SlideShare a Scribd company logo

Website

Een voorbeeld van het lesmateriaal over elektriciteit.

1 of 6
Download to read offline
Lesmateriaal plus proeven over
elektriciteit
POWER
LINE
Een lespakket van Zoleerjemeer
Colofon
Een uitgave van Zoleerjemeer
www.zoleerjemeer.nl
©2013 A. Elsinga, alle
rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden
verveelvoudigd, opgeslagen in een ge-
automatiseerd gegevensbestand en/of
openbaar gemaakt in enige vorm of op
enige wijze, hetzij elektronisch, mecha-
nisch, door fotokopieën, opnamen of
op enige andere manier zonder vooraf-
gaande schriftelijke toestemming van de
makers.
Meer informatie over het materiaal en
bestellingen: www.zoleerjemeer.nl
Opmaak en afdrukproductie:
Pieter Elsinga Design
Foto omslag: SXC/Mokra, 1228524
POWER LINE
Zoleerjemeer
Inhoud
Introductie elektriciteit 4
Les 1. Wat is elektriciteit?  5
Les 2. Hoe werkt elektriciteit?  9
Les 3. Hoe wordt elektriciteit gemaakt? 13
Les 4. Elektriciteit en magnetisme 15
Les 5. Hoe werkt een batterij? 19
Les 6. Begrippen die je vaak tegenkomt: Volt, ampère,
watt en ohm  22
Samenvatting 25
3
Les 1. Wat is elektriciteit?
Elektriciteit…. daar heb je elke dag mee te maken. Thuis, op school,ÂÂ
in een fabriek, overal maken mensen gebruik van elektriciteit. Elek-
triciteit is geen uitvinding die door mensen is bedacht. Zolang de
aarde bestaat, is er elektriciteit.
Tijdens deze lessen over elektriciteit ga je ontdekken hoe elektriciteit werkt. Elke les ga je een paar proe-
ven doen. Door het doen van proeven hebben mensen in de loop van de tijd ontdekt hoe elektriciteit
werkt en hoe je elektriciteit kunt opwekken.
Wetenschap begint vaak met nieuwsgierigheid. Je wilt graag weten waarom een verschijnsel zich op een
bepaalde manier voordoet. Heb je je bijvoorbeeld wel eens afgevraagd hoe het komt dat water aan elkaar
blijft plakken? Om te ontdekken hoe dat komt zijn er allerlei proeven gedaan. Water bestaat uit molecu-
len. Moleculen bestaan weer uit atomen. Water heeft twee atomen waterstof (H) en één atoom zuurstof
(O). Deze atomen trekken elkaar aan en vormen een molecuul water.
Om te ontdekken hoe dat komt zijn er allerlei proeven gedaan. Water bestaat uit moleculen. Moleculen
bestaan weer uit atomen. Water heeft twee atomen waterstof (H) en één atoom zuurstof (O). Deze ato-
men trekken elkaar aan en vormen een molecuul water.
Stoffen, zoals waterstof en zuurstof, hebben een naam en een letter. VoorLL
zuurstof is dat een O, voor waterstof een H
Een molecuul is het kleinste deeltje van een stofLL
dat nog de eigenschap heeft van die stof. Het al-
lerkleinste deeltje water bestaat uit twee atomen
waterstof en één atoom zuurstof.
POWER LINE TEST: Aantrekkelijkheid 1
wat heb je nodig:			
een 5 cent muntje»»
een pipet»»
water uit de kraan.»»
Wat doe je?
Druppel voorzichtig twee druppels water heel1.	
dicht bij elkaar op de munt.
Wat zie je?2.	
Druppel voorzichtig door tot de hele munt bedekt is met water. Let erop dat je niet op de rand3.	
druppelt! Houd de pipet vlak boven de munt. Na hoeveel druppels is de hele oppervlakte van
de munt bedekt?
Druppel voorzichtig nog meer druppels op de munt. Hoeveel druppels kunnen er nog bij voor-4.	
dat het water van de munt afrolt?
Voor deze proef heb je de voorwerpen 37 en 20 nodig. Doe de pipet en munt na gebruik weer in de
verpakking en in de doos. 
1  http://www.proefjes.nl/proefje/076
5
		 moleculen	 waterstof
Water		 Water-		 Atomen
				 en zuurstof
Hoe werkt een gloeilamp?
In 1879 ontdekte Thomas Edison de gloeilamp. Hierdoor nam het gebruik van elek-
triciteit heel erg toe.
Als een sterke stroom zich door een dunne draad heen moet persen, dan wordt de
draad heel warm. Heel dunne draden kunnen zelfs zo heet worden dat ze beginnen
te gloeien.
Bekijk een gewone gloeilamp maar eens van dichtbij. Je ziet de daarin opgehangen
dunne draad.
In de bijgeleverde doos zit een gloeilamp. Zie je de draad en de spoel?
POWER LINE TEST: Maak zelf een gloeilamp
Je hebt nodig:
* Een klein plankje
* Twee spijkers
* Een dun ijzerdraadje
* Een 9 volt batterij
Wat doe je:
1. Sla de spijkers in het plankje met evenveel tussenruimte als de polen
van de batterij.
2. Span tussen de spijkers het dunne ijzerdraadje.
3. Houd de batterij tegen de spijkers.
4. Als je ziet dat de draad gaat gloeien, haal de batterij dan direct weg.
Pas op dat je je niet brandt!
5. Hoe komt het dat de draad gaat gloeien?
Voor de proeven heb je de voorwerpen 7 t/m 15 en 35 nodig. Doe de voorwerpen na gebruik weer in de verpakking en in
de doos.
12
POWER LINE
Een elektromotor
Elektromotoren zijn motoren die elektrische stroom kunnen omzetten in beweging. Elektromotoren
kunnen alleen draaien door een combinatie van magnetisme en elektriciteit. In een elektromotor zit een
elektromagneet.
Hieronder wordt uitgelegd hoe een elektromotor werkt.
Zoals je op de afbeelding kunt zien, zijn de belangrijkste onderdelen van de elektromotor een magneet
en een spoel. Op de rechter afbeelding zie je op de bodemplaat de magneet. De spoel is aangesloten op
de stroom en wordt daardoor magnetisch. Doordat de magnetisch geworden spoel en de magneet elkaar
steeds afstoten, blijft de spoel ronddraaien.
Op de PowerPoint zie je een filmpje. Daarop kun je zien hoe de elektromotor op de afbeelding rechts in
elkaar wordt gezet.
Het basisprincipe voor de elektromotor werd in 1821 bedacht door Michael Faraday.
In veel elektrische apparaten zit een elektromotor. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een koelkast, magnetron,
radio, stofzuiger enz.
Spoel
Magneet Spoel (wikkeling)
Aangesloten op de
stroom
Magneet
POWER LINE TEST: Elektromotor
Je gaat nu zelf een elektromotor in elkaar zetten. Bekijk eerst het filmpje op de PowerPoint en zet de
elektromotor in elkaar.
Volg de bijgeleverde gebruiksaanwijzing (nummer 32). Voor deze proef heb je de onderdelen nodig die in doosje nummer
36 zitten. Ook heb je een schaar nodig (nummer 21 uit de doos), een schroevendraaier ( nummer 29) en krokodillenklem-
men (nummer 9). In plaats van batterijen gebruik je een adapter (nummer 30 en 31).
Maak na afloop de onderdelen weer los (volg hierbij de gebruiksaanwijzing) en doe alles weer in de doos.
18
POWER LINE

Recommended

Electriciteit
ElectriciteitElectriciteit
ElectriciteitNelec
 
SMARTCirculair | We gaan een elektromagneet maken
SMARTCirculair | We gaan een elektromagneet makenSMARTCirculair | We gaan een elektromagneet maken
SMARTCirculair | We gaan een elektromagneet makenTanja Nolten
 
Elektromagneet maken
Elektromagneet makenElektromagneet maken
Elektromagneet makenTanja Nolten
 
Elektriciteit
ElektriciteitElektriciteit
Elektriciteitcwiistrm
 
Elektroscoop
ElektroscoopElektroscoop
Elektroscoopdavy
 
VUmc Laboranten bijscholing elektronen 2015
VUmc Laboranten bijscholing elektronen 2015   VUmc Laboranten bijscholing elektronen 2015
VUmc Laboranten bijscholing elektronen 2015 Ingena Visser
 
Magnetisme en geluid 17 11-20
Magnetisme en geluid 17 11-20Magnetisme en geluid 17 11-20
Magnetisme en geluid 17 11-20JarnoWouda
 
Experimenteren met elektriciteit
Experimenteren met elektriciteitExperimenteren met elektriciteit
Experimenteren met elektriciteittine.vanacker
 

More Related Content

Similar to Website

Similar to Website (7)

Nw i 3 elektriciteit
Nw i 3 elektriciteitNw i 3 elektriciteit
Nw i 3 elektriciteit
 
Elektroscoop
ElektroscoopElektroscoop
Elektroscoop
 
Hoofdstuk 2 2008
Hoofdstuk 2 2008Hoofdstuk 2 2008
Hoofdstuk 2 2008
 
spartan eindverslag
spartan eindverslagspartan eindverslag
spartan eindverslag
 
Van Barnsteen tot Elektron
Van Barnsteen tot ElektronVan Barnsteen tot Elektron
Van Barnsteen tot Elektron
 
Wz3 atoombouw deel 2
Wz3 atoombouw deel 2Wz3 atoombouw deel 2
Wz3 atoombouw deel 2
 
Moeder sheets sk 2
Moeder sheets sk 2Moeder sheets sk 2
Moeder sheets sk 2
 

Recently uploaded

Techniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptx
Techniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptxTechniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptx
Techniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptxTanjaNolten
 
Deel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen B
Deel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen BDeel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen B
Deel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen Bsofie
 
ALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdf
ALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdfALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdf
ALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdfTanjaNolten
 
Leren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennen
Leren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennenLeren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennen
Leren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennenTanjaNolten
 
Slides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdf
Slides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdfSlides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdf
Slides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdfEnnuonline
 
Bouwen aan de Toekomst: SDG’s in de Bouw
Bouwen aan de Toekomst: SDG’s in de BouwBouwen aan de Toekomst: SDG’s in de Bouw
Bouwen aan de Toekomst: SDG’s in de BouwTanjaNolten
 
Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?
Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?
Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?TanjaNolten
 
CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?
CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?
CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?TanjaNolten
 
Masterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwen
Masterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwenMasterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwen
Masterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwenTanjaNolten
 
Het handelingsgericht werken decreet leersteun
Het handelingsgericht werken decreet leersteunHet handelingsgericht werken decreet leersteun
Het handelingsgericht werken decreet leersteunsofie
 
Workshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdf
Workshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdfWorkshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdf
Workshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdfTanjaNolten
 

Recently uploaded (11)

Techniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptx
Techniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptxTechniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptx
Techniek NL - Zelfvoorzienende energie in de bouw.pptx
 
Deel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen B
Deel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen BDeel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen B
Deel 1 4 Het Decreet leersteun leren en ontwikkelen B
 
ALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdf
ALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdfALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdf
ALBA CONCEPTS Workshop BCI – Excellencedag.pdf
 
Leren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennen
Leren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennenLeren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennen
Leren voor Morgen | Circulaire vaardigheden (h)erkennen
 
Slides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdf
Slides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdfSlides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdf
Slides AI en Chatgpt met voorbeelden.pdf
 
Bouwen aan de Toekomst: SDG’s in de Bouw
Bouwen aan de Toekomst: SDG’s in de BouwBouwen aan de Toekomst: SDG’s in de Bouw
Bouwen aan de Toekomst: SDG’s in de Bouw
 
Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?
Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?
Climate Cleanup | Hoe groen is jouw project?
 
CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?
CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?
CO2 berekenen: Hoe groen is jouw project?
 
Masterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwen
Masterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwenMasterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwen
Masterclass VBI - Remontabel ontwerpen en bouwen
 
Het handelingsgericht werken decreet leersteun
Het handelingsgericht werken decreet leersteunHet handelingsgericht werken decreet leersteun
Het handelingsgericht werken decreet leersteun
 
Workshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdf
Workshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdfWorkshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdf
Workshop Centrum Hout Duurzaam bouwen met Hout.pdf
 

Website

  • 1. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit POWER LINE Een lespakket van Zoleerjemeer
  • 2. Colofon Een uitgave van Zoleerjemeer www.zoleerjemeer.nl ©2013 A. Elsinga, alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een ge- automatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mecha- nisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier zonder vooraf- gaande schriftelijke toestemming van de makers. Meer informatie over het materiaal en bestellingen: www.zoleerjemeer.nl Opmaak en afdrukproductie: Pieter Elsinga Design Foto omslag: SXC/Mokra, 1228524 POWER LINE Zoleerjemeer
  • 3. Inhoud Introductie elektriciteit 4 Les 1. Wat is elektriciteit? 5 Les 2. Hoe werkt elektriciteit? 9 Les 3. Hoe wordt elektriciteit gemaakt? 13 Les 4. Elektriciteit en magnetisme 15 Les 5. Hoe werkt een batterij? 19 Les 6. Begrippen die je vaak tegenkomt: Volt, ampère, watt en ohm 22 Samenvatting 25 3
  • 4. Les 1. Wat is elektriciteit? Elektriciteit…. daar heb je elke dag mee te maken. Thuis, op school,ÂÂ in een fabriek, overal maken mensen gebruik van elektriciteit. Elek- triciteit is geen uitvinding die door mensen is bedacht. Zolang de aarde bestaat, is er elektriciteit. Tijdens deze lessen over elektriciteit ga je ontdekken hoe elektriciteit werkt. Elke les ga je een paar proe- ven doen. Door het doen van proeven hebben mensen in de loop van de tijd ontdekt hoe elektriciteit werkt en hoe je elektriciteit kunt opwekken. Wetenschap begint vaak met nieuwsgierigheid. Je wilt graag weten waarom een verschijnsel zich op een bepaalde manier voordoet. Heb je je bijvoorbeeld wel eens afgevraagd hoe het komt dat water aan elkaar blijft plakken? Om te ontdekken hoe dat komt zijn er allerlei proeven gedaan. Water bestaat uit molecu- len. Moleculen bestaan weer uit atomen. Water heeft twee atomen waterstof (H) en één atoom zuurstof (O). Deze atomen trekken elkaar aan en vormen een molecuul water. Om te ontdekken hoe dat komt zijn er allerlei proeven gedaan. Water bestaat uit moleculen. Moleculen bestaan weer uit atomen. Water heeft twee atomen waterstof (H) en één atoom zuurstof (O). Deze ato- men trekken elkaar aan en vormen een molecuul water. Stoffen, zoals waterstof en zuurstof, hebben een naam en een letter. VoorLL zuurstof is dat een O, voor waterstof een H Een molecuul is het kleinste deeltje van een stofLL dat nog de eigenschap heeft van die stof. Het al- lerkleinste deeltje water bestaat uit twee atomen waterstof en één atoom zuurstof. POWER LINE TEST: Aantrekkelijkheid 1 wat heb je nodig: een 5 cent muntje»» een pipet»» water uit de kraan.»» Wat doe je? Druppel voorzichtig twee druppels water heel1. dicht bij elkaar op de munt. Wat zie je?2. Druppel voorzichtig door tot de hele munt bedekt is met water. Let erop dat je niet op de rand3. druppelt! Houd de pipet vlak boven de munt. Na hoeveel druppels is de hele oppervlakte van de munt bedekt? Druppel voorzichtig nog meer druppels op de munt. Hoeveel druppels kunnen er nog bij voor-4. dat het water van de munt afrolt? Voor deze proef heb je de voorwerpen 37 en 20 nodig. Doe de pipet en munt na gebruik weer in de verpakking en in de doos.  1  http://www.proefjes.nl/proefje/076 5 moleculen waterstof Water Water- Atomen en zuurstof
  • 5. Hoe werkt een gloeilamp? In 1879 ontdekte Thomas Edison de gloeilamp. Hierdoor nam het gebruik van elek- triciteit heel erg toe. Als een sterke stroom zich door een dunne draad heen moet persen, dan wordt de draad heel warm. Heel dunne draden kunnen zelfs zo heet worden dat ze beginnen te gloeien. Bekijk een gewone gloeilamp maar eens van dichtbij. Je ziet de daarin opgehangen dunne draad. In de bijgeleverde doos zit een gloeilamp. Zie je de draad en de spoel? POWER LINE TEST: Maak zelf een gloeilamp Je hebt nodig: * Een klein plankje * Twee spijkers * Een dun ijzerdraadje * Een 9 volt batterij Wat doe je: 1. Sla de spijkers in het plankje met evenveel tussenruimte als de polen van de batterij. 2. Span tussen de spijkers het dunne ijzerdraadje. 3. Houd de batterij tegen de spijkers. 4. Als je ziet dat de draad gaat gloeien, haal de batterij dan direct weg. Pas op dat je je niet brandt! 5. Hoe komt het dat de draad gaat gloeien? Voor de proeven heb je de voorwerpen 7 t/m 15 en 35 nodig. Doe de voorwerpen na gebruik weer in de verpakking en in de doos. 12 POWER LINE
  • 6. Een elektromotor Elektromotoren zijn motoren die elektrische stroom kunnen omzetten in beweging. Elektromotoren kunnen alleen draaien door een combinatie van magnetisme en elektriciteit. In een elektromotor zit een elektromagneet. Hieronder wordt uitgelegd hoe een elektromotor werkt. Zoals je op de afbeelding kunt zien, zijn de belangrijkste onderdelen van de elektromotor een magneet en een spoel. Op de rechter afbeelding zie je op de bodemplaat de magneet. De spoel is aangesloten op de stroom en wordt daardoor magnetisch. Doordat de magnetisch geworden spoel en de magneet elkaar steeds afstoten, blijft de spoel ronddraaien. Op de PowerPoint zie je een filmpje. Daarop kun je zien hoe de elektromotor op de afbeelding rechts in elkaar wordt gezet. Het basisprincipe voor de elektromotor werd in 1821 bedacht door Michael Faraday. In veel elektrische apparaten zit een elektromotor. Denk hierbij aan bijvoorbeeld een koelkast, magnetron, radio, stofzuiger enz. Spoel Magneet Spoel (wikkeling) Aangesloten op de stroom Magneet POWER LINE TEST: Elektromotor Je gaat nu zelf een elektromotor in elkaar zetten. Bekijk eerst het filmpje op de PowerPoint en zet de elektromotor in elkaar. Volg de bijgeleverde gebruiksaanwijzing (nummer 32). Voor deze proef heb je de onderdelen nodig die in doosje nummer 36 zitten. Ook heb je een schaar nodig (nummer 21 uit de doos), een schroevendraaier ( nummer 29) en krokodillenklem- men (nummer 9). In plaats van batterijen gebruik je een adapter (nummer 30 en 31). Maak na afloop de onderdelen weer los (volg hierbij de gebruiksaanwijzing) en doe alles weer in de doos. 18 POWER LINE