Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Modul pendidikan khas

3,577 views

Published on

Published in: Education
  • Be the first to comment

Modul pendidikan khas

  1. 1. Modul ini disediakan untuk membantu anda menguruskan pembelajaran anda agar anda boleh belajar dengan lebih berkesan. Anda mungkin kembali semula untuk belajar secara formal selepas beberapa tahun meninggalkannya. Anda juga mungkin tidak biasa dengan mod pembelajaran arah kendiri ini. Modul ini memberi peluang kepada anda untuk menguruskan corak pembelajaran, sumber-sumber pembelajaran, dan masa anda. Pembelajaran arah kendiri memerlukan anda membuat keputusan tentang pembelajaran anda. Anda perlu memahami corak dan gaya pembelajaran anda. Adalah lebih berkesan jika anda menentukan sasaran pembelajaran kendiri dan aras pencapaian anda. Dengan cara begini anda akan dapat melalui kursus ini dengan mudah. Memohon bantuan apabila diperlukan hendaklah dipertimbangkan sebagai peluang baru untuk pembelajaran dan ia bukannya tanda kelemahan diri.Modul ini ditulis dalam susunan tajuk. Jangka masa untuk melalui sesuatu tajuk bergantung kepada gaya pembelajaran dan sasaran pembelajaran kendiri anda. Latihan-latihan disediakan dalam setiap tajuk untuk membantu anda mengingat semula apa yang anda telah pelajari atau membuatkan anda memikirkan tentang apa yang anda telah baca. Ada di antara latihan ini mempunyai cadangan jawapan. Bagi latihan-latihan yang tiada mempunyai cadangan jawapan adalah lebih membantu jika anda berbincang dengan orang lain seperti rakan anda atau menyediakan sesuatu nota untuk dibincangkan semasa sesi tutorial. Anda boleh berbincang dengan pensyarah, tutor atau rakan anda melalui email jika terdapat masalah berhubung dengan modul ini. Anda akan mendapati bahawa ikon digunakan untuk menarik perhatian anda agar pada sekali imbas anda akan tahu apa yang harus dibuat. Lampiran A menerangkan kepada anda makna-makna ikon tersebut. Anda juga diperlukan untuk menduduki peperiksaan bertulis pada akhir kursus. Tarikh dan masa peperiksaan akan diberitahu apabila anda mendaftar. Peperiksaan bertulis ini akan dilaksanakan di tempat yang akan dikenal pasti. Tip untuk membantu anda melalui kursus ini. 1. Cari sudut pembelajaran yang sunyi agar anda boleh meletakkan buku dan diri anda untuk belajar. Buat perkara yang sama apabila anda pergi ke perpustakaan. 2. Peruntukkan satu masa setiap hari untuk memulakan dan mengakhiri pembelajaran anda. Patuhi waktu yang diperuntukkan itu. Setelah membaca modul ini teruskan membaca buku-buku dan bahan- bahan rujukan lain yang dicadangkan. 3. Luangkan sebanyak masa yang mungkin untuk tugasan tanpa mengira sasaran pembelajaran anda. 4. Semak dan ulangkaji pembacaan anda. Ambil masa untuk memahami pembacaan anda. PANDUAN PELAJAR5. Rujuk sumber-sumber lain daripada apa yang telah diberikan kepada anda.Teliti maklumat yang diterima. 6. Mulakan dengan sistem fail agar anda tahu di mana anda menyimpan bahanbahan yang bermakna. 7. Cari kawan yang boleh membantu pembelajaran anda. Pengenalan Modul BBD 29003 : Pengenalan Kepada Pendidikan ini memberi pendedahan dan pengetahuan kepada anda yang sedang mengikuti Kursus Mod Pendidikan Jarak Jauh (PJJ). Modul ini memberi garis panduan skop tajuk yang perlu anda pelajari sebelum menghadiri jam interaksi dihujung minggu. Modul ini mengandungi tajuk-tajuk berikut: • Definisi dan Konsep Pendidikan Khas
  2. 2. • Sejarah Perkembangan Pendidikan Khas • Perundangan Berkaitan Pendidikan Khas Dalam setiap tajuk disertakan dengan soalan-soalan latihan. Pada akhir modul ini akan diberi sekurang- kurangnya dua tajuk tugasan tutorial. Anda dikehendaki melaksanakan tugasan tersebut untuk dibawa dalam perbincangan bersama tutor pada waktu tutorial nanti. Anda digalakkan mendapatkan maklumat tambahan daaripada pelbagai sumber rujukan. 1. Definisi dan Konsep Pendidikan Khas 1.1 Definisi Pendidikan Khas Pendidikan Khas bererti program yang dirancang khusus untuk memenuhi pelbagai keperluan murid- murid khas. Pengajaran dan pembelajaran program ini menggunakan teknik yang bersesuaian dengan murid-murid khas. Ini termasuk menggunakan sumber dan peralatan khas untuk membantu pembelajaran muridmurid khas. Menurut Hallahan dan Kauffman (2006): Pendidikan Khas didefinisikan sebagai satu bentuk pendidikan yang disediakan untuk memenuhi keperluan kanak-kanak berkeperluan khas. Gargiulo (2003) pula menyatakan Pendidikan Khas merupakan program pengajaran khusus yang di reka bentuk bagi memenuhi keperluan pelajar luar biasa. Ia mungkin memerlukan penggunaan bahan-bahan peralatan dan kaedah pengajaran khusus. Friend (2005) menyatakan Pendidikan Khas adalah pengajaran yang di reka bentuk khusus bagi memenuhi keperluan kanak-kanak yang kurang upaya. Pengajran ini mungkin dikelolakan dalam bilik darjah, di rumah, di hospital atau institut lain. Mansor (2005) Program Pendidikan Khas di Malaysia merupakan satu usaha yang berterusan menggalakkan perkembangan optima seseorang sebagai seorang yang berkemahiran, berhaluan, berupaya, beriman, berdikari, mampu merancang dan menguruskan kehidupan serta menyedari potensi diri sebagai seorang individu dan ahli masyarakat yang seimbang dan produktif selaras dengan Falsafah Pendidikan Negara. 1.2 Definisi kanak-kanak Berkeperluan Khas Kanak-kanak berkeperluan khas (exceptional children) terdiri daripada kanakkanak yang mengalami kesukaran belajar. Kanak-kanak pintar cerdas (gifted) yang mempunyai kebolehan yang jauh lebih tinggi daripada norma juga diklasifikasikan sebagai kanak-kanak berkeperluan khas. Kedua-dua kumpulan pelajar ini memerlukan pengubahsuaian kepada kurikulum dan kaedah mengajar supaya mereka dapat merealisasikan potensi mereka (Heward,2003) Pelbagai istilah lain telah digunakan untuk ‗kanak-kanak berkeperluan khas‘ini seperti kanak-kanak istimewa, kanak-kanak luar biasa, kanak-kanak kurang upaya, kanak-kanak cacat, kanak-kanak abnormal, kanak-kanak bermasalah dan kanakkanak terbantut pertumbuhan dan perkembangan. Menurut Kail (2001) hampir 4% daripada populasi dunia terdiri daripada individu luar biasa atau kanak- kanak berkeperluan khas. Terdapat kanak-kanak yang dilahirkan tanpa boleh mendengar apa-apa bunyi, manakala ada juga yang dilahirkan tanpa mempunyai keupayaan untuk melihat objek atau cahaya termasuk muka ibu bapa sendiri. Terdapat kanak-kanak yang mengalami kesukaran memberi tumpuan atau mengalami kerencatan mental sejak lahir. Secara umumnya kanak-kanak berkeperluan khas berbeza daripada kanakkanak normal dari segi mental (pencapaian akademik),keupayaan deria (melihat dan mendengar),keupayaan berkomunikasi (menulis dan bertutur), tingkah laku (mengawal diri) dan emosi (bercampur gaul) dan ciri-ciri fizikal (bergerak dan menjaga diri sendiri) 1.3 Istilah 1.3.1 Handicap
  3. 3. Sesuatu kelemahan yang terdapat pada seseorang akibat daripada sesuatu kekurangan yang menghadkan atau menghalang dia memenuhi peranan sebagai seorang yang normal. Sesuatu jenis kecatatan mungkin menjadi masalah dalam satu persekitaran yang berlainan. Contohnya seorang pelajar pekak mungkin merasa cacat kerana sukar bermain alat muzik dalam pancaragam sekolah dengan kanak-kanak biasa. Sebaliknya kanak-kanak yang sama tidak merasa tercacat ketika dalam makmal sains. 1.3.2 Disability Sesuatu yang menghalang seseorang melakukan kerja atau tugas tertentu yang dapat dilakukan oleh individu normal 1.3.3 Impairment Ketidaknormalan dari aspek psikologi, fisiologi dan anatomi. Ia juga berkaitan ketidaknormalan struktur atau fungsi dari k segi psikologi, fisiologi dan anatomi.Contohnya kekurangan dari aspek tuna pendengaran atau tuna penglihatan. 1.4 Konsep Pendidikan Khas Konsep dan Kepentingan Pendidikan Khas Pendidikan Khas adalah pengajaran yang direka bagi memenuhi keperluan pendidikan murid dengan keperluan khas. Pendidikan ini dirancang secara tersendiri, dilaksanakan secara teratur serta dinilai keberkesanannya secara teliti bagi membantu murid dengan keperluan khas mencapai tahap berdikari tinggi dan kejayaan hidup memuaskan. Kepentingan Pendidikan Khas bertujuan untuk mendidik dan membentuk murid melalui perkembangan mental, kestabilan emosi dan intergrasi sosial. Program ini dilaksanakan oleh guru-guru terlatih khas dan menggunakan kurikulum khas. 1.5 Hubungkait Falsafah Pendidikan Kebangsaan dengan perlaksanaan pendidikan khas di Malaysia Sebelum 1995, pendidikan khas dikendalikan oleh Unit Pendidikan Khas yang diletakkan di bawah Bahagian Sekolah, Kementerian Pendidikan Malaysia, yang dikatakan kurang berkesan dalam mengendalikan pendidikan khas negara. Unit ini dianggotai oleh hanya empat orang pegawai yang diketuai oleh seorang Ketua Penolong Pengarah. Apabila berlaku penstrukturan semula pada 1Oktober tahun 1995, Unit Pendidikan Khas dinaik taraf kepada Jabatan Pendidikan Khas yang statusnya sama status jabatan-jabatan lain. Hal ini membolehkan Jabatan ini menjalankan tanggung jawabnya sendiri seperti yang dikehendaki oleh negara dan tuntutan masyarakat. Falsafah Pendidikan Khas di Malaysia adalah satu usaha yang berterusan untuk melahirkan insan yang berkemahiran, berhaluan, berupaya merancang dan menguruskan kehidupan serta menyedari potensi diri sendiri sebagai seorang individu dan ahli masyarakat yang seimbang dan produktif selaras dengan dengan Falsafah Pendidikan Negara. Misi Pendidikan Khas menyediakan pendidikan yang berkualiti kepada pelajar dengan keperluan khas untuk menjadikan mereka insan yang dapat berdikari, berjaya dalam hidup dan memberikan sumbangan bakti kepada masysrakat dan negara. Visi Pendidikan Khas menyediakan perkhidmatan yang berkualiti kepada pelajar dengan keperluan khas kearah kecemarlangan hidup sejajar dengan hasrat Falsafah Pendidikan Negara Latihan: 1. Jelaskan kaitan antara falsafah pendidikan khas dengan falsafah pendidikan Negara. 2. Nyatakan peranan Jabatan Pendidikan Khas dalam Perkembangan Pendidikan Khas di Malaysia TAJUK 2 SEJARAH PERKEMBANGAN PENDIDIKAN KHAS DI MALAYSIA DAN LUAR NEGARA SINOPSIS Dalam tajuk ini anda akan didedahkan dengan sejarah perkembangan pendidikan khas di Malaysia dan di luar negara.
  4. 4. HASIL PEMBELAJARAN • Menghuraikan sejarah perkembangan pendidikan khas di Malaysia • Menghuraikan sejarah perkembangan pendidikan khas di luar Negara KERANGKA TAJUK-TAJUK Sejarah Perkembangan Pendidikan Khas Sejarah di Malaysia Sejarah di Luar Negara 2.1 SEJARAH PENDIDIKAN KHAS DI MALAYSIA Dasar mengenai pendidikan khas di Malaysia dinyatakan dalam Akta Pelajaran 1961. Dalam bahagian 1 (tafsiran) Akta ini dinyatakan bahawa sekolah Pendidikan Khas menyediakan layanan pendidikan khas untuk murid-murid yang kurang upaya. Pendidikan Khas telah bermula di Malaysia sejak awal tahun 1920an di kalangan sukarelawan yang membuka sekolah-sekolah untuk pelajar kurang upaya penglihatan dan pendengaran. Jadual 1.1 menunjukkan tarikh-tarikh penting dalam perkembangan pendidikan Khas. Jadual 1.1 : Tarikh-tarikh Penting dalam Perkembangan Pendidikan Khas 1926 Pembukaan Sekolah Rendah Buta Kebangsaan St. Nicholas di Melaka 1931 Sekolah Rendah Buta Kebangsaan St. Nicholas berpindah ke Pulau Pinang 1948 Pembukaan Sekolah Rendah Buta Kebangsaan Princess Elizabeth dengan kemudahan asrama oleh Jabatan Kebajikan Masyarakat di Johor Bahru 1953 Pembukaan Institut Taman Harapan, Pusat Pertanian Temerloh (JKM) 1954 Pembukaan Sekolah Kanak-kanak Pekak Persekutuan (Rendah dan Menengah) di Pulau Pinang 1958 Pembukaan Institut Taman Cahaya, Pusat Pertanian Sandakan (JKM) 1962 Rancangan Percantuman bagi Pendidikan Kanak-kanak Bermasalah Penglihatan dengan pelajar biasa di sekolah rendah dan menengah 1963 Permulaan Latihan Perguruan Pendidikan Khas Masalah Pendengaran di Maktab Perguruan Ilmu Khas 1977 Penubuhan Jawatankuasa Utama Pembentukan kod Braille Bahasa Melayu 1978 Pembukaan Sekolah Menengah Berasrama kurang berupaya penglihatan,Setapak. Pengenalan kaedah komunikasi dan penggubalan Sistem Kod Tangan Bahasa Melayu Kelas pemulihan untuk pelajar yang lembam atau lemah dalam pelajaran 1979 Penubuhan Jawatankuasa Kebangsaan Kurikulum Sekolah Menengah Pendidikan Khas Vokasional, Kementerian Pendidikan 1983 Penubuhan Jawatankuasa Kod Braille al-Quran 1984 Penubuhan Unit Penerbitan dan Percetakan Bahan-bahan Braille, Kementerian Pendidikan 1987 Pembukaan Sekolah Menengah Buta Pendidikan Khas Vokasional, Shah Alam 1988 Permulaan kelas perintis untuk pelajar Bermasalah Pembelajaran 1994 Pembukaan kelas-kelas program inklusif di 14 sekolah 1995 Program Masalah Pembelajaran peringkat menengah dimulakan 2.2.1 Sejarah perkembangan program masalah pembelajaran di dalam Negara. Bagi meningkatkan lagi pengetahuan anda, di dalam modul ini juga disediakan sejarah tentang pendidikan khas bermasalah pembelajaran. Teliti maklumat yang diberikan untuk membantu anda membuat latihan yang disediakan. Pendidikan Khas Bermasalah Pembelajaran diwujudkan berdasarkan kepada keputusan perbincangan Jawatankuasa Advokasi Persatuan Kanak-kanak Terencat Akal Selangor dan Wilayah Persekutuan pada 3 Oktober 1987. Berikut adalah rentetan perkembangan program masalah pembelajaran di Malaysia
  5. 5. Tahun Peristiwa 1988 - Jabatan Pendidikan Wilayah Persekutuan mula menubuhkan Kelas Khas Bermasalah Pembelajaran (KKBP) yang pertama di SRK (L) Jalan Batu 1, Kuala Lumpur (dua kelas dengan 20 orang murid dan tiga orang guru terlatih). - Jabatan Pendidikan Selangor membuka dua kelas di SRK Jalan Raja Muda, Seksyen 4, Shah Alam, Selangor. 1990 - Ujian Percubaan Alat Penilaian Kelas Khas Bermasalah Pembelajaran (KKBP) yang melibatkan dua ratus orang murid dari kelas-kelas percantuman telah diuji. - Mesyuarat menganalisis data dari ujian percubaan di Universiti Malaya. 1991 - Kursus Satu Tahun Bermasalah Pembelajaran bermula di Maktab Perguruan Ilmu Khas, Cheras, Kuala Lumpur. 1992 - Pembukaan program Pendidikan Khas Bermasalah Pembelajaran (KKBP) di seluruh negara secara berperingkat. 1993 - Program Pendidikan Khas di Fakulti Pendidikan Universiti Kebangsaan Malaysia. Program ini merupakan program gabungan prinsip Pendidikan Am dan prinsip Pendidikan Khas. 1995 - Pendidikan Inklusif bermula. 1996 - Pembukaan program Pendidikan Khas Bermasalah Pembelajaran Printis peringkat sekolah menengah di SMK Yaacub Latiff, Jalan Peel dan SMK Bandar Baru Sentul, Kuala Lumpur 2006 - Statistik Jabatan Pendidikan Khas (2006) menunjukkan pertambahan ketara bilangan program masalah pembelajaran di sekolah rendah iaitu sebanyak 473 buah pada tahun 2003 kepada 656 buah pada tahun 2006. Manakala bilangan program di sekolah menengah sebanyak 187 buah pada tahun 2003 kepada 320 buah pada tahun 2006. 2.2. SEJARAH PENDIDIKAN KHAS DI LUAR NEGARA Sejarah Pendidikan Khas di luar negara mula mendapat tempat di Amerika apabila Public Law 1975 diperkenalkan. Public Law 92-142 (USA) menyatakan undang-undang mengenai hak kanak-kanak khas untuk menerima pendidikan dan sekiranya ibu bapa gagal dan ingkar maka tindakan undang-undang boleh dikenakan ke atas mereka. Undang-undang ini merupakan yang paling mempengaruhi bidang pendidikan khas. Akta ini juga mempunyai kesan yang mendalam dalam amalan penaksiran. Undang- undang ini telah menekankan 6 prinsip iaitu penyisihan sifar, penilaian tanpa diskriminasi, program pendidikan individu, pesekitaran tidak terhad, proses hak dan penglibatan ibu bapa Manakala di Britain Warnork Report 1978 merancakkan perkembangan pendidikan khas di luar negara. Kedua-dua negara tersebut telah mendahului lebih kurang 20 tahun lebih awal daripada Malaysia. Kesannya amat besar dari segi pertumbuhan dan perkembangan serta kemajuan dalam pendidikan khas. Sebelum laporan Warnock 1978 dikemukakan konsep pendidikan untuk kanakkanak berkeperluan khas adalah berasaskan kepada ‗pengasingan‘ iaitu kanakkanak berkeperluan khas belajar di sekolah khas, yang menyekat dan menghalang mereka daripada bergaul dengan kanak-kanak biasa. Laporan ini menekankan kepada konsep percampuran diantara kanak-kanak berkeperluan khas dengan kanak- kanak biasa yang dikenali sebagai ‗integrasi‘ atau ‗inklusif‘‘diperluaskan. Konsep integrasi atau inklusif menekankan bahawa kanak-kanak berkeperluan khas perlu belajar di sekolah harian biasa dan berpeluang bergaul dengan kanak-kanak biasa. Dasar ini dilaksanakan dan diamalkan hingga ke hari ini. Dasar ini juga dijadikan panduan kepada negara-negara lain dalam melaksanakan pendidikan khas. Akta Pendidikan 1981 pula meletakkan kepentingan peranan ibu bapa dalam perlaksanaan pendidikan khas. Manakala Akta kanak-kanak 1989 (Children‘s Act, 1989) memperkukuhkan perlaksanaan pendidikan khas melalui dua perubahan yang ditekankan.
  6. 6. Pertama, amalan membuat diagnosis ke atas kanak-kanak berkeperluan khas yang sebelum ini ilakukan oleh hanya ahli perubatan dipinda kepada konsep ‗koloboratif‘ iaitu diagnosis dilakukan oleh pelbagai pihak yang terlibat dalam pendidikan khas mengikut kepakaran dan keperluan. Umpamanya, ahli psikologi pendidikan membuat diagnosis ke atas keperluan mengikut pendidikan dan ahli patologi bahasa membuat penilaian terhadap keupayaan berbahasa ke atas kanak-kanak berkeperluan khas. Apa yang jelas akta ini memberi ruang kepada pelbagai pihak dengan pelbagai kepakaran dalam menentukan pendidikan kanak-kanak berkeperluan khas. Keduanya, konsep ‗pengasingan‘ tempat belajar kanak-kanak berkeperluan khas diganti dengan konsep integrasi atau inklusif iaitu kanak-kanak berkeperluan khas belajar bersama dengan kanak-kanak biasa dalam sekolah dan kelas yang sama. Kedua-dua akta (Akta Pendidikan 1981 dan Akta Kanak-kanak 1989) tersebut telah mengambil kira cadangan-cadangan dalam Laporan Warnock. Hal ini selari dengan apa yang berlaku di Amerika. Perubahan yang berlaku berkait rapat dengan kesedaran masyarakat dan dasar semasa yang dilaksanakan oleh kerajaan terhadap pendidikan kanak-kanak berkeperluan khas di Britain. . 1.2 Sejarah perkembangan program masalah pembelajaran di luar negara. Sejarah perkembangan masalah pembelajaran di luar negara dibahagi mengikut tiga kumpulan masalah pembelajaran yang terbesar iaitu terencat akal, autisme, sindrom down dan masalah tingkah laku dan emosi seperti yang berikut; a). Terencat akal - ada 9 peringkat perkembangan sejarah terencat akal iaitu: 1. A State of Confusion (Dari awal hingga 1700 M) 2. The Awakening (Dari 1700 M hingga 1800 M) 3. Early Optimism (Dari 1800 M hingga 1860 M) 4. Disillusionment (Dari 1860 M hingga 1890 M) 5. Sounding the Alarm (Dari 1890 M hingga 1930 M) 6. On-Hold (Dari 1930 M hingga 1950 M) 7. A Turning Point (Dari 1950 M hingga 1960 M 8. Center Stage (Dari 1960 M hingga 1970 M) 9. From Action to Introspection (Dari 1970 M hingga sekarang). b). Autisme - Pada tahun 1919, Eugun Blueler memperkenalkan perkataan ―Autism‖. • Istilah Autism merujuk kepada ―development disorder‖ atau masalah perkembangan. • Aspeger telah membincangkan tentang kanak-kanak yang luar biasa daripada aspek masalah sosial, tidak mempunyai pemahaman interpersonal, menunjukkan pelbagai bentuk perkembangan kognitif, linguistik dan tidak ambil kisah kepada apa yang dilakukan. c) Sindrom Down • Sejarah awal bermula pada tahun 1505 apabila sebuah lukisan yang terukir di tempat pemujaan di Achen , Jerman. • Pada tahun 1866 seorang doktor perubatan bernama Dr. John Langdon Down telah menghuraikan ‗ciri- ciri khusus‘ sindrom down. • Pada tahun 1932, De Waardenburg berpendapat down syndrome mungkin disebabkan oleh ketidaknormalan kromosom. • Pada tahun 1959, Dr Jerome Lejuene dan rakan-rakannya di Paris telah menemui bahawa Down Syndrome berlaku kerana kelebihan bilangan kromosom.
  7. 7. d) Masalah tingkah laku dan emosi • Sejarah bagi masalah tingkah laku dan gangguan emosi bermula pada tahun 1547 di mana institusi pertama dibuka untuk orang yang mempunyai masalah mental di St. Mary Bethlehem, London. • Pada tahun 1792, Philippe Pinel, seorang ahli psikiatri dari Perancis telah mengarahkan supaya orang ramai lebih berperikemanusiaan kepada golongan ini di Salpetriete, Paris iaitu tempat orang kurang siuman. • Dalam tahun 1745-1813, Benjamin Rush yang dianggap sebagai ―Father of American Psychiatrist‖ mencadangkan lebih kepada kaedah kasih sayang untuk kanak-kanak ini. Latihan: 1. Terangkan peranan Laporan Warnock dalam perkembangan pendidikan khas di Britain. 2. Nyatakan peranan Akta Pendidikan Malaysia 1995 dalam mempengaruhi perkembangan Pendidikan Khas. TAJUK 3 (PERUNDANGAN BERKAITAN PENDIDIKAN KHAS) SINOPSIS Dalam tajuk ini anda akan didedahkan dengan perundangan dan dasar-dasar berkaitan dengan pendidikan khas di Malaysia. Anda juga dikehendaki membincangkan tentang mandat-mandat asas dan amalan konsep PL 94-142 dalam sistem pendidikan khas di Malaysia. Seterusnya anda akan memperolehi beberapa maklumat lain yang berkaitan dalam tajuk ini melalui senarai tugasan pendek yang disediakan. HASIL PEMBELAJARAN 2. Menyatakan mandat-mandat Asas PL 94-142 dan mandat-mandat lain yang berkaitan dengan Pendidikan Khas 3. Menjelaskan amalan konsep PL 94-142 dalam sistem pendidikan khas 4. Menjelaskan tentang rangka tindakan dan pernyataan Salamanca 5. Menghuraikan perundangan dan dasar-dasar pendidikan khas di Malaysia. KERANGKA TAJUK-TAJUK Perundangan Berkaitan Pendidikan Khas Mandat-mandat Asas PL94-142 Mandat-Mandat Lain Amalan Konsep PL 94-142 dalam Sistem pendidikan Malaysia Rangka Tindakan Dan Pernyataan Salamanca Perundangan dan dasar-dasar Pendidikan di Malaysia 3.0 Pengenalan Public Law 94-142 (PL 94-142) telah diperkenalkan pada 29 November 1975 setelah diluluskan oleh Kongres Amerika Syarikat. Sebelum ini ianya dikenali sebagai Akta Pendidikan untuk Semua Kanak- Kanak Cacat ( Education for All Handicapped Children Act). Pengenalan PL 94-142 adalah bertitik tolak daripada pandangan yang menyatakan bahawa hak kanak-kanak adalah dinafikan apabila mereka diasingkan daripada kanak-kanak yang sebaya dengannya kerana kemahiran-kemahiran yang lebih tinggi boleh dicapai oleh kanak-kanak khas ini apabila mereka diberi peluang untuk membuat pemerhatian dan juga melibatkan diri dengan kanak-kanak biasa (Odom & McEvoy 1988). Undang-undang hasil perkembangan pendidikan khas di Amerika Syarikat ini telah dapat menjamin pendidikan percuma kepada setiap individu yang berusia antara 3 hingga 21 tahun. Kanak-kanak yang
  8. 8. menghadapi masalah kecacatan akan diberi peluang belajar bersama-sama dengan kanak-kanak biasa namun kelas khas akan diwujudkan jika kanak-kanak ini tidak mampu belajar seperti kanak-kanak biasa yang lain. Oleh itu , guru Pendidikan Khas akan diperuntukkan di setiap sekolah bagi menjaga hak kanak-kanak yang menghadapi masalah ini. 3.1 Mandat-mandat Asas PL94-142 Mandat-mandat asas PL94-142 telah diberi penekanan pada tahun 1990, apabila Akta Pendidikan Individu Kurang Upaya (Individuals with Disabilities Act, Public Law 94-476) atau singkatannya IDEA diperkenalkan. Mandat-mandat tersebut telah memberi penekanan terhadap pendidikan untuk semua, persekitaran yang paling tidak mengehadkan ( least restrictive environment, pentaksiran yang tidak mendiskriminasi, penyediaan khidmat sokongan yang berkaitan, hak ibu bapa yang membantah (due process) dan pendidikan yang sesuai (Rancangan Pendidikan Individu). 3.1.1 Pendidikan untuk semua Pendidikan untuk semua adalah bermaksud setiap individu berhak untuk mendapatkan pendidikan tanpa mengira masalah yang mereka hadapi. Oleh itu, kanak-kanak berkeperluan khas juga tidak terkecuali dan mereka layak disediakan pendidikan percuma dan pendidikan bercorak awam yang sesuai di dalam kelas atau sekolah khas. Kanak-kanak ini tidak akan dikenakan sebarang bayaran kerana semuanya dibiayai oleh kerajaan Amerika melalui kutipan cukai yang diperolehi kerajaan. Setiap negeri di Amerika Syarikat telah diminta untuk menyediakan pendidikan percuma kepada semua kanak-kanak berusia 3 hingga 18 tahun. Apabila peruntukan PL 99-457 diperkenalkan iaitu khusus untuk individu kurang upaya, tumpuan telah diberikan kepada bayi dan kanak-kanak (Jamila 2006). Friend.M (2006), menjelaskan bahawa melalui pendidikan untuk semua, setiap negeri juga telah memperkenalkan 'child find system' sebagai prosedur untuk menyedarkan masyarakat bahawa perkhidmatan untuk kanakkanak khas telah diwujudkan agar mereka dapat dikesan daripada peringkat awal lagi. 3.1.2 Persekitaran yang paling tidak mengehadkan ( least restrictive environment ) Persekitaran yang paling tidak mengehadkan ( least restrictive environment ) bermaksud tidak ada pengasingan sekolah atau kelas dalam melaksanakan pendidikan bagi individu kurang upaya. Kanak-kanak khas atau individu kurang upaya boleh belajar di dalam sekolah awam biasa dan juga di dalam kelas kanak-kanak biasa. Justeru, kanak-kanak ini berhak untuk belajar bersama-sama dengan kanak-kanak yang sebaya dengan mereka melalui program yang efektif. Pendidikan bercorak sebegini dikenali sebagai ' pendidikan inklusif '. Peruntukan pendidikan secara persekitaran yang paling idak mngehadkan telah membawa kepada pembentukan pendidikan inklusif. Menurut Jamila (2006), falsafah pendidikan uinkulusif diperkembangkan daripada amalan pendidikan integrasi, dengan matlamat bagi memastikan murid- murid khas mendapat akses pendidikan yang sama dengan kanak-kanak biasa. Persoalan tentang program inklusif ini bermula di United Kingdom pada tahun 1997, hasil pengaruh dua laporan penting pada awal tahun 1997, hasil pengaruh dua laporan penting yang ditulis oleh Audit Commission dan Her Majesty's Inspectorate of Education yang berkaitan dengan bagaimana kanak-kanak khas dapat diberi pendidikan berasaskan dana yang adil terhadap semua. 3.1.3 Pentaksiran yang tidak mendiskriminasi Kanak-kanak khas dilindungi daripada sebarang elemen bercorak diskriminasi dalam penilaian pendidikan. Penilaian pendidikan dilaksanakan dalam pelbagai cara. Namun dengan terlaksananya undang-undang ini, penilaian ke atas kanak-kanak khas hendaklah diambil kira ciri-ciri yang pada kanak-kanak khas dan hendaklah disesuaikan dengan kecacatan atau kekurangan mereka. (Yusuf,etal, 2006). Pada peringkat awal penempatan kanak-kanak khas ini, pihak sekolah harus menilai kebolehan kanak-kanak ini melalui penglibatan Multidisciplinary Team (MDT) yang terdiri daripada pihak pentadbir, guru, pakar perubatan dan pihakpihak lain untuk memastikan bahawa kanak-kanak
  9. 9. tersebut memerlukan penempatan di kelas khas tersebut .Seterusnya tahap kebolehan kanak-kanak tersebut tersebut akan dinilai dan satu perancangan pengajaran dan bentuk penilaian yang bersesuaian akan dilakukan oleh MDT tersebut. (Yell,M.L 2006). Penilaian dan pentaksiran seharusnya dilakukan dengan menggunakan bahasa ibunda kanak-kanak tersebut, bersesuaian dengan umur dan tingkahlaku kanak-kanak tersebut, lebih daripada satu penilaian dilakukan untuk sesuatu ketidakupayaan dan dilakukan secara menyeluruh dalam katogeri keyidakupayaan kanak-kanak tersebut. (Yell,M.L 2006) 3.1.4. Penyediaan khidmat sokongan yang berkaitan Ibu bapa adalah merupakan khidmat sokongan yang terpenting bagi kanakkanak khas. Mereka memainkan peranan penting dalam merancang dan menentukan perkembangan pendidikan setiap kanak-kanak khas. Peranan ini adalah bertujuan agar ibu bapa dapat bersama-sama mengetahui setiap maklumat dan membolehkan mereka membuat keputsan bersama tentang penilaian dan perancangan yang akan dilakukan oleh guru terhadap anak mereka. Khidmat sokongan yang pelbagai seperti MDT (Multidisciplinary Team) adalah diberi penekanan dalam PL 94-142 ini. 3.1.5 Hak ibu bapa yang membantah (due process) Hubungan yang diwujudkan antara ibu bapa dengan pihak sekolah dan para profesional akan membentuk hak untuk bersuara. Menurut PL 94-142, maklumat mengenai keyidakupayaan seseorang individu adah sulit. Maklumat ini tidak akan dikongsi dengan orang yang tidak berkaitan dalam bidang ini. Rekod tentang individu yang melihat maklumat ini haruslah disimpan. Namun , ibu bapa mempunyai hak untuk melihat semua maklumat berkenaan dan boleh membantah jika maklumat tersebut tidak tepat. Rekod yang tidak dikehendaki, perlulah dimusnah. Ibu bapa juga perlu dipanggil untuk menghadiri perjumpaan yang melibatkan anak mereka. Jika ibu bapa dan pihak sekolah tidak bersetuju dengan apa yang telah dilakukan terhadap kanak-kanak khas ini, mereka boleh membantah dan berbincang terutama bagaimana mereka boleh terlibat sama dalam mengendalikan anak-anak mereka di sekolah (Friend,M 2006) 3.1.6 Pendidikan yang sesuai (Rancangan Pendidikan Individu) Kanak-kanak khas seharusnya mempunyai program individunya sendiri. Dalam program tersebut perlu dimasukkan perancangan dan matlamat yang hendak dicapai oleh kanak-kanak tersebut. (Kauffman dan Hallahan, 2005). Oleh itu,sejarah dan perkembangan Rancangan Pendidikan Individu atau RPI bermula di Amerika Syarikat apabila PL 94-142 digubal menjadi satu akta yang dikuatkuasa dari segi perundangan. Seterusnya RPI menjadi panduan di beberapa buah negara termasuk di negara kita dan dijadikan sebahagian daripada cara untuk menilai murid-murid berkeperluan khas. Dalam melaksanakan program RPI yang disediakan untuk murid-murid khas, maka seharusnya ia mesti mempunyai sekurang-kurangnya lapan komponen seperti yang tercatat di dalam PL 94-142 (Strickland & Turnbull 1990) seperti berikut: a) Tahap pencapaian pendidikan murid yang terkini. b) Matlamat tahunan atau pencapaian yang diharapkan pada akhir tahun. c) Objektif jangka pendek dinyatakan dalam bentuk pembelajaran mengikut langkah-langkah berurutan hingga membawa kepada penguasaan matlamat tahunan. d) Jenis pendidikan khas yang perlu disediakan untuk murid. e) Jenis perkhidmatan berkaitan (jika perlu) yang akan disediakan untuk murid. f) Jangka masa murid akan terlibat di dalam program aliran biasa. g) Ketetapan tarikh memulakan perkhidmatan dan jangka masa perkhidmatan.
  10. 10. Kriteria penilaian objektif yang bersesuaian, prosedur penilaian, dan jadual menentukan pencapaian dan penguasaan objektif jangka pendek diadakan sekurang-kurangnya setahun sekali.RPI yang diperkenalkan ini dapat dimanfaatkan bersama di kalangan guru-guru khas dan seterusnya digunakan bukan sahaja untuk murid-murid yang dikenalpasti berkeperluan khas tetapi juga untuk murid-murid normal yang disyaki mempunyai keperluan khas dan belum dikenalpasti keperluannya (Mohd Siraj, 1995). LATIHAN HURAIKAN DENGAN JELAS ENAM MANDAT YANG TERKANDUNG DALAM PL 94-142 (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) TAJUK 3 PERUNDANGAN BERKAITAN PENDIDIKAN KHAS SINOPSIS Dalam tajuk ini anda akan didedahkan dengan perundangan dan dasar-dasar berkaitan dengan pendidikan khas di Malaysia. Anda juga dikehendaki membincangkan tentang mandat-mandat asas dan amalan konsep PL 94-142 dalam sistem pendidikan khas di Malaysia. Seterusnya anda akan memperolehi beberapa maklumat lain yang berkaitan dalam tajuk ini melalui senarai tugasan pendek yang disediakan. HASIL PEMBELAJARAN a. Menyatakan mandat-mandat Asas PL 94-142 dan mandat-mandat lain yang berkaitan dengan Pendidikan Khas b. Menjelaskan amalan konsep PL 94-142 dalam sistem pendidikan khas c. Menjelaskan tentang rangka tindakan dan pernyataan Salamanca d. Menghuraikan perundangan dan dasar-dasar pendidikan khas di Malaysia. KERANGKA TAJUK-TAJUK Perundangan Berkaitan Pendidikan Khas Mandat-mandat Asas PL94-142 Mandat-Mandat Lain Amalan Konsep PL 94-142 dalam Sistem pendidikan Malaysia Rangka Tindakan Dan Pernyataan Salamanca Perundangan dan dasar-dasar Pendidikan di Malaysia(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 3.2 Mandat-Mandat Lain 3.2.1 Perkhidmatan Intervensi awal dan prasekolah Intervensi awal didefinisikan sebagai usaha tersusun untuk meningkatkan perkembangan bayi dan kanak-kanak yang mengalami tumbesaran lambat (Fatimah Bivi, 2002). Dunst (1996) menyifatkan intervensi awalan sebagai ―to a range of services provided to children, parents and families during pregnancy, infancy and/or early childhood‖. Program intervensi awalan bertujuan memberi bantuan kepada ibu bapa untuk mengambil langkah tertentu supaya pengesanan dan rawatan lebih awal dapat dilakukan dan mengurangkan keterukan ketidakupayaan, permasalahan atau kecacatan yang dialami oleh individu berkeperluan khas. Menurut Hallahan dan Kaufman (2003), kebanyakan pendidik dan ahli sains sosial percaya bahawa lebih awal kecacatan seseorang individu dikenal pasti dan diberi program pendidikan yang bersesuaian atau rawatan tertentu, lebih baik penghasilan yang boleh diperolehi oleh seseorang anak berkeperluan khas. Intervensi awal yang intensif bertujuan untuk mengurangkan kesan sesuatu kurang upaya kepada pembelajaran dan mengelaknya menjadi lebih ketara apabila kanak-kanak memasuki alam persekolahan.
  11. 11. Kajian-kajian menunjukkan bahawa intervensi awal membawa kesan positif kepada kanak-kanak kurang upaya dan yang berisiko tinggi dalam jangka masa pendek dan jangka masa panjang. Di Amerika Syarikat perkhidmatan intervensi awal (3 tahun ke bawah) diwajibkan untuk kanak-kanak yang mengalami perkembangan lewat dan kanak-kanak berisiko tinggi (IDEA, 1990). Mengapa? a. Intervensi awal memainkan peranan penting dalam melengkapkan kanakkanak berkeperluan khas dengan kemahiran asas sebelum mereka masuk ke sekolah rendah.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) b. Intervensi awal yang komprehensif dan intensif adalah berfaedah kepada keluarga dan masyarakat. Intervensi awal mempunyai impak yang positif kepada persekitaran terdekat kanak-kanak berkeperluan khas. Atas sebab ini juga, setiap individu dalam sesebuah komuniti perlu sedar akan tanggungjawab masing-masing ke atas kanak- kanak berkeperluan khas (Lerner, 2003). c. Intervensi awal dapat membantu perkembangan pelbagai kebolehan kanakkanak. Contohnya, seorang kanak-kanak bermasalah pendengaran yang diajar menggunakan bahasa isyarat secara tidak langsung dapat mempertingkatkan mindanya dan membuka peluang untuk dia berinteraksi dengan kanak-kanak lain. d. Kejadian masalah lain yang terikat dengan kesukaran awal boleh diatasi melalui perkhidmatan intervensi awal. Contohnya kanak-kanak yang mengalami masalah penglihatan tetapi tidak diberi intervensi awal, mungkin mengalami masalah emosi seperti perasaan kecewa. e. Intervensi awal juga menawarkan penjimatan wang bagi sesuatu masyarakat. Intervensi awal yang intensif dan berkesan mengurangkan beban penyediaan pendidikan khas pada peringkat sekolah rendah dan menengah. Bilangan kanak-kanak yang memerlukan perkhidmatan pendidikan khas mungkin berkurangan. Ringkasnya, intervensi awal boleh meningkatkan intelek, meningkatan perkembangan fizikal dan meningkatkan penguasaan bahasa kanak-kanak berkeperluan khas. Intervensi awal yang sistematik menghalang kewujudan masalah lain, mengurangkan tekanan kepada keluarga, dan mengurangkan pembinaan institusi khas. Dengan adanya intervensi awal yang teratur, keperluan untuk pendidikan khas di peringkat persekolahan dapat dikurangkan (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) dan ini menjimatkan perbelanjaan negara yang dikhaskan untuk kemudahan penjagaan, kesihatan dan pendidikan. 3.2.2 Program Transisi 3.2.3 Pengubahsuaian Kemudahan Awam LATIHAN Secara kumpulan, bincangkan bagaimana program transisi dan pengubahsuaian kemudahan awam diberi penekanan dalam Pendidikan Khas. Cadangan rujukan : Yell, M.L. (2006). The Law and Special Education 2ed. New Jersey : Pearson Education,Inc. 3.4 Amalan konsep-konsep PL94-142 dalam sistem pendidikan khas di Malaysia. Di Malaysia, pendidikan khas berkembang maju apabila Akta Pendidikan 1996 diwartakan. Berteraskan kepada PL 94-142, kesedaran masyarakat terhadap pendidikan khas, peranan undang-undang dan polisi pemerintah Berjaya menggerakkan program pendidikan khas di negara ini. Melalui pendidikan untuk semua, pendidikan percuma, kelas inklusif, khidmat sokongan daripada pelbagai pihak dan juga penyediaan Rancangan Pengajaran Individu telah memantapkan lagi amalan PL 94-142 dalam sistem pendidikan khas di Malaysia. LATIHAN Secara berkumpulan , bincangkan amalan-amalan PL 94-142 dalam sistem Pendidikan Khas di Malaysia(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS)
  12. 12. 3.5 Rangka Tindakan Samalanca Negara-negara di dunia termasuk di Asia telah memulakan Program Pendidikan Khas yang bertitik tolak daripada saranan dan gesaan beberapa deklarasi di peringkat antarabangsa. Di antara deklarasi yang menjadi dasar kepada pendidikan khas di Malaysia adalah The Framework for Action on Special Needs Education (Salamanca Statement) 1994. Rangka Tindakan Salamanca yang diperkenalkan pada tahun 1994 memberi tumpuan kepada dasar, polisi dan amalan pendidikan untuk kanak-kanak dan orang berkeperluan khas . Rangka Tindakan Salamanca ini memperakukan tentang hak dan peluang kanak-kanak berkeperluan khas untuk mendapatkan pendidikan serta mempunyai peluang untuk mencapai dan mengekalkan tahap pembelajaran yang diterima. Oleh kerana kanak-kanak berkeperluan khas juga mempunyai kebolehan, minat,kemampuan dan keperluan pembelajaran, satu sistem pengajaran dan pembelajaran perlu direka untuk memenuhi keperluan individu kanak-kanak tersebut dengan melaksanakan aktiviti pendidikan yang bersesuaian dengan perbezaan minat individu. Selain itu, program pendidikan untuk murid berkeperluan khas perlu diimplementasi supaya sesuai dengan sistem pendidikan negara. Rangka Tindakan Salamanca juga memperakukan bahawa kanak-kanak khas mempunyai hak untuk memasuki sekolah biasa melalui amalan inklusif. Negaranegara yang bersidang di Salamanca disarankan supaya memberi keutamaan terhadap polisi dan peruntukan kewangan agar sistem pendidikan dapat diperbaiki bagi membolehkan kanak-kanak berkeperluan khas diserapkan dalam sistem pendidikan tanpa mengira perbezaan individu dan masalah ketidakupayaan mereka. Kerajaan setiap negara juga digesa supaya mewujud dan mengukuhkan mekanisme merancang, memantau dan menilai pendidikan yang disediakan untuk kanak-kanak khas. Ekoran daripada persidangan ini, kementerian Pelajaran Malaysia telah mengabil inisiatif memperkenalkan pendidikan inklusif di Malaysia pada tahun 1995 walaupun amalan inklusif telah (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) lama dilaksanakan di Malaysia melalui rancangan pendidikan integrasi atau percantuman ((Norshidah,etal 2009) Perundangan dan dasar-dasar pendidikan khas di Malaysia a. Akta Pendidikan Falsafah Pendidikan Negara dijadikan landasan Akta Pendidikan Kebangsaan yang digubal setelah mengambilkira pandangan dan aspirasi semua pihak. Dalam Akta Pendidikan, konsep sistem pendidikan kebangsaan dimantapkan dengan meliputi semua peringkat persekolahan dari peringkat pra sekolah hingga ke peringkat pendidikan tinggi, dan meliputi semua kategori sekolah, iaitu sekolah kerajaan , sekolah bantuan kerajaan dan sekolah swasta. Kedudukan Bahasa kebangsaan diperkukuhkan dengan memperuntukkannya sebagai bahasa pengantar utama dalam sistem pendidikan kebangsaan. Ini diperkuatkan lagi dengan menjadikan bahasa tersebut sebagai mata pelajaran yang wajib diajar di semua sekolah dan institusi pendidikan. Kurikulum semua jenis dan kategori sekolah akan selaras dengan kehendak negara apabila Kurikulum Kebangsaan, yang diperuntukkan dalam Akta Pendididkan 1996 wajib diguna oleh semua pihak. Murid- murid dari semua jenis dan kategori sekolah akan disediakan untuk mengambil peperiksaan yang ditetapkan oleh kerajaan dan oleh itu akan memudahkan kita menggunakan penilaian atau pengukuran yang sama tentang pencapaian murid-murid dari sekolah-sekolah di negara kita. Pendidikan Islam akan diperluaskan utnuk meliputi murid-murid Islam di semua kategori sekolah termasuk sekolah swasta dan diperkukuhkan dengan menjadi pelajaran tersebut sebagai salah satu daripada pelajaran teras di sekolahsekolah.
  13. 13. Dengan adanya peruntukan yang membolehkan Menteri Pendidikan menubuhkan dan menyenggara tadika, maka dari keluarga yang kurang berada di bandar-bandar, akan berpeluang mendapat pendidikan prasekolah yang menjadi asas yang baik bagi memulakan pendidikan rendah. (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Mutu Program pendidikan di semua tadika juga akan dapat dipertingkatkan kerana tadika-tadika ini akan diwajibkan menggunakan Garis Panduan Kurikulum Prasekolah yang dikeluarkan oleh Kementerian Pendidikan. Sejajar dengan penumpuan terhadap usaha membudayakan pendidikan sains dan teknologi, pendidikan teknik akan dipertingkatkan di sekolah menengah teknik dan politeknik. Akta Pendidikan 1996 memudahkan sekolah vokasional ditukartarafkan ke sekolah teknik, manakala politeknik boleh mengadakan program kerjasama dengan mana-mana institusi, perbadanan atau organisasi perindustrian untuk mengendalikan kursus teknik atau vokasional atau program latihan, termasuk program pertukaran. Politeknik juga boleh mengadakan program bekembar bagi kursus peringkat diploma dan ijazah dengan institusiinstitusi pendidikan tinggi, sama ada dalam negeri atau luar negeri. Pendidikan guru akan dapat diperrkukuhkan dengan adanya peruntukan yang membolehkan Kementerian Pendidikan mengadakan progam pendidikan guru bukan sahaja di peringkat sijil, tetapi juga di peringkat diploma dan ijazah, iaitu secara berkembar. Pendidikan swasta akan dapat berkembang secara lebih sistematik dengan adanya peruntukan yang spesifik bagi mengawal taraf pendidikan dan perjalanan institusi-institusi tersebut. Dalam pada itu, institusi pendidikan swasta juga boleh dikehendaki mengadakan pengajaran Bahasa Kebangsaan, Pengajian Malaysia dan Pendidikan Islam atau Moral untuk memupuk semangat cintakan negara dan nilai-nilai murni. Pendidikan khas akan diberi perhatian yang lebih dengan adanya peruntukan yang cukup bagi pendidikan tersebut. Menyedari bahawa Malaysia adalah sebuah negara berbilang kaum, dan berdasarkan pemuafakatan politik yang telah dibuat oleh pemimpin-pemimpin negara yang dahulu, Akta Pendidikan 1996 mengambilkira kepentingan semua kaum dengan cara mengekalkan status quo sekolah rendah jenis kebangsaan dan juga 60 buah sekolah Cina swasta. Di samping itu Unified Examination yang diambil oleh sekolah-sekolah ini serta lembaga pengelola sekolah conforming dan sekolah mission dikekalkan. (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Akta Pendidikan 1996 juga turut memperuntukkan pengajaran bahasa suku kaum di negara ini sekiranya didapati munasabah dan praktik diadakan. Kelaskelas agama seperti bible classes tidak diperlukan mendaftar di bawah Akta Pendidikan 1996. b. Dasar-dasar berkaitan Pendidikan Khas DEKLARASI HAK-HAK KEMANUSIAAN SEJAGAT ( 1948) meliputi hak bagi setiap individu mendapat pendidikan yang menekankan ‗ keperluan –keperluan pembelajaran untuk orang kurang upaya menuntut perhatian khusus. Langkahlangkah perlu diambil untuk menyediakan persamaan akses kepada pendidikan untuk semua kategori orang kurang upaya sebagai bahagian yang sepadu dalam system pendidikan. • Pada tahun 1959 PERTUBUHAN BANGSA-BANGSA BERSATU( PBB) telah mengisytiharkan HAK KANAK-KANAK SEDUNIA dimana mereka berhak mendapat penjagaan yang khusus dan bimbingan mengikut kecacatan yang dialami serta peluang menjadi kaank-kanak normal. • AKTA PELAJARAN 1961 dalam bahagian 1 ( tafsiran)- dinyatakan bahawa sekolah khas bermakna sekolah yang menyediakan layanan yang khas untuk kanak-kanak kurang upaya. • LAPORAN JAWATANKUASA KABINET ( 1978)- mengkaji dasar perlaksanaan pelajaran melalui PERAKUAN 169 merupakan 1 titik tolak yang membawa kepada 1 penekanan dan tumpuan yang jelas kepada perkembangan PK di Malaysia. • Tanggungjawab kementerian tertentu :
  14. 14.  Tanggungjawab Kementerian Pendidikan terhadap pendidikan kanakkanak yang bermasalah penglihatan, pendengaran, pembelajaran ( terencat akal ) yang boleh didik.  Tanggungjawab Kementerian Kebajikan Masyarakat terhadap pendidikan kanak-kanak yang kurang upaya fizikal, terencat akal sederhana dan teruk serta kanak-kanak spastic (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS)  Tanggungjawab Kementerian Kesihatan untuk mengenalpasti diperingkat awal dan menyaring kanak- kanak yang dilahirkan dalam keadaan yang berisiko  Akta Pelajaran 1961 disemak semula dan digantikan dengan Akta Pendidikan 1996(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) TAJUK 4 PUNCA MASALAH SINOPSIS Tajuk ini akan memberi tumpuan kepada punca-punca masalah yang menyebabkan kecacatan kepada murid-murid pendidikan khas HASIL PEMBELAJARAN 1. Dapat mengetahu punca-punca masalah yang dihadapi oleh murid pembelajaran. Kerangka Tajuk-tajuk Punca Masalah Genetik/Baka Masalah Metabolisme Jangkitan Pranatal, pernatal dan pascanatal Faktor persekitaran/teratogen Trauma(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.0. Pengenalan Perkembangan dan pertumbuhan kanak-kanak dipengaruhi oleh baka dan persekitaran. Begitu juga punca masalah kecacatan yang dihadapi oleh kanak berkeperluan. Kesan baka yang akan mempengaruhi dari segi fizikal, mental, kecerdasan, dan kerdil. Manakala persekiran yang mempengaruhi perkembangan dan pertumbuhan saperti pemakanan, faktor keluarga, rakan sebaya dan masyaraakat. 4.1. Genetik/Baka Kesan baka ke atas perkembangan adalah hasil daripada daya usaha seorang berasal dari Austria yang bernama Gregor Mendel (1857). Eksperimeneksperimen beliau di dalam kebunnya di Broneo mengenai ―swee peas‖ telah merintiskan jalan kepada ilmu genetik. Prinsip-prinsip kesan baka ke atas perkembangan yang dikemukakan adalah ciri-ciri yang diwarisi hasil daripada gen-gen yang diperturunkan tanpa pertukaran daripada satu generasi ke satu generasi. Dalam setiap individu gen-gen ini adalah berpasangan dan di mana dua gen dalam satu pasang itu berlainan kesannya satu gen dominan menindasi yang lemah yang dipanggil gen resesif. Gen adalah penentu utama dalam perwarisan ciri-ciri biologi. Perkembangan manusia yang dipengaruhi oleh kesan baka adalah seperti berikut:- 4.1.1. Fizikal Walaupun bentuk dan saiz tubuh manusia adalah lebih banyak disebabkan oleh pengaruh-pengaruh bukan kebakaan seperti pemakanan, iklim, senaman dan juga pekerjaan, baka merupakan satu faktor yang mempengaruhi perkembangan aspek fizikal seseorang itu. Biasanya anak-anak daripada ibu bapa yang besar badan adalah lebih tinggi dan lebih berat daripada anak-anak ibu bapa yang kecil. Kajian
  15. 15. Buss dan Plomin (1985) dalam Ramlah Jantan dan Mahani Razali (2004) mendapati kanak-kanak yang kembar seuri mempunyai persamaan dalam(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) tahap aktiviti, emosi dan kebolehsesuaian berbanding dengan kanak-kanak yang terdiri daripada anak- anak kembar lain uri. Kajian ini membuktikan baka mempunyai pengaruh yang besar ke atas pertumbuhan dan perkembangan individu. 4.1.2. Mental /Kognitif (Kecerdasan) Perkembangan mental seseorang itu banyak dipengaruhi oleh faktor baka. Kecerdasan tinggi atau rendah, biasanya telah ditentukan oleh baka yang diwarisi daripada ibu bapanya. Walau bagaimanapun pengaruh persekitaran tidak kurang pentingnya. Kajian-kajian tentang kecerdasan menunjukkan bahawa nisbahnya ialah baka 51% dan persekitaran 40%. Setiap individu dilahirkan mewarisi beberapa ciri dari kedua ibu bapa serta saudara sedarah sebelumnya. Adakalanya anak-anak tidak banyak mewarisi ciri- ciri daripada ibu bapanya tetapi apabila dikesan, dia lebih mirip kepada nenek atau moyangnya. Begitu juga dengan aspek intelek, yang mana sebahagiannya diwarisi. Baka menentukan had kecerdasan seseorang, namun begitu Anastasi (1958) dalam Tang Chee Yee (1990) mengatakan bahawa tidak ada gunanya kita berbahas yang mana faktor yang lebih penting dalam proses perkembangan. Yang pentingnya ialah kita mesti membincangkan bagaimana kedua-dua factor persekitaran dan baka dalam proses perkembangan manusia. Ahli-ahli psikologi yang mengkaji kecerdasan seperti Alfred Binet (1857- 1911), Theodore Simon (1873-1961), dan Guilford dalam Ramlah Jantan dan rakan (2004) percaya bahawa kecerdasan adalah diwarisi dan percaya bahawa kecerdasan tidak dapat dipertingkatkan melalui pengajaran, Borich dan Tombari, (1997). Pendapat mereka ini tidak dipersetujui oleh ahli psikologi yang mengkaji kecerdasan dari tradisi revisionist seperti Howard Gardner (1983) dan Sternberg (1985) yang mengatakan kecerdasan yang diwarisi boleh dipertingkatkan melalui pembelajaran .(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.1.3. Mental /Kognitif (Kecacatan mental) Kecacatan mental juga disebabkan oleh perwarisan genetik, misalnya ketololan (idiocy) kedua-dua ibu bapa terjadi apabila ibu dan bapa ini mempunyai tali persaudaraan yang rapat. Penyakit phenylkeyonuria oleh kekurangan enzim yang menyebabkan penghasilan kimia beracun di dalam badan yang akhirnya merosakkan mental kanak-kanak, Tang Chee Yee (1990:34). Kajian juga mendapati sebahagian daripada kecacatan mental adalah diwarisi. Contohnya, penyakit Tay-Sachs, dikaitkan dengan gen resesif yang diterima oleh anak daripada ibu atau bapa. Tay-Sachs adalah berkaitan dengan masalah kecelaruan enzim, menyebabkan otak tidak berupaya memecahkan lemak tertentu. Bila keadaan berterusan, menghalang pemindahan maklumat oleh saraf dan menyebabkan kerosakan sel otak Individu yang mengidap penyakit Tay–Sachs biasanya meninggal dunia sebelum umur 3 tahun. 4.1.4. Mental /Kognitif(Down Syndrome dan Sindrom anak menggoloid) Penyakit tersebut disebabkan oleh pembahagian dan percantuman sel yang tidak sempurna semasa meiosis, Lefrancois (1999). Sindrom ini berlaku satu dalam setiap 680 kelahiran. Kebanyakan kanak- kanak sindrom ‗down‘ adalah terencat akal, pendek dan otot-ototnya lembik. Salah satu faktor kecacatan baka ialah umur ibu atau bapa yang terlalu tua. Oleh kerana itulah wanita yang telah melebihi umur 40 tahun tidak digalakkan hamil. 4.1.5. Mental /Kognitif (Phenylketonuria, PKU) Phenylketonuria adalah kecelaruan genetik yang dikaitkan dengan kehadiran dua gen resesif. Individu yang mengidap penyakit PKU, enzim di hatinya yang bertanggungjawab memecahkan ‖phenylalanine‖ kepada bahan protein kegunaan tubuh tidak ada atau tidak aktif. Ini menyebabkan kerosakan pada
  16. 16. sistem saraf dan kecacatan mental. Tapi pada hari ini, bayi-bayi yang menghidap PKU diberi pemakanan khas dan boleh mengatasi masalah kekurangan enzim tersebut (Ramlah Jantan dan Mahani Razali 2004:25) (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.1.6. Penyakit kebakaan (Hemophilia) Penyakit-penyakit kebakaan lebih banyak diturunkan melalui kromosom X. Antaranya Hemophilia iaitu sejenis kelainan sel darah. Mangsa hemophilia tidak mempunyai bahan pembeku di dalam sel darahnya, iaitu AHG. Pendarahan yang dialaminya tidak berhenti kerana pembekuan pada tempat luka tidak terjadi. 4.1.7.Rabun warna Mata mengandungi pigmen-pigmen warna merah, hijau dan biru. Kelainan dan kekurangan pigmen ini akan mengakibatkan rabun warna. Rabun warna yang kerap dihidapi ialah merah dan hijau. Lelaki jauh lebih kerap mengalaminya dari kaum perempuan. 4.1.8. Muscular Dystrophy Muscular dystrophy ialah keadaan otot-otot menjadi lemah dan lama kelamaan tidak boleh berfungsi. Penyakit ini boleh berlaku pada peringkat kanak-kanak umur 4 hingga 10 tahun, iaitu pada anak lelaki. Jenis kedua melibatkan kanak-kanak remaja dibahagian muka dan lengan. Pengidap penyakit ini merasa lemah otot-ototnya yang jelas kelihatan bila berjalan. 4.1.9. Talasemia Talasemia ialah sejenis anemia yang diwarisi oleh sebilangan orang-orang keturunan Mediterranean dan timur. Tanda-tanda penyakit ini kekuningan kekuningan kulit dan mata putih, demam, lemah, lesu serta tidak selera makan. Penyakit ini biasanya disedari apabila bayi berumur 3 hingga 4 bulan. Bayi akan terbantut pertumbuhan dan perkembangannya malah boleh membawa maut jika tidak dirawat. Pertukaran darah diperlukan selalu oleh pesakit berpenyakit ini.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.1.10. Kerdil (Dwarfism) Kerdil berlaku pada kadar 1 :1000. ‘Cartilage‘ yang biasanya terdapat pada tulang-tulang kaki dan tangan tidak lengkap kejadiannya. Pertumbuhan tulang yang sedang berlaku terbantut menyebabkan tangan dan kaki pengidapnya pendek. 4.1.11. Sindrom Edwards dan Sindrom Patau Lain-lain penyakit kebakaan ialah seperti Sindrom Edwards dan Sindrom Patau. Pengidap hanya boleh hidup 3 hingga 4 bulan. Kecacatan yang teruk berlaku dari segi mental dan fizikal. Kepalanya lonjong dan kecil, telinganya cacat, dagu dan mulutnya kecil (Surina Sangari 1989:14). 4.1.12. Sahsiah Kajian juga mendapati sahsiah juga adalah diwarisi daripada ibu atau bapa melalu baka. Helen Bee (1995), mengatakan temperamen iaitu tret–tret personaliti adalah diwarisi daripada ibu bapa dan akan kekal pada individu sepanjang hayatnya. Kajian Loehlin, 1992, Plomin, 1994 dalam (Shaffer, 1999) juga mendapati sebahagian besar dimensi personaliti adalah mewarisi baka. Contohnya personaliti ekstrovert, di mana seseorang lebih suka bersosial dan selalu gembira; dan introvert di mana individu biasanya pemalu, suka menyendiri dan kurang selesa bergaul dengan ramai orang.Temperamen yang diwarisi akan mempengaruhi cara individu bertindak kepada persekitarannya turut mempengaruhi cara bagaimana orang lain dan persekitaran bertindak balas terhadap individu. Maksudnya, terdapat tindak balas terhadap individu iaitu tindak balas dua hala. Contohnya, kanak–kanak yang suka bergaul akan
  17. 17. mencari kawan yang suka bergaul, mereka yang suka bergaul pula akan mencari atau memerlukan individu tersebut untuk dibuat kawan (Newman dan Newman, 1997). Kajian Plomin, (1990) dalam Shaffer, (1990) mendapati korelasi positif antara IQ dengan individu yang ada pertalian keluarga. Persamaan skor IQ di kalangan individu kembar seuri yang tinggal bersama adalah paling tinggi berbanding lain–lain bentuk persaudaraan. (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.1.13. Kematangan Gesell (1952) memperkatakan bahawa pertumbuhan dan perkembangan kanak–kanak dipengaruhi oleh dua faktor yang utama. Pertama, kanak–kanak itu adalah hasil daripada persekitaran sendiri. Tetapi secara khususnya, Gesell percaya bahawa perkembangan kanak–kanak ditujukan dari dalaman dengan perlakuan baka. Gesell menamakan proses ini sebagai kematangan.Menurut Gesell lagi, semasa perkembangan bayi, mereka belajar duduk, berdiri, berjalan dan berlari dan keupayaan tersebut juga berkembang dalam urutan yang spesifik. Mereka muncul dengan pertumbuhan sistem saraf yang dengan sendirinya ditentukan oleh gen. Kanak–kanak sudah tentunya berbeza dari segi kepantasan perkembangan. Mereka tidak berdiri dan berjalan pada umur yang sama. Walau bagaimanapun, mereka melalui sekuens yang serupa. Bagi Gesell, perbezaan individu dalam kepantasan pertumbuhan dikawal sepenuhnya oleh mekanisme genetik dalaman. Kamarulzaman (2003), mengatakan kematangan merujuk kepada proses perkembangan yang dikawal oleh faktor dalaman, terutama gen, iaitu bahan kimia yang terkandung dalam nukleus setiap sel. Gen yang menentukan sekuens, masa dan bentuk tingkah laku yang terhasil. Walau bagaimanapun proses mekanisme ringkas di mana gen bekerja, pada masa Gesell dan hari ini, masih kabur. Kita tahu bahawa gen tidak bekerja secara berasingan dan mereka menerima isyarat daripada ― cytoplasm‖ ialah persekitaran gen, maka sukar bagi kita menentukan perbezaan antara faktor dalaman dan persekitaran. Walau bagaimanapun, kita dapat menganggap kematangan sebagai proses semasa gen mengarahkan perkembangan, walaupun bersama dengan factor lain.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.2. Masalah metabolisme Ada orang tetap kekal kurus walaupun makan banyak, sebaliknya ramai mengalami masalah pertambahan berat badan meskipun hanya makan sekali sehari. Orang yang kekal kurus dikatakan mempunyai kadar metabolisme tinggi dan proses pencernaan bagi mendapatkan tenaga berlaku dengan cepat, manakala individu gemuk sebaliknya. Namun pendapat ini bukan 100% tepat kerna semuanya bergantung kepada gaya hidup, tabiat pemakanan dan kekerapan bersenam. Metabolisme adalah proses badan menukarkan kalori daripada makanan kepada tenaga. Keperluan kalori atau tenaga setiap orang berbeza-beza mengikut gaya hidup masing-masing. Contohnya lelaki dewasa yang aktif yang berusia antara 20-39 tahan dengan seberat 55 kilogram memerlukan 2,530 kalori sehari, manakala wanita dewasa sederhana aktif pula memerlukan 2,000 kalori sehari. Jika anda tidak aktif, keperluan tenaga harian adalah jauh lebih rendah. 4.2.1. Metabolisme membabitkan tiga perkara asas: 1. kadar metabolik asas yang merangkumi keperluan untuk membolehkan badan berfungsi dengan baik. Biasanya setiap orang menggunakan sehingga 75% daripada tenaga daripada tenaga harian untuk tugas ini. 2. pencernaan dan penyerapan makanan. Kira-kira 10% daripada kalori harian digunakan untuk tugas ini. 3. aktiviti fizikal harian seperti bersenam pula akan membakar baki tenaga yang ada. Berapa banyak tenaga dibakar bergantung kepada tahap aktiviti yang dilakukan.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS)
  18. 18. 4.2.2. Faktor-faktor yang akan memperlahankan metabolisme : UMUR : Metabolisme akan menjadi perlahan dengan peningkatan umur pada kadar 5% selepas 40 tahun. Apabila usia meningkat, keanjalan otot juga merosot dan paras lemak badan meningkat. Otot lebih aktif berbanding tisu lemak dan ini sebabnye apabila otot berkurang, kadar metabolisme juga menurun. JANTINA : Secara umumnya, metabolisme lelaki lebih cepat berbanding wanita kerana saiz badan mereka lebih besar dan mempunyai kurang lemak. MASALAH HIPOTIROIDISME : Kelenjar tiroid yang kurang aktif akan memperlahankan metabolisme dan masalah ini boleh menyumbang kepada pertambahan berat badan. GENETIK : Sesetengah orang memang beruntung dilahirkan dengan kadar metabolisme cepat 4.3. Jangkitan Pranatal, perinatal dan pascanatal Semasa bayi berada dalam rahim ibu pelbagai masalah mungkin timbul yang boleh menjejaskan seseorang bayi hingga menyebabkan kelahiran menjadi masalah. 4.3.1. Peringkat Prenatal e. Baka- ini disebabkab didalam kromosom yang menyebabkan Sindrom Down ataupun Mongoloid. Kanak-kanak DS ini mempunyai 42 kromosom berbanding kanak-kanak normal iaitu 46 kromosom. ( Istilah Sindrom merujuk kepada symptom atau cirri-ciri yang menentukan sesuatu penyakit ataupun keadaan ) f. Jangkitan- Kecacatan di bahagian otak @ sisitem saraf yang berlaku sewaktu proses mengandung. Ibu yang menghidap campak, rubella, atau siflis.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Jangkitan ini akan memnyebabkan kecacatan embrio. ( Rubella sejenis demam campak. Siflis sejenis penyakit berjangkit melalui hubungan sulit) g. Dadah dan alcohol- Dadah terdapat dalam pelbagai bahan seperti bahan pembekuan, pencegahan pembekuan, steroid, kuinina, hormon, antibodi dan autihistamin. Pnggunaan dan pengambilan barang ini oleh ibu mengandung mestilah mendapat nasihat dan persetujuan doctor. Alkohol boleh membantutkan perkembangan janin. ( contoh dadah dan ubatan yang berbahaya ialah rokok, alcohol, dan logam berat plumbum.) h. Pemakanan- kurang zat makanan sewaktu proses mengandung. Tiada pemakanan seimbang, kekurangan, vitamin dan protein. i. Bahan kimia/ sinaran X- Pencemaran alam sekitar oleh bahan kimia member kesan kepada kesihatan. Bahan Kimia akan masuk kedalam tubuh melalui air, makanan, dan udara. j. Cubaan menggugurkan kandungan k. Mikroorganisma- Terdapat juga pelbagai masalah mikroorganisma yang menganggu perkembangan janin@ fetus dan menyebabkan keabnormalan yang kekal seperti kerencatan mental 4.3.2. Peringkat Perinatal Pelbagai masalah boleh timbul semasa kelahiran seseorang bayi sehingga menyebabkan ia dilahirkan cacat c. Bayi yang dilahirkan dalam keadaan tidak cukup matang @ berat badan kurang daripada 2500g mempunyai risiko yang tinggi untuk mengalami kecacatan. d. Usia kandungan adalah penting kerana akan menentukan kematangan organ dalaman janin yang sedang berkembang. Kelahiran pada usia kandungan 21-34 minggu, peluang bayi untuk hidup adalah tinggi.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) e. Punca kelahiran pramatang ialah pemakanan ibu yang tidak seimbang juga penggunaan dadah dan merokok oleh ibu. f. Ibu yang mengalami kesukaran melahirkan anak seperti terpaksa menggunakan forcep dan vakum semasa proses kelahiran
  19. 19. g. Penyakit herpes simplex iaitu penyakit yang berjangkit melalui hubungan seks. Ibu yang menghidap penyakit ini terutamanya di bahagian genetalia mempunyai kemungkinan tinggi melahirkan bayi cacat. h. Kekurangan oksigen semasa kelahiran boleh mencederakan otak seseorang bayi sehingga menyebabkan kerencatan mental. 4.3.3. Peringkat Posnatal/ pasca natal Bayi yang dilahirkan tanpa sebarang kecacatan kurang upaya boleh mengalami kecacatan mungkin disebabkan penyakit, keadaan persekitaran dan kemalangan. f. Penyakit- • Penyakit Encephalitis disebabkan oleh sejenis virus yang menyerang otak dan jika tidak dirawat menyebabkan kerencatan otak. Virus ini dibawa oleh nyamuk dan haiwan yang dijangkiti rabies. • Meningitis disebabkan oleh virus dan bacteria yang menyerang tisu otak dan tulang belakang. Tanda penyakit ini ialah demam, sakit kepala, sakit mata dan muntah. Jika tidak dirawat dengan segera kerencatan akal akan berlaku. g. Persekitaran- kehidupan keluarga yang miskin menyebabkan kekurangan kemudahan dan bahan memperkembangkan fizikal dn mental. Kebanyakkan saintis berpendapat IQ seseorang boleh berubah mengikut keadaan alam sekeliling.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Pencemaran alam sekeliling juga boleh menyebabkan kerencatan mental kanakkanak ynag terdedah dengan logam berat seperti plumbum, dan merkuri melalui makanan @ pernafasan menghadapi pelbagai masalah pembelajaran, masalah emosi dan sebahagiannya mengalami kerencatan akal. Contoh keracunan plumbum ialah lead poisoning seperti cat rumah, paiap air dan petrol. 4.4. Faktor persekitaran/teratogen Faktor kedua pula ialah persekitaran atau nurture. Faktor ini merujuk kepada keadaan semasa proses perkembangan kanak-kanak. Ini termasuklah pengalaman sebelum dan selepas lahir. Keadaan sebelum lahir merujuk kepada corak pemakanan, gaya hidup dan kesihatan si ibu. Keadaan selepas lahir pula adalah dipengaruhi oleh cara pemakanan, sosio ekonomi, tahap pendidikan, keluarga, rakan-rakan, ibadat media dan persekitaran dunia.Menurut Amran Schienfeld, persekitaran merujuk kepada luaran seseorang individu dan factor bakanya yang bermula daripada peringkat persenyawaan. Manakala Norman L. Munn pula mentakrifkan persekitaran sebagai segala benda yang terdapat di sekeliling unit- unit kebakaan. W. Edger pula menerangkan bahawa persekitaran adalah kuasa ekstrinsik rumit yang boleh mempengaruhi tingkah laku seseorang individu. Menurut Lee Shok Mee (1994), beliau mengatakan persekitaran ialah segala keadaan di sekeliling termasuk keadaan fizikal, iklim, sosiobudaya, politik dan interaksi sesama manusia serta alam sekitarnya. Hubungkait dengan persekitaran kanak-kanak ini bolehlah dimaksudkan dengan adanya pertalian rapat kanak-kanak tersebut dengan individu yang paling hampir dengannya, contohnya ahli keluarga terutamanya ibu bapa kanak-kanak. Juga turut berkaitan dengan berlakunya pekembangan kanak-kanak ini disebabkan oleh objek atau peristiwa yang pernah berlaku dalam kehidupan kanak-kanak tersebut sekaligus memberi pengalaman bermakna terhadap kanak-kanak. Perkaitan seterusnya pula mungkin disebabkan oleh faktor tempat tinggal kanak-kanak, cara hidup masyarakat sekeliling dan unsur rohaniah seperti penglibatan rumah ibadat.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Beberapa ahli psikologi telah menjalankan kajian berkaitan perkembangan individu dan mengemukakan pelbagai jenis teori. Di antara beberapa teori utama mengenai peringkat perkembangan individu seperti teori perkembangan sosiobudaya Robert Havighurst, teori perkembangan kognitif-jasmani Jean Piaget, teori perkembangan Sigmund Freud, teori pembelajaran social Albert Bandura, teori perkembangan emosi fizikal Erikson, teori ekologikal Bronfenbrenner dan teori moral Lawrence Kohlberg. Menurut kajian ahli psikologi, perkembangan manusia berlaku dari segi perubahan jasmani, kognitif, emosi, sosial dan rohani.
  20. 20. Ia dipengaruhi oleh faktor persekitaran. Persekitaran yang dimaksudkan itu berubah-ubah dan secara tidak langsung boleh mempengaruhi tingkah laku dan perkembangan seseorang sama ada sebelum dan selepas kelahiran. Terdapat dua kategori utama persekitaran yang mempengaruhi perkembangan kanak-kanak. Kategori yang pertama ialah faktor pralahir dan kategori kedua ialah faktor selepas lahir. Faktor-faktor pralahir ialah pemakanan bayi di dalam kandungan, kesihatan ibu semasa mengandung, penyalahgunaan dadah oleh ibu sewaktu hamil, kesan x-ray terhadap ibu mengandung, emosi ibu sewaktu hamil dan umur ibu ketika mengandung. Manakala faktor-faktor persekitaran selepas lahir yang mempengaruhi perkembangan seseorang ialah rakan sebaya, guru dan sekolah, pemakanan, tempat tinggal, sumber teknologi, sosioekonomi keluarga, asuhan ibu bapa, masyarakat sekeliling, pusat ibadat, kebudayaan dan kepercayaan masyarakat. 4.4.1 Faktor Keluarga ibu bapa bukan sahaja terikat oleh pertalian darah dengan seseorang individu tetapi ia juga mempunyai pertalian sosial dan emosi. Sebagai contoh kanakkanak daripada keluarga yang kecil biasanya akan mendapat perhatian dan layanan yang lebih sempurna daripada ibu bapanya. Kemungkinan segala permintaannya akan dipenuhi. Kesannya boleh menyebabkan kanak-kanak itu bersikap angkuh dan terlalu bergantung kepada ibu bapanya. Ini sekaligus merencatkan pertumbuhan daya berfikir (kognitif) dan kreativiti kanak-kanak(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) apabila adanya nilai bergantungan atau berharap terhadap setiap pergerakan kanak-kanak itu sendiri. Faktor bentuk asuhan juga turut mempengaruhi perkembangan kognitif dan kreativiti kanak-kanak itu. Secara asasnya, bentuk asuhan keluarga terbahagi kepada empat iaitu bentuk autoritarian, autoritatif, abaikan dan indulgent. Autoritarian ialah bentuk asuhan yang menggunakan peraturan dan hukuman dalam mendidik anak-anak. Ibu bapa authoritatif pula sentiasa menggalakkan anak-anak mereka berdikari di samping sedikit kawalanke atas tingkah laku mereka. Manakala ibu bapa yang abaikan anak-anak pula tidak terlibat dengan kehidupan aak-anak mereka. Ibu bapa indulgent pula terlibat dengan anak-anak tetapi kurang mendisiplinkan anakanak.Faktor asuhan keluarga ini berkaitan dengan teori perkembangan moral Lawrence Kohlberg. Menurut teori Kohlberg, seorang individu itu biasanya mengalami tiga tahap perkembangan moral yang utama. Tahap yang pertama ialah awal kanak- kanak, tahap kedua dan ketiga ialah semasa remaja. Ketigatiga tahap ini menyatakan bahawa kanak-kanak dan remaja mematuhi sesuatu peraturan kerana untuk mendapatkan ganjaran atau mengelakkan hukuman. Peraturan yang dibuat oleh ibu bapa mempengaruhi tindakan seseorang kanakkanak. Sebagai contoh, peraturan yang dibuat oleh ibu bapa authoritarian terhadap anak-anaknya adalah supaya mereka mematuhi peraturan tersebut. Kanak-kanak tersebut perlu mematuhi peraturan yang dibuat oleh ibu bapanya supaya mereka tidak dikenakan sebarang hukuman. Ini bermakna faktor asuhan keluarga menyumbang ke arah perkembangan kanak-kanak itu. Dengan adanya peraturan yang ditetapkan seperti itu, maka kanak-kanak khususnya tidak mempunyai pilihan lain selain mengikuti arahan tersebut dan ini sebenarnya jelas menghalang keupayaan kanak- kanak dari sudut kreativiti untuk cuba menghasilkan sesuatu idea yang berbeza mengikut situasi- situasi yang tertentu.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.4.2 Faktor Rakan Sebaya Rakan sebaya memainkan peranan dalam perkembangan seseorang individu itu. Pengaruh rakan sebaya adalah penting dalam perkembangan intelek, sahsiah, emosi dan sosial. Kanak-kanak yang bergaul dengan rakan sebaya yang bersopan santun akan menyerap nilai-nilai murni yang positif daripada mereka. Sebaliknya, seseorang yang terdedah kepada rakan sebaya yang kurang bertanggungjawab akan menyebabkan nilai negatif dalam dirinya terbina. Faktor rakan sebaya berkait dengan teori perkembangan emosi-fizikal Sigmund Freud. Menurut Freud, perkembangan emosi manusia adalah berkait rapat dengan perkembangan fizikalnya. Perkembangan manusia terbahagi kepada lima
  21. 21. peringkat pertambahan umur dan selari dengan perkembangan fizikal. Pada peringkat latency, kanak- kanak akan mula mengambil tahu tentang rakan sebaya, mula menjauhkan diri sedikit daripada anggota keluarga dan pengalirkanperasaaan sentimen kepada orang lain.pengaruh rakan sebaya yang akan mempengaruhi tahap perkembangan seseorang itu samada positif atau negatif. 4.4.3 Faktor Guru dan Sekolah Seperti yang kita ketahui kanak-kanak amat suka dengan sesuatu aktiviti yang mencabar dan lebih bersifat bebas. Sikap ingin menyiasat, ingin tahu, sebab dan akibat sesuatu perkara itu mendorong kanak-kanak untuk berlumba-lumba sesama mereka untuk mengetahui sesuatu perkara. Hal ini juga turut berkaitan dengan personaliti kanak-kanak pada waktu itu yang inginkan perhatian. Justeru itu, persekitaran guru dan sekolah juga memainkan peranan penting dalam mempengaruhi perkembangan kreativiti kanak-kanak. Pengaruh guru dan persekitaran sekolah yang berterusan dalam membentuk dan meransang kreativiti pelajar melalui sikap guru, pengurusan aktiviti pengajaran dan pembelajaran (P&P) dan budaya sekolah. Guru yang bersifat penyayang dan mempunyai nilai kendiri yang positif, kreatif dalam mempelbagaikan bentuk P &(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) P mampu melahirkan pelajar yang berfikiran kreatif dan kritis. Iklim sekolah yang kondusif dengan kemudahan- kemudahan P & P turut membantu perkembangan kognitif, afektif dan psikomotor pelajar agar lebih kreatif. Guru dan sekolah merupakan agen perubahan yang bertanggungjawab memperkembangkan potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu.Faktor guru dan sekolah berkait rapat dengan teori ekologikal Brofrenbrenner (1979,1989). Teori ini menekankan pengaruh persekitaran ke atas perkembangan organism. Beliau melihat persekitaran ekologikal berdasarkan hbungan dengan konteks di mana individu itu berinteraksi. Mengikut teori ekologi Bronfenbrenner menjelaskan bahawa perkembangan kanak-kanak merangkumi lima jenis ekologi iaitu mikrosistem,mesosistem, ekosistem, makrosistem dan kronosistem. Menurut Bronfenbrenner,kelima-lima sistem ekologi ini amat mempengaruhi perkembangan kanak-kanak.Mikrosistem merujuk kepada persekitaran terdekat di mana kanak-kanak lebih banyak menghabiskan masa dan interaksi secara langsung di dalam persekitaran itu.Sebagai contoh, hubungan interaksi secara langsung di antara kanak-kanak dengan ibu bapa, guru dan rakan-rakan. Kumpulan individu dalam mikrosistem ini memainkan peranan yang sangat penting di dalam perkembangan kreativiti kanak-kanak.Mesosistem pula merujuk kepada kaitan di antara perhubungan dengan 2 mikrosistem. Hal ini bermaksud bahawa satu mikrosistem boleh mempengaruhi interaksi dengan mikrosistem yang lain. Misalnya keadaan yang berlaku di rumah boleh mempengaruhi sikap, tingkah laku dan daya pemikiran di sekolah dan sebagainya.Mengikut Bronfenbenner juga, kanak-kanak yang diberikan galakan untuk berinteraksi dan berkomunikasi dalam mesosistem ini menunjukkan prestasi yang lebih baik berbanding kanak-kanak yang kekurangan peluang.Ekosistem merupakan pengalaman dengan persekitaran yang tidak melibatkan kanak-kanak secara langsung tetapi keputusan yang diambil dalam persekitaran tersebut memberi kesan kepada kanak-kanak. Misalnya sekolah dengan pasaraya. Kaedah pengurusan, kemudahan dan peraturan-peraturan yang dikuatkuasakan oleh tempat membeli belah secara tidak langsung mempengaruhi perkembangan sosial kanak-kanak tersebut.Makrosistem pula adalah perkembangan individu(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) yang melibatkan norma-norma nilai dan amalan masyarakat itu sendiri. Misalnya dalam sesetengah masyarakat, peranan jantina dititikberatkan (Santrock, 2008). Di sesetengah negara, kaum lelaki diberi peranan yang lebih dominan di mana mereka diberi peluang pelajaran dan pekerjaan-pekerjaan penting. Kronosistem pula melibatkan perubahan pekembangan dalam suatu tempoh masa. Sebagai contoh, situasi kanak-kanak hari ini lebih berfokus kepada permainan komputer jika dibandingkan dengan kanak-kanak zaman terdahulu yang lebih bersosial dengan bermain di persekitaran rumah. Secara keseluruhannya, kelima-lima aspek ini dilihat mempunyai perkaitan di antara satu sama lain. Setiap unsur-unsur ini mempengaruhi perkembangan individu, maka
  22. 22. setiap individu pasti mempunyai tahap perkembangan yang berbeza-beza. 4.4.4 Faktor Sumber Teknologi Sumber teknologi dan pengaruh media massa boleh mempengaruhi perkembangan kretiviti kanak-kanak secara positif tetapi ianya bergantung kepada bagaimana bentuk teknologi yang diterima. Sumber teknologi tersebut adalah merujuk kepada maklumat yang diperolehi daripada bahan bacaan seperti media cetak, surat khabar, majalah, buku, iklan dan media elektronik seperti filem, radio, televisyen, komputer dan internet. Adalah diketahui bahawa individu yang terdedah kepada sumber tekologi yang sihat akan mempengaruhi erkembangan kreativiti kanak-kanak berdasarkan nilai-nilai yang terkandung di dalam pengaruh sumber teknologi itu. Pengaruh sumber teknologi terhadap perkembangan seseorang kanak-kanak itu ada kaitan dengan teori pembelajaran sosial yang dipelopori oleh Albert Bandura. Beliau menyatakan bahawa kelakuan manusia saling bertindak antara kognitif, kelakuan dan ejen penentu persekitaran. Ini bermakna kebanyakan kelakuan manusia dipelajari melalui pemerhatian terhadap permodelan. Secara tidak langsung, kanak- kanak yang terdedah kepada sumber teknologi seperti televisyen, internet dan sebagainya akan memberi kesan dalam menghasilkan kretiviti melalui idea-idea yang baru dari sudut pemikiran mereka.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4.4.5 Faktor Pemakanan Faktor persekitaran selepas kelahiran yang mempengaruhi perkembangan kreativiti kanak-kanak ialah pemakanan. Pemakanan kanak-kanak perlu dijaga sejak peringkat awal lagi (peringkat pralahir). Ini penting bagi menjamin perkembangan jasmani dan mental yang sihat. Makanan yang seimbang dan berzat amat diperlukan bagi membantu pertumbuhan dan perkembangan kanakkanak dari segi fizikal dan mental, malahan dapat melindungi kanak-kanak daripada sebarang penyakit. Menurut jurnal The Pediatric Clinic of North America yan ditulis oleh Birch Lean Lipps dan Davidson Kirsten Krahnstoever, mereka menyatakan bahawa faktor pemakanan ibu bapa boleh mempengaruhi corak pemakanan anak- anak mereka. Sebagai contoh, sebilangan ibu bapa yang gemar memilih makanan ringan dan makanan segera sedangkan kita mengetahui bahawa makanan tersebut boleh merencatkan tumbesaran fizikal dan mental kanak-kanak. 4.4.6 Faktor Kebudayaan dan kepercayaan Masyarakat Kebudayaan dan kepercayaan masyarakat juga mempengaruhi perkembangan kretaiviti kanak-kanak. Perbezaan nilai hidup membentuk falsafah hidup yang berbeza di kalangan masyarakat. Begitu juga dengan perbezaan agama dan kebudayaan akan melahirkan cara hidup serta tingkah laku yang berbeza. Masyarakat yang suka mengamalkan gaya hidup yang sihat akan melahirkan gaya hidup yang positif. Amalan masyarakat yang menekankan soal kerohanian dan kejiwaan sebenarnya turut memberi mpak dalam melahirkan kanak-kanak yang kreatif. Perkara pokoknya di sini ialah bagaimana ketenangan itu amat penting bagi membentuk dan meransang pemikiran kanak-kanak supaya lebih kreatif dalam sesuatu hal. Robert J. Havinghurst adalah ahli psikologi yang memperkenalkan teori perkembangan yang bercorak sosio-budaya dan antropologi. Teori yang diperkenalkan berkaitan dengan faktor kebudayaan dan kepercayaan masyarakat. Beliau menekankan bahawa perkembangan seseorang kanak-kanak amat dipengaruhi alam sekitarnya.Beliau juga(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) menyatakan bahawa perkembangan personaliti seseorang dipengaruhi oleh norma serta budaya masyarakat. Sebagai contoh, budaya membedung bayi yang baru lahir bagi sesetengah kaum Melayu jika dinilai dari sudut saintifik sebenarnya menghalang pergerakan lokomotor kasar bayi tersebut. Apabila bayi dalam keadaan tidak selesa, ianya boleh memberi kesan negatif terhadap perkembangan emosi dan kreativiti bayi tersebut. Berdasarkan faktor-faktor yang disenaraikan di atas, ini menjelaskan kepada kita bahawa dua faktor utama iaitu faktor genetik dan persekitaran sangat memberi kesan kepada perkembangan daya kreativiti kanak-kanak. Dua faktor tersebut memberi kesan kepada perkembangan
  23. 23. kreativiti kanak-kanak yang akan hanya dapat dilihat melalui pemerhatian yang dilakukan secara kualitatif. 4.5. Tauma Trauma berasal dari bahasa Yunani yang berarti luka (Cerney, dalam Pickett, 1998). Kata trauma digunakan untuk menggambarkan kejadian atau situasi yang dialami oleh korban. Kejadian atau pengalaman traumatik akan dihayati secara berbeda-beda antara individu yang satu dengan lainnya, sehingga setiap orang akan memiliki reaksi yang berbeda pula pada saat menghadapi kejadian yang traumatik. Pengalaman traumatik adalah suatu kejadian yang dialami atau disaksikan oleh individu, yang mengancam keselamatan dirinya (Lonergan,1999). Oleh sebab itu, merupakan suatu hal yang wajar ketika seseorang mengalami shock baik secara fisik maupun emosional sebagai suatu reaksi stres atas kejadian traumatik tersebut. Kadangkala efek aftershock ini baru terjadi setelah beberapa jam, hari, atau bahkan berminggu-minggu. Respon individual yang terjadi umumnya adalah perasaan takut, tidak berdaya, atau merasa ngeri. Gejala dan simtom yang muncul tergantung pada seberapa parah kejadian tersebut. Demikian pula cara individu menghadapi krisis tersebut akan tergantung pula pada pengalaman dan sejarah masa lalu mereka.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Menurut Stamm (1999), stres traumatik merupakan suatu reaksi yang alamiah terhadap peristiwa yang mengandung kekerasan (seperti kekerasan kelompok, pemerkosaan, kecelakaan, dan bencana alam) atau kondisi dalam kehidupan yang mengerikan (seperti kemiskinan, deprivasi, dll). Kondisi tersebut disebut juga dengan stres pasca traumatik (atau Post Traumatic Stress Disorder/ PTSD). Menurut Pickett (1998), ada dua bentuk simtom yang dialami oleh individu iaitu: (1) adanya ingatan terus menerus tentang kejadian atau peristiwa tersebut, dan (2) mengalami mati rasa atau berkurangnya respon individu terhadap lingkungannya. Kondisi tersebut selanjutnya akan mempengaruhi fungsi adaptif individu dengan lingkungannya. Seringkali, peristiwa yang traumatik akan sangat menyakitkan sehingga bantuan dari para ahli akan diperlukan dalam mengatasi trauma yang dialami. Terangkan cara mengelakkan daripada punca masalah kecacatan kepada murid pendidikan khas Jelaskan implikasi terhadap pendidikan terhadap muridmurid yang menghadapi masalah yang berpunca daripada ersekitaran.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) TAJUK 5 KATEGORI KANAK-KANAK BERKEPERLUAN KHAS SINOPSIS Dalam tajuk ini anda akan didedahkan dengan enam kategori kanak-kanak keperluan khas iaitu kerencatan akal, masalah penglihatan, masalah pendengaran, masalah tingkahlaku/emosi, Attention Deficit Disorder Hyperactive (ADHD) dan masalah kesihatan. HASIL PEMBELAJARAN a. Mengkategorikan kanak-kanak berkeperluan khas yang terdapat dalam pendidikan khas. b. Menjelaskan definisi dan ciri-ciri kanak-kanak berkeperluan khas. c. Menjelaskan keperluan yang bersesuaian dalampendidikan dengan kategori kanak-kanak berkeperluan khas. KERANGKA TAJUK-TAJUK Kategori Kanakkanak Berkeperluan Khas Kerencatan Akal Masalah Penglihatan Masalah Pendengaran Masalah Tingkahlaku/Emosi Masalah Kesihatan Attention Deficit
  24. 24. Hyperactive Disorder (ADHD) Keperluan dalam pendidikan(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 5.0. Pengenalan Pendidikan Khas boleh dimaksudkan sebagai kaedah-kaedah yang dibentuk khusus untuk memenuhi keperluan kanak-kanak yang mengalami pelbagai kecacatan / kurang upaya. Pendidikan Khas juga merangkumi aspekaspek pengajaran dan pembelajaran, latihan jasmani dan juga pendidikan yang berteraskan rumah, hospital dan institusi. Kurikulum untuk pendidikan khas ini juga sebahagian daripada kurikulum biasa yang telah diubah suai dengan tujuan memenuhi keperluan-keperluan khas bagi murid-murid yang mengalami pelbagai jenis kecacatan / kurang upaya itu. Selaras dengan Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK) yang mahukan sistem pendidikan di negara kita yang boleh melahirkan pelajar yang seimbang; "Pendidikan di Malaysia adalah usaha berterusan ke arah memperkembangkan lagi potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu untuk mewujudkan insane yang seimbang dan harmonis dari segi intelek, rohani, emosi dan jasmani berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada tuhan. Usaha ini adalah bagi melahirkan rakyat Malaysia yang berilmu pengetahuan, berketrampilan,berakhlak mulia, bertanggungjawab, dan berkeupayaan mencapai kesejahteraan diri serta memberi sumbangan terhadap keharmonian dan kemakmuran masyarakat dan negara". Bertunjangkan FPK, Falsafah Pendidikan Khas mempunyai matlamat yang hampir sama iaitu; "Ia menyediakan perkembangan optimum kanak-kanak dengan keperluankeperluan pendidikan khas agar dapat berfungsi sebagai individu yang berkemahiran, berdikari, berhaluan, boleh merancang, mengurus kehidupan sendiri, boleh menyedari potensi sendiri dan boleh menyesuaikan diri dalam masyarakat". Tidak semua kanak- kanak dilahirkan sempurna, terdapat juga kanakkanak istimewa. Kanak-kanak ini tidak boleh dipinggirkan begitu sahaja, malahan mereka juga wajar diberi pendidikan. Walau bagaimanapun disebakan ciri-ciri istimewa mereka ini, maka pendidikan yang diberi kepada mereka agak berbeza yang mana ianya disebut sebagai Pendidikan Khas.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Matlamat Pendidikan Khas di Malaysia ialah untuk memberi kesinambungan program yang bermutu bagi memenuhi keperluan dan kebolehan khusus kepada kanak-kanak berkeperluan khas dalam persekitaran (suasana) biasa. Selain daripada itu, usaha-usaha berkaitan dengan rancangan khas serta tanggungjawab untuk meningkatkan aspek perkembangan kanakkanak dan semua usaha berkaitan dengan keperluan kanak-kanak khas dan tanggungjawabnya adalah berlandaskan kepada matlamat dan objektif pendidikan biasa yang telah ditentukan oleh Kementerian Pendidikan dan sistem persekolahan. Memperseimbangkan peluang-peluang pendidikan antara murid-murid istimewa dengan murid-murid normal / biasa dalam pelbagai aspek seperti pembangunan fizikal, pembelian peralatan khas, perkhidmatan khidmat sokongan kakitangan bukan guru, peluang-peluang kenaikan pangkat, juruteknik audiologi pendidikan (educational speech therapist), orientasi dan mobility pendidikan (Orientation and Mobility Instructor) dan psikologi pendidikan (Educational Psychologist) dan sebagainya merupakan objektif Pendidikan Khas. Latarbelakang Pendidikan Khas Kementerian Pendidikan mula memperkenalkan Pendidikan Khas bagi murid-murid bermasalah penglihatan dan pendengaran serta bermasalah pembelajaran mulai bulan Julai, 1962. Di bawah rancangan percantuman dengan pendekatan Pendidikan Inklusif, iaitu murid-murid yang bermasalah tersebut belajar bersama murid-murid normal di dalam kelas yang sama (Sang, 2000). Mereka diajar oleh guru yang sama tetapi dibantu oleh guru sumber yang terlatih dalam program Pendidikan Khas. Kategori individu berkeperluan khas adalah seperti (i) bermasalah atau kurang upaya pendengaran (hearing
  25. 25. impairment), (ii) bermasalah atau kurang upaya penglihatan (visual impairment), (iii) bermasalah pembelajaran (learning disabilities), (iv) bermasalah kerencatan akal (mental retardation), (v) bermasalah tingkah laku atau emosi (behavioral disorders & emotional disturbance), (vi)(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) bermasalah pertuturan atau bahasa (speech or language impairment), (vii) bermasalah pintar-cerdas (gifted & creativity), (viii) kurang upaya fizikal (physical disabilities), (ix) bermasalah kesihatan (health impairment) dan (x) pelbagai masalah (multi- problem) . Dalam konteks Malaysia kanak-kanak berkeperluan khas, ia menekankan kepada kebolehan, kefungsian, kemahiran, perkembangan, penguasaan dan pencapaian kanak-kanak tersebut dalam kemahiran-kemahiran pengembangan (developmental skills). Pendekatan baru menolak pendekatan tradisi yang menekankan kecacatan dan ketidakbolehan (medical deficit model). Penguasaan dan pencapaian dalam kemahiran-kemahiran tersebut berdasarkan kepada peringkat-peringkat kebolehan seseorang murid dengan keperluan-keperluan khas adalah seperti kebolehan kognitif, perkembangan tingkahlaku sosial / perkembangan kemahiran sosial, penguasaan bahasa lisan /pertuturan, penguasaan membaca, kemahiran matematik, kemahiran pertumbuhan asas manusia, kemahiran berdikari, kemahiran keusahawanan, kebolehan penglihatan dan yang terakhir kebolehan pendengaran. 5.1 Kerencatan Akal Pengenalan Perkembangan kemahiran motor halus dan motor kasar seseorang kanakkanak banyak bergantung kepada perkembangan otak, keseimbangan badan dan peningkatan koordinasi badan. Namun kanak- kanak pendidikan khas berbeza daripada kanak-kanak biasa atupun sederhana dari segi mental, keupayaan deria, ciri-ciri saraf, otot, fizikal, tingkahlaku sosial ataupun emosi, keupayaan komunikasi dan pelbagai kekurangan Oleh itu, objektif kajian ini dilakukan adalah untuk mengetahui prestasi kemahiran motor halus dan motor kasar kanak-kanak masalah pembelajaran. (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Gambar 1 : Kanak-kanak Terencat Akal Definisi Kanak-kanak yang ditafsirkan sebagai terencat akal adalah kanak-kanak yang menpunyai daya pemikiran yang berkurangan dan bermasalah dalam pembelajaran. Mereka yang kerencatan akal yang teruk (severe mental retardation) tidak boleh berjalan, bercakap atau menjaga diri. Manakala mereka yang tidak begitu teruk hanya mempunyai masalah mempelajari cara-cara hidup seperti menjaga diri. Kecacatan terbahagi kepada kecacatan-kecacatan fizikal/anggota, penglihatan dan pendengaran. Kecacatan anggota tidak bermakna anak yang terlibat kerencatan akal. Menurut American Association on Mental Retardation (AAMR) kerencatan akan didefinisikan sebagai individu yang mempunyai had tertentu dari segi fungsi mental disamping kemahiran yang rendah dari aspek tingkah laku penyesuaian. Tingkahlakupenyesuaian melibatkan kemahiran penjagaan diri seperti kebolehanmemakai pakaian, makan atau mengemas diri. Kerencatan akal ini mesti dikesansebelum usia 18 tahun Seperti yang dinyatakan oleh , Individual with Disabilities Education Act (IDEA) mendefinisikan terencat akal sebagai fungsi intelek (IQ) yang rendah sertakekurangan dalam tingkah laku sosial sepanjang tempoh perkembangan yang memberikesan kepada perkembangan pendidikan kanak-kanak. IQ lazimnya diukur melaluiUjian IQ di mana skor purata ialah 100. Individu yang memperolehi skor bawah(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 70hingga 75 dikenal pasti mengalami kerencatan akal. Untuk mengukur tingkah lakuadaptif, sesetengah kemahiran boleh dikenal pasti iaitu: a)Kemahiran aktiviti seharian seperti memakai pakaian,mandi,makan dansebagainya b ) Kemahiran komunikasi seperti memahamI apa yang dituturkan dan berupaya memberi tindakbalas) Kem ahiran sosial seperti hubungan dengan ra k a n , keluarga, orang dewasa dan masyarakat.Julia Jantan (2007)
  26. 26. menyatakan bahawa kerencatan akal berlaku akibat masalah kegagalan otak berfungsi. Kerencatan akal yang berlaku pada individu bukan sahajamelibatkan batasan fungsi mental tetapi turut melibatkan masalah emosi. Kemampuankognitif kanak-kanak terencat akal juga terganggu. Ini bermakna, kanak- kanak ini lambat unutk menerima sesuatu maklumat yang disampaikan kepada meraka dan sukar untuk memahami konsep-konsep yang komplek Kanak-kanak yang mengalami terencat akal adalah kanak- kanak yang mengalami keadaan perkembangan minda dan daya pemikiran yang kurang ataupun tidak lengkap termasuk kecacatan dalam fungsi intelek dan sosial. Kanak-kanak terencat akal memerlukan masa yang lama untuk mempelajari sesuatu kemahiran jika dibandingkan dengan kanak-kanak normal (Deller, R. 1990). Mengalami masalah dalam pembelajaran disebabkan tahap mental yang rendah dan kurang ataupun ataupun tiada keupayaan dalam menguruskan aktiviti seharian. Ciri-ciri terencat akal Umumnya kanak-kanak terencat akal mempunyai masalah yang ketara dalam mengurus diri. Namun menurut W arren & Abbedutto (1992), terdapat dua perkara penting yang dilihat sebelum memastikan kanak-kanak itu mengalami kerencatan akaliaitu: a)Kebolehan mental untuk belajar, berfikir, menyelesaikan dan fungsi intelek (IQ)(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) b)Kebolehan sosial yang dimiliki untuk membolehkan hidup berdikari atau lebih dikenali sebagai tingkah la kuadaptif seperti memakai pakaian, mandi, menguruskan diri dan sebagainya.Umumnya, kanak-kanak terencat akal menunjukkan beberapa tanda tertentuseperti menghadapi kesukaran untuk pertuturan, Kesukaran untuk mengingat, sukar memahami peraturan-peraturan sosial dan tidak dapat mengingat atau membezakan kesan dan akibat. Kanak - kanak terencat akal juga menghadapi masalah dalam memproses penyelesaian masalah dan untuk berfikir secara logik atau kritikal. Dalam menentukan criteria psikologikal dan tingkah laku kanak-kanak terencat akal, tiada instrument yang tepat untuk memastikan seseorang individu itu terencat akal.Terdapat pelbagai variasi tingkah laku dalam kalangan kanak-kanak terencat akal yang menjadikan setiap seorang dariapada m er upakan individu y ang unik . Kebanyakan kanak-kanak terencat akal juga sukar untuk menumpukan perhatian terhadap sesuatu atau sukar untuk berfikir secara logik (Wehman, 1988 Bahasa digunakan seawal usia kanak-kanak untuk keperluan komunikasi,menyampaikan kehendak dan perasaan dalam sesuatu persekitaran (Hutton, 1998).Kelewatan dalam perkembangan bahasa merupakan antara bukti jelas yang dapat dilihat pada kanak-kanak terencat akal (Warren & Abbeduto, 1992). Masalah pertuturan seperti masalah artikulasi biasa boleh dikesan pada kanak-kanak terencat akal. Umumnya, bagikanak-kanak yang mengalami kerencatan akal ringan, perkembangan bahasa merekayang mengalami kerencatan normal, namun kemajuan perkembangan bahasa merekaagak perlahan sekiranya kategori yang dialami kerencatan akal yang teruk.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 5.2. Masalah Penglihatan Pengenalan Kanak-kanak bermasalah penglihatan biasanya sukar atau tidak dapat melakuka tugasan seperti membaca atau menulis tanpa menggunakan alat bantuan khas. Gangguan penglihatan berlaku apabila penglihatan seseorang individu tidak dapat dibantu untuk mencapai tahap penglihatan normal. Gangguan penglihatan boleh disebabkan oleh penyakit yang dialami, trauma, serta masalah kongenital ataupun keturunan. Terdapat pelbagai takrifan yang digunakan untuk menentukan keterukan gangguan penglihatan. Antara takrif yang lazim digunakan di Malaysia ialah penglihatan terhad yang ditakrifkan sebagai ―akuiti visual lebih teruk dari 6/18 sehinggalah lebih baik dari 3/60 manakala buta ditakrifkan sebagai akuitivi visual yang lebih teruk daripada 3/60 (WHO 1997).
  27. 27. Gambar 2 : Kanak-kanak masalah penglihatan Definisi Definisi masalah penglihatan dari segi pendidikan bermaksud sekumpulan kanak-kanak yang memerlukan pendidikan khas kerana masalah penglihatan. Kaedah penyampaian pembelajaran dan bahan bantu mengajar perlu diadaptasikan denagn keperluan kanak-kanak ini supaya dapat mengoptimakan pembelajaran dan pencapaian mereka. (PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Murid-murid di program ini juga mengikuti pelajaran yang sama seperti diikuti oleh murid normal. Yang berbeza adalah kaedahnya, di mana murid-murid ini didedahkan kepada penggunaan bahan cetak yang dibesarkan saiz tulisannya bagi yang rabun manakala bagi yang buta mereka akan diajar menggunakan Braille. Program ini juga disediakan dalam dua jenis iaitu sekolah khas dan di sekolah biasa (bagi program integrasi) Definisi yang dikemukakan oleh The World Council for the Welfare of the Blind dalam Hajah Hasnah (1988) tentang masalah penglihatan adalah seperti berikut: • Tidak dapat melihat langsung. • Kebolehan melihat tidak lebih daripada 6/60 atau 20/200 iaitu dengan Ujian Snellen. • Penglihatan yang terhad iaitu kurang daripada 20 peratus. Ciri-ciri Masalah Penglihatan Ciri-ciri kanak-kanak masalah penglihatan dari segi kognitif: 1- Tidak memahami benda-benda abstrak. Cth : berkenaan warna 2- Pengamatan dan daya anggaran sesuatu jisim amat lemah kerana terbatas ( kecuali melalui pengalaman) 3- Tidak memahami konsep bentuk (cth ; pyramid itu seperti kon, kon itu seperti segitiga)(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Ciri-ciri kanak-kanak masalah dari segi psikomotor Kanak-kanak ini amat takut kepada persekitaran. Tahap keyakinan mereka amat kurang. Daya untuk membuat keputusan terhadap satu permasalahan amat lemah. Mereka amat memerlukan bimbingan orang dewasa. Cth : menyentuh sesuatu. 5.3. Masalah Pendengaran Pengenalan Masalah pendengaran merupakan sesuatu kecacatan saraf yang paling kerap berlaku di dalam suatu populasi manusia. Pertubuhan Kesihatan Sedunia (WHO) menganggarkan hampir 250 juta penduduk dunia mengalami masalah pendengaran (World Health Organisation, 1999). Kejadian masalah pendengaran kongenital dianggarkan seramai 1 hingga 3 orang di dalam setiap 1000 kelahiran. Kira-kira 50 peratus daripada kes berkenaan disebabkan oleh faktor genetik atau pendedahan kepada faktor persekitaran yang lain (Morton,1991). Di Amerika Syarikat, masalah pendengaran kongenital terjadi 3 kali ganda lebih kerap daripada Sindrom Down, enam kali ganda lebih tinggi daripada penyakit spina bifida dan lebih 50 kali lebih tinggi daripada masalah phenylketonuria (Richard et al., 2005). Laporan ―Asia-Pasific Congress on Deafness‖ di Beijing, China pada 1988 menunjukkan terdapat 24 juta daripada 1.2 bilion penduduk negara itu mengalami masalah pendengaran (Prasansuk, 2000). Disamping itu, daripada 1.5 juta kanak-kanak sekolah pendidikan khas di China, kira-kira 50 peratus adalah dilahirkan pekak secara kongenital. Di Malaysia, tiada data rasmi yang diterbitkan mengenai insiden sebenar masalah pendengaran di kalangan kanak-kanak. Berdasarkan jumlah penduduk Malaysia seramai 23.8 juta orang pada tahun 2002, anggaran menunjukkan 840 bayi yang bermasalah pendengaran akan dilahirkan pada setiap tahun (ESCAP, 2002)(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS)
  28. 28. Gambar 3 : Kanak-kanak Masalah pendengaran Definisi Pendengaran adalah satu saluran penting bagi manusia menerima bahan-bahan ilmu. Walaupun manusia masih boleh belajar melalui deria lihat, bau, sentuhan, cita rasa dan sebagainya namun deria pendegaran memudahkan dan meyempurnakan proses pembelajaran. Masalah pendegaran bermaksud Ia adalah masalah- masalah yang menjejaskan komunikasi - masalah bercakap atau memahami apa yang diperkatakan oleh orang lain. Rajah 1 : Bahagian dalam telinga Mohd. Salleh (1999) mendefinisikan kecacatan pendengaran sebagai golongan manusia yang tidak dapat berkomunikasi dan bergaul dengan orang ramai kerana rosak pendengaran. Menurut Hasnah (1988) dalam Mohd. Salleh (1999), cacat pendengaran dibahagikan kepada dua jenis iaitu:(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) 4- Cacat Bahagian Penerimaan ( Conductive Deafness) Kecacatan disebabkan telinga tersumbat, luka pada gegendang telinga atau tidak ada lubang telinga. 5- Cacat Bahagian Tanggapan ( Perceptive Deafness) Kecacatan terjadi disebabkan oleh masalah saraf pendengaran pada bahagian organ dalam telinga. American National Standards Institute mentakrifkan masalah pendengaran sebagai perbezaan keupayaan individu untuk mengesan suatu bunyi berbanding dengan piawai yang ditetapkan. Nilai audiometrik desibel sifar (0 dB) adalah nilai tahap pendengaran yang merujuk kepada pengesanan purata bunyi dalam nilai isyarat suatu frekuensi, seperti 500 Hz, 1000 Hz, 2000 Hz dan sebagainya. Amnya, seseorang individu dikatakan mempunyai pendengaran yang normal jika keupayaannya untuk mengesan bunyi adalah diantara 0 dan 15 ke 20 dB tahap masalah pendengaran (dB HL) (Grundfast et al., 2000). Klasifikasi Masalah Pendengaran a. Hilang pendengaran jenis konduktif Bunyi tidak dapat bergerak dari telinga luar ke telinga dalam secara efisien kerana sumbatran atau kerosakan pada laluan ini. Ini menyebabkan bunyi menjadi perlahan dan tidak jelas. Kehilangan perdengaran jenis konduktif selalunya boleh dipulihkan secara perubatan atau pembedahan. b. Hilang Pendengaran jenis sensori neural Masalah ini disebabkan oleh kerosakan telinga dalam atau laluan saraf pendengaran ke otak. Setengah bunyi kedengaran kurang jelas menyebabkan herotan dan masalah memahami pertuturan. Masalah pendengaran ini selalunya kekal. Walau bagaimanapun ia dapat dibantu dengan alat batu pendengaran.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) c. Hilang pendengaran jenis campuran Kombinasi dari hilang pendengran jenis konduktif dan sensorineural. Ciri-ciri masalah pendengaran JENIS MASALAH PENDENGARAN • Masalah Pendengaran Konduktif. • Masalah Pendengaran Sensorineural. • Masalah Pendengaran Campuran. MASALAH PENDENGARAN KONDUKTIF • Masalah pendengaran konduktif berlaku apabila terdapat masalah atau jangkitan pada telinga luar dan telinga tengah. • Contoh masalah dan jangkitan yang boleh menyebabkan masalah pendengarankonduktif ialah ketiadaan lubang telinga (atresia), cuping telinga kecil atau tiadacuping telinga (mikrotia / anotia),
  29. 29. sumbatan tahi telinga di salur telinga, jangkitankuman pada salur telinga atau telinga tengah dan gegendang telinga bocor/pecah MASALAH PENDENGARAN SENSORI NUERAL • Masalah pendengaran sensorineural pula berlaku apabila terdapat masalah ataujangkitan pada telinga dalam, tempat di mana koklea dan saraf pendengaran berada. • Masalah ini tidak dapat dilihat secara fizikal (tiada rembesan nanah atau kecacatanfizikal) tetapi hanya dapat dikenalpasti melalui pemeriksaan pendengaran secaramenyeluruh. • Masalah ini tidak dapat dirawat, tidak seperti masalah pendengaran konduktif yangboleh dirawat secara pengambilan ubat atau pembedahan.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) MASALAH PENDENGARAN CAMPURAN • Masalah pendengaran campuran pula berlaku apabila terdapat kehadiran keduaduamasalah pendengaran serentak iaitu masalah pendengaran konduktif dansensorineural hadir bersama. • Contohnya, seseorang yang mempunyai masalah pendengaran sensorineural jugamempunyai mampatan tahi telinga dikategorikan sebagai mempunyai masalahpendengaran campuran. • Apa jua masalah yang berlaku di telinga luar/tengah beserta masalah di telinga dalam disebut sebagai masalah pendengaran campuran. 5.4. Masalah Tingkahlaku/Emosi Pengenalan Dalam perkembangan mental kanak kanak, selain daripada perkembangan kognitif iaitu pemikiran dan fungsi otak, aspek perasaan dan tingkahlaku emosi juga penting. Tingkahlaku emosi dan perasaan kanak kanak boleh diklasifikasikan dalam dua cara yang paling umum iaitu: 1. Faktor luaran iaitu kanak kanak sering menunjukkan reaksi emosi melalui riak muka seperti ketawa, senyum, menangis, bermasam muka, tidak berkata kata dan sebagainya. 2. Faktor dalaman iaitu perasaan emosi yang dilahirkan melalui tingkahlaku emosi yang berubah ubah mengikut tindak balas emosi untuk menarik perhatian penjaga atau rakan rakan sebaya. Emosi adalah penggerak pada tingkahlaku kanak kanak dan merupakan cara yang termudah untuk kanak kanak melahirkan apa yang mereka fikirkan dan apa yang mereka rasa. Segala situasi yang berlaku dikeliling dan juga perubahan biologi yang mereka lalui akan bertindak untuk mewujudkan tingkahlaku emosi seperti meradang, marah, naik angin, takut, benci dan sebagainya.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Masalah tingkahlaku atau gangguan emosi yang serius merujuk kepada keadaan di mana ciri- ciri seperti bertingkahlaku ganas mahu pun pasif akan berlaku pada tempoh yang lama, pada darjat yang ketara dan keadaan ini akan menjejaskan prestasi pembelajaran kanak-kanak tersebut. Gambar 4 : Kanak-kanak masalah tingkahlaku dan emosi Definisi Menurut Jamilah (2005), hiperaktif adalah istilah yang digunakan untuk kanak-kanak yang mempunyai tingkah laku yang terlampau aktif dan mengganggu tetapi mempunyai tumpuan yang singkat. Sandra (2008) menjelaskan terdapat dua jenis masalah kanak-kanak kurang tumpuan iaitu Attention Deficit Disorder (ADD) atau masalah kurang tumpuan tanpa hiperaktif dan Attention Deficit Hiperactivity Disorder (ADHD) atau masalah kurang tumuan dengan hiperaktif. Menurut Sandra lagi masalah ADD atau ADHD adalah bersifat fisiologi dan biologi. Bagi Sheila & Samsilah (2006), ADHD adalah satu keadaan diaman kanak-kanak yang mengalaminya mempunyai masalah tingkah laku yang terlampau aktif dan impulsif.(PKU3101: PENGENALAN KEPADA PENDIDIKAN KHAS) Kanak- kanak yang mempunyai masalah emosi dan tingkah laku akanmengganggu proses pembelajarannya. Impaknya ialah mereka akan mundur didalam pelajaran. Tingkah laku bolehlah didefinisikan sebagai apa yang dilakukan ataudiperkatakan oleh seseorang individu. Selain itu, tingkah laku juga merupakansemua tindakan manusia yangg boleh diperhati, diukur dan dinilai dan

×