zakendoen met China en Hongkong
3                        inhoudsopgaveVoorwoord5ZakenklimaatHandelsgeest6Economische situatie                 12Handelsrel...
voorwoord                                                                                                                 ...
6   zakendoen met China en Hongkong                                                                                       ...
8   zakendoen met China en Hongkong                                                                                       ...
10   zakendoen met China en Hongkong                                       11 Koopgrage markt De consumentenmarkt in Hongk...
12   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
14        zakendoen met China en Hongkong                                                                                 ...
16      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
18   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
20   zakendoen met China en Hongkong                                    21                                          “Als j...
22      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
24   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
26   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
28      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
30   zakendoen met China en Hongkong                                       31 Contracten en afspraken De beginselen van ee...
32   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
34      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
36   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
38   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
40      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
42      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
44    zakendoen met China en Hongkong                                                                                     ...
46   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
48      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
50      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
52     zakendoen met China en Hongkong                                                                                    ...
54   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
56   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
58   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
60   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
62      zakendoen met China en Hongkong                                                                                   ...
64   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
66   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
68   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
70   zakendoen met China en Hongkong                                                                                      ...
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"

11,173 views

Published on

Maak van uw onderneming in China en Hongkong een succesverhaal. Wij hebben alvast huiswerk voor u gedaan. Onze internationale zakenreisgidsen zijn onmisbaar voor uw zaken over de landsgrenzen. Vol informatie van insiders en handige weetjes over het land en het zakenklimaat. En niet te vergeten tips van andere ondernemers. Dan heeft u meteen een voorsprong.

http://www.abnamro.nl/internationaal

Published in: Economy & Finance
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
11,173
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
9
Actions
Shares
0
Downloads
30
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ABN AMRO zakenreisgids "zakendoen met China en Hongkong"

  1. 1. zakendoen met China en Hongkong
  2. 2. 3 inhoudsopgaveVoorwoord5ZakenklimaatHandelsgeest6Economische situatie 12Handelsrelatie18Kansrijke sectoren 22Zakencultuur26Omgangsvormen32Bedrijfsprofielen38Zakendoen in de praktijkEen bedrijf opzetten 40Wet- en regelgeving 50Douanezaken56Visa64Productaansprakelijkheid66Personeel70Belastingen76Betalingsverkeer90Dit kan ABN AMRO voor u betekenen 96Nuttige adressen 101
  3. 3. voorwoord Ziet u toekomstige expansie in het buitenland voor uw onderneming? Zakendoen over de grens en daarmee succesvol zijn, blijkt in de praktijk veelal een uitdaging. Daarom introduceert ABN AMRO de zakenreisgids, onmisbaar voor uw zakelijke, internationale avontuur! Een gids vol informatie van insiders; met handige weetjes over het betreffende land, het zakenklimaat en ondernemerstips. Uiteraard staan wij© ABN AMRO Bank N.V. u daarnaast ook graag bij met netwerken in binnen- en buitenland, advies,ABN AMRO is gevestigd aan de Gustav Mahlerlaan 10, Amsterdam (Postbus 283, 1000 EA). KvK nummer34334259. BTW-identificatienummer: NL 820646660B01. producten en diensten op maat.In deze brochure staat algemene informatie en is niet speciaal geschreven voor uw persoonlijke situatie.De brochure is daarom geen advies om iets te doen of niet te doen. Beslissingen die u alleen neemt opgrond van de informatie in de brochure komen voor uw eigen risico.Wij proberen alleen betrouwbare bronnen te gebruiken voor de informatie in de brochure. We kunnen ABN AMRO wenst u veel succes op uw zakelijke reis!niet garanderen dat alle informatie altijd juist, volledig of niet al verouderd is. Als u meer informatie wiltover het onderwerp van de brochure, kunt u altijd contact met ons opnemen, bijvoorbeeld via internet(www.abnamro.nl) of via een bankshop bij u in de buurt.De informatie in deze brochure is bedoeld voor onze klanten in Nederland. We kunnen er niet voor in staan Edzard Enschedédat de informatie in de brochure ook bruikbaar is in andere landen. Managing Director International Network Commercial and Merchant Banking
  4. 4. 6 zakendoen met China en Hongkong 7 handelsgeestSocialistische markteconomieU kent China waarschijnlijk als dat land met de snelst groeiendeeconomie, de meeste inwoners en de grootste haven. China is eenland van superlatieven. Sinds 1993 streeft China een socialistischemarkteconomie na: een markt gestuurd door vraag en aanbod,maar met een rood tintje. De Chinese overheid bepaalt namelijkde richting, het tempo en de kernsectoren van de economischeontwikkeling. Via Speciale Economische Zones (SEZ) staat Chinaopen voor handel met het buitenland. De renminbi (RMB) is deofficiële valuta van China, de naam betekent ‘geld van het volk’. Gunstige concurrentiepositie Sinds 2001 is China lid van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) enDe economie van China is al drie decennia de snelst groeiende ter dat heeft positieve gevolgen. De Chinese investeringsomgeving iswereld en het land is een van de belangrijkste leden van de G20. transparanter en de overheid treedt harder op tegen het kopieer­China drukt dan ook een stevige stempel op de huidige mondiale gedrag van de Chinezen. Ook zijn de invoerrechten voor veel goedereneconomische ontwikkelingen. De Europese Commissie (EC) onder­ verlaagd. Buitenlandse ondernemers hebben hierdoor een beterezoekt nog of China met recht een markteconomie mag worden concurrentiepositie op de Chinese markt. Een nadeel is de grotegenoemd. Ze meent dat de Chinese regering zich nog te veel afstand tussen Nederland en China. Deze zorgt voor hoge kosten voorbemoeit met de markt en onvoldoende rechtszekerheid biedt. transport en logistiek. Binnenlands transport is complex en duur.
  5. 5. 8 zakendoen met China en Hongkong handelsgeest 9 Autonoom Hongkong “Landen als Bangladesh of Vietnam produceren Hongkong ligt in China, maar is officieel een ‘speciale administratieve goedkoper, maar in China zijn de bedrijven regio van de republiek China’. Na de Tweede Wereldoorlog vluchtten honderdduizenden mensen van het communistische China naar betrouwbaarder en wordt meer kwaliteit geleverd. - het toen nog Britse - Hongkong. Het gebied ontwikkelde zich al snel als commercieel, financieel en toeristisch centrum. Chinezen zijn bovendien echte werkers, dat zit in de aard van het volk. En afspraken komen ze na.” Na een koloniale overheersing van meer dan 150 jaar droegen de Britten op 1 juli 1997 de soevereiniteit van Hongkong over aan China. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman Daarbij is in een overeenkomst vastgelegd dat er tot het jaar 2047 niets mag veranderen aan de sociale, economische en politieke status van de regio. Deze afspraak garandeert dat Hongkong een hoge mate Vrije markt en betrouwbaar rechtssysteem van autonomie behoudt in alle aangelegenheden, met uitzondering Hongkong is met zijn drukke containerhaven een logistieke hub en van buitenlands beleid en defensie. een belangrijk financieel centrum. De stadstaat is een van de meest vrije markten ter wereld met een van de meest bedrijfsvriendelijke rechtsmachten. De regio valt staatsrechtelijk onder China, maar het rechtssysteem is gebaseerd op dat van de Britten. Dit rechtsstelsel is goed ontwikkeld, betrouwbaar en herkenbaar voor buitenlandse ondernemers. Procedures om te investeren, een bedrijf te starten of uit te breiden zijn heel eenvoudig. Dat maakt Hongkong tot een“Chinezen willen zo snel mogelijk aantrekkelijk zakengebied. Binnen een week kan uw nieuwe bedrijf zijn opgericht. geld verdienen. Want als je geld hebt, kun je in China alles kopen. Echt alles. De huidige generatie heeft veel meer mogelijkheden en die pakken ze met beide handen aan. Want: hoe meer geld, hoe meer vrijheid.” Web Power - Jacco Bouw
  6. 6. 10 zakendoen met China en Hongkong 11 Koopgrage markt De consumentenmarkt in Hongkong is groter dan Hongkong zelf. In 2009 bezochten ongeveer 17,7 miljoen Chinese toeristen en 15 miljoen internationale toeristen de regio. Samen vormt dat een enorme markt. De toeristen winkelen uitgebreid tijdens een bezoek aan Hongkong, waarbij vooral luxeartikelen, elektronica en cosmetica populaire aankopen zijn. Hongkong als liberaal uithangbord Naast een vrije markt en een betrouwbaar rechtssysteem, heeft Hongkong nog een aantal economische troeven. Een gezond bank­ wezen bijvoorbeeld, maar ook ruime deviezenreserves en een streng anticorruptiebeleid. Bovendien heeft de overheid geen schulden. Als onderdeel van Greater China is Hongkong dan ook een belangrijk uithangbord voor China. Daarnaast geniet de regio een unieke status. Het is een proeftuin voor verdere liberalisatie van het Chinese finan­- ciële systeem. Zo is Hongkong in 2010 als eerste in de regio begonnen met offshore trading: het gebruik van de renminbi in het buitenland. Het biedt de stadstaat een first-mover voordeel ten opzichte van de concurrenten Singapore en Shanghai. Dit zal de financiële sector positief beïnvloeden, en dus de economische groei.“Als startpunt maakten we contact met een Chinese fabriek en van daaruit zijn we er een beetje ingerold. Tot dusver ging het allemaal vrij makkelijk.” V-fiets - Maureen Baas
  7. 7. 12 zakendoen met China en Hongkong 13 economische situatie De terugkeer van China Tot enkele eeuwen geleden was China een van de welvarendste landen op aarde. Maar de snelle bevolkingsgroei in combinatie met een isolationistisch bewind leidde ertoe dat het land steeds verder achterop raakte bij de rest van de wereld. De Chinezen zien zichzelf daarom niet als opkomende markt, maar spreken liever van de terugkeer van China. De meer op consumptie gerichte groei van China zal het Nederlandse bedrijfsleven de komende jaren waar­ in de wereld open voor ‘made in China’ en kreeg het veelbesproken schijnlijk volop nieuwe mogelijkheden bieden. investment and export-led groeimodel een flinke duw in de rug. Stormachtige ontwikkelingen Inmiddels is China wereldkampioen uitvoer. Het heeft zijn aandeel De Chinese economie heeft zich sinds het begin van de jaren tachtig in de mondiale economie vergroot van 3% begin jaren tachtig, naar stormachtig ontwikkeld. De groei accelereerde naar een gemiddelde ongeveer 10% eind 2010. De niet aflatende Chinese honger naar van 10%. In de twee decennia die volgden, werd dit succes vast­ energie heeft daarbij een flinke bodem gelegd onder grondstofprijzen. gehouden. Ondanks dat het nationale inkomen in deze periode bijna Aan de andere kant heeft de grote stroom van producten uit China op verviervoudigde, bleef China op het wereldtoneel een relatief kleine de wereldmarkt een drukkend effect gehad op goederenprijzen. speler. Dit veranderde toen China in 2001 lid werd van de Wereld­ Dit had een positieve invloed op de koopkracht van de Westerse handelsorganisatie (WTO). Vanaf dat moment gingen alle deuren consument.
  8. 8. 14 zakendoen met China en Hongkong economische situatie 15 Stimulans particuliere consumptie Kracht van de Chinese economie De Chinese wederopstanding heeft ook een keerzijde. In de afgelopen Naast de structurele veranderingen, wordt de groei ook beïnvloed decennia heeft de groei onevenredig geleund op investeringen en door de minder uitbundige wereldhandel en de nijpende situatie op de uitvoer. De consumptie is ondergesneeuwd geraakt. Zo daalde het vastgoedmarkt. Deze uitdagingen vereisen behoorlijk wat stuurmans­ aandeel van de particuliere consumptie in de economie van ruim 50% kunst van de beleidsmakers in Beijing. Ze zullen zich gesteund weten begin jaren tachtig, naar 33% in 2010. De economie is hierdoor over­ door de structurele kracht van de economie. Zo kent het land al jaren gevoelig voor de mondiale economische ontwikkelingen. een overschot op de handelsbalans, met als gevolg een immense deviezenvoorraad. Het land heeft meer dan voldoende middelen om In het laatste vijfjarenplan van de overheid wordt deze tekortkoming financiële brandhaarden te lijf te gaan. Tot slot is ook de financiële onderkend. Voor de periode 2011-2015 wordt daarom ingezet op het positie van de huishoudens gezond. De inflatie zal naar verwachting stimuleren van de consumptie. Beleidsmakers willen deze omslag geen probleem vormen en ruimte laten voor een versoepeling van het realiseren door onder andere het sociale vangnet en pensioen­ oor­ v monetair beleid. zieningen te vergroten en de medische zorg toegankelijker te maken. Voor deze zaken zet de gemiddelde Chinees veel geld opzij. De eco­ nomische groei zal hierdoor tussen 2011 en 2015 afvlakken naar een “Nu al verplaatst een deel van de productie zich naar gemiddelde van 8%, maar wel een bredere basis kennen. omringende landen, zoals Bangladesh en Vietnam. Componenten van de economie  (Bron: EIU) Wij zullen die stap uiteindelijk ook maken. Voor verlies % BBP van ons netwerk zijn we niet bang. Ook daar zijn het de 60 Chinezen die de fabrieken in handen hebben.” 50 MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman 40 30 Van oost naar west 20 Na de explosieve groei van miljoenensteden aan de Chinese oostkust, trekt de ontwikkeling nu westwaarts. Met het Go West-beleid probeert 10 de Chinese regering buitenlandse investeerders enthousiast te maken 0 voor westelijk China. Metropolen schieten er als paddenstoelen uit de grond en veel productielocaties trekken naar het westen omdat de loon­ 80 85 90 95 00 05 10 kosten daar aanmerkelijk lager zijn. Hierdoor wordt de kloof tussen Oost- en West-China verkleind. Particuliere consumptie Investeringen Uitvoer
  9. 9. 16 zakendoen met China en Hongkong economische situatie 17 Steden in trek Het wel en wee van Hongkong is bijna een-op-een verbonden met dat De komende tien jaar verhuizen honderden miljoenen Chinezen van van het Chinese vasteland. Grote (financiële) bedrijven uit Hongkong het platteland naar de stad. Ze vertrekken naar bekende oostelijke zijn de belangrijkste ‘buitenlandse’ investeerders op het vasteland en kuststeden als Shanghai, Beijing of Guangzhou, maar ook naar de een aanzienlijk deel van de Chinese ‘buitenlandse’ investeringen vindt nieuwe metropolen in Centraal- en West-China, zoals Hefei, plaats in Hongkong. Bij de wederzijdse buitenlandse handel is vrijwel Zhengzhou, Shijiazhuang of Chongqing. dezelfde trend waarneembaar. Zowel Hongkong als Macau zijn vrijhavens. Dit betekent dat deze regio’s geen invoerrechten heffen Chongqing op buitenlandse producten en diensten. Ondernemers in Hongkong Chongqing telt zo’n 32 miljoen inwoners en is de snelst groeiende moeten wel invoerrechten betalen voor goederen en diensten die ze stad van Centraal- en West-China. Ook de economie gaat er in naar moederland China exporteren. sneltreinvaart. In de eerste helft van 2010 groeide deze met bijna 28%. Chongqing ligt diep in het binnenland van China. “Het koopgedrag in heel China is waanzinnig. Chinezen geven veel Toch is de stad aantrekkelijk voor veel internationale bedrijven. In en geld uit en daar valt dus aan te verdienen als buitenlandse onderneming. rond Chongqing zijn gebieden aangewezen voor economische ont­ Het begint allemaal in de steden, maar ook in het binnenland wordt een wikkelingen. Daar wordt onder meer een nieuwe containerhaven gebouwd en zal een van de grootste autoproductieclusters ter wereld hoop verdiend. Daarnaast staan de Chinezen erg open voor ontstaan. Op dit moment stelt de Chinese overheid nieuwe econo­ Europese producten. IKEA is bijvoorbeeld heel populair.” mische prioriteiten. De regering wil met financiële en fiscale stimuli vooral de privé- en milieusector stimuleren. Nieuwe regels zorgen Web Power - Jacco Bouw binnenkort ook voor meer belastingvoordelen voor buitenlandse investeerders. Vrijhandelsakkoord met Hongkong China kent enkele officiële free trade-zones: Al voor de overdracht aan China in 1997, had Hongkong omvangrijke handels- en investeringsbanden met het vasteland van China. Tegen­ woordig spant de Chinese regering zich in om de positie van Hongkong Futian, Shatoujiao, Tianjin en Qingdao als ‘toegangspoort tot China’ te handhaven. Dit gebeurt bijvoorbeeld Guangzhou en Shantou (provincie Shandong); met het vrijhandelsakkoord Closer Economic Partnership Arrangement (provincie Guangdong); Zhangjiang (provincie Jiangsu) (CEPA), dat sinds juni 2003 geldt tussen China en Hongkong. Dit akkoord Xiamen en Fuzhou Waigaoqioa (Shanghai); zorgt er onder meer voor dat er voor veel producten lage invoertarieven (provincie Fujian); Wuhan (provincie Hubei); gelden. Een soortgelijke overeenkomst is gesloten tussen China en Haikou (provincie Hainan); Ningbo (provincie Zhejiang). stadstaat Macau. Dalian (provincie Liaoning);
  10. 10. 18 zakendoen met China en Hongkong 19 handelsrelatie China - Nederland Eeuwenoude band De handelsrelatie tussen China en Nederland is eeuwenoud. Maar pas in 1954 ging Nederland officieel betrekkingen aan met de Volksrepubliek China. Deze relatie werd op 18 mei 1972 nog sterker, toen in beide landen wederzijdse ambassades werden gevestigd. De afgelopen 40 jaar hebben China en Nederland nauw samengewerkt op gebieden als handel en investering, stabiliteit, vrede, recht en cultuur. Chinezen Hongkong en Nederland waarderen de Nederlandse expertise, kennis, technologie en hoge Hongkong en Nederland zijn belangrijke handelspartners. Dat blijkt productkwaliteit. onder andere uit de ruim 200 Nederlandse ondernemingen die in de stadstaat zijn gevestigd. Nederlanders hebben geen visum nodig voor Belangrijke rol EU een verblijf tot drie maanden in Hongkong. China heeft met veel landen, waaronder Nederland, een handels­ overeenkomst gesloten. Voor goederen uit deze landen hanteert China voordelige invoerrechten. Tenminste, als de producten een “Chinezen waarderen de manier waarop wij ons opstellen. certificaat van oorsprong hebben. De Europese Unie speelt een Maar we zullen nooit het imago van onze oosterburen belangrijke rol bij de handelsrelaties met China. Zo onderhandelt de EU over verlaging van tarieven en over markttoegang in het kader overtreffen: alles wat de Duitsers doen, is bij voorbaat beter.” van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Web Power - Jacco Bouw
  11. 11. 20 zakendoen met China en Hongkong 21 “Als je investeert in relaties met Chinese handels­ artners, zie je p dat gelijk terug in het werk dat ze leveren.” V-fiets - Maureen Baas
  12. 12. 22 zakendoen met China en Hongkong 23 kansrijke sectoren Veelbelovende segmenten Als Nederlandse ondernemer liggen uw kansen in China vooral in sectoren als: ▶▶ logistiek; ▶▶ infrastructuur; ▶▶ creatieve industrie; toestellen en elektrische apparaten. In 2010 voerde Nederland voor ▶▶ ICT-outsourcing; 19 miljard euro aan mechanische apparaten in. Dit is ruim 60% van de ▶▶ auto-industrie; totale Nederlandse import uit China. ▶▶ duurzame energie en milieu; ▶▶ machine-industrie; ▶▶ gaming; “Elk bedrijf heeft een kans in China, maar je moet je er wel voor ▶▶ scheepsbouw. openstellen. Daar zijn wij in Nederland heel goed in. We kunnen ons goed inleven in andere culturen, we hebben ons altijd moeten verdiepen Invoer uit China De Nederlandse invoer uit China is in 2010 met ruim 800 miljoen in de geschiedenis en taal van buitenlandse handelspartners.” toegenomen tot 5,4 miljard euro. We importeren vooral veel kleding en machines uit China, zoals computers, printers, telecommunicatie­ Web Power - Jacco Bouw
  13. 13. 24 zakendoen met China en Hongkong kansrijke sectoren 25 Uitvoer naar China “China is al lang geen goedkoop productieland meer en beweegt zich Hoewel de uitvoerwaarde naar China sinds 2005 is verdubbeld, is meer richting kenniseconomie. Als je iets met Research deze nog altijd bijna zes keer kleiner dan de invoer uit China. Tegen­ over elke euro export staat 5,71 euro import. Nederland exporteert Development gaat doen in China, zul je veel meer steun krijgen vanuit vooral grondstoffen naar China, zoals papierstof, schroot en resten het land dan wanneer je voor productie kiest.” van non-ferrometalen. Maar ook machines en chemische producten, zowel organische producten als kunststof. Samen zijn deze producten Web Power - Jacco Bouw goed voor ruim driekwart van de totale uitvoer naar China. Detailhandel in opkomst De massale verstedelijking van China heeft geleid tot een razendsnelle Kansen in Hongkong opkomst van winkelketens. Daarnaast ontwikkelen web- en gemaks­ Hongkong investeert de komende jaren ruim tien miljard euro in twee winkels zich in hoog tempo, waardoor nieuwe detailhandelskanalen grote spoorwegprojecten. Heeft u een Nederlands bouwbedrijf, dan zijn ontstaan. Dit biedt veel kansen voor buitenlandse bedrijven die toe dit zeker kansrijke projecten. Ook de (elektrische) auto-industrie is een willen treden tot de Chinese markt. branche om in de gaten te houden. Andere veelbelovende sectoren zijn: Milieuverbetering ▶▶ infrastructuur; ▶▶ architectuur; De ernstige milieuvervuiling terugdringen, is op dit moment een van ▶▶ ecocities (duurzaam bouwen); ▶▶ design en mode. China’s grootste uitdagingen. Er is dan ook veel vraag naar diensten ▶▶ duurzame energie; op het gebied van milieu. Dat is gunstig voor bedrijven die milieu­ technologieën kunnen integreren en weten hoe ze financierings­ In- en uitvoer Hongkong modellen moeten ontwikkelen. De Nederlandse export naar Hongkong bestaat vooral uit melk- en vleesproducten. Omgekeerd zijn voor ons de belangrijkste import­ producten uit Hongkong: ▶▶ speelgoed; ▶▶ huishoudelijke producten;“Chinezen worden steeds welvarender en schaffen graag Europese ▶▶ kleding; ▶▶ sieraden en horloges; producten aan. Als je dan hoort dat een keten als WE er honderd ▶▶ consumentenelektronica; ▶▶ sportartikelen. ▶▶ geschenkartikelen en premiums; winkels wil openen… Heel voorzichtig kijken wij ook naar China als potentieel afzetgebied.” Daarnaast vormt Hongkong steeds meer het centrum voor handel in luxegoederen. Zo heeft de regio tegenwoordig een leidende positie MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman in de premium-wijnhandel. Voorheen had New York deze in handen.
  14. 14. 26 zakendoen met China en Hongkong 27 zakencultuur Als u succesvol zaken wilt doen in China, moet u zich goed voorbereiden en bereid zijn te investeren in zakelijke relaties. Houd rekening met een aantal culturele en sociale verschillen. Eerste ontmoeting Handen schudden bij een ontmoeting is algemeen geaccepteerd in China. Na de begroeting worden direct visitekaartjes uitgewisseld. Chinezen houden van een informele sfeer tijdens zakelijke onder­ Beleefdheid handelingen en nodigen u graag uit voor lunch, diner of karaoke. In China is de waarheid niet absoluut, maar relatief. Daarom zegt een Uw toekomstige Chinese zakenpartner verwacht geen cadeaus, Chinees u uit beleefdheid liever wat u wilt horen, dan dat hij u de maar een maaltijd aanbieden kan een stap in de goede richting zijn. waarheid vertelt. Ze willen geen gezichtsverlies lijden en zullen u ook niet in het openbaar blameren. Het groepsgevoel staat bij Chinezen Persoonlijke relatie voorop. Een positieve benaderingswijze is hierbij erg belangrijk. Chinezen hechten veel waarde aan een langdurige, persoonlijke relatie Alles moet in harmonie zijn en competitie leidt tot disharmonie. met zakenpartners. Een goede verstandhouding opbouwen en onder­ houden kost veel tijd en energie. Toon respect, wees geduldig en neem de tijd voor activiteiten die niet direct zakelijke resultaten “De markt in China verandert razendsnel. Was een offerte vroeger zes maanden opleveren. Verdiep u ook in het land, de cultuur, taal en manieren. geldig, nu moet je binnen een week reageren, anders krijg je een nieuwe prijs.” Spreek niet over controversiële onderwerpen, zoals Tibet. Chinezen zwijgen daar liever over. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman
  15. 15. 28 zakendoen met China en Hongkong zakencultuur 29 Arbeidsethos Onderhandelen Sociale rangorde is erg belangrijk in China. Er heerst binnen bedrijven Chinezen zijn harde en taaie onderhandelaars. Niets gaat vanzelf, maar een sterke hiërarchische cultuur, formeler en afstandelijker dan wester­ alles is mogelijk. Voor een goede onderhandeling is het belangrijk dat lingen gewend zijn. Over het algemeen zijn Chinezen flexibele zaken­ u uw Chinese handelspartner iets concreets kunt bieden. Chinezen partners en ze hebben geen negen-tot-vijf-mentaliteit. Ambtenaren denken in termen van wederzijds voordeel. Probeer daarom tijdens en ondergeschikten nemen weinig verantwoordelijkheid en zijn vaak onderhandelingen tot een win-winsituatie te komen voor beide partijen. terughoudend met hulp. Bescheidenheid wordt gewaardeerd en het is verstandig om niet alle Taal informatie weg te geven in de verkenningsfase. Een Chinese zakenman Veel Chinezen spreken geen Engels, wat kan zorgen voor een commu­ zal zelf eerder te weinig zeggen dan te veel. Transparantie en harde nicatie­­ probleem. Het is daarom raadzaam een goede tolk in te huren. data gaan vaak in tegen de Chinese passie voor interpretatievrijheid In de meeste grote steden is een kantoor van de China Council for the en onderhandelingsruimte. Maak aantekeningen tijdens onderhan­ e­ d Promotion of International Trade (CCPIT) gevestigd. Zij kunnen u helpen lingen en wees consistent in wat u zegt. Het kan maanden of zelfs jaren een vertaler te vinden. Ook de Nederlandse vertegenwoordigingen in duren voordat een investeringscontract tot stand komt. Onderhande­ China en Nederlandse tolk- en vertaalbureaus kunnen u hierbij van lingen vragen om tactisch optreden en veel geduld. dienst zijn.“Tijdens persoonlijke ontmoetingen doe je vrijwel nooit zaken. “Wil je gelijk aan de slag? Zorg dan dat je snel een Het draait vooral om het versterken van de persoonlijke band. aanbetaling doet. Pas als die binnen is, starten ze met de Een paar keer per jaar komen er een aantal Chinese leveranciers van ons productie. Geen geld, geen beweging.” naar Nederland. Van zakendoen of onderhandelen komt dan vaak weinig V-fiets - Maureen Baas terecht. Je gaat met ze uit eten, laat je bedrijf zien en vertelt over je familie. Dat vinden ze ontzettend interessant. Na een paar dagen gaan ze onverrichter zake weer richting China. Geen probleem, die prijsafspraken komen een andere keer wel.” V-fiets - Maureen Baas
  16. 16. 30 zakendoen met China en Hongkong 31 Contracten en afspraken De beginselen van een precontractuele fase kennen Chinezen niet. Contracten zijn meer globale afspraken, waarmee binnen de relatie met elkaar wordt omgegaan. Na ondertekening zullen er nog ver­ chillende friendly consultations volgen. Deze worden vaak als s clausule opgenomen in het contract. Als het contract geen uitsluitsel geeft, kunnen ze problemen oplossen. In China respecteert men afspraken. Dat geldt ook voor mondelinge overeenkomsten. Deze worden over het algemeen goed nagekomen. Om misverstanden te voorkomen, kunt u ze het beste ook schriftelijk laten vastleggen.“Het is onmogelijk om te spreken van ‘zakendoen in China’. Het land is zó groot, je kunt het beter vergelijken met Europa. Als je van Beijing, via Shenzhen naar Shanghai gaat, is het alsof je van Stockholm via Amsterdam naar Madrid reist. Zakendoen verschilt daarom alleen al per stad. In Beijing is het bijvoorbeeld gebruikelijk om zaken tijdens een lunch of diner te bespreken. Maar in Shenzhen doe je dat gewoon tijdens kantooruren.” Web Power - Jacco Bouw
  17. 17. 32 zakendoen met China en Hongkong 33 omgangsvormen Nu China meer contacten heeft met andere landen en culturen, worden de omgangsvormen wat losser. Toch is het goed om de Chinese etiquetteregels te leren kennen. Communicatie ▶▶ Ga ervan uit dat slechts weinig Chinezen Engels spreken. Zorg voor uw eigen tolk. ▶▶ Laat uw communicatiemateriaal vertalen. Gebruik hierin de juiste naam voor China: The People’s Republic of China. ▶▶ Spreek de mensen aan met hun achternaam, niet met de voor­ Ontmoeting naam. De eerste naam op het visitekaartje is de achternaam ▶▶ Handen schudden is een algemeen geaccepteerde begroeting. van de gesprekspartner. Als er een titel op het kaartje staat, Meer ceremoniële begroetingen bestaan uit een knikje, lang is het gebruikelijk die ook te noemen. handen schudden of een kleine buiging. Wacht op de buiging ▶▶ Houd het gesprek zakelijk. Maak geen grappen of overdreven van uw Chinese gesprekspartner voordat u zelf buigt. bewegingen. ▶▶ Na de begroeting wisselt u direct visitekaartjes uit. De manier waarop dit gebeurt is erg belangrijk. Zorg ervoor dat uw kaartje Kleding zowel in Engels als Mandarijn is opgesteld. U biedt het met twee ▶▶ De kledingstijl in China is formeel. Mannen dragen vaak een handen aan. Houd daarbij uw vingers langs de zijden en toon het donker pak met eenvoudige, onopvallende das. kaartje met de tekst in het Mandarijn naar boven. Neem het ▶▶ Vrouwen kleden zich zeer bescheiden. Onthullende halslijnen visitekaartje ook met twee handen in ontvangst. Bestudeer het en korte rokken zijn ongepast. Chinezen verkiezen klassieke met belangstelling en respect. ontwerpen boven de laatste trends.
  18. 18. 34 zakendoen met China en Hongkong omgangsvormen 35 Geschenken ▶▶ Tijdens zakengesprekken wordt voornamelijk thee aangeboden. ▶▶ Cadeautjes worden bij een eerste bezoek niet verwacht, maar ze Wees er alert op dat de gastheer of -vrouw deze als eerste drinkt. kunnen helpen bij het opbouwen van een goede relatie met uw Als de thee lange tijd onaangeroerd blijft, is dit vaak een signaal dat zakenpartner. Zoek uit welke geschenken in uw kringen gewaar­ de afspraak op zijn einde loopt. deerd worden en doe daar uw voordeel mee. ▶▶ Ter kennismaking kunt u een maaltijd aanbieden. De rekening delen Sociaal is in China taboe. De uitnodigende partij bestelt het eten en betaalt ▶▶ Chinezen houden van een informele sfeer tijdens zakelijke onder­ ook de rekening. handelingen. Ze nodigen u graag uit voor de lunch, het diner of ▶▶ Geef geen fooi, dat wordt vaak als belediging gezien. Al raakt deze een avond karaoke. Bereid u in dat geval voor op lang tafelen, westerse gewoonte in grote steden als Beijing, Shanghai en drinken en zingen. Vermijd zakelijke onderwerpen en controversiële Guangzhou steeds meer ingeburgerd. gesprekken, bijvoorbeeld over Tibet. ▶▶ Het wordt als onbeleefd gezien om iemands blik lang vast te houden. ▶▶ Chinezen zijn gevoelig voor status. Bouw een goed netwerk op door“Als ik naar China ga, ben ik geen enkele avond alleen. Zelfs als je te investeren in contacten op verschillende niveaus en posities. ▶▶ Goedbedoelde amicale aanrakingen, zoals een schouderklopje, doodmoe uit het vliegtuig komt, ga je mee. Weigeren is onbeleefd. worden over het algemeen niet gewaardeerd. Ze willen je entertainen, je bezoek de moeite waard maken. ▶▶ Chinezen zijn een zelfbewust volk. Onderschat uw handelspartner En ik eet wat ze me voorschotelen. Omgekeerd nemen wij ze nooit en benader hem of haar op voet van gelijkheid. mee uit als ze naar Nederland komen.” MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman “Het belangrijkste is dat je niet bijdehand doet of boos wordt. Eten en drinken Als je daar niet mee oppast, dan gooien Chinezen de deur ▶▶ Wacht tot u een stoel wordt aangewezen wanneer u bent uitge­ nodigd voor een diner. Zakendiners zijn vaak uitgebreid, met volop dicht. Hiermee beschadig je persoonlijke relaties en dan moet alcoholische versnaperingen. Neem hier de tijd voor. je weer gaan lijmen. Plaats jezelf ook niet in een slachtofferrol, ▶▶ Eet nooit uw bord helemaal leeg, met name bij een Chinees diner. maar denk in oplossingen en communiceer ook zo. Dan zijn Drink uw glas of kop niet leeg, tenzij u wilt worden bijgeschonken. ▶▶ Bied bij handelsevenementen, zoals beurzen, zowel westers als Chinezen best bereid om met je mee te denken.” Chinees eten aan en regel zitplaatsen voor uw gasten. Staand eten wordt in China niet gewaardeerd. V-fiets - Maureen Baas
  19. 19. 36 zakendoen met China en Hongkong omgangsvormen 37 Onderhandelen “Sommige clichés komen niet overeen met de ▶▶ Chinezen vinden het belangrijk dat u betrouwbaar bent en consistent in wat u zegt. Dit geldt voor afspraken tijdens de werkelijkheid. Zo zou je in China niets mogen en zou onderhandelingen, maar ook in de algemene omgang. ▶▶ Juich niet te vroeg. De echte onderhandelingen beginnen alles worden gecontroleerd door de overheid. Dat is pas wanneer het contract is getekend. Met andere woorden: lichtelijk overdreven, zeker in de steden is er een grote alles blijft bespreekbaar. mate van vrijheid. Verder wordt er vaak gezegd dat Hongkong, nét even anders Chinezen altijd tot het laatste moment wachten De meeste opmerkingen over China gaan ook op voor Hongkong. Doordat dit gebied lange tijd een Britse kroonkolonie is geweest, voordat ze een deal met je sluiten. Dat is in de zijn er ook enkele verschillen. dienstensector in ieder geval niet zo. Ze nemen ▶▶ Goede persoonlijke relaties zijn ook in Hongkong erg belangrijk. beslissingen juist vaak binnen een dag.” Contacten verlopen echter vrij formeel, vooral de eerste kennismaking. Web Power - Jacco Bouw ▶▶ U kunt in principe rechtstreeks met bedrijven afspraken maken. U heeft geen officiële introductie nodig, zoals in sommige andere Aziatische landen gebruikelijk is. Toch kan het een voordeel zijn. Bijvoorbeeld als de introductie komt van het Nederlandse consulaat- generaal in Hongkong. Dit geldt vooral bij contacten met de overheid. ▶▶ Stipt op tijd komen bij een afspraak is een teken van respect. Houd daarom rekening met het altijd drukke verkeer in de regio. Bent u onverhoopt toch te laat, breng uw gesprekspartner hiervan dan direct op de hoogte en bied uitgebreid excuses aan. ▶▶ Dure relatiegeschenken zijn in Hongkong ongebruikelijk. In tegen­ tip ! stelling tot in veel andere Aziatische landen, is het normaal om Hongkong is lange tijd een Britse kroonkolonie snel ter zake te komen. geweest. Hierdoor zijn er enkele verschillen ontstaan met de Chinese cultuur. Wees u daarvan bewust.
  20. 20. 38 zakendoen met China en Hongkong 39 bedrijfsprofielen MTR FashionFlair Web Power MTR FashionFlair levert private label-modeconcepten aan Europese grootwinkel­ Web Power is een Nederlands bedrijf gespecialiseerd in online marketingcommunicatie en bedrijven. Het bedrijf produceert en verkoopt confectieproducten zoals shirts en specifiek e-mailmarketing en sites. Het werd in 1999 opgericht door Jacco Bouw en Niek kostuums. De nadruk ligt op accesoires: van sokken tot manchetknopen, van stropdassen Kerkemeijer, die vanaf een zolderkamer in Barneveld steeds meer klanten aan zich wisten tot lederen riemen. MTR FashionFlair is een snelgroeiende onderneming dat in 2008 is te binden. Inmiddels is het voormalige tweemanszaakje uitgegroeid tot een internationaal opgericht door Milko Frischalowski, Teng Janssens en Ronald Dubbelman. Het grootste bedrijf met kantoren in Nederland, China, Zweden en Duitsland. Web Power is daarmee deel van de productie vindt plaats in China. de grootste internationale e-mailspecialist uit Nederland. In China leidt het bedrijf de markt op het gebied van e-mailmarketing en adviseert het de overheid over anti- spamwetgeving en -regulering. V-fiets V-fiets verkoopt ombouwsets om je eigen fiets elektrisch te maken. Behalve complete ombouwsets verkoopt V-fiets ook losse onderdelen, zoals elektromotoren en accu’s. Een groot succes, want de vraag naar ‘ombouwsets’ groeit fors. De onderdelen worden onder andere geproduceerd in China. V-fiets levert vooral aan Nederlandse retailers, fietsfabrikanten een klein percentage particulieren. Er is groeiende belangstelling vanuit andere Europese landen, Amerika en Australië. V-fiets is in 2008 opgericht door Ralf Braakman en Maureen Baas.
  21. 21. 40 zakendoen met China en Hongkong 41 een bedrijf opzetten Het commerciële landschap van China verandert in hoog tempo en is lastig te bewerken. De markt is heterogeen, omvangrijk, complex en moeilijk toegankelijk. U moet reke­ ing houden met nationale en lokale n regelgeving, bureau­ ratie en het economisch beleid. Dit gecombi­ c neerd met een onoverzichtelijk aantal overlappende bestuursorganen. Het veroveren van de Chinese markt kost over het algemeen veel tijd en energie. Uw entreestrategie is een belangrijk onderdeel van het exportbeleid van uw onderneming. Bedenk per product-markt­ combinatie op welke termijn en op welke manier u die markt wilt ontwikkelen. In principe kiest u uit deze mogelijkheden: ▶▶ Representative Office (Rep. Office) Marktbenadering ▶▶ Wholly Foreign Owned Enterprise (WFOE) Buitenlandse ondernemingen en investeerders kunnen de Chinese ▶▶ Foreign-Invested Commercial Enterprises (FICE) markt op verschillende manieren benaderen. Elke manier heeft zijn ▶▶ Joint Venture (JV) voor- en nadelen. Om te bepalen wat voor u de juiste registratievorm is, kunt u het beste juridisch advies inwinnen.
  22. 22. 42 zakendoen met China en Hongkong een bedrijf opzetten 43 Representative Office (Rep. Office) ▶▶ als u lokaal personeel wilt inhuren, bent u verplicht dit via een De minst dynamische ondernemingsvorm waarmee u in China plaatselijke ‘supportorganisatie’ te doen. Hieraan zijn extra kosten aanwezig kunt zijn, is een Rep. Office. Deze partij mag alleen verbonden; liaisonactiviteiten verrichten voor een buitenlands moederbedrijf. ▶▶ u bent aan veel regels gebonden. De overheid oefent een strikt U kunt het zien als een verlengstuk van uw organisatie, dat alleen toezicht uit en er zijn regelmatig inspecties. indirect interactie aangaat met Chinese partijen. De opstarttijd is van een Rep. Office is ongeveer drie maanden. Wholly Foreign Owned Enterprise (WFOE) Een WFOE is een ondernemingsvorm op Chinees grondgebied die Hoewel de mogelijkheden van een Rep. Office beperkt zijn, geeft volledig wordt gefinancierd met buitenlands kapitaal. De wetgeving deze marktbenadering tegen lage kosten directe controle voor uw rondom deze ondernemingsvorm is complex. Achteraf wijzingen door­ buitenlandse onderneming. Dat kan nuttig zijn als u eerst vertrouwd voeren is vaak ingewikkeld, en soms zelfs onmogelijk. Gun uzelf wilt raken met de Chinese markt. Als u nog niet op de Chinese markt daarom voldoende tijd in de opstartfase. Het is zeer belangrijk dat u gaat verkopen, maar wel een serieus netwerk wilt opbouwen, een betrouwbare en goed ingevoerde adviseur of advocaat in de arm marktonderzoek wilt doen of producten wilt presenteren, dan is neemt als u een WFOE wilt oprichten. een Rep. Office zeker het overwegen waard. De WFOE is veruit de meest gekozen ondernemingsvorm voor inter­ Voordelen nationale investeerders in China. Het is geschikt voor bedrijven die ▶▶ het is de snelste en goedkoopste manier om een werkzaam zijn in productie en verkoop van producten, of diensten vertegenwoordiging in China op te richten; aanbieden zoals Research Development of business consultancy. ▶▶ u bent continu aanwezig in China. Dit maakt u geloofwaardiger De opstarttermijn is drie tot zes maanden. en daardoor wordt zakendoen eenvoudiger; ▶▶ u heeft volledige zelfstandige controle; Voordelen ▶▶ het is relatief goedkoop. U hoeft bij een Rep. Office geen ▶▶ een WFOE is voor 100% uw eigendom, u heeft volledige controle startkapitaal in te leggen; over uw business; ▶▶ u kunt uw legale aanwezigheid in China vormgeven ▶▶ u kunt uw technologie en intellectuele eigendom beter beschermen; en een lokaal netwerk opbouwen. ▶▶ winst maken is toegestaan en u heeft de mogelijkheden om te direct te handelen in RMB; Nadelen ▶▶ als u geen winst maakt, betaalt u geen vennootschapsbelasting. ▶▶ het biedt beperkte mogelijkheden, u kunt alleen Een WFOE wordt belast volgens centrale fiscale wetgeving. De liaisonactiviteiten uitvoeren; precieze implementatie hiervan kan op lokaal niveau verschillen; ▶▶ een winstoogmerk is niet toegestaan; ▶▶ er geldt een beperkte aandeelhoudersaansprakelijkheid in relatie tot de originele investering.
  23. 23. 44 zakendoen met China en Hongkong een bedrijf opzetten 45 Nadelen Foreign-Invested Commercial Enterprises (FICE) ▶▶ bij registratie is een minimum startkapitaal nodig. Minimum­ Met een FICE is het mogelijk te importeren, exporteren en producten kapitaalvereisten verschillen sterk per stad of regio. Ze worden op de Chinese markt te verkopen. Vroeger was het voor buitenlandse opgemaakt uit het startkapitaal, ingebrachte kapitaalgoederen bedrijven verboden om Chinese producten te kopen om deze en het overgebrachte intellectuele eigendom; vervolgens in China zelf weer te verkopen. Sinds 2004 mag een FICE ▶▶ u kunt alleen in een beperkt aantal sectoren een WFOE openen. de volgende activiteiten ondernemen: Het is van cruciaal belang in welke sector(en) u gaat opereren in China. De Chinese overheid heeft vier verschillende categorieën ▶▶ import export en distributie; geïdentificeerd voor buitenlandse investeringen: permitted, ▶▶ detailhandel goederen en diensten verkopen aan individuen via encouraged, restricted en prohibited. Hieraan zijn verschillende televisie, telefoon, post, internet en verkoopautomaten; voorwaarden en mogelijkheden verbonden; ▶▶ groothandel goederen en diensten verkopen aan bedrijven, ▶▶ u bent beperkt tot het doel van de onderneming dat is vastgelegd klanten uit de industrie, handel of andere organisaties binnen bij de autoriteiten; China; ▶▶ ratio tussen geregistreerd kapitaal en de totale investering. Bij het ▶▶ agent of handelaar representatieve transacties op provisiebasis; vaststellen van het registered capital moet u goed analyseren wat ▶▶ franchising meerdere verkooppunten opzetten. uw organisatie daadwerkelijk nodig heeft om zonder buitenlandse kapitaalinjecties tot een punt te komen waarop uw Chinese business Een FICE is vergelijkbaar met een WFOE, maar speciaal bedoeld voor winstgevend is. Als uw registered capital namelijk te laag is en u handel en retail. Via een FICE kunt u ook marketingactiviteiten op de daarna toch aanvullende investeringen in China wilt doen, dan Chinese markt ontplooien. Dit kan ook langs andere wegen, bijvoor­ worden deze belast als inkomsten. Het tarief voor inkomsten­ beeld via individuele agenten, maar met een FICE heeft u meer controle belasting is doorgaans 25%. Het registered capital is overigens op de kwaliteit en het serviceniveau dat u nastreeft. Het maakt ook niet hetzelfde als de totale investering. Daarbij worden ook nog een persoonlijker contact met uw leveranciers mogelijk. Bovendien leningen of investeringen vanuit China meegenomen. kunt u in RMB uitbetalen en factureren. De opstarttermijn is vier tot zes maanden. “Contracten hebben we door Chinese Voordelen ▶▶ u kunt verschillende vestigingen in China opzetten (franchising); advocaten laten vertalen. Samen met ▶▶ u kunt direct personeel inhuren; deskundigen hebben we alles ▶▶ u kunt in RMB factureren; ▶▶ u heeft meer controle over de kwaliteit van uw producten en dichtgetimmerd.” dienstverlening. Web Power - Jacco Bouw
  24. 24. 46 zakendoen met China en Hongkong een bedrijf opzetten 47 Nadelen “Voor Nederlandse bedrijven is het op dit moment ▶▶ de opstartperiode duurt lang; nog moeilijk om een Chinese entiteit te krijgen. ▶▶ ingekochte producten mogen niet worden bewerkt of aangepast. Een FICE mag de aard van het product niet veranderen. U mag Voor een handelsfirma is dat in Hongkong binnen alleen verkopen wat u daadwerkelijk heeft ingekocht; ▶▶ het is een FICE niet toegestaan zelf producten te maken; een week geregeld. We hebben de voor- en ▶▶ er is een beperkt aantal verkooppunten toegestaan. Heeft u meer nadelen besproken met onze bank. dan dertig verkooppunten die producten als boeken, tijdschriften, auto’s, medicijnen, zout, ruwe olie of benzine verkopen, dan mag Een accountant, een adres, een showroom uw aandeel in de onderneming niet groter zijn dan 49%; en een paar duizend dollar, ▶▶ ratio tussen geregistreerd kapitaal en de totale investering. Als uw registered capital te laag is en u daarna toch aanvullende meer heb je niet nodig.” investe­ ingen in China wilt doen, dan worden deze belast als r inkomsten. Kijk voor meer informatie over dit onderwerp bij de WFOE. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman Joint Venture (JV) Een Joint Venture is een onderneming die in handen is van één of Voordelen meer Chinese en buitenlandse partners. De onderneming kan worden ▶▶ door samen te werken met een Chinese partner in een JV, kunt u gevormd door een bijdrage te doen in de op te richten JV. Eigendom, profiteren van bestaande expertise en infrastructuur; risico en winsten worden verdeeld op basis van deze geldelijke bij­ ▶▶ het is mogelijk dat uw Chinese partner onroerend goed, systemen drage. China kent twee soorten JV: de Equity JV en de Cooperative JV. en expertise bezit die noodzakelijk (of zeer wenselijk) zijn voor het De opstarttermijn is drie tot zes maanden. succes van de onderneming; ▶▶ uw lokale partner heeft vaak beter inzicht in de lokale markt; De JV bestaat al sinds 1979 in China en is nog steeds een veel­ ▶▶ een Chinese partner heeft vaak connecties, een distributienetwerk gebruikte ondernemingsvorm voor buitenlandse investeringen. en/of de kennis om goedkeuring voor bepaalde projecten te krijgen; De laatste jaren kiezen echter steeds meer buitenlandse onder­- ▶▶ u kunt kiezen voor een Chinese partij als ‘stille’ partner. Deze vorm ne­ ingen voor een WFOE. Dit komt vooral door voorbeelden m verdient soms de voorkeur boven een WFOE, omdat Chinese van teleurstellende ervaringen met Chinese JV-partners. Toch is autoriteiten in bepaalde gevallen graag zien dat Chinese bedrijven onverstandig om de JV als ondernemingsvorm bij voorbaat af te direct profiteren van buitenlandse investeringen. Vooral in het schrijven. Een JV heeft ook een aantal voordelen ten opzichte van binnenland van China is dit nog het geval; een WFOE. ▶▶ voor sommige bedrijfstakken (telecommunicatie, expeditie en transport, infrastructuur, energie, bepaalde diensten) is een JV de enige toegestane ondernemingsvorm.
  25. 25. 48 zakendoen met China en Hongkong een bedrijf opzetten 49 Nadelen Daarnaast kent Hongkong: ▶▶ u heeft geen volledige controle over de onderneming; ▶▶ er bestaat een kans op onenigheid of verschil van inzicht met uw ▶▶ neven- en dochtervestigingen; lokale partner. ▶▶ eenmanszaken; ▶▶ representative offices. Ondernemingsvormen in Hongkong Hongkong is een belangrijk centrum voor ondernemingen die vooral Voor samenwerking vanuit Hongkong met een Chinese firma wordt in Zuidoost-Azië zaken doen. De stadstaat biedt als vestigingsplaats vaak gekozen voor een Joint Venture, bijvoorbeeld in de vorm van een een aantal voordelen boven mainland China. Er bestaat geen deviezen­ commanditaire vennootschap. controle en er is geen minimumkapitaal vereist. Belasting wordt alleen geheven over inkomsten die in Hongkong zelf zijn ontstaan. Bovendien profiteren deze ondernemingsvormen van extra belastingvoordelen: ▶▶ holding of offshore bedrijf geen belasting “Om te beginnen kies je uit drie ondernemingsvormen: over vermogens­ anwas na verkoop van a een Joint Venture, een Representative Office of een dochterondernemingen; ▶▶ licensing companies exploiteren rechten en Wholly Foreign Owned Enterprise. Wij hebben voor de royalty’s afkomstig van intellectueel en laatste gekozen. We betalen in China belasting, industrieel eigendom; ▶▶ hoofdkantoren slechts 10% van de maar hebben alle aandelen zelf in handen. Zeker in het inkomsten is belast; begin is het verstandig om een Chinese vertrouwens­ ▶▶ financieringsmaatschappijen geen belasting over rente van buitenlandse persoon of adviseur in te schakelen die je wegwijs financieringsondernemingen. maakt in het land en je helpt om een zogenaamde Er zijn verschillende ondernemingsvormen moge­ Guanxi op te bouwen: een vertrouwensband met je lijk in Hongkong. De besloten vennootschap en naamloze vennootschap komen het meeste voor. nieuwe zakenpartners.” Web Power - Jacco Bouw
  26. 26. 50 zakendoen met China en Hongkong 51 wet- en regelgeving Explosie aan wetten en regels Het is belangrijk aandacht te besteden aan de verschillen in wet- en regelgeving tussen Nederland en China. Het recht is geen absolute wetenschap en veel beter te begrijpen als u de achtergrond kent. De afgelopen jaren heeft het rechtssysteem van China te maken gehad met een explosie aan wetten en regels. De rechtshandhaving loopt daarbij flink achter. De Chinezen claimen dat veel wetten en regels niet uitvoerbaar zijn en advocaten klagen over rechters die de Contracten wet niet kennen. Lokale bestuurders leggen wetten en regels mede De drie bekendste contractvormen in China zijn het koopcontract, hierdoor vaak anders uit dan ze bedoeld zijn. de distributieovereenkomst en de agentuurovereenkomst. Welk soort contract u ook sluit, hanteer altijd de regel: zonder eigen tolk, geen Juridisch advies contract. De kans dat uw Chinese zakenpartner de overeenkomst Voordat u een vestiging opent in China, raden we u aan om daarover anders interpreteert is namelijk zeer groot, zelfs als het contract in het juridisch advies in te winnen. De wet- en regelgeving in China verandert Engels is opgesteld. De Engelse variant wordt altijd naar het Chinees vaak en er zijn sterke regionale verschillen in de toepassing van de vertaald voor de Chinese directie of aandeelhouders. U heeft dan wel wetten. De meeste advocaten spreken goed Engels, maar het is een contract, maar de details kloppen niet altijd. Dit kan voor grote verstandig om bij al uw afspraken een eigen tolk mee te brengen. conflicten zorgen in de zakenrelatie.
  27. 27. 52 zakendoen met China en Hongkong wet- en regelgeving 53 Daarnaast zien Chinezen een contract als een levend instrument: de “De regelgeving in China verandert regelmatig en bedoeling van de overeenkomst is belangrijker dan de letter. Anders dat kan voor problemen zorgen. Blijf altijd op de dan in Nederland, moet u ervoor zorgen dat de details flexibel zijn. hoogte van aanpassingen in wetten en regels.” Tips voor onderhandelingen ▶▶ Zorg dat u een controlerende meerderheid heeft, anders nemen de Web Power - Jacco Bouw Chinezen meteen de touwtjes in handen. ▶▶ Neem de tijd om een betrouwbare agent, distributeur of partner te vinden die bekend is met de Chinese taal en cultuur. ▶▶ Commission contracts ▶▶ Werk met een tolk die bestand is tegen de druk die Chinezen De commissionair of tussenpersoon drijft handel op eigen naam, uitoefenen tijdens onderhandelingen. Kies niet voor studenten, namens u als opdrachtgever. De gemaakte kosten zijn voor rekening die zijn het zakelijk Engels vaak niet machtig. van de commissionair, tenzij anders is aangegeven in het contract. ▶▶ Wees standvastig. Chinezen onderhandelen vaak tot de laatste minuut door. Probeer hier flexibel mee om te gaan. Ook al wilt u ▶▶ ntermediary services contract I de deal nog zo graag, laat dat niet merken. De tussenpersoon informeert u over mogelijke contracten of haalt ▶▶ Zorg ervoor dat u zelf het management mag benoemen en bepaalde contracten binnen. U betaalt hiervoor als klant een afge­ ontslaan. sproken prijs. Als een contract niet wordt gerealiseerd, kan de ▶▶ Chinezen doen alles om kosten te besparen. Ze stappen gerust tussenpersoon een terugbetaling eisen van de gemaakte kosten. zonder overleg over naar goedkopere grondstoffen of materialen. Zorg daarom voor gedetailleerde contracten. Agentuurcontracten in Hongkong In Hongkong is de letter van het contract belangrijker dan in China. Er zijn verschillende contracten mogelijk: ▶▶ Mandate contracts De principaal en de agent komen overeen dat de agent handelt namens de principaal. Dit houdt in dat u de agent machtigt in algemene of specifieke aangelegenheden. Eventuele kosten voor de uitvoering van de gedelegeerde taken betaalt u vooruit. De agent mag op zijn beurt taken delegeren aan anderen. Daarnaast kunt u afspreken dat de agent u over de voortgang van taken rapporteert.
  28. 28. 54 zakendoen met China en Hongkong wet- en regelgeving 55 In Shanghai geldt sinds 1994 de regel dat de agent - behalve een Intellectueel eigendom in China persoon - ook een organisatie kan zijn. In het contract wordt verder een China staat bekend om zijn kopieergedrag. Neem daarom het zekere aantal zaken vastgelegd, zoals: voor het onzekere en registreer uw handelsmerken, logo’s en domein­ namen bij het Trademark Office. Neem hiervoor een professioneel ▶▶ de aard van de dienstverlening; adviesbureau in de arm. Voor bescherming van octrooirechten moet ▶▶ commissie en betalingswijze; u een octrooiaanvraag indienen bij het State Intellectual Property ▶▶ duur van het contract; Office (SIPO) in Beijing. Registratie bij bijvoorbeeld de EU of het ▶▶ geschillenprocedure. World Intellectual Property Organization (WIPO) is niet voldoende. De agent moet zich registreren bij de Shanghai Municipal Administration Zelfscheppende industrie for Industry and Commerce. Vraag de agent altijd om zijn vergunning Om de intellectual property rights (eigendomsrechten) van buitenlandse te laten zien. ondernemers te beschermen, voert de Chinese regering in hoog tempo wetten in. Zo wordt kopieergedrag bestreden en zet China stappen naar een zelfscheppende industrie. Maar bij overtreding“We doen in China veel zaken op basis van vertrouwen en komt het nog lang niet altijd tot straf- of civielrechtelijke vervolging. daar hebben we nog nooit problemen mee gehad. De meeste zaken rond schending van merkenrecht of intellectuele eigendom worden administratief behandeld. Het doel hierbij is om tot Contracten zijn ook niet alles. Als ze je echt willen flessen, een schikking te komen. dan lukt ze dat heus wel.” V-fiets - Maureen Baas “Wat je zaait zul je oogsten. Verhalen over containers met bakstenen komen niet uit de lucht vallen. Dat kregen we internettip ook steeds voorgelegd van banken.” Lees meer op china-iprhelpdesk.eu. Op deze website van de Europese Unie vindt u informatie, MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman advies en training op het gebied van bescherming van intellectuele eigendom.
  29. 29. 56 zakendoen met China en Hongkong 57 douanezaken Douaneprocedures verlopen in China anders dan in Nederland. Ook de samenwerking tussen verschillende overheidsinstellingen die belast zijn met grenscontrole verschilt. Houd daarom rekening met langere afhandelingstermijnen dan u gewend bent. Laat u begeleiden en adviseren door een in China erkende douaneagent, met de juiste autorisaties en licenties. Documenten Goederenzendingen bestemd voor China moeten zijn voorzien van de volgende documenten: ! ▶▶ handelsfactuur; tip ▶▶ certificaten van oorsprong; ▶▶ transportdocumenten; Douanetelefoon ▶▶ paklijsten; Voor informatie of advies over import en export ▶▶ Enig Document (meer informatie op douane.nl); van en naar China kunt u contact opnemen met ▶▶ pro-formafactuur; de douanetelefoon. In Nederland 0800 - 0143 ▶▶ invoervergunning; of vanuit het buitenland +31 45 574 3031. ▶▶ Confirmation Certificate; ▶▶ fytosanitaire, gezondheids- of veterinaire certificaten; ▶▶ pre-shipment inspectie.
  30. 30. 58 zakendoen met China en Hongkong douanezaken 59 Handelsfactuur Paklijsten Voor de inklaring van goederen is een factuur in tweevoud vereist. Op de Paklijsten moeten in het Chinees of Engels een nauwkeurig overzicht factuur staan alle gebruikelijke gegevens in het Chinees of in het Engels: geven van de afzonderlijke verpakkingen met merk, nummers, inhoud ▶▶ naam en adres van de importeur en exporteur; en bruto- en nettogewicht. ▶▶ datum en plaats van verzending en bestemming; ▶▶ merken, nummers, aantal en soort van de afzonderlijke stukken; Enig Document ▶▶ goederenomschrijving (inclusief goederen- of HS-code); Het Enig Document (ED) is een standaardformulier waarmee u onder ▶▶ bruto- en nettogewicht; andere aangifte ten uitvoer doet bij de Nederlandse douane. Deze ▶▶ vrachtkosten; aangifte kunt u digitaal doen. U kunt uw expediteur of transporteur ▶▶ code van de muntsoort waarin de factuur is opgesteld; vragen om u hierbij te helpen of de afhandeling over te nemen. Ga ▶▶ prijs per eenheid en totale prijs; naar douane.nl en kies voor ‘uitvoer’ en ‘manieren van aangifte doen’ ▶▶ betalings- en leveringsvoorwaarden en eventuele voor meer informatie. kredietbeperkingen en kortingen. De handelsfactuur en de kopie moeten beiden worden ondertekend. Legalisatie is niet vereist, hoewel er wel naar gevraagd kan worden. “Tegenwoordig werken we met een vervoerder die de Certificaten van oorsprong markt goed kent en ons veel transportwerk uit handen Certificaten van oorsprong zijn niet verplicht, tenzij de importeur er neemt. Hij regelt bijna alle logistiek. Alleen de import per vliegtuig laten we door de leverancier verzorgen. specifiek naar vraagt. U vraagt dit certificaat aan bij de Kamer van Koophandel. We betalen dan wel iets meer, maar we Transportdocumenten Als op het transportdocument staat dat de ontvanger een bank is, weten zeker dat ze de juiste papieren of als het document to order of to order of shipper is gesteld, moet in hebben en dat onze bestelling het vakje notify de naam van de importeur en zijn btw-nummer staan. Als het transportdocument to order is gesteld en de notify party is op tijd wordt geleverd.” een lokale agent (of de identiteit van de importeur is onbekend), dan moet in het vakje notify het btw-nummer van de agent staan. V-fiets - Maureen Baas Op de connossementen of internationale luchtvrachtbrieven (Air Waybill - AWB) moet République Populaire de Chine als bestemming staan vermeld. Het document hoeft u niet te legaliseren.
  31. 31. 60 zakendoen met China en Hongkong douanezaken 61 Overige documenten Tijdelijke invoer van overige goederen Goed contact met lokale overheden helpt bij het verkrijgen van Pro-formafactuur vergunningen. Een open houding is geen garantie voor het snel U heeft een pro-formafactuur nodig voor de aanvraag van een (niet-) doorlopen van procedures. Volg altijd de juiste procedures en automatische invoervergunning. Op deze factuur staan de naam en probeer niet via omwegen sneller een vergunning te krijgen. het adres van de producent of exporteur, en eventueel de naam en het adres van de agent, distributeur of vertegenwoordiger. Ook moet De volgende goederen kunnen voor een periode van maximaal de exporteur op de pro-formafactuur verklaren dat de vermelde prijzen zes maanden vrij van invoerrechten worden geïmporteerd: overeenkomen met de gangbare prijzen op de wereldmarkt. U kunt het beste een prijslijst of catalogus meesturen. ▶▶ goederen voor culturele activiteiten en sportevenementen; ▶▶ instrumenten en producten voor nieuwsverslaggeving, Invoervergunning filmopname en opnamen voor tv-programma’s; Indien nodig, vraagt de importeur een invoervergunning aan bij het ▶▶ artikelen die worden gebruikt bij tests of analyse in een ministerie van Handel (Ministry of Commerce - MOFCOM). laboratorium; ▶▶ speciale vervoersmiddelen voor transport van bovenstaande Confirmation Certificate producten; Buitenlandse vestigingen in China kunnen van de overheid een vrij­ ▶▶ monsters; stelling of verlaging van invoertarieven op goederen krijgen voor het ▶▶ producten en materiaal voor charitatieve activiteiten; inrichten van hun onderneming. In dit geval moeten ze bij inklaring ▶▶ gereedschap dat nodig is bij het installeren en testen van een Confirmation Certificate for Projects for Development by the producten en techniek; State kunnen laten zien. ▶▶ containers voor vrachtvervoer. Invoer van grondstoffen en halffabricaten (veredeling) U moet wel een borgsom afgegeven ter hoogte van de normaal ver­ De invoer van grondstoffen, halffabricaten en andere materialen die schuldigde invoerheffingen. Duurt de uiteindelijke invoerperiode langer vervolgens worden bewerkt tot goederen bestemd voor de export, dan zes maanden, dan worden de invoerrechten alsnog berekend. valt onder de wet Processing and Assembly (PA). Omdat het om tijdelijk ingevoerde goederen gaat, worden er geen invoerrechten of bijkomende heffingen betaald. Bij PA zijn geen invoervergunningen nodig voor de goederen die in het contract worden opgesomd. Let op: Auto-onderdelen en componenten voor de assemblage van De Chinese fabrikant (exporteur) moet wel een exportvergunning auto’s zijn de uitzondering. Hiervoor moeten wel invoerrechten en aanvragen. bijkomende rechten worden betaald.
  32. 32. 62 zakendoen met China en Hongkong douanezaken 63 Import- en exportinformatie Regels rond in- en uitvoer Hongkong Informatie over invoer- en uitvoerrechten en documenten vindt u in de Hongkong is een vrijhaven; het gebied kent geen douanetarieven. In- of Market Access Database van de Europese Unie. Om hierin te zoeken, uitgevoerde goederen vereisen minimale douaneformaliteiten. Accijnzen heeft u de 6-cijferige Harmonised System code (HS-code) van uw worden alleen geheven op tabak, drank, methylalcohol en koolwater­ product nodig. Het Harmonised System wordt door de meeste landen stofolie (al ingevoerd of lokaal geproduceerd). gebruikt voor de indeling van goederen in de internationale handel. In de verdere onderverdeling zijn de landen vrij. U kunt de HS-code Binnen veertien dagen na in- of uitvoer van de artikelen moet u import- opvragen bij het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in Heerlen. of exportaangifte doen. Import- en exportvergunningen en certificaten Afdeling Classificatie Goederen: 045 - 570 64 00 of infoservice@cbs.nl. van oorsprong zijn alleen nodig als Hongkong is gebonden aan: ▶▶ internationale verplichtingen; ▶▶ specifieke eisen van de importerende landen; ▶▶ specifieke eisen om redenen van gezondheid, veiligheid of beveiliging. internettip Let op: bepaalde textiel- en kledingproducten zijn onderworpen Ga naar madb.europa.eu en klik op: aan een quotumregeling. ▶▶ Applied Tariffs Database voor de invoerrechten en bijkomende heffingen. Kies China als land van bestemming en voer de HS-code van uw product in. De invoerrechten in de kolom MFN (most favoured nation) zijn van toepassing. Bijkomende heffingen ziet u als u doorklikt op de HS-code. ▶▶ Exporter’s Guide to Import Formalities voor vereiste documenten. Kies China als land van bestemming en voer de HS-code van uw product in. U ziet dan een overzicht van alle noodzakelijke documenten. Klik op het betreffende document voor meer informatie.
  33. 33. 64 zakendoen met China en Hongkong 65 visa U heeft een Chinees visum nodig wanneer u als buitenlandse burger China wilt binnenkomen, uit China wilt vertrekken of op doorreis bent via het grondgebied van China. Het visum is een vergunning in overeen­ stemming met de wet- en regelgeving van China en wordt afgegeven door de visumautoriteiten van het land. Deze autoriteiten geven ver­ chillende visa uit, op basis van status, reisdoel en type paspoort: s ▶▶ gewoon visum; ▶▶ diplomatiek visum; ▶▶ courtesy visum; ▶▶ service visum. internettip Voor Hongkong heeft u tot een verblijf van 3 maanden geen visum Meer informatie vindt u op de website van CVASC: nodig en in Taiwan alleen als u er langer dan 30 dagen blijft. www.visaforchina.org/HAG_EN/ De Chinese ambassade in Den Haag heeft de visumprocedures Kijk voor informatie over visa voor Hongkong op: uitbesteed aan het Chinese Visa Application Service Center (CVASC). www.immd.gov.hk/
  34. 34. 66 zakendoen met China en Hongkong 67 product- aansprakelijkheid Productveiligheid en -registratie Aan de registratie van een product gaat doorgaans een keurings­ procedure vooraf. Daarnaast kunt u als Nederlandse onderneming te maken krijgen met een onderzoek door Chinese technici bij de fabriek van herkomst. De kosten daarvan komen voor rekening van het bedrijf dat de aanvraag voor registratie indient. Houd er rekening mee dat de registratie enkele maanden kan duren. Onder andere de volgende producten moeten een CCC-markering hebben: Pas als dat is afgerond, mag u de producten verschepen. Voor diverse ▶▶ elektrisch gereedschap; goederen is er een verplichte inspectie bij binnenkomst in China. ▶▶ huishoudelijke elektrische apparaten; Deze producten moeten namelijk in overeenstemming zijn met de ▶▶ auto’s; Chinese normen. China erkent de bij ons bekende CE-markering niet. ▶▶ pc’s, monitoren en printers; ▶▶ banden voor motorvoertuigen. CCC-markering Meer dan 130 productgroepen zijn onderhevig aan het China Compulsory Certificate. Zonder deze zogenaamde CCC-markering voor veiligheid, gezondheid en milieu, mag u producten die hieronder vallen niet invoeren in China.
  35. 35. 68 zakendoen met China en Hongkong productaansprakelijkheid 69 Technische normen Veiligheid en kwaliteit Het China Electronics Standardization Institute (CESI) is het centrale Om redenen van veiligheid en kwaliteit moeten bepaalde consu­ en­en­- m t overheidsorgaan voor normen op het gebied van elektronica en p ­ roducten vóór invoer in China worden gecertificeerd. Nadat een informatietechnologie. Onder het CESI vallen meer dan veertig kwaliteitscertificaat is afgegeven, mag u een veiligheidsetiket productgerichte technische keuringsinstellingen, onder andere voor: aanbrengen. De codes, serienummers en normen staan vermeld op het product, op de verpakking of in het technische handboek. ▶▶ elektromagnetische compatibiliteit; De winkelier is vaak degene die de consument in eerste instantie ▶▶ elektronische componenten (inclusief die voor militaire doeleinden); voor een ondeugdelijk product compenseert. De bewijslast berust ▶▶ veiligheidseisen; bij de verkoper. ▶▶ kwaliteit; ▶▶ elektronische voorschriften en kalibrering; Verpakkingen ▶▶ dataprocessing; In verkoopcontracten voor apparatuur kunnen verpakkingsspecificaties ▶▶ telecommunicatie. worden opgenomen. Bij schade door een slechte verpakking is de verkoper verantwoordelijk. Over het algemeen is het raadzaam de Etikettering aanwijzingen van de importeur op te volgen. De verpakking van Als u consumentengoederen invoert, moet u deze voorzien van een goederen voor China moet in ieder geval stevig genoeg zijn om de etiket in het Chinees. Hierop moet de volgende informatie staan: goederen voldoende bescherming te bieden tijdens de lange zeereis en tegen de klimatologische omstandigheden. Bovendien behandelen ▶▶ naam van het product; Chinese havenarbeiders de goederen tijdens het over- of uitladen niet ▶▶ adresgegevens van de producent; altijd met genoeg beleid. ▶▶ voornaamste ingrediënten; ▶▶ aantal; ▶▶ klasse/categorie; ▶▶ productiedatum; “Wij doen fair business, flikken geen kunstjes, ▶▶ uiterste verkoopdatum of effectief gebruik; onderhandelen niet met het mes op tafel. We kregen ▶▶ gebruiksaanwijzing. ooit een claim over een sjaal met een muf luchtje. Voor diverse producten, zoals geneesmiddelen en cosmetica, gelden Dat schikken we met de klant, dat is dan ons verlies. specifieke etiketteringsvoorschriften. Zet daarnaast op gevaarlijke goederen aanwijzingen voor correct gebruik en geef op potentieel Uiteraard melden we het de fabrikant wel.” gevaarlijke producten aan hoe ze het beste vervoerd en opgeslagen kunnen worden. MTR FashionFlair - Ronald Dubbelman
  36. 36. 70 zakendoen met China en Hongkong 71 personeel Maatschappelijk verantwoord ondernemen Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) zit in China in een stroomversnelling, zowel op het gebied van milieu als op sociaal vlak. Een aantal jaren gelden waren de werkomstandigheden en arbeids­ verhoudingen in China erg slecht, zeker op het gebied van contracten, Groeiend inkomen salariëring en veiligheid. Op veel plaatsen is dat nog steeds het geval, De inkomens van de Chinezen groeien hard. Het besteedbaar inkomen maar de arbeidssituatie is zeker aan het veranderen. per hoofd van de bevolking in stedelijke gebieden steeg in de eerste helft van 2010 met 10,2% naar 9.757 renminbi (ca. 1.400 USD). Naar Het Ministry of Human Resources and Social Security (MHRSS) heeft verwachting zullen de loonkosten de komende jaren verder stijgen. in de afgelopen jaren de arbeidswetgeving aangepast om de ernstigste misstanden tegen te gaan. Zo is in de nieuwe Labour Contract Law vastgelegd dat de werkgever iedere arbeider een contract moet “China is natuurlijk interessant vanwege de lage aan­ ieden. Ook zijn strengere regels opgesteld om de ernstigste b misstanden in fabrieken te ondervangen. Op het terrein van arbeids­ loonkosten. Als we in Nederland zouden produceren, omstandigheden zijn stappen gezet om het grote aantal arbeidsonge­ zouden we nagenoeg geen winst maken.” vallen terug te dringen. V-fiets - Maureen Baas

×