Osteopenide Radyografik      Ayırıcı Tanı           E. Tuncel, Rad. Dr.          Emekli Öğretim Üyesi      (11-12 Mayıs 20...
Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu  – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroi...
Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu  – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroi...
• Osteopenia: 1.Kemikte kalsifikasyon veya dansite  azalması; tanımlayıcı bir terimdir, neden hakkında bir  şey ima etmez....
• 1992 WHO tanımlaması  – Kemik dansite değeri, 30 Y ortalama beyaz    kadın değerinin (T skor):     • < 1SD = ostopeni   ...
Kemik fizyolojisi        Kemik yapımı                     Kemik yıkımı        (Osteoblast)                     (Osteoklast...
BöbrekD2            (1-α-hidroksilaz)     KC          25 (OH)D          1,25 (OH)2 Vit-DD3                                ...
Fizyopatoloji• Kemik yapımı= osteoid matris+inorganik tuzlar  – Osteoid yapımı yetersiz: Osteoporoz  – Osteoidin mineraliz...
Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu  – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroi...
Osteoporoz• Kemik kitlesinde azalma ve kemiğin mikro-  yapısında bozulmayla karakterize bir  iskelet hastalığıdır; kemik k...
• Sınıflandırma  – Yaygın    • Primer       – Postmenopozal (Tip I), Senil (Tip II)    • Sekonder (%5):       – Konjenital...
• Primer osteoporoz  – Sekonder trabeküllerde azalma ve kayıp, primer    trabeküllerde seyrekleşme ve kalınlaşma  – Kaleml...
RadioGraphics 2011;31:1343-1364
• Vertebra kırıkları  – Kama şeklinde  – “Endplate” kırığı  – Ezilme kırığı
“Fish” or “Fish Mouth” vertebrae?AJR 2003:181/3;886
• Osteoporozun değerlendirilmesi  – Kalitatif/ Semikantitatif: Radyografi  – Dansitometri     • DXA     • Kantitatif BT   ...
Metakarpal indeks     -ab/ad=1/3-1/4     -ab+cd=ad/2           Greenspan A. Ortopedic Imaging. 4.ed. 2004
Singh indeksi
• Akut osteoporoz  – Periartiküler, karpal ve tarsal bölgelerde  – Endosteal, intrakortikal ve subperiosteal hızlı    rezo...
Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu  – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroi...
Osteoidin yetersiz mineralizasyonu• Nedenleri  – Nutrisyonel: Vit-D, kalsiyum ve fosforun yetersiz alımı    ya da absorbsi...
Osteomalazi• Kaba, sınırları bulanık trabeküler yapı• Kemiklerde yumuşama  – Uzun kemiklerde eğrilmeler  – Asetabuler prot...
Greenspan A. Ortopedic Imaging.4.ed. 2004
Rikets• Büyüme plağındaki kıkırdak hücrelerinin  matürasyonu ve mineralizasyonu bozulur• İlk 6 aydan sonra görülür; önce g...
• Radyolojik bulgular
• D Vitaminine dirençli rikets (hipofosfatemik  rikets, renal rikets)  – 30 aydan sonra görülür  – Büyüme de yavaşladığınd...
Greenspan A. Ortopedic Imaging. 4.ed. 2004
Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu  – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroi...
Primer Hiperparatiroidizm• Neden %90 adenom, %9 hiperplazi, %1’den az  da karsinomdur• F/M=3/1, 3.-5. dekadlarda sık görül...
• Radyoloji %20 olguda pozitif• Osteolizis   – Subperiostal/subkondral rezorbsiyon (el, sakroiliyak eklem,     symfizis pu...
Greenspan A. Ortopedic Imaging. 4.ed. 2004
Greenspan A. OrtopedicImaging. 4.ed. 2004
Sekonder hiperparatiroidizm• Hipokalsemiye cevaptır  – Renal tubüler disfonksiyon  – Osteomalazi• Paratiroidlerde hiperplazi
• Radyoloji: Hipokalsemiye neden olan hastalık  bulguları + Hiperparatiroidizm bulguları  – Osteoskleroz (sandöviç vertebr...
Sonuç• Kaliteli radyografi esastır• Ayırıcı tanı, kemik fizyolojisi ve  fizyopatolojisi ışığında, kemiğin yapısı  (stürükt...
54
54
54
54
54
54
54
54
54
54
54
54
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

54

1,203 views

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,203
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
105
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

54

  1. 1. Osteopenide Radyografik Ayırıcı Tanı E. Tuncel, Rad. Dr. Emekli Öğretim Üyesi (11-12 Mayıs 2012, Malatya)
  2. 2. Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroidizm – Primer /Sekonder
  3. 3. Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroidizm – Primer /Sekonder
  4. 4. • Osteopenia: 1.Kemikte kalsifikasyon veya dansite azalması; tanımlayıcı bir terimdir, neden hakkında bir şey ima etmez. 2. Yetersiz osteoid sentezi sonucu kemik kitlesinde azalma. Stedman’s Medical Dictionary (22. ed.)• Osteopenia: Osteoid sentezinin, normal kemik yıkımını kompanse edemeyecek seviyede azalması sonucu, kemik kitlesinde azalma. Terim aynı zamanda, herhangi bir nedenle kemik kitlesinin normalin altında olmasını da tanımlar. Dorland’s Medical Dictionary (28.ed.)
  5. 5. • 1992 WHO tanımlaması – Kemik dansite değeri, 30 Y ortalama beyaz kadın değerinin (T skor): • < 1SD = ostopeni • < 2.5 SD= osteopoz• …. İncreased radiolucency of bone, a finding that is best termed osteopenia Donald Resnick Bone and Joint Imaging
  6. 6. Kemik fizyolojisi Kemik yapımı Kemik yıkımı (Osteoblast) (Osteoklast) Hormonlar (PTH) Vitamin D ve gerekli yapı maddeleri Basınç, çekme gibi fiziksel etkenler• Bu denge kemik kitlesi açısından negatife döndüğünde osteopeni ortaya çıkar; terim spesifik bir hastalığı tanımlamaz
  7. 7. BöbrekD2 (1-α-hidroksilaz) KC 25 (OH)D 1,25 (OH)2 Vit-DD3 Kemik Barsak PTH Ca x P=50 distal tubulus
  8. 8. Fizyopatoloji• Kemik yapımı= osteoid matris+inorganik tuzlar – Osteoid yapımı yetersiz: Osteoporoz – Osteoidin mineralizasyonu yetersiz: Osteomalazi/Rikets• Kemik yıkımı – Osteolizis: Hiperparatiroidizm
  9. 9. Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroidizm – Primer /Sekonder
  10. 10. Osteoporoz• Kemik kitlesinde azalma ve kemiğin mikro- yapısında bozulmayla karakterize bir iskelet hastalığıdır; kemik kırılganlığı ve kırığa yatkınlık artar. (WHO tanımı)• Fizyolojik bir olaydır; >40y, her dekadda kemik kitlesi erkekte %3, kadında %8 oranında kaybolur
  11. 11. • Sınıflandırma – Yaygın • Primer – Postmenopozal (Tip I), Senil (Tip II) • Sekonder (%5): – Konjenital: Osteogenezis imperfekta – Diyete bağlı: C-avitaminozu – Endokrinal: Cushing, Hipertiroidizm, Akromegali – Yerel • İmmobilizasyon • Refleks simpatik distrofi • Geçici osteoporoz (büyük eklemlerin çevresinde)
  12. 12. • Primer osteoporoz – Sekonder trabeküllerde azalma ve kayıp, primer trabeküllerde seyrekleşme ve kalınlaşma – Kalemle çizilmiş gibi korteks – Kırılganlıkta artma: Vertebra, Femur boynu, El bileği – Laboratuar normal
  13. 13. RadioGraphics 2011;31:1343-1364
  14. 14. • Vertebra kırıkları – Kama şeklinde – “Endplate” kırığı – Ezilme kırığı
  15. 15. “Fish” or “Fish Mouth” vertebrae?AJR 2003:181/3;886
  16. 16. • Osteoporozun değerlendirilmesi – Kalitatif/ Semikantitatif: Radyografi – Dansitometri • DXA • Kantitatif BT • Kantitatif US – Morfometri – Yeni yöntemler (Mikro-BT, HR-MR)
  17. 17. Metakarpal indeks -ab/ad=1/3-1/4 -ab+cd=ad/2 Greenspan A. Ortopedic Imaging. 4.ed. 2004
  18. 18. Singh indeksi
  19. 19. • Akut osteoporoz – Periartiküler, karpal ve tarsal bölgelerde – Endosteal, intrakortikal ve subperiosteal hızlı rezorbsiyona bağlı benekli raryolusensi artımı
  20. 20. Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroidizm – Primer /Sekonder
  21. 21. Osteoidin yetersiz mineralizasyonu• Nedenleri – Nutrisyonel: Vit-D, kalsiyum ve fosforun yetersiz alımı ya da absorbsiyon kusuru – Vit-D metabolizmasında hata: prematürite, 1-alfa hidroksilaz enzim eksikliği, antikonvülzan ilaç kulanımı, – Aşırı fosfat atımı – Alkalen fosfataz eksikliği
  22. 22. Osteomalazi• Kaba, sınırları bulanık trabeküler yapı• Kemiklerde yumuşama – Uzun kemiklerde eğrilmeler – Asetabuler protrüzyon, pelviste deformasyon – Baziler invajinasyon• Psödofraktürler (looser zonları) – Parsiyel yetmezlik kırıklardır, tama dönüşebilir – Paget, fibröz displazi bazen basit osteoporozda da görülebilir
  23. 23. Greenspan A. Ortopedic Imaging.4.ed. 2004
  24. 24. Rikets• Büyüme plağındaki kıkırdak hücrelerinin matürasyonu ve mineralizasyonu bozulur• İlk 6 aydan sonra görülür; önce görülenler: – Prematürite – Biliyer atrezi – Vit-D dependan rikets – Hipofosfatazya
  25. 25. • Radyolojik bulgular
  26. 26. • D Vitaminine dirençli rikets (hipofosfatemik rikets, renal rikets) – 30 aydan sonra görülür – Büyüme de yavaşladığından bulgular belirgin olmayabilir – Dizlerde medial metafizlerin tutulması tipiktir – Tutulan metafize paralel artmış dansite bantları görülebilir
  27. 27. Greenspan A. Ortopedic Imaging. 4.ed. 2004
  28. 28. Konuşmanın İçeriği• Genel bilgiler• Osteoporoz• Osteoidin yetersiz mineralizasyonu – Osteomalazi / Rikets• Hiperparatiroidizm – Primer /Sekonder
  29. 29. Primer Hiperparatiroidizm• Neden %90 adenom, %9 hiperplazi, %1’den az da karsinomdur• F/M=3/1, 3.-5. dekadlarda sık görülür• PTH etkisi: – Distal tubuluslarda kalsiyumun emilimini, fosfatın ise atılmasını artırır – Osteoklastların aktivitesini artırır – Sonuç: hiperkalsemi, hipofosfatemi, hiperfosfatüri, artmış alkalen fosfataz
  30. 30. • Radyoloji %20 olguda pozitif• Osteolizis – Subperiostal/subkondral rezorbsiyon (el, sakroiliyak eklem, symfizis pubis, lamina dura ) – Kortekste tünellenme – Kalvaryumda “tuz-biber” görünümü – Brown tümörleri• Hiperkalsemi – Nefrokalsinozis / Nefrolitiyazis – Kıkırdak kalsifikasyonları – Yumuşak doku kalsifikasyonları
  31. 31. Greenspan A. Ortopedic Imaging. 4.ed. 2004
  32. 32. Greenspan A. OrtopedicImaging. 4.ed. 2004
  33. 33. Sekonder hiperparatiroidizm• Hipokalsemiye cevaptır – Renal tubüler disfonksiyon – Osteomalazi• Paratiroidlerde hiperplazi
  34. 34. • Radyoloji: Hipokalsemiye neden olan hastalık bulguları + Hiperparatiroidizm bulguları – Osteoskleroz (sandöviç vertebra) – Yumuşak doku kalsifikasyonları • Periartiküler yoğun amorf kalsifikasyon birikimi • Damarlarda Moenkeberg kalsifikasyonları• Renal ostodistrofi (üremik osteopati) – Sekonder hiperparatiroidizm bulguları – Femur başında epifiz kayması – Kemiklerde skleroz (% 10-20 olguda)
  35. 35. Sonuç• Kaliteli radyografi esastır• Ayırıcı tanı, kemik fizyolojisi ve fizyopatolojisi ışığında, kemiğin yapısı (stürüktürü) değerlendirilerek yapılabilir – Bunun için hastanın hikayesi, kliniği ve laboratuar bulgularının ayrıntılı olarak bilinmesi şarttır

×