Risicomanagement vanuit hetperspectief van de toezichthouderJon Vogelzang DNB7 februari, Zanders Amsterdam
Agenda1. Wettelijk kader2. Governance / risicomanagement inrichting3. Risicomanagement beleggingenDNB                     ...
1. Wettelijk kader beleggingsbeleid                               Prudent                             person regel        ...
Wat zegt de prudent person regel?Beleggen in het belang van aanspraak- en pensioengerechtigden Veiligheid, kwaliteit, liq...
Beheerste en integere bedrijfsvoering (Art. 143) Beheerste bedrijfsvoering wil zeggen dat er een balans is tussen de  mat...
Wat is een beheerste en integerebedrijfsvoering? Beheersen bedrijfsprocessen en bedrijfsrisico’s:  − Administratieve en b...
Welke regels gelden voor de uitbestedingvan werkzaamheden?Beheersing van de risico’s o.m. door:      − Systematische analy...
Wanneer is het bestuur “in control”? Het bestuur heeft het beleid, procedures en processen afgestemd op  de complexiteit ...
2. Governance Het beleid dient vertaald te worden in organisatorische en  administratieve procedures en maatregelen. De ...
Organisatie beleggingen Bestuur     Beleggingscommissie     Beleggingsadviescommissie     Bestuursbureau     Uitvoer...
Bestuurlijke cyclus – beleggingsproces                            Beleid                          Bestuur          Verantw...
Wie doet wat?                                                                                    Beleidsbepalend!         ...
Besluitvorming Evalueer in hoeverre er sprake is van een objectieve, transparante en  evenwichtige besluitvorming binnen ...
Bestuur / Bestuursbureau De taken van het bestuur ten aanzien van de beleggingen in het  algemeen zijn onder te verdelen ...
Beleidsregel geschiktheid 2012 Geschiktheid bestaat uit:      − Kennis,      − Vaardigheden, en      − Professioneel gedr...
Geschiktheid Wat maakt iemand een goede bestuurder op het gebied van  beleggingen? Wat moet een bestuurder weten van bel...
Beleggingsadviescommissie De beleggingscommissie is een comité van het bestuur en heeft de  taak het bestuur gevraagd en ...
Risicomanagement Het risicomanagement bij een pensioenfonds dient aan twee  voorwaarden te voldoen:      − Onafhankelijkh...
Inbedding risicomanagement (1/3)                     Bestuur       Vermogensbeheer         Administratie                 G...
Inbedding risicomanagement (2/3)                                 Bestuur               Vermogensbeheer             Adminis...
Inbedding risicomanagement (3/3)                                 Bestuur                Bestuursbureau             RM advi...
Uitvoeringsorganisatie / fiduciaire manager Die vormen van uitbesteding die de verantwoordelijkheid van het  pensioenfond...
3. Risicomanagement beleggingen                                             Takenpakket                                  ...
Monitoring Voor alle beleggingen geldt dat een noodzakelijke voorwaarde voor  risicobeheersing is dat het bestuur en de b...
Posities Om de performance en risico’s te kunnen doorgronden dient het  pensioenfonds een adequaat inzicht te hebben in d...
Risico’s Is de instelling in staat om een onafhankelijke analyse van de risico´s  van de beleggingen uit te voeren? Is d...
Waar kijkt DNB dan bijvoorbeeld naar…      Beoordeelt het fonds bij het bepalen van de beleggingsstrategie      in hoeverr...
Vragen?DNB       28
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Jon Vogelzang - Zanders seminar pensioenfondsen, 7 februari 2013

1,380 views

Published on

Jon Vogelzang van De Nederlandsche Bank voor Zanders seminar pensioenfondsen gehouden op 7 februari 2013

Published in: Economy & Finance
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Jon Vogelzang - Zanders seminar pensioenfondsen, 7 februari 2013

  1. 1. Risicomanagement vanuit hetperspectief van de toezichthouderJon Vogelzang DNB7 februari, Zanders Amsterdam
  2. 2. Agenda1. Wettelijk kader2. Governance / risicomanagement inrichting3. Risicomanagement beleggingenDNB 2
  3. 3. 1. Wettelijk kader beleggingsbeleid Prudent person regel (Art. 135 PW) Nakomen verplichtingen Beheerste en Regels voor integere uitbesteding bedrijfsvoering (Art. 34 PW) (Art. 143 PW)DNB 3
  4. 4. Wat zegt de prudent person regel?Beleggen in het belang van aanspraak- en pensioengerechtigden Veiligheid, kwaliteit, liquiditeit en rendement van de portefeuille als geheel zijn gewaarborgd. Beleggen in lijn met aard en duur toekomstige uitkeringen. Derivaten toegestaan voor doeltreffend portefeuillebeheer of verminderen risicoprofiel. Spreiding van beleggingen. Beperkt beleggen in bijdragende onderneming. Hoofdzakelijk beleggen op gereglementeerde markten. Overige beleggingen beperken tot een prudent niveau. Waardering op marktwaarde. Prudent person regelDNB 4
  5. 5. Beheerste en integere bedrijfsvoering (Art. 143) Beheerste bedrijfsvoering wil zeggen dat er een balans is tussen de mate van complexiteit van de beleggingen en de robuustheid van de risicobeheersing. De organisatiestructuur dient een beheerste en integere bedrijfsvoering te waarborgen.DNB 5
  6. 6. Wat is een beheerste en integerebedrijfsvoering? Beheersen bedrijfsprocessen en bedrijfsrisico’s: − Administratieve en boekhoudkundige procedures; − Adequate controlemechanismen; − Beleid voor de beheersing van risico’s. Waarborgen integriteit: − Systematische analyse integriteitrisico’s; − Beleid voor beheersing van deze risico’s; − Uitvoering van dat beleid. Procedures en maatregelen belangenverstrengeling Beheerste en (en gedragscode). integere bedrijfsvoering Beleid voor het beheersen (financiële) risico’s die de soliditeit van een pensioenfonds kunnen aantasten.DNB 6
  7. 7. Welke regels gelden voor de uitbestedingvan werkzaamheden?Beheersing van de risico’s o.m. door: − Systematische analyse en rapportage van de risico’s m.b.t. de uitbesteding; − Toereikende procedures, maatregelen, deskundigheid en informatie bij pensioenfonds voor beoordeling van de uitbestede werkzaamheden. NB: Eindverantwoordelijkheid kan niet worden uitbesteed, alleen uitvoerende taken Regels voor uitbestedingDNB 7
  8. 8. Wanneer is het bestuur “in control”? Het bestuur heeft het beleid, procedures en processen afgestemd op de complexiteit van de portefeuille: - Mandaten van het bestuur, de beleggingsadviescommissie en beleggingscommissie zijn helder en eenduidig. - “Countervailing power” is ingeregeld. Het bestuur begrijpt de risico’s van de beleggingen op hoofdlijnen: - Rapportages aan het bestuur geven inzicht in performance en materiële risico’s. - Het bestuur heeft inzage in de impact van stress scenario’s op de beleggingen. Het bestuur heeft ex-ante objectieve evaluatiecriteria geformuleerd met betrekking tot haar beleggingen.DNB 8
  9. 9. 2. Governance Het beleid dient vertaald te worden in organisatorische en administratieve procedures en maatregelen. De governance van een pensioenfonds is onderverdeeld in: − (opzet, bestaan en werking van de) organisatiestructuur en − deskundigheid.DNB 9
  10. 10. Organisatie beleggingen Bestuur Beleggingscommissie Beleggingsadviescommissie Bestuursbureau Uitvoeringsorganisatie Fiduciaire manager Vermogensbeheerders CustodianDNB 10
  11. 11. Bestuurlijke cyclus – beleggingsproces Beleid Bestuur Verantwoorden in Uitvoeren control RapporterenDNB 11
  12. 12. Wie doet wat? Beleidsbepalend! Bestuur Extern* Bestuursbureau Beleggingscommissie* Extern wil zeggen de uitvoeringsorganisatie, fiduciaire manager, externe adviseur en/of externe vermogensbeheerder.DNB 12
  13. 13. Besluitvorming Evalueer in hoeverre er sprake is van een objectieve, transparante en evenwichtige besluitvorming binnen het bestuur. − Objectieve besluitvorming wil zeggen dat er op systematische wijze een analyse is gemaakt van de alternatieven. − Evenwichtige besluitvorming wil zeggen dat alle relevante belangen onderkent zijn en zichtbaar zijn meegewogen en dat de besluiten in lijn zijn met het beleid. − Transparante besluitvorming wil zeggen dat het bestuur op een toegankelijke wijze communiceert naar alle stakeholders en het consistent handelen zichtbaar maakt.DNB 13
  14. 14. Bestuur / Bestuursbureau De taken van het bestuur ten aanzien van de beleggingen in het algemeen zijn onder te verdelen in: − Beleidsbepalende, − Besluitvormende en − Evaluerende taken. Een bestuur kan er voor kiezen een deel van haar taken te delegeren aan de bijvoorbeeld de beleggingsadviescommissie, of zelfs uitbesteden bijvoorbeeld aan een fiduciaire manager. Echter niet alle taken zijn te delegeren/uit te besteden en het bestuur blijft altijd eindverantwoordelijk.DNB 14
  15. 15. Beleidsregel geschiktheid 2012 Geschiktheid bestaat uit: − Kennis, − Vaardigheden, en − Professioneel gedrag. De deskundigheid van een beleidsbepaler blijkt in ieder geval uit: − De opleiding, − Werkervaring en − Competenties van de beleidsbepaler en − De doorlopende toepassing hiervan.DNB 15
  16. 16. Geschiktheid Wat maakt iemand een goede bestuurder op het gebied van beleggingen? Wat moet een bestuurder weten van beleggingen? Tot welk detailniveau moet u zich ermee bezig houden? In hoeverre mag je leunen op externen? Welke belangentegenstellingen spelen er mogelijk bij inschakeling van derden? Hoe herken je complexiteit in de beleggingsportefeuille? Hoe blijf je als bestuur in control?DNB 16
  17. 17. Beleggingsadviescommissie De beleggingscommissie is een comité van het bestuur en heeft de taak het bestuur gevraagd en ongevraagd te adviseren over de uitvoering van het strategische beleggingsbeleid. − In een beleggingscommissie zitten alleen bestuursleden. − Hebben ook externe adviseurs zitting in de commissie of bestaat deze uitsluitend uit externe adviseurs dan heet de commissie meestal beleggingsadviescommissie. − Sommige pensioenfondsen hebben zowel een beleggingscommissie als een beleggingsadviescommissie. De beleggingsadviescommissie dient alleen een adviserende taak te hebben. − Het is daarbij van belang vast te stellen ten aanzien van welke onderwerpen de beleggingsadviescommissie adviesbevoegdheid heeft.DNB 17
  18. 18. Risicomanagement Het risicomanagement bij een pensioenfonds dient aan twee voorwaarden te voldoen: − Onafhankelijkheid: het risicomanagement is niet afhankelijk van de sponsor, fiduciair manager en de externe vermogensbeheerders (onafhankelijk); − Adequaatheid: het niveau van het risicomanagement is afgestemd op de complexiteit van de beleggingsportefeuille.…DNB 18
  19. 19. Inbedding risicomanagement (1/3) Bestuur Vermogensbeheer Administratie Geen complexiteitDNB 19
  20. 20. Inbedding risicomanagement (2/3) Bestuur Vermogensbeheer Administratie Portefeuille management Risicomanagement Beperkte mate van complexiteitDNB 20
  21. 21. Inbedding risicomanagement (3/3) Bestuur Bestuursbureau RM adviseur Vermogensbeheer Administratie Portefeuille management Risicomanagement Hoge mate van complexiteitDNB 21
  22. 22. Uitvoeringsorganisatie / fiduciaire manager Die vormen van uitbesteding die de verantwoordelijkheid van het pensioenfonds voor de organisatie en beheersing van bedrijfsprocessen en het toezicht daarop kunnen ondermijnen, zijn niet toegestaan. Het is van belang dat de verantwoordelijkheden en taken van de uitvoeringsorganisatie en/of de fiduciaire manager binnen het beleggingsproces duidelijk zijn vastgelegd middels een uitbestedingsovereenkomst en een bijbehorende service level agreement. − een service level agreement bevat normaliter alle afspraken tussen partijen in een waardeketen omtrent afgesproken service levels, waaronder ondermeer de definitie van de service, de vergoedingsregelingen, prestatieafspraken (doorlooptijdgaranties, volumeafspraken), verantwoordelijkheden (verdeling van risicos, escalatie, etc) en overige verplichtingen.DNB 22
  23. 23. 3. Risicomanagement beleggingen  Takenpakket  1. Raamwerk (risicohouding, te onderscheiden risico’s, te hanteren instrumenten, stelsel van benchmarks en vrijheidsgraden en limietenstelsel)  2. Parameterisering (mandatering, individuele III. Beleid I. Beleid limieten, specifieke vrijheidsgraden) evalueren maken  3. Monitoring en controle (risicometing, performancemeting, overschrijdingen) II. Beleid uitvoeren  1 en 2 altijd door het fonds  3 uitbesteed??DNB 23
  24. 24. Monitoring Voor alle beleggingen geldt dat een noodzakelijke voorwaarde voor risicobeheersing is dat het bestuur en de beleggingscommissie over juiste, volledige en tijdige informatie over de posities, performance en risico’s beschikken. Met adequaat inzicht wordt bedoeld dat de rapportages het mogelijk maken om een beoordeling van de performance uit te voeren en inzicht te krijgen in de actuele risk drivers van de portefeuille. Ook de compliance met de beleggingsrichtlijnen en de juistheid, volledigheid, audibility en tijdigheid van waarderingen dient inzichtelijk gemaakt te worden. Zonder een adequate rapportage wordt de evaluatie van de vermogensbeheerder bemoeilijkt.DNB 24
  25. 25. Posities Om de performance en risico’s te kunnen doorgronden dient het pensioenfonds een adequaat inzicht te hebben in de onderliggende posities van haar beleggingsportefeuilles. Echter, een pensioenfonds zal vaak niet rechtstreeks beleggen maar via externe vermogensbeheerders. Indien dit laatste niet via managed accounts/segregated accounts gaat, maar via beleggingsfondsen dan is het vaak lastiger voor het pensioenfonds om een volledige doorkijk te krijgen. Het ligt aan de aard van de belegging of die een show stopper is of niet. Eist DNB altijd een 100% volledige look-through? Een 100% volledige look-through biedt het fonds de mogelijkheid om goed inzicht te krijgen in de belangrijkste risk drivers voor performance en risico. Het is echter niet altijd nodig om op instrument niveau een volledig overzicht te krijgen om een goed inzicht in de risk drivers te verkrijgen. Er zijn meerdere manieren om dit inzicht te verkrijgen.DNB 25
  26. 26. Risico’s Is de instelling in staat om een onafhankelijke analyse van de risico´s van de beleggingen uit te voeren? Is de frequentie waarmee de risico´s van de beleggingen worden geïdentificeerd en de diepgang in overeenstemming met de materialiteit van de risico´s, m.a.w. is het risicobeheer in lijn met het risicoprofiel?DNB 26
  27. 27. Waar kijkt DNB dan bijvoorbeeld naar… Beoordeelt het fonds bij het bepalen van de beleggingsstrategie in hoeverre het fonds risico’s wil en kan lopen? Is de risicobeheerfunctie in staat om de risico’s van alle beleggingen op adequate wijze te kwantificeren? Speelt het risicobeheer binnen het fonds een proactieve rol bij het kritisch beoordelen van (actieve) risicoposities? Wordt er voldoende gekeken naar staartrisico’s? Worden stressscenario’s effectief en voldoende ingezet? Is het bestuur bij uitbesteding in staat om voldoende initiërend op te treden en tegenwicht te bieden aan uitvoerders/ adviseurs?DNB 27
  28. 28. Vragen?DNB 28

×