Jeteses Urbane: disorganizimi social • Izolimi dhe instabiliteti mund te sjellin disorganizim social • Semundje mendore dhe shtim vetrasjesh • Potencial per krime • Humbje e komunitetit/alienimi i lehteson punen mediave dhe manipulimit politik Louis Wirth ‘Urbanizimi si Menyre Jetese’
  8. 8. Herbert Gans ‘Fshatarsia Urbane’(1962) • Kritike ndaj perspektives se Wirth • 1) Izolimi nuk eshte patjeter produkt i jetes se qytetit – injoron faktin se jeta e qytetit perfshin nje game te gjere grupesh sociale, nga me te izoluarit tek komunitetet me homogjene, ne varesi te nje seri faktoresh • 2) Nenvlefteson dallimin Urban/Rural (‘fshatarsia urbane’) • 3) Jo kulture e vetme urbane por nje kolektivitet ‘sub-kulturash’
  9. 9. Pjestaret e Jetes urbane sipas Gans • Kozmopolitet • Te pamartuarit dhe ata pa femije • Grupet etnike • Te marxhinalizuarit • Te ‘ngecurit’
  10. 10. Stili i Jetes Suburbane • Mardhenie nderpersonale dhe komuniteti – por te nje natyre te limituar • Qendrat Tregtare si vende ‘gjysem komunitare’ • Turmat e vetmuara (Riesman) Konformizmi Tribal • Dallimet e vogla sub-kulturore • ‘Mankthi’ Suburban si paralele e izolimit
  11. 11. Robert Putnam ‘Lojtari i Vetmuar’ (2000) • Kapitali Social: • Informacioni kalon ne varesi te kapitalit social • Norma te (pergjithshme) reciprociteti jane te varura nga rrjetet sociale. • Rrjete nderlidhes – lidhin te ngjashmit. • Rrjete ura – lidhin njerez qe jane te ndryshem. • Veprimi kolektiv varet nga rrjetet sociale • Veprimi kolektiv mund te forcoje rrjetet e reja. • Identitete te reja dhe solidariteti inkurajohen nga rrjetet sociale qe perkthejne mentalitetin e ‘Une’ ne ‘Ne’.
  12. 12. 1 • (renia bashkekohore ne kapitalin social – mbulon per nga rendesia edhe periudhen e revolucioneve industriale) • Nderlidhes te Kapitalit Social: • Pjesmarrja Politike • Perfshirja Shoqerore • Pjesmarrja Fetare • Vendi i Punes
  13. 13. • Shkaqet e renies se Kapitalit Njerzor: • Suburbanizimi + faktoret e viteve 50-60 – faktoret e viteve 80 e ne vazhdim • Mobiliteti • Zhvendosja e Korporatave • Privatizimi & Internimi • ‘Qytete Ekstreme’ (Garreau, 1991) • (Faktore ekstra) - • Koha & Parate • Ndryshimi ne Familje – renia e familjes tradicionale • Teknologjia & Mass Media • Efektet e brezave • Kunder-rryma: Grupet e vogla, Levizjet shoqerore, Rrjetet 2
  14. 14. • Pasojat e renies ne Kapital Njerzor: • Mungese besimi • Mungese ndarje fatesh, Normash sociale • Kapitali Social & Mirqenia emocionale • Mangesi ne demokraci • Jo te gjitha negative? • ‘Ana e Erret’ e kapitalit social-intolerance/diskriminim? 3

×