Ikalawang pangkat sa filipino i

56,104 views

Published on

1 Comment
17 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
56,104
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
857
Comments
1
Likes
17
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ikalawang pangkat sa filipino i

  1. 1. GramaratLinggwistika
  2. 2. Balarila Mula sa salitang Bala at dilaGramarat Tumutukoy ang balarila sa pagsulat o pananalitangLinggwistika inihahambing sa wastong paggamit (ayon sa balarila). Ito rin ang kaalaman hinggil sa mga salita, parirala, sugnay at mga pangungusap na nagtuturo ng wastong kabalangkasan, palakahuluganan, palabigkasan, at palaugatan ng mga salita. Kung minsan, tumukoy din ang salita sa mga aklat na pambalarila, na nagiging batayang simulain, pamatagan o saligan ng mga kaalaman. Gramar at L inggwistika 1
  3. 3. Ang BALARILA ay ang pag-aaral hinggil sa isang wika na kinabibilangan ng mga sumusunod: ng morpolohiya o pagsusuri saGramarat pakakabalangkas ng mga salitaLinggwistika (morpolohiya); ng sintaks (syntax) o pagsasaayos upang ang mga salita ay maging makabuluhang mga pangungusap; ng ponolohiya o wastong pagbigkas; ng semantika o kahulugan ng mga salita at parirala; at ng etimolohiya o ugat o palaugatan ng mga salita. Gramar at L inggwistika 2
  4. 4. Ponolohiya o Fonoloji - ang pag-aaral ng makabuluhang tunog sa wika. - makabuluhan ang tunog kung may kakayanan itong baguhin ang kahulugan ng isang salita.Gramarat Fonema o ang palatunuganLinggwistika - ang yunit ng tunog o ang pinakamaliit na bahagi ng pananalita. 28 ang titik ng Alfabetong Filipino 25 ang fonema Gramar at L inggwistika 3
  5. 5. a, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, ñ, ng, o, p, q, r, s, t, u, v, w, x, y, z Ayon sa Rebisyon ng Alfabetong Filipino 2001GramaratLinggwistika Walo ang nadagdag na letra sa lumang ABAKADA  c, f, j, q, v, x, z at ñ  Apat lamang sa walo ang may fonemic status • f, j, v at z • pag may fonemic status ang ibig sabihin ay may kinatawang tunog ang mga letra  Ang letrang c, ñ, q at z ay redundant Gramar at L inggwistika 4
  6. 6. Redundant ang tunog kung ponema/tunog ay di kumakatawan sa iisang yunit ng tunogGramar Halimbawa:atLinggwistika c - /s/ = cingco singko c - /k/ = cabinet kabinet ñ - /ny/= baño banyo q - /k/ = queso keso q - /kw/= quintet kwintet x - /ks/= extra ekstra Gramar at L inggwistika 5
  7. 7. Fonemang Segmental - ang fonemang katinig at fonemang patinig ay pwedeng pagsamahin upang makabuo ng isang tunog. Halimbawa: b + a = baGramar k + o = koat s + i = siLinggwistika Diptonggo - Kapag isinudlong ang alin man sa fonemang patinig sa unahan ng malapatinig na fonemang w at y na karaniwang nasa huling pantig ng salita. Halimbawa: a + w = aw o + y = oy sawsaw, nguyngoy, aruy, aliw, beysbol Gramar at L inggwistika 6
  8. 8. Pares Minimal - mga pares ng salita na magkatulad na magkatulad ang bigkas maliban sa isang fonema na siyang ipinagkakaiba ng kahulugan.GramaratLinggwistika Gramar at L inggwistika 7
  9. 9. Mga Fonemang Nagpapalitan May mga pagkakataong ang ponemang e at i, gayundin ang o at u, ay nagkakapalitan nang hindi nababago ang kahulugan ng salitaGramarat halimbawa:Linggwistika babae babai kunsume kunsumi lalaki lalake note: hindi sa lahat ng pagkakataon ay nagaganap ito may pagkakataong ganap ang pagpapalitan dahilan upang mabago ang kahulugan ng salita misa ≠ mesa oso ≠ uso Gramar at L inggwistika 8
  10. 10. Morpema at Morpolohiya Morpolohiya - ang pag-aaral ng pinakamaliit na yunit na bumubuo sa salita na may kahulugan.GramaratLinggwistika Morpema - ang pinakamaliit na yunit na bumubuo sa salita na may kahulugang “ kaagad na naihahayag kahit ang ilan sa kanila ay pangkayarian at di kahulugang leksikal ang binibigay” (Villanueva at Villanueva, 1971) ay maaaring salita o salitang-ugat. Gramar at L inggwistika 9
  11. 11. Anyo ng Morpema 1. Morpemang Kataga - ang kataga ay isang morpemang iisahaning pantig lamang at ang mga ito’y walang kahulugan kung nag iisa maliban na lamang kung isasangkap sa pangungusap.Gramarat Ang mga ingklitiko ay “ mga katagang iisahingLinggwistika pantig na sa gawang sarili ay walang kahulugan ngunit kapag ginagamit sa pangungusap ay nakaradagdag ng diwa nito. – Cruz, et.al. 1 978 Halimbawa: ba pa na din rin raw daw po ho nga man pala naman Gramar at L inggwistika 10
  12. 12. 2. Ang Morpemang Panlapi a. May malakas na sistema ng panlapi ang wikang Filipino. Ito ang dahilan kung bakitGramarat napakadali nating manghiram sa banyagangLinggwistika salita at gawing tunog – Filipino. Sa ibang salita ay nagiging “Filipinized” na salita Halimbawa: Halimbawa mag-jet in-ambush nagpa-xerox nag-smuggle ni-rape ni-raid nag-administer ni-research i-promote nag-coach naka-cortina Gramar at L inggwistika 11
  13. 13. b. dahil sa kahulugang taglay ng panlapi nagkakaroon ng iba’t ibang kahulugan ang isang salitang-ugat na pinagkakapitan nito. Halimbawa: nagtubig - nagkaroon ng tubigGramar matubig - maraming tubigat natubig - naparami ang inom tubigan - tapayan o lalagyan ng tubigLinggwistika tubigan - lagyan ng tubig tinubig - pinarusahan ng tubig patubig - padaloy na tubig/irigasyon pantubig - gamit sa tubig GAWAIN - Subuking lagyan ng iba’t ibang panlapi ang salitang tao, bahay, balita, bayan at tignan kung ano ang mabubuong salita. Gramar at L inggwistika 12
  14. 14. Anyo ng Panlapi 3. Morpemang Salitang-Ugat - ang salitang-ugat ang maituturing na pinaka-ina ng mga salita dahil ito ayGramarat nagtataglay ng kahulugang leksikal naLinggwistika karaniwang binubuo ng dadalawahing pantig. Alam nyo ba na kung pakasusuriin ay galing sa iisang pantig lamang ang ating wika? Ito’y ayon sa haka ni Dr. E. Arsenio Manuel at mapapansin ito sa kayarian ng mga salitang inuulit. Gramar at L inggwistika 13
  15. 15. GramaratLinggwistika Gramar at L inggwistika 14
  16. 16. - Ang morpemang kataga at morpemang salitang-ugat ay napagsasama rin ngunit ang kanilang kabuuan ay hindi maituturing na dalawang morpema kundi iisang morpema lamang. Halimbawa:Gramar ma + itim = maitimat ka + hapon = kahaponLinggwistika in + ibig = iniibig taga + lungsod = tagalungsod HOMOFONUS- Ang tawag sa salitang-ugat na nag-iiba-iba ng kahulugan ayon sa bigkas ngunit pareho ng ispeling. Halimbawa: baga (ember) sala (sin) paso (pass) baga (lungs) sala (seive) paso (burn) baga (particle) sala (seived) paso (Flower pot) Gramar at L inggwistika 15
  17. 17. Pagbabagong Morpoponemiko - Ang pagbabago ng anyo ng morpema dahil sa impluwensya ng kaligiran nito. 1. Asimilasyon – ang ponemang /ng/ saGramarat mga panlaping pang-, mang-, hing-, sing- ayLinggwistika nagbabago depende sa unang tunog ng salitang-ugat. a. pang na nagiging pam - ang tunog kapag ang palabing /p/ at /b/ ang umpisang titil ng salitang-ugat. halimbawa: pangbabae = pambabae pangpamanhid = pampamanhid Gramar at L inggwistika 16
  18. 18. Pagbabagong Morpoponemiko a. pang na nagiging pan - ang tunog kapag ang pangipin /d/, /l/, /r/, /s/ at /t/ ang umpisang titil ng salitang-ugat. halimbawa: pang+dalawa = pandalawaGramar pang+laro = panlaroat pang+regalo = panregaloLinggwistika pang+sala = pansala pang+tawid = pantawid Asimilasyong Ganap – kung nagbago ang baybay ng salitang-ugat (hal., panakip sa halip na pantakip) Asimilasyong Parsyal – kung nanatili naman ang baybay ng salitang-ugat (hal., pambura) Gramar at L inggwistika 17
  19. 19. Pagbabagong Morpoponemiko 2. Pagpapalit ng ponema - nagpapalitan ang ponema sa loob ng salita a. ang /d/ ay nagiging /r/ b. ang /e/ ay nagiging /i/ c. ang /o/ ay nagiging /u/Gramar halimbawa:atLinggwistika lakad+an lakadan lakaran ma-+dunong madunong marunong ka-+dagat+an kadagatan karagatan hubad+in hubadin hubarin babae+ka+in kababaehan kababaihan sige+han sigehan sigihan laro+an laroan laruan biro+an biroan biruan Gramar at L inggwistika 18
  20. 20. Pagbabagong Morpoponemiko 3. Pagkawala ng ponema / pagkakaltas ng ponema – nawawala ang huling ponemang patinig (a, e, i, o, u) kapag nilalagyan ng hulapi. halimbawa: tupad+ -in tupadin tupdinGramar kuha+ -in kuhanin kuninat takip+ -an takipan takpanLinggwistika 4. Metatesis – nagpapalit ng posisyon ang mga tunog sa isang salita kapag nilapian. halimbawa: tanim+ -an taniman tamnan atip+ -an atipan aptan lutas+ in linutas lutasin lakad+ -in lakadin lakarin yari+ in yinari niyari Gramar at L inggwistika 19
  21. 21. Pagbabagong Morpoponemiko 5. Paglilipat-diin – naiiba ang diin (stress) sa pagbigkas ng salita dahil sa paglalagay ng hulapi. halimbawa: luto (to cook) + -an = lutuan (cooking place)Gramar /lu:to’/ /luto’an/atLinggwistika lakad + ka- -an = kalakaran /la:kad/ /kalaka’ran/ Gramar at L inggwistika 20
  22. 22. Paano nga ba nabubuo ang mga Salita? a. Inuulit – ang mga salitang unuulit ay binubuo sa pamamagitan ng buong pag-uulit ng salitang-ugat at pinaghihiwalay lamang ngGramar gitling. Ang ganitong pag-uulit ay tinatawag naat ganap na pag-uulit.Linggwistika Halimbawa: sama-sama araw-araw agam-agam utay-utay sintu-sinto kuru-kuro akay-akay ipit-ipit halu-halo baku-bako luku-lukolubak-lubak Gramar at L inggwistika 21
  23. 23. • Ang alaala, paruparo, sarisari, gunamgunam at guniguni ay hindi ginigitlingan dahil walang salitang-ugat na ala, paro, sari, ganam, at guni. • Ang salitang-ugat na nagtatapos sa patinig na o kapag-unuulit ay pinapalitan ng u.Gramarat • Sa pag-uulit ng salitang-ugat na unaangkupan oLinggwistika ginagampanan ng pang-angkop upang ipakita ang kasidhiang kahulugan at nagtatapos sa patinig na e, ito’y pinapailitan ng i sa gayo’y mabilis ang pagbigkas at upang lubos na mabigyang diin ang unang hati ng salita. Ang gitling ay ginagamit Halimbawa: torpe torping-torpe salbahe salbahing-salbahe lalake lalaking-lalake Gramar at L inggwistika 22
  24. 24. Ang di-Ganap na Pag-uulit 1. Pag-uulit ng huling pantig sa salitang-ugat Halimbawa:Gramar lamikmik luningning alit-itat langitngitkuligligLinggwistika 2. Pag-uulit ng una o unang dalawang pantig ng salitang-ugat o una o unang dalawang tunog ng salitang-ugat. Halimbawa: iikot tatakbo sisilip-silip aakyat lilima sisiga-sigarilyo tatali-talilis Gramar at L inggwistika 23
  25. 25. Paano nga ba nabubuo ang mga Salita? b. Tambalan – Nagiging tambalan ang salita kung ang dalawang salita na may kani-kaniyang kahulugan ay pinagsasama at nananatili angGramar kahulugan, minsa’y bumubuo ng ikatlongat kahulugan at mayroon din namang nagpapakitaLinggwistika ng kasalungatan ng bawat isa. Halimbawa: taong-bundok dalagang-bukid panhik-panaog isdang-tabang daang-bakal humigit-kumulang hanap-buhay kapos-palad kahoy-gubat lumubog-lumitaw bungang-araw malaon-madali Gramar at L inggwistika 24
  26. 26. Paano nga ba nabubuo ang mga Salita? c. Maylapi – Kung ang salitang-ugat pinapanlapian. Maaring sa unahan, sa gitna, sa magkabila o sa laguhan.Gramar 1. Unlapiat umalis, umibig, umawit, igatong, isama, pautangLinggwistika 2. Gitlapi kinain, sumampa, tinaga, tumuka, sinita 3. Hulapi isipin, diktahan, tamaan, ingatan, bilihin 4. Kabilaan magtampuhan, pagtulungan, panatilihin, paraanin 5. Laguhan ipagsumigawan, paghumiyawin, magginataan. Gramar at L inggwistika 25
  27. 27. Kahulugan ng mga Panlapi 1. Panlaping Makangalan a. an at han 1. lalagyan ng marami sa bagay na isinasaad ngGramar salitang-ugatat hal.:Linggwistika aklatan, bigasan, manukan, palayan,tindahan 2. pook na ginaganapan ng kilos ng salitang-ugat hal.: aralan, lutuan, laruan, labahan 3. panahon na maraming pagganap sa isinasaad ng salitang-ugat hal.: pistahan, anihan, taniman, uwian Gramar at L inggwistika 26
  28. 28. Panlaping Makangalan 4. gantihang kilos hal.: barilan, balitaan, sulatan, suntukan 5. di karaniwang laki o labis na dami hal.:Gramar pangahan, duguan, uluhan, sugatan, duguanatLinggwistika b. in o hin 1. relasyong isinasaad ng salitang-ugat hal.: tiyuhin, amain, inapo 2. kahugis ng isinasaad ng salitang-ugat hal.: inubas, pinalay, sinampalok Gramar at L inggwistika 27
  29. 29. Panlaping Makangalan b. ka 1. kasama sa pangkat hal.: kalahi, kagrupo, katropa, kabayan 2. relasyon na isinasaad ng salitang-ugat hal.:Gramar kalaro, kagalit, kaaway, kasuyo, kalambinganatLinggwistika c. ka – an 1. nagsasaad ng pinakasentro na salitang-ugat hal.: kabayanan, kanayunan, kabahayan 2. nagsasaad ng kasukdulan ng pangyayari. hal.: katanghalian, kainitan, kasasalan Gramar at L inggwistika 28
  30. 30. Panlaping Makangalan d. mag 1. nagsasaad ng relasyong tinutukoy sa salitang-ugat. hal.: maglolo, mag-ama, magkapatid, magbayaw 2. mag- na may pag-uulit ng unang pantig ng salitang-ugat na nagsasaad ng gawain o propesyon. hal.:Gramar manggagamot, manbibigkas, manananggolatLinggwistika e. tag – nagsasaad ng panahon hal.: tag-ulan, tag-araw, taglagas, tagsibol f. taga – nagsasaad ng gawaing isinasaad ng salitang-ugat hal.: tagaluto, tagalinis, tagawalis, tagabasa g. an/han – nagsasaad ng pinaggalingan hal.: talasalitaan, talaarawan, talatinginan Gramar at L inggwistika 29
  31. 31. Kahulugan ng mga Panlapi Mga Panlaping Makauri 1. ma a. pagkamayroon halimbawa:Gramar maganda, tataas, mayamanatLinggwistika b. pagkamarami halimbawa: matao, madahon, matubig, maahas 2. maka – katig, kampi, hilig halimbawa: maka-Diyos, maka-Hapon, makatao, makakaibigan 3. mala – parang halimbawa: malasebo, malahimimga, malakanin Gramar at L inggwistika 30
  32. 32. Panlaping Makauri 4. mapag – may ugali halimbawa: mapagbiro, mapagbintang, mapag-alalahanin 5. Mapang – may katangian, may kakayahan halimbawa: mapang-akit, mapanrahuyoGramaratLinggwistika 6. maka – katig, kampi, hilig halimbawa: maka-Diyos, maka-Hapon, makatao, makakaibigan 7. mala – parang halimbawa: malasebo, malahimimga, malakanin Gramar at L inggwistika 31
  33. 33. Ang mga Bahagi ng Pananalita - Ang istruktura ng wika I. Mga Salitang Pangnilalaman (Content Word) A. NominalGramar 1. Pangalanat 2. PanghalipLinggwistika B. Pandiwa C. Panuring 1. Pang-uri 2. pang-abay II. Mga Salitang Pangkayarian (Function Word) A. Ang mga Pang-ugnay 1. Pangatnig 2. Pang-angkop 3. Pang-ukol B. Mga Pananda 1. Pantukoy 2. pangawil Gramar at L inggwistika 21
  34. 34. Bahagi ng Pananalita “ Siya agad bumili lapis papel malapit tindahan” - May nilalaman ang pahayag ngunit walang ganap na kayarian ang pangungusap sapagkat kulang ito sa mga salitang mag-uugnay sa mga salita para sa isang buong kayarian.Gramarat “ Siya ay agad na bumili ng lapis at papelLinggwistika sa malapit na tindahan.” Gramar at L inggwistika 33
  35. 35. Bahagi ng Pananalita siya panghalip ay pangawil agad pang-abay na pang-angkop bumili pandiwaGramarat ng pantukoyLinggwistika lapis pangalan at pangatnig papel pangalan sa pang-ukol malapit Pang-uri na Pang-angkop tindahan pangalan Gramar at L inggwistika 34
  36. 36. Bahagi ng PananalitaGramaratLinggwistika Gramar at L inggwistika 35
  37. 37. Ang Pangungusap Salita o lipon ng mga salita na may buong diwa. Sa katuturang ito ang isang salita ay maaaring isang pangungusap kung ito ay may isang buong diwa. Gayundin ang mga sambitla.Gramar 1. Sambitlang panawagat hal.:Linggwistika Nanay! Ate! Neneng! Lolo! `- Sa sambitlang panawag “Neneng!” para nang sinabing “Neneg, ikaw ay tinatawag ko.” o kaya’y sa “Lolo! “Lolo, kayo po’y tinatawag ko.” 2. Sambitlang nagsasaad ng damdamin hal.: “Aruy!” “Naku po!” “Aba!” - Sa sambitlang “Aray!” para na rin sinabing “Ako ay nasaktan” Gramar at L inggwistika 36
  38. 38. 3. Sambitlang sagot sa tanong Ang Pangungusap hal.: “Opo!” “Oho!” “Hindi po!” `- Sa sambitlang panawag “ Opo!” ay isinagot sa tanong na “Sasama ka ba?” para na rin sinabing “Ako ay sasama.” 4. Sambitla ng pagtawag hal.:Gramar “Halika!” “Halina !” “halikayo!”atLinggwistika - Sa sambitlang “Halika!”para nang sinabing “Lumapit ka sa akin” 13. Sambitla ng Matinding Damdamin hal.: “Sunog!” - Sa sambitlang “Sunog!” para nang sinabing “ Nasusunog ang bahay.” 18. Sambitlang Pautos hal.: “Layas!” “Takbo!” Gramar at L inggwistika 37
  39. 39. Ang Pangungusap 7. Pormulasyong Panlipunan (pangkalahatan) hal.: “ Magandang umaga po!” “ Tao po!” “ Salamat!” 8. Pangungusap na Pamanahon hal.:Gramar “Umuulan.” “Bumabagyo.”at “ Kumikidlat.”Linggwistika - Sa sambitlang “Halika!”para nang sinabing “Lumapit ka sa akin” 9. Pangungusap na eksistensyal hal.: May magandang tanawin doon. Walang tao sa kubo. Maraming pananim dito. Gramar at L inggwistika 38
  40. 40. Ang Pangungusap 10. Pangungusap na may panaguri at paksa. hal.: Guro ang nanay ko. Nagtuturo siya sa aming baryo.GramaratLinggwistika Ang Panaguri ng Pangungusap - Ang bahagi ng pangungusap na nagsasabi tungkol sa paksa. 1. Pangalan Pilipinas ang bayan ko. Filipino ang ating wikang pambansa. 4. Panghalip Tayo ang bagong Pilipino. Sila ang dapat maging huwaran ng mga kabataan. Gramar at L inggwistika 39
  41. 41. Ang Pangungusap 3. Pang-uri Magigiting ang ating mga bayani. Mapagmahal sa kanilang kapwa ang mga tao noon. 5. Pang-abay Bukas ang araw ng pagdiriwang. Dito ang sentro ng kasiyahan.Gramar 9. Pandiwaat Nagmamano ang mga bata sa magulang nila.Linggwistika Magpapasalamat tayo sa poong Maykapal. 13. Panguring Parirala Pagbabasa ng aklat at magasin ang nakalibang sa kanya. Pagtatanim ng gulay ang libangan niya. Gramar at L inggwistika 40
  42. 42. Ang Pangungusap Paksa Ang bagay na pinag-uusapan sa pangungusap. Simuno ang dating katawagan dito. 1. Pangalan Mahalin natin ang ating bansa.Gramar Gamitin ang sariling wika.atLinggwistika 5. Panghalip Tayo ay mga Pilipino. Ikaw ay pag-asa ng mga magulang mo. 9. Pang-uri Ang masipag at matiyaga ay nagtatagumpay. Ang mga maralita at dukha ay ating tulungan. 4. Pag-abay Ang dito ay maiiwanan na sa silid na iyan. Ang diyan ay ipapadala ko sa inyo. Gramar at L inggwistika 41
  43. 43. Ang Pangungusap 5. Pandiwa Ang gumagawa nang mabuti ay pinagpapala. Ang nagsisikap ay nagtatagumpay. 6. Pawatas Ang magdamayan ay magandang kaugalian. Ang mamatay ay ganap na pamamahinga.GramaratLinggwistika Aspekto at pokus ng Pandiwa 3 Aspekto ng Pandiwa (Banghay sa ibang aklat) a. Pangnagdaan b. Pangkasalukuyan c. Panghinaharap Gramar at L inggwistika 42
  44. 44. Ang Pangungusap Pokus Ang relasyon ng pandiwa at paksa ng pangungusap ay tinatawag na pokus. Madaling malaman ang pokus kung alam ang paksa ng pangungusap. Bukod dito, may mga panlaping sadyang ginagamit sa bawat pokus. Upang makilala sa loob ng pangungusap angGramar paksa, tandaan na ang paksa ay pinangungunahan ngat mga panandang paksa, gaya ng ang, ang mga, at si at sina.Linggwistika 1. Pokus sa Tagaganap o Aktor - ang paksa sa pangungusap ang gumaganap ng kilos Halimbawa: 1. Nagsayaw ng cha-cha ang panauhin. 2. Mabilis na umalis si Raul. 3. Magtatanim sila ng gulay sa bakuran. 4. Sumulat ng liham si Maria. Gramar at L inggwistika 43
  45. 45. 2. Pokus sa Layon o Gol Ang Pangungusap - ang paksa sa pangungusap ang tumatanggap ng kilos. Halimbawa: 1. Pinitas ni Jose ang mangga. 2. Binabalot ni ate ang mga regalo. 3. Iluluto ni nanay ang ulam.Gramar 3. Pokus sa Sanhi o Kausatiboat - Ang paksa ng pangungusap ang sanhi ng pagkaganap ng kilos ng pandiwa.Linggwistika Halimbawa: 1. Ikinatuwa ni Lola ang pagkatuwa ng apo 2. ikinasira ng panamin ang baha. 3. Ikinagalit ni Tatay ang paglalasing ni Ronie. 4. Pokus sa Kagamitan o Instrumental -Ang paksa ng pangungusap ay kagamitan sa kilos ng pandiwa. Halimbawa: 1. Ipinaghiwa niya ng karne ang kutsilyo. 2. Ipanghahalo niya ang sandok sa nilugaw 3. Ang palakol ay ipansibak mo ng kahoy. Gramar at L inggwistika 44

×