ARISTÓTELES O seu pensamento Filosofía, 2º Bach.
2. FILOSOFÍA ANTIGA (II): ARISTÓTELES Marco histórico e conceptual    Crítica da doutrina platónica    O proceso de abst...
1. A TEORÍA HYLEMÓRFICA NO SEO DA PHYSIS Física
A teoría hilemórfica no seo da physis <ul><li>Significado básico do ser:  a substancia .  </li></ul><ul><li>Dúas acepcións...
A teoría hilemórfica no seo da physis <ul><li>Substancia 1ª= composto de materia e forma (hylemorfismo)‏ </li></ul><ul><ul...
A) A  KÍNESIS  OU CAMBIO. OS PRINCIPIOS DO CAMBIO Física
<ul><li>A natureza, ademais de pola súa materialidade, defínese pola súa capacidade de cambio ou movemento.  </li></ul><ul...
Os principios do cambio <ul><li>Aristóteles acepta con Parménides que do non-ser (absoluto) non pode xurdir o ser, pero ta...
Os principios do cambio <ul><li>Aristóteles dinos que o movemento pode explicarse a partir de tres principios:  </li></ul>...
A  Kínesis  ou cambio <ul><li>Outra forma de definir o cambio:  </li></ul><ul><li>CAMBIO:   PASO DE POTENCIA A ACTO </li><...
A  kínesis  ou cambio <ul><li>TIPOS DE CAMBIO: </li></ul><ul><ul><li>- ACCIDENTAL ( Kinesis , movemento):  cando cambia un...
B) A TEORÍA CAUSAL Física
A teoría causal Coñecer científicamente algo implica coñecer todas as súas causas <ul><li>4 tipos de causas:  </li></ul><u...
c) XERARQUÍA DE SERES E MODOS DE SER Metafísica ou ontoloxía
Xerarquía de seres <ul><li>Aristóteles fala de varios tipos de seres:  </li></ul><ul><ul><li>Seres naturais </li></ul></ul...
Xerarquía de seres <ul><li>Seres naturais:   son os que teñen en si mesmos o fundamento do seu cambio ou do seu repouso, o...
Modos de ser <ul><li>Para Aristóteles, “o ser dise de moitas maneiras”. Hai moitos modos de aplicar o termo “ser” ás cousa...
(As categorías)‏ <ul><li>SUBSTANCIA  </li></ul><ul><li>- substancia 1ª (esta mesa)‏ </li></ul><ul><li>- substancia 2ª (a e...
C)   O MOTOR INMÓBIL Metafísica  ou Ontoloxía  (e Teoloxía)‏
1º motor inmóbil <ul><li>Nalgunha parte da “ Metafísica ” Aristóteles fala dunha substancia suprema ( théos ), que sería u...
1º motor inmóbil <ul><li>Na “ Física ” fala dun ser supremo, noutro sentido.  </li></ul><ul><li>Alí di que o movemento é e...
2.  A IDEA DE CIDADÁN EN ARISTÓTELES
O ser humano é : <ul><li>CORPO ( soma )‏ </li></ul><ul><li>= materia </li></ul><ul><li>= ser vivinte en potencia </li></ul...
A alma <ul><li>Alma: 3 tipos ou funcións:  </li></ul><ul><li>ALMA VEXETATIVA:   nutrición , crecemento e reprodución  </li...
2. A)   A  ÉTICA ARISTOTÉLICA:  ETHOS E PRAXE, O CONCEPTO DE ARETÉ Aristóteles trata sobre ética en:   -  Ética a Nicómaco...
<ul><li>Aristóteles entende a ética como un   saber práctico   (establece normas que orientan o comportamento humano), ao ...
A felicidade, o ben <ul><li>Fin último dos seres humanos:  </li></ul><ul><li>FELICIDADE  = BEN </li></ul><ul><li>O ben dis...
A felicidade, o ben <ul><li>ACTIVIDADE CONTEMPLATIVA </li></ul><ul><li>É  difícil , xa que hai necesidades corporais, prob...
Virtude ( areté )‏ <ul><ul><li>intelectuais   ( dianoéticas ):  PRUDENCIA  ( phrónesis )‏ </li></ul></ul><ul><ul><li>VIRTU...
Virtude ( areté )‏ Perfeccionan o carácter (modo de ser ou comportarse)‏ = elixir o   TERMO MEDIO   relativo a nós   temer...
Virtude ( areté )‏ <ul><li>a) XUSTIZA:  2 acepcións:  </li></ul><ul><li>-VIRTUDE INTEGRAL DO SER HUMANO que ten todas as v...
2. B) A IDEA DE POLIS E A CONDICIÓN DE CIDADÁN
Orixe da sociedade <ul><li>Conexión entre ética e política, debido ao  carácter esencialmente social do ser humano. </li><...
Orixe da sociedade <ul><li>Insiste en que somos sociais por natureza (non por convención).  </li></ul><ul><li>A  vida comu...
Os cidadáns <ul><li>Condicionado polos  prexuízos do seu tempo , Aristóteles afirma que a  muller   é inferior ao home, e ...
Formas de goberno <ul><li>Aristóteles clasifica as formas de goberno polo número de gobernantes:  </li></ul>As tres formas...
Pódese amar aos amigos e á verdade; pero o máis honesto é preferir a verdade ARISTÓTELES
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

6. Aristóteles, comprensión

3,243 views

Published on

Published in: Education, Technology, Travel
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

6. Aristóteles, comprensión

  1. 1. ARISTÓTELES O seu pensamento Filosofía, 2º Bach.
  2. 2. 2. FILOSOFÍA ANTIGA (II): ARISTÓTELES Marco histórico e conceptual  Crítica da doutrina platónica  O proceso de abstracción fronte ao acceso dialéctico ás Ideas  O tránsito cara o mundo helenístico Comprensión A TEORÍA HILEMÓRFICA NO SEO DA PHYSIS:  A “kínesis” ou cambio. Os principios do cambio.  A teoría causal  Xerarquía de seres e modos de ser  O motor inmóbil A IDEA DE CIDADÁN EN ARISTÓTELES:  A ética aristotélica: “ethos” e praxe, o concepto de “areté”  A idea de polis e a condición de cidadán FICHA CURRICULAR
  3. 3. 1. A TEORÍA HYLEMÓRFICA NO SEO DA PHYSIS Física
  4. 4. A teoría hilemórfica no seo da physis <ul><li>Significado básico do ser: a substancia . </li></ul><ul><li>Dúas acepcións: </li></ul><ul><ul><li>Substancia primeira: individual, concreta </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>É o que primeiro coñecemos . </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Substancia segunda: esencia, forma, concepto </li></ul></ul><ul><ul><li>(non existe separadamente)‏ </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>En canto á busca dun saber universal ( episteme ) é o máis importante. </li></ul></ul></ul>Para explicar a natureza ( physis ) Aristóteles parte dos seres concretos e individuais, aos que denomina SUBSTANCIAS.
  5. 5. A teoría hilemórfica no seo da physis <ul><li>Substancia 1ª= composto de materia e forma (hylemorfismo)‏ </li></ul><ul><ul><li>MATERIA (hylé) : aquilo do que está feita </li></ul></ul><ul><ul><li>FORMA (morphé) : substancia 2ª, esencia, especie, concepto, definición </li></ul></ul><ul><ul><li>(só ela é definible e cognoscible)‏ </li></ul></ul>
  6. 6. A) A KÍNESIS OU CAMBIO. OS PRINCIPIOS DO CAMBIO Física
  7. 7. <ul><li>A natureza, ademais de pola súa materialidade, defínese pola súa capacidade de cambio ou movemento. </li></ul><ul><li>Para explicalo Aristóteles dirá que, fronte ao ser, hai dous tipos de non-ser: </li></ul><ul><ul><li>O non-ser absoluto: a nada. Ex. Dun animal non pode xurdir unha árbore. </li></ul></ul><ul><ul><li>O non-ser relativo: algo que non é, pero pode chegar a ser . </li></ul></ul>Os principios do cambio
  8. 8. Os principios do cambio <ul><li>Aristóteles acepta con Parménides que do non-ser (absoluto) non pode xurdir o ser, pero tamén hai o non-ser relativo. </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Ser (acto= forma)‏ </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><li>un médico, unha árbore… </li></ul>relativo ou ser en potencia (non é pero pode chegar a ser)‏ un neno non é médico, pero pode chegar a selo absoluto (nin é nin pode ser)‏ un animal non é unha árbore Non ser
  9. 9. Os principios do cambio <ul><li>Aristóteles dinos que o movemento pode explicarse a partir de tres principios: </li></ul><ul><li>En todo cambio permanece un suxeito (que é o que cambia e se “transforma”), o cal pasa da privación á posesión da forma. </li></ul><ul><ul><ul><li>A privación da forma: un non ser relativo. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>A forma , lograda a través do cambio. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>O suxeito: a substancia, nos cambios accidentais; a materia primeira nos cambios substanciais. </li></ul></ul></ul>
  10. 10. A Kínesis ou cambio <ul><li>Outra forma de definir o cambio: </li></ul><ul><li>CAMBIO: PASO DE POTENCIA A ACTO </li></ul><ul><ul><li>Potencia ( dinamis ): capacidade para conseguir unha característica, condición ou atributo. </li></ul></ul><ul><ul><li>Acto ( energeia ): o feito de posuír efectivamente unha calidade, condición, atributo. </li></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Potencia materia </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>= </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Acto forma </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  11. 11. A kínesis ou cambio <ul><li>TIPOS DE CAMBIO: </li></ul><ul><ul><li>- ACCIDENTAL ( Kinesis , movemento): cando cambia un accidente ou propiedade secundaria dun ser </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Poden ser: Cualitativos (folla verde pasa a amarela)‏ </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>Cuantitativos (folla medra 1 cm)‏ </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li> Locais (folla cae da árbore ao chan)‏ </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><ul><li>- SUBSTANCIAL: cando cambia a substancia mesma (as súas propiedades esenciais). </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Poden ser: por xeración ou por corrupción </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>(Ex. nacemento e morte dos seres vivos)‏ </li></ul></ul></ul>
  12. 12. B) A TEORÍA CAUSAL Física
  13. 13. A teoría causal Coñecer científicamente algo implica coñecer todas as súas causas <ul><li>4 tipos de causas: </li></ul><ul><li>MATERIAL: do que está feita a cousa (bronce)‏ </li></ul><ul><li>FORMAL: a súa esencia ou definición (concepto de estatua)‏ </li></ul><ul><li>EFICIENTE: quen a produce (o escultor)‏ </li></ul><ul><li>FINAL: para que que está feita (para adornar o templo)‏ </li></ul>in trínsecas ex trínsecas Nos seres vivos, identifícanse a causa eficiente, a formal e a final
  14. 14. c) XERARQUÍA DE SERES E MODOS DE SER Metafísica ou ontoloxía
  15. 15. Xerarquía de seres <ul><li>Aristóteles fala de varios tipos de seres: </li></ul><ul><ul><li>Seres naturais </li></ul></ul><ul><ul><li>Seres manufacturados </li></ul></ul><ul><ul><li>Ser supremo </li></ul></ul><ul><li>Para Aristóteles, o cumio das ciencias é a metafísica, que se ocupa do ser en canto tal, é dicir, de maneira universal </li></ul><ul><li>Non se ocupa só dos seres naturais. </li></ul>
  16. 16. Xerarquía de seres <ul><li>Seres naturais: son os que teñen en si mesmos o fundamento do seu cambio ou do seu repouso, os que cambian por si mesmos. (Os seres vivos e os inanimados. Son mutables, independentes da mente do ser humano). </li></ul><ul><li>Seres manufacturados (artificiais): non teñen en si mesmos o principio do seu cambio. Son produto da técnica humana, pero independentes da mente do ser humano. </li></ul><ul><li>Ser supremo: inmutable, independente da mente humana </li></ul>Física Técnica Teoloxía racional
  17. 17. Modos de ser <ul><li>Para Aristóteles, “o ser dise de moitas maneiras”. Hai moitos modos de aplicar o termo “ser” ás cousas (de forma análoga). </li></ul><ul><li>Hai catro modos principais: </li></ul><ul><ul><li>Ser por esencia e por accidente . </li></ul></ul><ul><ul><li>Ser verdadeiro e ser falso . </li></ul></ul><ul><ul><li>Ser en potencia e ser en acto. </li></ul></ul><ul><ul><li>As categorías: os diversos modos en que podemos predicar algo dun ser. A principal categoría é a de substancia… </li></ul></ul>
  18. 18. (As categorías)‏ <ul><li>SUBSTANCIA </li></ul><ul><li>- substancia 1ª (esta mesa)‏ </li></ul><ul><li>- substancia 2ª (a esencia da mesa)‏ </li></ul><ul><li>ACCIDENTES (atributos da substancia)‏ </li></ul><ul><li>CANTIDADE (de un metro)‏ </li></ul><ul><li>CALIDADE (branco, bo, belo)‏ </li></ul><ul><li>RELACIÓN (dobre, medio, maior)‏ </li></ul><ul><li>LUGAR (na casa, na ágora)‏ </li></ul><ul><li>TEMPO (onte, hoxe, nunca)‏ </li></ul><ul><li>POSICIÓN (ergueito, deitado)‏ </li></ul><ul><li>ESTADO (armado, con mantel)‏ </li></ul><ul><li>ACCIÓN ((golpea))‏ </li></ul><ul><li>PAIXÓN (é golpeado, cociñado)‏ </li></ul>10 maneiras principais de dicir o ser = 10 tipos principais de predicados = 10 categorías
  19. 19. C) O MOTOR INMÓBIL Metafísica ou Ontoloxía (e Teoloxía)‏
  20. 20. 1º motor inmóbil <ul><li>Nalgunha parte da “ Metafísica ” Aristóteles fala dunha substancia suprema ( théos ), que sería un ser independente, separados, inmóbil, inmutable. </li></ul><ul><li>Non se trata dun deus creador. Está separado do mundo e nin sequera o coñece, pero ten certa relación con el. Ven sendo a causa final do cosmos. (como obxecto de amor ou desexo)‏ </li></ul><ul><li>É o ser máis perfecto. </li></ul>
  21. 21. 1º motor inmóbil <ul><li>Na “ Física ” fala dun ser supremo, noutro sentido. </li></ul><ul><li>Alí di que o movemento é eterno. Pero se necesita dunha causa que xustifique o movemento. </li></ul><ul><li>Todo o que se move é movido por outro (motor); o cal, á súa vez é movido por outro motor anterior e así sucesivamente…, pero a serie non pode ser infinita… ten que haber un PRIMEIRO MOTOR que sexa INMÓBIL , causa do movemento eterno do mundo: </li></ul><ul><ul><li>É a 1ª causa (eficiente). É eterno e inextenso, forma pura, acto puro. </li></ul></ul>
  22. 22. 2. A IDEA DE CIDADÁN EN ARISTÓTELES
  23. 23. O ser humano é : <ul><li>CORPO ( soma )‏ </li></ul><ul><li>= materia </li></ul><ul><li>= ser vivinte en potencia </li></ul><ul><li>ALMA ( psyche )‏ </li></ul><ul><li>= principio vital </li></ul><ul><li>= forma (substancia 2ª, esencia, concepto)‏ </li></ul><ul><li>= acto </li></ul>unión ESENCIAL, natural Non cre na reencarnación, nin na preexistencia, nin na inmortalidade da alma individual. Non obstante, ademais da alma individual corruptible e mortal, Aristóteles admite a presenza dun elemento inmortal –que será o entendemento axente- que non sería persoal, senón o mesmo para toda a especie humana… En calquera caso, o seu pensamento a este respecto non se presenta como rematado. Recorre ao hilemorfismo ????
  24. 24. A alma <ul><li>Alma: 3 tipos ou funcións: </li></ul><ul><li>ALMA VEXETATIVA: nutrición , crecemento e reprodución </li></ul><ul><li>Común a todos os seres vivos … PLANTAS </li></ul><ul><li>ALMA SENSITIVA: ademais das anteriores, posúe: sensación + memoria + locomoción … ANIMAIS </li></ul><ul><li>ALMA RACIONAL: ademais das anteriores, posúe: fala + pensamento + razón … SERES HUMANOS </li></ul>+ - Aristóteles entende a alma ( ánima , en latín) como o que anima ou move o corpo; é o que fai que os seres vivos se movan por si mesmos.
  25. 25. 2. A) A ÉTICA ARISTOTÉLICA: ETHOS E PRAXE, O CONCEPTO DE ARETÉ Aristóteles trata sobre ética en: - Ética a Nicómaco - Ética a Eudemo
  26. 26. <ul><li>Aristóteles entende a ética como un saber práctico (establece normas que orientan o comportamento humano), ao igual que a política e a economía. </li></ul><ul><li>A diferenza de Platón, non ten como propósito principal estudar o Ben en si, senón que é máis práctico e quere axudar a ser bo… </li></ul>A ética como saber práctico
  27. 27. A felicidade, o ben <ul><li>Fin último dos seres humanos: </li></ul><ul><li>FELICIDADE = BEN </li></ul><ul><li>O ben dise de moitos xeitos… para a medicina, o bo é a saúde; para a economía, a riqueza… </li></ul>¿En que consiste? ¿É algo puramente subxectivo? EUDEMONISMO Eudaimonía = felicidade ¡non! = Exercer a actividade propia de cada ser … No ser humano : ≠ riquezas, fama, honores, pracer = ACTIVIDADE CONTEMPLATIVA (sabedoría)‏
  28. 28. A felicidade, o ben <ul><li>ACTIVIDADE CONTEMPLATIVA </li></ul><ul><li>É difícil , xa que hai necesidades corporais, problemas económicos, interferencias sociais. </li></ul><ul><li>É máis propia dun alma pura (dun Deus)‏ </li></ul>No ser humano, para alcanzar a forma humana de felicidade requírense VIRTUDES
  29. 29. Virtude ( areté )‏ <ul><ul><li>intelectuais ( dianoéticas ): PRUDENCIA ( phrónesis )‏ </li></ul></ul><ul><ul><li>VIRTUDES </li></ul></ul><ul><ul><li>(+) morais (éticas): </li></ul></ul><ul><li>A práctica das virtudes éticas require HÁBITO, esforzo, vontade… </li></ul><ul><ul><li>(non basta con coñecer o ben; hai que practicalo)‏ </li></ul></ul>Parte racional da alma Control da parte irracional da alma
  30. 30. Virtude ( areté )‏ Perfeccionan o carácter (modo de ser ou comportarse)‏ = elixir o TERMO MEDIO relativo a nós temeridade Ex: valentía covardía Outros exemplos: fortaleza, tempranza, pudor, XUSTIZA, xenerosidade, bo humor… VIRTUDES MORAIS:
  31. 31. Virtude ( areté )‏ <ul><li>a) XUSTIZA: 2 acepcións: </li></ul><ul><li>-VIRTUDE INTEGRAL DO SER HUMANO que ten todas as virtudes </li></ul><ul><li>VIRTUDE PARTICULAR: trato equitativo </li></ul><ul><li>. Aritmética: todos iguais </li></ul><ul><li>. Xeométrica: proporcional aos méritos </li></ul><ul><li>b) AMIZADE: sen amizade (convivencia de amigos) non hai vida plena e satisfactoria </li></ul>DÚAS VIRTUDES ESPECIAIS:
  32. 32. 2. B) A IDEA DE POLIS E A CONDICIÓN DE CIDADÁN
  33. 33. Orixe da sociedade <ul><li>Conexión entre ética e política, debido ao carácter esencialmente social do ser humano. </li></ul><ul><li>Só nunha polis feliz alcanzarán os homes a felicidade. </li></ul><ul><li>Somos animais políticos ( zoon politikon ) + linguaxe </li></ul>
  34. 34. Orixe da sociedade <ul><li>Insiste en que somos sociais por natureza (non por convención). </li></ul><ul><li>A vida comunitaria ten lugar en diversos niveis: </li></ul><ul><ul><li>Familia </li></ul></ul><ul><ul><li>Aldea </li></ul></ul><ul><ul><li>Estado (polis): a máis perfecta </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>A súa función é que os cidadáns poidan VIVIR BEN </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>A vida feliz dos cidadáns especifícase nas leis e na forma de goberno (ou réxime político) </li></ul></ul></ul>
  35. 35. Os cidadáns <ul><li>Condicionado polos prexuízos do seu tempo , Aristóteles afirma que a muller é inferior ao home, e que certos homes son escravos por natureza. </li></ul><ul><ul><li>Afirma que o home nace para gobernar e a muller para ser gobernada (é submisa, pasiva, débil corporalmente e con habilidade para tarefas domésticas). </li></ul></ul><ul><ul><li>A muller é un varón ao que le falta unha “cocedura”. </li></ul></ul><ul><ul><li>A muller embarazada sente o feto do varón á dereita e o da muller á esquerda (este último provoca manchas na nai), etc. </li></ul></ul><ul><li>Para ser cidadán non basta con habitar na cidade, senón que é preciso formar parte da administración da xustiza e participar na asemblea. </li></ul><ul><ul><li>Nin escravos, nin mulleres, nin estranxeiros son verdadeiros cidadáns. </li></ul></ul>
  36. 36. Formas de goberno <ul><li>Aristóteles clasifica as formas de goberno polo número de gobernantes: </li></ul>As tres formas xustas miran polo ben e o interese común As formas inxustas oriéntanse ao interese particular Demagoxia Oligarquía Tiranía GOBERNO INXUSTO DEMOCRACIA ARISTOCRACIA MONARQUÍA GOBERNO XUSTO goberno de moitos goberno duns poucos goberno de 1 Pola cantidade
  37. 37. Pódese amar aos amigos e á verdade; pero o máis honesto é preferir a verdade ARISTÓTELES

×