Zelfdoding:  Van gedachte naar daad ‘Zelfdoding en Internet’, 4 december 2009  Grieke Forceville, directrice CPZ vzw
Inhoud <ul><li>Ter inleiding </li></ul><ul><li>Voorstelling CPZ en Suïcidepreventiewerking </li></ul><ul><li>Zelfdoding: <...
Centrum ter Preventie van Zelfdoding <ul><li>Hulpverlening (Zelfmoordlijn)  </li></ul><ul><ul><li>Telefoon: 02/649 95 55 (...
Definitie en woordgebruik <ul><li>Zelfdoding – zelfmoord – suïcide - …  </li></ul><ul><li>Zelfdoding is een daad met fatal...
Epidemiologie  (1/10)‏ <ul><li>Wereldwijd: </li></ul><ul><li>Elke 40 seconden een zelfdoding  </li></ul><ul><li>Elke 3 sec...
Epidemiologie  (2/10)‏ <ul><li>Zelfdoding in Vlaanderen   </li></ul><ul><li>In Vlaanderen pleegden in 2007 1010 mensen zel...
Epidemiologie  (3/10)‏ België Nederland
Epidemiologie  (4/10)‏
Epidemiologie  (5/10)‏ Aantal zelfdodingen per leeftijd en geslacht Bron: Agentschap Zorg en Gezondheid (2007)‏
Epidemiologie  (6/10)‏ <ul><li>Eerste doodsoorzaak per geslacht en leeftijd  </li></ul><ul><li>Bron: Agentschap Zorg en Ge...
Epidemiologie  (7/10)‏ Gehanteerde methoden bij suïcide, mannen, Vlaams Gewest, 2006.
Epidemiologie  (8/10)‏ <ul><li>Gehanteerde methoden bij suïcide, vrouwen, Vlaams Gewest, 2006.  </li></ul>
Epidemiologie  (9/10)‏ <ul><li>Pogingen tot zelfdoding  </li></ul><ul><li>Jaarlijks gemiddeld 160 geregistreerde pogingen ...
Epidemiologie  (10/10)‏
Profiel suïcidale chatters Zelfmoordlijn <ul><li>Vooral jongeren (50% jonger dan 18; 90% jonger dan 30)  </li></ul><ul><li...
Een verklarend model   (1/2) <ul><li>Zelfdodingsgedrag is steeds een gevolg van een combinatie van de aanwezigheid van ris...
Een verklarend model  (2/2) <ul><li>Risicofactoren  </li></ul><ul><li>Biologisch (genetisch) </li></ul><ul><li>Psychologis...
Risicofactoren   (1/5) <ul><li>Biologische en genetische factoren  </li></ul><ul><ul><li>Genetische kwetsbaarheid voor psy...
Risicofactoren  (2/5) <ul><li>Psychologisch ( karakter, manier van denken)  </li></ul><ul><ul><li>Impulsiviteit en agressi...
Risicofactoren  (3/5) <ul><li>Sociale   stressoren, levensgebeurtenissen </li></ul><ul><ul><li>Verlieservaringen </li></ul...
Risicofactoren  (4/5) <ul><li>Psychiatrische stoornissen </li></ul><ul><ul><li>Stemmingsstoornissen (vooral depressie)  </...
Risicofactoren  (5/5) <ul><li>Cultureel  </li></ul><ul><ul><li>Taboe geestelijke gezondheid(szorg) </li></ul></ul><ul><ul>...
Beschermende factoren  <ul><li>Relationeel : relationeel netwerk, … </li></ul><ul><li>Individueel : (soc.) vaardigheden, z...
Drempelverhogende  vs  drempelverlagende en verklarend model <ul><li>Eerder suïcidaal gedrag  </li></ul><ul><li>Beschikbaa...
Draaglast  vs  draagkracht Risicofactoren Beschermende factoren <ul><ul><ul><li>draagkracht en – last verschillen van pers...
Betekenis / Ambivalentie <ul><li>Voor preventie is intentie, doel of betekenis van het zelfdodingsgedrag minstens even bel...
Het suïcidaal proces  (1/6) zelfdodingsgedachte  zelfdodingswens  zelfdodingsdreiging/plan zelfdodingspoging  zelfdoding Z...
Het suïcidaal proces  (2/6) <ul><li>Vernauwing </li></ul><ul><ul><li>Denkfouten (veralgemening, zwart/wit, rigide, …) </li...
Het suïcidaal proces  (3/6) Retterstol, 1993
Het suïcidaal proces  (4/6) <ul><li>Gemiddelde   duur van suïcidaal proces is 29 maanden. </li></ul><ul><li>Indien men een...
Het suïcidaal proces  (5/6) Portzky & van Heeringen, submitted
Het suïcidaal proces  (6/6) Gebaseerd op A. Kerkhof en C. van Heeringen  Geen controle meer: elk moment kan impuls leiden ...
Betekenis van suïcidaal gedrag <ul><li>Voor preventie is intentie, doel of betekenis van het zelfdodingsgedrag minstens ev...
Signalen  (1/3) <ul><li>Verbaal   </li></ul><ul><ul><li>Direct  </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik wil dood” </li></ul></...
Signalen  (2/3) <ul><li>Gedragsmatig   </li></ul><ul><ul><li>Gestoorde eetlust </li></ul></ul><ul><ul><li>Slaapstoornissen...
Signalen  (3/3) <ul><li>Vooral letten op:  </li></ul><ul><ul><li>plotse gedragsverandering  </li></ul></ul><ul><ul><li>mee...
Preventie  (1/6) <ul><li>Het suïcidaal proces kan op elk moment worden gestopt;  </li></ul><ul><li>In crisissituaties blij...
Preventie  (2/6) <ul><li>Zelfdoding bespreekbaar maken: CONCRETISEREN </li></ul><ul><li>Inschatten van de ernst van suïcid...
Preventie  (3/6) <ul><li>Suïciderisico bepaalt vervolg van gesprek: </li></ul><ul><li>Lichte mate: focus op problemen </li...
<ul><li>Lichte mate = ondersteunend gesprek </li></ul><ul><ul><li>Aandachtspunten: eerder probleemgericht, doorverwijzen, ...
Preventie  (5/6) <ul><li>Doorverwijsmogelijkheden:  </li></ul><ul><li>Dienst 100 </li></ul><ul><li>Anti-gifcentrum: 070/24...
Preventie  (6/6) <ul><li>2e lijn – 3e lijn: </li></ul><ul><ul><li>CGG’s ( www.soka.be )  </li></ul></ul><ul><ul><li>Psychi...
<ul><li>www.preventiezelfdoding.be   (CPZ) en   www.zelfmoordlijn.be  (Zelfmoordlijn)  </li></ul><ul><li>www.werkgroepverd...
Meer info  (2/2) <ul><li>Vlaams Actieplan Suïcidepreventie –  www.zorg-en-gezondheid.be/preventiezelfdoding.aspx    </li><...
<ul><li>Elke dag sterven in België  7  mensen door zelfdoding.  </li></ul><ul><li>Elke dag zijn er  90  mensen die een pog...
Vragen? <ul><li>… </li></ul>
Bedankt en succes!  [email_address]
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Lezing Van Gedachte Naar Daad

2,140 views

Published on

Symposium Zelfdoding & Internet, 4 december 2009, een organisatie van het Centrum ter preventie van Zelfdoding

www.preventiezelfdoding.be

Published in: Travel, Business
  • well done well done health info! http://www.fithuman.net/
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Be the first to like this

Lezing Van Gedachte Naar Daad

  1. 1. Zelfdoding: Van gedachte naar daad ‘Zelfdoding en Internet’, 4 december 2009 Grieke Forceville, directrice CPZ vzw
  2. 2. Inhoud <ul><li>Ter inleiding </li></ul><ul><li>Voorstelling CPZ en Suïcidepreventiewerking </li></ul><ul><li>Zelfdoding: </li></ul><ul><ul><li>Wat? (definitie en woordgebruik, …) </li></ul></ul><ul><ul><li>Wie? (cijfers, profiel) </li></ul></ul><ul><ul><li>Waarom? </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Risicofactoren en beschermende factoren </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Drempelverhogende vs –verlagende factoren </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Suïcidaal proces </li></ul></ul><ul><li>Signalen </li></ul><ul><li>Preventie </li></ul>
  3. 3. Centrum ter Preventie van Zelfdoding <ul><li>Hulpverlening (Zelfmoordlijn) </li></ul><ul><ul><li>Telefoon: 02/649 95 55 (gratis; dag en nacht) ‏ </li></ul></ul><ul><ul><li>Chat: www.zelfmoordlijn.be (5 avonden/week) </li></ul></ul><ul><li>Vormingscentrum </li></ul><ul><ul><li>Informeren/sensibiliseren </li></ul></ul><ul><ul><li>Deskundigheidsbevordering </li></ul></ul><ul><li>Kenniscentrum </li></ul><ul><ul><li>Studie </li></ul></ul><ul><ul><li>Onderzoek </li></ul></ul><ul><li>Partner bij het Vlaams Actieplan Suïcidepreventie ( www.zorg-en-gezondheid.be ) </li></ul>
  4. 4. Definitie en woordgebruik <ul><li>Zelfdoding – zelfmoord – suïcide - … </li></ul><ul><li>Zelfdoding is een daad met fatale afloop welke de overledene in de wetenschap of de verwachting van een potentiële fatale afloop, heeft geïnitieerd en uitgevoerd met als doel gewenste veranderingen te bewerkstelligen’ </li></ul><ul><li>‘ Suïcidepoging is een niet-habitueel gedrag zonder dodelijke afloop dat de persoon initieert en uitvoert met de verwachting van, of het risico neemt om, te overlijden of lichamelijke schade te veroorzaken, met als doel gewenste veranderingen te bewerkstelligen' </li></ul><ul><li>De Leo et al (2006)‏ </li></ul>
  5. 5. Epidemiologie (1/10)‏ <ul><li>Wereldwijd: </li></ul><ul><li>Elke 40 seconden een zelfdoding </li></ul><ul><li>Elke 3 seconden een poging </li></ul><ul><li>Zelfdoding in België </li></ul><ul><li>België had in 2004 19.1 zelfdodingen per 100.000 inwoners (7/dag) </li></ul><ul><li>Slechts 11 landen hebben een hoger zelfdodingcijfer </li></ul><ul><li>Binnen West-Europa heeft enkel Finland hogere cijfers </li></ul>
  6. 6. Epidemiologie (2/10)‏ <ul><li>Zelfdoding in Vlaanderen </li></ul><ul><li>In Vlaanderen pleegden in 2007 1010 mensen zelfdoding (3/dag) </li></ul><ul><li>3 op de 4 zelfdodingen door een man </li></ul><ul><li>Gemiddelde leeftijd: mannen = 49 jaar; vrouwen = 55 jaar </li></ul><ul><li>Helft suïcideplegers is jonger dan 50 </li></ul><ul><li>+ 75 jarige mannen = risicogroep </li></ul>
  7. 7. Epidemiologie (3/10)‏ België Nederland
  8. 8. Epidemiologie (4/10)‏
  9. 9. Epidemiologie (5/10)‏ Aantal zelfdodingen per leeftijd en geslacht Bron: Agentschap Zorg en Gezondheid (2007)‏
  10. 10. Epidemiologie (6/10)‏ <ul><li>Eerste doodsoorzaak per geslacht en leeftijd </li></ul><ul><li>Bron: Agentschap Zorg en Gezondheid (2007)‏ </li></ul>(53 / 14%)‏ (106 / 16%)‏ Borstkanker Suïcide 45-49 jaar (38 / 15%)‏ (102 / 24%)‏ Borstkanker Suïcide 40-44 jaar (28 / 9%)‏ (75 / 32%)‏ Suïcide Suïcide 35-39 jaar (14 / 14%)‏ (54 / 31%)‏ Suïcide Suïcide 30-34 jaar (10 / 22%)‏ (52 / 35%)‏ Suïcide Suïcide 25-29 jaar Vrouwen Mannen Leeftijd
  11. 11. Epidemiologie (7/10)‏ Gehanteerde methoden bij suïcide, mannen, Vlaams Gewest, 2006.
  12. 12. Epidemiologie (8/10)‏ <ul><li>Gehanteerde methoden bij suïcide, vrouwen, Vlaams Gewest, 2006. </li></ul>
  13. 13. Epidemiologie (9/10)‏ <ul><li>Pogingen tot zelfdoding </li></ul><ul><li>Jaarlijks gemiddeld 160 geregistreerde pogingen per 100.000 inwoners in Vlaanderen (EZO 2007)‏ </li></ul><ul><li>Pogingen worden geschat op 45 per dag in Vlaanderen </li></ul><ul><li>6/10 pogers is vrouw </li></ul><ul><li>Jonge vrouwen zijn de belangrijkste risicogroep </li></ul><ul><li>ZD-P = gemiddeld 37 jaar (EZO, 2007), vnl meisjes onder 24 jaar </li></ul><ul><li>! Onderrapportering ! </li></ul>
  14. 14. Epidemiologie (10/10)‏
  15. 15. Profiel suïcidale chatters Zelfmoordlijn <ul><li>Vooral jongeren (50% jonger dan 18; 90% jonger dan 30) </li></ul><ul><li>Vooral jonge meisjes (risicogroep pogingen) </li></ul><ul><li>Ernstige suïcidaliteit </li></ul><ul><li>Eerder suïcidaal gedrag (bijna 50%) </li></ul><ul><li>Ernstige problematiek zoals misbruik en automutilatie </li></ul>
  16. 16. Een verklarend model (1/2) <ul><li>Zelfdodingsgedrag is steeds een gevolg van een combinatie van de aanwezigheid van risicofactoren en de afwezigheid van beschermende factoren </li></ul>
  17. 17. Een verklarend model (2/2) <ul><li>Risicofactoren </li></ul><ul><li>Biologisch (genetisch) </li></ul><ul><li>Psychologisch (karakter, manier van denken) </li></ul><ul><li>Sociale stressoren, levensgebeurtenissen </li></ul><ul><li>Psychiatrische factoren </li></ul><ul><li>Cultureel </li></ul><ul><li>Beschermende factoren </li></ul><ul><li>Relationeel </li></ul><ul><li>Individueel </li></ul><ul><li>Cultureel </li></ul><ul><li>Religieus </li></ul><ul><li>Socio-economisch </li></ul>
  18. 18. Risicofactoren (1/5) <ul><li>Biologische en genetische factoren </li></ul><ul><ul><li>Genetische kwetsbaarheid voor psychiatrische aandoeningen (vb depressie) door een disfunctie van het serotonerge systeem van neurotransmissie in het centrale zenuwstelsel. Oorzaken: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>aanleg </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>vroege levensgebeurtenissen </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Dementie, Parkinson en CVA </li></ul></ul><ul><ul><li>Bepaalde medicatie (vb bloeddruk) </li></ul></ul><ul><ul><li>Mentale beperking </li></ul></ul>
  19. 19. Risicofactoren (2/5) <ul><li>Psychologisch ( karakter, manier van denken) </li></ul><ul><ul><li>Impulsiviteit en agressiviteit </li></ul></ul><ul><ul><li>Zwart-wit denken </li></ul></ul><ul><ul><li>Rigide denken + weinig probleemoplossend vermogen </li></ul></ul><ul><ul><li>Tobben </li></ul></ul><ul><ul><li>Laag zelfbeeld (en perfectionisme) </li></ul></ul><ul><ul><li>Hopeloosheid ! </li></ul></ul>
  20. 20. Risicofactoren (3/5) <ul><li>Sociale stressoren, levensgebeurtenissen </li></ul><ul><ul><li>Verlieservaringen </li></ul></ul><ul><ul><li>Pesten </li></ul></ul><ul><ul><li>Eenzaamheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Seksueel misbruik </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
  21. 21. Risicofactoren (4/5) <ul><li>Psychiatrische stoornissen </li></ul><ul><ul><li>Stemmingsstoornissen (vooral depressie) </li></ul></ul><ul><ul><li>Drug- en alcoholmisbruik </li></ul></ul><ul><ul><li>Schizofrenie </li></ul></ul><ul><ul><li>Eetstoornissen </li></ul></ul><ul><ul><li>Persoonlijkheidsstoornissen (borderline) </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
  22. 22. Risicofactoren (5/5) <ul><li>Cultureel </li></ul><ul><ul><li>Taboe geestelijke gezondheid(szorg) </li></ul></ul><ul><ul><li>Hulpzoekend gedrag </li></ul></ul><ul><ul><li>Genderrol en zelfdoding: </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>Vb bij vluchtelingen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Rolconflicten bij vrouwen (gastland vs thuisland) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Verkrachting en seksueel misbruik bij vrouwen (vooral wanneer schaamte en schuld na ‘verkrachting’ cultureel bepaald zijn) </li></ul></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Impact van socio-economische werkelijkheid groter op mannen </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
  23. 23. Beschermende factoren <ul><li>Relationeel : relationeel netwerk, … </li></ul><ul><li>Individueel : (soc.) vaardigheden, zelfbeeld, hulpzoekend gedrag, controle, … </li></ul><ul><li>Cultureel : veilige omgeving, sociale integratie, zingeving, hulpzoekend gedrag, … </li></ul><ul><li>Religieus : sterke religieuze traditie, ‘zelfdoding mag niet’, … </li></ul><ul><li>Socio-economisch : werk, financiële middelen, … </li></ul>
  24. 24. Drempelverhogende vs drempelverlagende en verklarend model <ul><li>Eerder suïcidaal gedrag </li></ul><ul><li>Beschikbaarheid van middelen </li></ul><ul><li>Zelfdoding in omgeving </li></ul><ul><li>Psychopathologie ouders </li></ul><ul><li>Media </li></ul><ul><li>Beeldvorming en toegankelijkheid GGZ </li></ul>
  25. 25. Draaglast vs draagkracht Risicofactoren Beschermende factoren <ul><ul><ul><li>draagkracht en – last verschillen van persoon tot persoon. </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>crisis = draaglast te lang en te sterk doorweegt </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>drempel verhogende en – verlagende factoren bepalen of suïcidale gedachten worden omgezet in suïcidaal gedrag. </li></ul></ul></ul>
  26. 26. Betekenis / Ambivalentie <ul><li>Voor preventie is intentie, doel of betekenis van het zelfdodingsgedrag minstens even belangrijk als de 'reden‘ </li></ul><ul><li>Ambivalentie: Leven vs. dood (“twijfel je soms nog”) </li></ul>Dood Leven ZD 1 2 3
  27. 27. Het suïcidaal proces (1/6) zelfdodingsgedachte zelfdodingswens zelfdodingsdreiging/plan zelfdodingspoging zelfdoding Zichtbaar Onzichtbaar 20/100.000 300/100.000 20.000/100.000 <ul><li> vernauwing </li></ul><ul><li>voelen </li></ul><ul><li>denken </li></ul><ul><li>waarden </li></ul><ul><li>tijd en ruimte </li></ul><ul><li>persoonlijke mogelijkheden </li></ul><ul><li>interpersoonlijke relaties </li></ul>
  28. 28. Het suïcidaal proces (2/6) <ul><li>Vernauwing </li></ul><ul><ul><li>Denkfouten (veralgemening, zwart/wit, rigide, …) </li></ul></ul><ul><ul><li>Gevoelens (machte-, hulpe-, hopeloos, eenzaamheid, …) </li></ul></ul><ul><ul><li>Sociaal (oppervlakkige contacten, isolatie,…) </li></ul></ul><ul><ul><li>Waarden (vervagen, worden minder belangrijk,…) </li></ul></ul><ul><ul><li>Persoonlijke mogelijkheden (geen geloof in eigen kunnen, minder energie,…) </li></ul></ul><ul><li>Naar zichzelf kerende agressie neemt toe </li></ul><ul><li>Zelfdodingsgedachten worden concreter en obsessief </li></ul>
  29. 29. Het suïcidaal proces (3/6) Retterstol, 1993
  30. 30. Het suïcidaal proces (4/6) <ul><li>Gemiddelde duur van suïcidaal proces is 29 maanden. </li></ul><ul><li>Indien men een poging onderneemt duurt het proces langer (46 maanden) </li></ul><ul><li>Zowel impulsieve als rationele zelfdodingen komen niet vaak voor </li></ul><ul><li>Fluctuatie doorheen het proces </li></ul>
  31. 31. Het suïcidaal proces (5/6) Portzky & van Heeringen, submitted
  32. 32. Het suïcidaal proces (6/6) Gebaseerd op A. Kerkhof en C. van Heeringen Geen controle meer: elk moment kan impuls leiden tot zelfdoding Benauwd voor eigen impulsiviteit Zelfdoding is impulsief gekleurd Controle over suïcidale impulsen Controle Kan niet langer wachten met zelfmoord te plegen Liever sterven dan leven Zowel leven als sterven Liever leven dan sterven Wens Wanhopig, radeloos en emotioneel ontredderd Wanhopig Soms Lichte mate Wanhoop Uitgebreid plan en mogelijk reeds geoefend. <ul><li>Uitgebreid plan met verschillende voorbereidingen </li></ul><ul><li>Afscheidsbrieven soms overwogen of geschreven </li></ul>Geen uitgebreid plan Geen Plan Geen oog voor mogelijke consequenties voor achterblijvers Denkt dat het voor anderen beter is dat hij er niet is <ul><li>Zelfdoding gericht op: </li></ul><ul><li>breuk met anderen </li></ul><ul><li>teleurstellingen </li></ul><ul><li>wraak </li></ul>Denkt aan consequenties voor familie en vrienden. Omgeving Enkel nog maar over zelfdoding Voortdurend Impulsief Vluchtig Gedachten Zeer ernstige mate Ernstige mate Enige mate Lichte mate
  33. 33. Betekenis van suïcidaal gedrag <ul><li>Voor preventie is intentie, doel of betekenis van het zelfdodingsgedrag minstens even belangrijk als de ‘reden’: </li></ul><ul><ul><li>p ijn- en hulpkreet </li></ul></ul><ul><ul><li>zelfdoding als oplossing (stopt de miserie, de pijn, het pesten, het misbruik, ...) </li></ul></ul><ul><ul><li>Overbruggin ('tot het weer beter gaat‘) </li></ul></ul><ul><ul><li>zelfdodingsgedrag als chantage </li></ul></ul><ul><ul><li>zelfdoding om erger te voorkomen </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
  34. 34. Signalen (1/3) <ul><li>Verbaal </li></ul><ul><ul><li>Direct </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik wil dood” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik ga er een einde aan maken” </li></ul></ul></ul><ul><ul><li>Non-direct </li></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik wil slapen en niet meer wakker worden” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik zou willen rusten” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Als ik er morgen niet meer ben zal niemand mij missen” </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>“ Ik zal er voor zorgen dat ik niemand meer tot last ben” </li></ul></ul></ul>
  35. 35. Signalen (2/3) <ul><li>Gedragsmatig </li></ul><ul><ul><li>Gestoorde eetlust </li></ul></ul><ul><ul><li>Slaapstoornissen </li></ul></ul><ul><ul><li>Energieverlies, vermoeidheid </li></ul></ul><ul><ul><li>Sterke en plotse verandering in gedrag: vijandig, … </li></ul></ul><ul><ul><li>Zich terugtrekken </li></ul></ul><ul><ul><li>Afscheid nemen, dingen weggeven, … </li></ul></ul><ul><ul><li>Verwaarlozen van persoonlijke zorg </li></ul></ul><ul><ul><li>Lichamelijke klachten </li></ul></ul><ul><ul><li>Sombere poëzie lezen </li></ul></ul><ul><ul><li>Ziekteverzuim/ verslechtering van werkresultaten </li></ul></ul><ul><ul><li>… </li></ul></ul>
  36. 36. Signalen (3/3) <ul><li>Vooral letten op: </li></ul><ul><ul><li>plotse gedragsverandering </li></ul></ul><ul><ul><li>meerdere signalen gedurende langere tijd </li></ul></ul><ul><li>Zelfdoding blijft onvoorspelbaar: </li></ul><ul><ul><li>soms géén of enkel ‘gemaskeerde’ signalen </li></ul></ul><ul><ul><li>geen ‘ervaring’ noch ‘training’ in ‘herkennen’ </li></ul></ul>
  37. 37. Preventie (1/6) <ul><li>Het suïcidaal proces kan op elk moment worden gestopt; </li></ul><ul><li>In crisissituaties blijft de behoefte aan menselijk contact bestaan, de persoon zelf zal echter niet snel het initiatief nemen; </li></ul><ul><li>De wens om te sterven is ambivalent en blijft sterk verbonden met de wens om te leven op een andere manier. </li></ul><ul><li>Zelfdoding is géén normale reactie op een abnormale situatie ! </li></ul>
  38. 38. Preventie (2/6) <ul><li>Zelfdoding bespreekbaar maken: CONCRETISEREN </li></ul><ul><li>Inschatten van de ernst van suïcide-gedachten HIER-EN-NU </li></ul><ul><li>Aangepaste aanpak ONDERSTEUNEN – CRISISGESPREK – INGRIJPEN </li></ul>
  39. 39. Preventie (3/6) <ul><li>Suïciderisico bepaalt vervolg van gesprek: </li></ul><ul><li>Lichte mate: focus op problemen </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>P ZD </li></ul></ul></ul></ul></ul><ul><li>Ernstige mate: focus op zelfmoord </li></ul><ul><ul><ul><ul><ul><li>ZD P </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  40. 40. <ul><li>Lichte mate = ondersteunend gesprek </li></ul><ul><ul><li>Aandachtspunten: eerder probleemgericht, doorverwijzen, zelfredzaamheid </li></ul></ul><ul><li>Ambivalentie + ernstig = crisisgesprek </li></ul><ul><ul><li>Aandachtspunten : ‘reasons to live’, crisisoverbrugging, copingmechanismes, crisisplan </li></ul></ul><ul><li>Zeer ernstig (ZDP aan de gang) = ingrijpen waar mogelijk </li></ul><ul><ul><li>Aandachtspunten: middelen weg, onmiddellijke hulp </li></ul></ul>Preventie (4/6)
  41. 41. Preventie (5/6) <ul><li>Doorverwijsmogelijkheden: </li></ul><ul><li>Dienst 100 </li></ul><ul><li>Anti-gifcentrum: 070/245 245 </li></ul><ul><li>Hulplijnen: </li></ul><ul><ul><li>Zelfmoordlijn: 02/649 95 55 ( www.zelfmoordlijn.be ) </li></ul></ul><ul><ul><li>Tele-Onthaal: 106 ( www.tele-onthaal.be ) </li></ul></ul><ul><ul><li>Kinder- en Jongerentelefoon: 102 ( www.kjt.org ) </li></ul></ul><ul><li>1e lijn: </li></ul><ul><ul><li>Huisarts </li></ul></ul><ul><ul><li>CAW’s ( www.caw.be ) </li></ul></ul><ul><ul><li>Jongeren: CLB, JAC’s ( www.jac.be ) </li></ul></ul>
  42. 42. Preventie (6/6) <ul><li>2e lijn – 3e lijn: </li></ul><ul><ul><li>CGG’s ( www.soka.be ) </li></ul></ul><ul><ul><li>Psychiatrische spoed </li></ul></ul><ul><li>Werkgroep Verder ( www.werkgroepverder.be ) 02/361 21 28 </li></ul><ul><li>Doorverwijzen is moeilijk: </li></ul><ul><ul><li>Concreet en liefst niet meer dan één </li></ul></ul><ul><ul><li>Realistische verwachtingen (vb wachtlijsten) </li></ul></ul><ul><ul><li>Drempels detecteren en bespreken (angst, slechte ervaring, te duur, negatieve visie op hulpverlening) </li></ul></ul><ul><ul><li>Cliënt laten herhalen </li></ul></ul><ul><ul><li>Huisarts als ‘sleutelfiguur’ </li></ul></ul><ul><ul><li>Analogie ‘de bakker’ </li></ul></ul><ul><ul><li>Doorverwijzing ≠ afwijzing </li></ul></ul>
  43. 43. <ul><li>www.preventiezelfdoding.be (CPZ) en www.zelfmoordlijn.be (Zelfmoordlijn) </li></ul><ul><li>www.werkgroepverder.be (Werkgroep Verder) </li></ul><ul><li>www.suicidepreventievlaanderen.be (Suïcidepreventiewerking CGG’s)‏ </li></ul><ul><li>www.eenheidvoorzelfmoordonderzoek.be (Eenheid voor Zelfmoordonderzoek, Universiteit Gent) </li></ul>Meer info (1/2)
  44. 44. Meer info (2/2) <ul><li>Vlaams Actieplan Suïcidepreventie – www.zorg-en-gezondheid.be/preventiezelfdoding.aspx   </li></ul><ul><li>Regionaal: </li></ul><ul><ul><li>Antwerpen: www.ospantwerpen.be ; www.fitinonshoofd.be </li></ul></ul><ul><ul><li>Oost-Vlaanderen: www.geestelijkgezond.be     </li></ul></ul><ul><ul><li>Vlaams-Brabant: www.preventio.be   </li></ul></ul><ul><ul><li>Limburg: www.suicidepreventielimburg.be </li></ul></ul>
  45. 45. <ul><li>Elke dag sterven in België 7 mensen door zelfdoding. </li></ul><ul><li>Elke dag zijn er 90 mensen die een poging doen om uit het leven te stappen. </li></ul><ul><li>Elke dag zijn er 700 mensen die in hun omgeving geconfronteerd worden met zelfdoding. </li></ul><ul><li>Elke dag zijn er 100 mensen die contact zoeken met de Zelfmoordlijn. </li></ul><ul><li>Elke dag versturen we in België met z'n allen 3 miljoen SMS'jes. </li></ul><ul><li>Elke dag kunnen 1000 SMS'jes volstaan om de Zelfmoordlijn te helpen. </li></ul><ul><li>De Zelfmoordlijn is op zoek naar 50.000 euro om meer mensen te helpen. </li></ul><ul><li>SMS nu &quot;Steun&quot; naar 6630 . (2 euro per bericht) Zo help jij de Zelfmoordlijn. </li></ul>
  46. 46. Vragen? <ul><li>… </li></ul>
  47. 47. Bedankt en succes! [email_address]

×