Upcoming SlideShare
×

# hidrombushja

805 views

Published on

punoi:ing.dip.xehe.XHEVDET TAHIRI
me 20.04.2005
Stan Tërg

Published in: Education
0 Likes
Statistics
Notes
• Full Name
Comment goes here.

Are you sure you want to Yes No
• Be the first to comment

• Be the first to like this

Views
Total views
805
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
23
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

### hidrombushja

1. 1. METODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALENGA POSHTË - LARTË ME HIDROMBUSHJE NËMINIERËN“TREPÇA”- STAN TËRGAutor: ing.dip.xehe. XHEVDET TAHIRIME 20.04.2005
2. 2. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG______________________________________________________________________PËRMBAJTJAfaqe1.0.0. HYRJE ....................................................................................................................12.0.0. KARAKTERISTIKATGJEOLOGJIKOMINERARE.............................................33.0.0. KARAKTERISTIKAT FIZIKO – MEKANIKE TË MJEDISITTË PUNËS.......44.0.0. PAISJET PËR SHPIM,NGARKIM DHE TRANSPORTI NË PUNISHTE...........64.1.0. Kërkesat themelore për zgjedhjen e paisjeve ......................................................... 64.2.0. Zgjedhja e pajimeve për shpim................................................................................64.2.1. Shpimi i birave të thella për minim..........................................................................74.2.2. Shpimi i birave të shkurta për minim.......................................................................84.3.0. Zgjedhja e paisjeve për ngarkim dhe transport........................................................85.0.0. DIMENZIONET E OXHAKUT KALUES – TRANSPORTUES DHEOXHAKUT VENTILUES ....................................................................................105.1.1. Dimenzionet e oxhakut kalues – transportues ( ventilues )...................................105.2.0. Dimenzionet e oxhakut bartës të xehes..................................................................106.0.0. PUNËT PREGADITORE......................................................................................127.0.0. DIMENZIONET E PUNISHTEVE, SHTYLLAVE DHE PLLAKAVE..............177.1.0. Dimenzionet dhe renditja e shtyllave siguruese.....................................................178.0.0. MËNYRA ( RREGULLA ) E SHFRYTËZIMIT..................................................248.1.0. Shfrytëzimi – prerja e etazhës së parë....................................................................258.2.0. Detajet ( hollësitë ) e mënyrave të shfrytëzimit.....................................................268.2.1. Rrëzimi i xehes......................................................................................................268.2.1.1.Sasia e nevojshme e eksplozivit............................................................................268.2.1.2.Gjatësia dhe diametri i vrimave për minim...........................................................278.2.1.3.Renditja e vrimave të thella për minim.................................................................288.2.1.4.Konstruksioni ( mënyra ) e mbushjes....................................................................298.2.1.5.Mbyllja e vrimave minuese...................................................................................308.2.1.6.Radhitja e intervalit kohorë të inicimit..................................................................309.0.0. MBUSHJA E PUNISHTES...................................................................................319.1.0. Të dhënat kryesore të hidrombushjes në minierën “Trepça”Stan-Tërg.................31PUNOI: - 2 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
3. 3. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG9.2.0. Mundësit e kapacitetit për mbushje.......................................................................36faqe9.3.0. Bartja e hidrombushjes deri te punishtja...............................................................389.4.0. SHPËRNDARJA E HIDROMBUSHJES NË PUNISHTE...................................409.4.1. Zgjedhja e gypave për shpërndarjen e hidrombushjes...........................................409.4.2. Shpërndarja e mbushjes.........................................................................................419.5.0. VAZHDIMI I OXHAK BARTËSIT DHE OXHAKUT KALUES -TRANSPORTUES DHE VENTILUES................................................................439.6.0. RRJEDHJA E UJIT NGA PUNISHTJA...............................................................449.6.1. Sasia e ujit të rrjedhshëm.......................................................................................449.6.2. Mënyra e kullimit...................................................................................................459.6.3. Cikli i shfrytëzimit dhe i mbushjes së një etazhe...................................................539.7.0. LIDHJET TELEFONIKE NË SISTEMIN E HIDROMBUSHJES.......................5510.0.0. KALIMET NË PUNISHTE...................................................................................5511.0.0. VENTIKIMI ( AJRIMI ) NË PUNISHTE.............................................................5611.1.0. Ajrimi i punishtes...................................................................................................5612.0.0. ORGANIZIMI I PUNËS NË PUNISHTE DHE REALIZIMET NË FAZATE SHFRYTËZIMIT...............................................................................................5912.1.0. Shpimi....................................................................................................................5912.2.0. Minimi...................................................................................................................6012.3.0. Ngarkimi dhe bartja e xehes..................................................................................6112.4.0. Këmbatisja në punishtes........................................................................................6212.5.0. Ndërtimi sipër një tjetri ( vazhdimi ) i oxhakut të xehes (OX) dhe oxhakutKalues - transportues dhe ventilues (OKTV).........................................................6212.6.0. Punët pregaditore në mbushjen e punishtes...........................................................6312.7.0. Punët tjera..............................................................................................................6413.0.0. PARAQITJA TEKNKO - EKONOMIKE E METODËS SËSHFRYTËZIMIT..................................................................................................6513.1.0. Koeficienti i shfrytëzimit të substancës së xehes..................................................6513.2.0. Koeficienti i varfërimit të substances së xehes......................................................6613.3.0. Faktori i pregaditjes...............................................................................................6613.4.0. Kapaciteti i punishtes............................................................................................68PUNOI: - 3 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
4. 4. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGfaqe13.5.0. Efekti i punishtes...................................................................................................6813.6.0. Intenziteti i shfrytëzimit ( gërmimit )....................................................................6913.7.0. Materiali hargjues i prodhimit ( mënyrës ) direkte...............................................7014.0.0. MASAT SIGURUESE PARA PUNËS................................................................78PUNOI: - 4 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
5. 5. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG1.0.0.HYRJENë kuadër të rekonstruksionit dhe zgjërimit të minjerës me flotacion “TREPÇA” Stan-Tërg,është planifikuar ,ndërmjet tjerash,të bëhet ndrrimi dhe zbatimi lidhur me metodat eshfrytëzimit.Qëllimi i këtyre ndërrimeve është që të arrihet një intenzitet dhe prodhimtari më e madhe epunës.Deri më tani janë punuar projekte plotësuesë lidhur me metodën e shfrytëzimit me etazhahorizontale nga poshtë – lartë dhe me mbushjen e hapsirës së shfrytëzuar dhe ate me dykarakteristika të shfrytëzimit:• Punishtja e cila është në fazen e prerjes, dhe• Punishtja e cila kalon nga mbushja e thatë në hidrombushje.Projekti i paraqitur ka qenë i reviduar dhe i pranuar.Mirëpo,në ndërkohë,është ardhë deri tëndrrimi i disa koncepteve të metodave të shfrytëzimit.Këto ndërrime janë paraqitur edhe nëprojektet e mëparshme të cilat merren parasysh edhe gjatë punimit të këtij projekti plotësues.Metoda egzistuese e shfrytëzimit me metoda horizontale nga poshtë – lartë dhe membushjen e thatë të hapsirës së shfrytëzuar e cila është praktikuar në fazën fillestare tëshfrytëzimit,ka një seri të meta (mangësi), e cila ka ndikuar dukshëm në intenzitetin eshfrytëzimit ,kryesisht për këto arsye:- Punimet minerare rrethë shfrytëzimit me aplikimin e këtyre paisjeve egzistuese nuk esiguron shfrytëzimin e mjaftueshëm të xehes , me çka i karakterizon këto punime nëvijim:- Pajisja për shpim(çekani shpues RK-28 dhe RK-30) nuk është adekuate duke marrëparasyshë madhësinë e punishtes.- Në shfrytëzimin e sipërfaqeve të mëdha ( mbi 1000m2) me rregullore është vetëmnjë pikë sulmuese, me një çekiç shpues që d.m.th. jepë një intenzitet të vogëlshfrytëzimi ( vetëm 10 – 12 t / m2në vitë ).________________________________________________________________________PUNOI: - 5 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
6. 6. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________- Thellësia e birave shpuese mesatarisht sillet 1,40 m që është shumë e vogël.- Mbushja mekanike ( me dorë ) e vrimave , lidhja dhe minimi marrin 13,50 %kohë të punës efektive të minatorit – shpuesit ( minandezësit ).- Koeficienti i rrëzimit të xehes prej 1,5 t / m2të vrimave shpuese është i vogël..- Shtypja e ajrit të komprimuar është e ulët dhe jo e rregullt ( 3,8 – 5,5 kg/ cm2)shpesh bie edhe nën 3,0 kg / cm2, me çka e zvoglon efektin e rrëzimit të xehes.- Efekti i shpimit është 25,24 t / ditë kurse minimi 63,44 t / ditë që e jepë efektin errëzimit të xehes 18,05 t / ditë që vlerësohet si ulët.- Efekti i shfrytëzimit të përgjithshëm prej 11 t / ditë , në krahasim me kushtet që iofron shtresa minerare , nuk është e knaqëshme.- Mbushja e thatë e hapsirës se shfrytëzuar merrë shumë kohë, e cila është 42– 47% tëkohës së përgjithëshme , që është gjithëashtu një arsye kryesore e cila ndikon nëintenzitetin e shfrytëzimit.Miniera në ndërkohë ka siguruar një garniturë shpuese vetë lëvizëse GARDNER DENVERlloji “ SINGLE BOOM BREASTING “ me këtë makinë shpimi, janë kryer shpimeprovuese eksperimentale në punishten nr. 130 dhe ka dhënë rezultate të knaqëshme. Për këtëarsye në projektin e dhënë edhe është cekur se lloji i këtillë i paisjeve shpuese të jetë sikryesori për zgjedhjen e problemit të rrëzimit të xehes.Konstatimet e lartëpërmendura kanë qenë arësyet kryësore që të hyjmë në ndërrimin emetodës së shfrytëzimit.Me këto ndërrime zgjedhen mangësit fillestare dhe ate:- Aplikimi i paisjeve moderne për shpim na siguron efektin më të madhë të rrëzimit tëxehes. Me këtë duhet të kontriboj eventualisht edhe futja e përdorimit mekanik tëmbushjes së vrimave me eksploziv.Zbatimi i “Studimi i mundësisë së shfrytëzimit të materialit mbetës nga procesi iflotimit për mbushjen e hapsirës së shfrytzuar në minierën “Trepça” Stan – Tërg“,është treguar se kjo mbetje nga flotacioni në Tunelin e Parë ( pas mbarimit ) mundetme sukses me u përdorë për mbushjen e hapësirave të shfrytëzuara, mePUNOI: - 6 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
7. 7. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________ç’rast mbushja e hapësirës së shfrytëzuar është shumë më e shpejtë dhe më efektivese sa me mbushjen e thatë , me çka edhe ndërprerja rrethë shfrytëzimit është mëshkurtër.- Me këtë projektë përfshihen ndërrimet e metodës së shfrytëzimit e cila detyrimishtdo ta rregullon te punishtet të cilat veq janë në shfrytëzim dhe në të cilat duhet tëkalohet nga mbushja e thatë në hidrombushje ( punishtja 130 ) si dhe te hapja epunishteve të reja , të cilat që nga etazha e parë do të aplikohet hidrombushja(punishtja 140 ) .- Gjatë punimeve të këtyre metodave për të dy rastet e përmendura po ashtu janë tëvendosura shtyllat siguruese me dimenzionet e vërteta të shpërndara nëpër punishte.Më në fund duhet të ceket aprovimi i disa zgjedhjeve nga ky projekt i metodave tëshfrytëzimit siq është shpimi,minimi me eksploziv, ngarkimi , transporti, nuk janë të lidhurame aplikimin e hidrombushjes kurse ato mund të bashkangjiten edhe më vonë.2.0.0. KARAKTERISTIKAT GJEOLOGJIKO – MINERAREPunishtja 140 i takon trupit xeheror qëndror.Në bazë të kriterit strukturo-litologjik, të cilatjanë të njohura në horizontet e VIII-të dhe IX-të,koridori nr.2606 në horizontin e X-të, janëvërtetuar konturat ( kufijt ) e punishtes 140 , prerja nuk është kryer , dhe sipërfaqja e trupitxeheror është llogaritur deri në 3000 m2.Është llogaritur përmbajtja mesatare e këtyre metodave :Pb = 2,14 %Zn = 3,03 %Ag = 52 gr./ tPUNOI: - 7 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
8. 8. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________________________________________________________________________________Trupi xeherorë i takon tipit pirotinë – skarneLlogaritja e rezervave në minjerë paraqet që sipërfaqja e bllokut prej 3000m2dhe lartësisëndërmjet horizonteve ( 60 m ) ka rrethë 666000 ton xehe.Pjesën tavanore e përbëjnë shistet, kurse pjesën dyshemore gëlqerorët.3.0.0. KARAKTERISTIKAT FIZIKO – MEKANIKE TË MJEDISIT TË PUNËSPër të arritur deri te caktimi i vetive fiziko-mekanike të mjedisit të punës në minierën“Trepça” Stan-Tërg, janë kryer të gjitha provat e trupit të xeheror dhe i shkëmbinjëve.Në tabelën 1. është paraqitur një pasqyrë nga ato prova.Procesi i dhënë i disa parametrave tëfituar janë paraqitur si vlera mesatare:γ1 – pesha specifikeδsh-presioni i shtypje kg/cm2δt – presioni në tërheqje kg/cm2δl – presioni në lakim kg/cm2δ - zhvendosja kg/cm2c - kohezioniφ - këndi i mbrendshëm i frenimitf - koeficienti i fortësisë sipas ProtogjakonovitE – moduli i elasticitetit kg/cm2Punishtja 140 nuk është e hapur ( e prerë ) , dhe për ate nuk ka të dhëna për karakteristikatfiziko – mekanike të mjedisit të punës. Për këtë shkak të dhënat aplikuese merren nga trupi injejtë xeheror i vërtetuar në horizontin e IX-të dhe të VIII-të (punishtja 130 dhe 120 ).PUNOI: - 8 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
9. 9. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGPUNOI: - 9 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
10. 10. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË – LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËNTREPÇA STAN-TËRGEmërtimi-përshkrimi i mostres numri i γ1 σc σi σs τ c φ f EMostres t/m3kg/cm2kg/cm2kg/cm2kg/cm2kg/cm2kg/cm2120/1 4,44 324,0 55,5 121 84,2 72,91 44019’ 3,2 577.210120/2 3,89 657,4 66,6 197,7 117,7 118,6 53039’ 6,5 482.430120/3 4,27 567,7 57,0 137,0 82,5 102,03 53012’ 5,6 548.300xehe sulfide 120/6 4,07 156,6 22,5 96,1 49,0 32,75 47023’ 1,5 -130/3 4,23 904,3 46,9 89,1 109,5 122,65 62059’ 9,0 596.540130/4 4,44 170 32,9 94,5 107,5 40,20 42003’ 1,7 580.540120/8 2,95 696,6 82,7 147,3 165,5 134,42 50035’ 6,9 964.870120/9 3,01 2403,9 148,0 179,9 195,8 350,77 60038’ 24,0 834.050xehe sulfide skarne 130/1 2,87 1807,0 129,6 100,8 380,6 281,40 58026’ 18,0 1112.000130/2 4,23 430,6 129,1 108,5 232,2 118,47 31040’ 4,3 1128.411130/6 4,52 709,7 69,8 395,5 116,1 126,43 53037’ 7,0 1242..80xehe skarne 120/5 3,22 730,9 86,9 193,9 181,5 141,13 50034’ 7,3 474.259min – max 2,9-4,5 156-2400 33-148 89-395 49-380 33-350 420-6301,5-24,0 (474-1242)x10parametrat ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________prerja (AR) 3,85 800 77 155 152 137 50045’ 8,0 712.000120/4 2,76 273,4 49,0 58,9 65,0 63,67 43029’ 2,7 473.200gëlqerori i parakristalizuar ____________________________________________________________________________________________________________________________________130/5 2,85 174,4 52,3 - 190,5 47,98 31039’ 1,7 572.380PUNOI: - 10 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
11. 11. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG4.0.0. PAISJET PËR SHPIM , NGARKIM DHE TRANSPORTI NË PUNISHTE4.1.0. Kërkesat themelore për zgjedhjen e paisjeveNë detyrat e projektit për këtë projekt janë të dhëna disa konstanta të cilat ndikojnë nëzgjedhjen e paisjeve të cilat janë:- Teknologjia egzistuese e punimeve shpuese nuk siguron kapacitet optimalshfrytëzimi, gjë që te aplikimi i metodave të shfrytëzimit është e nevojshme që nëveqanti të zhvillohet teknologjia e shpim – minimit të xehes në vendëpunishte të cilatjapin rezultate optimale të kapaciteteve shfrytëzuese si dhe intenzitet më të lartë tëpunës.- Para zgjedhjeve të pajimeve për shpimë si dhe për ngarkim dhe transport të xehesduhet të kemi parasyshë paisjet egzistuese lloji i tyre, nëqoftëse e njejta mundë të nashërbejë edhe më tutje në teknologjinë e zgjedhur të shfrytëzimit e cila do të namundësonte për të siguruar kapacitet optimal si dhe intenzitet të shfrytëzimit.- Makineria për shfrytzim duhet të jetë në gjendje të cilen e ka paraparë prodhuesi .Pa marë parasyshë në të dhënat , një prej kushteve themelore është që tipi i energjisëegzistuese të mbetet ai që ka qenë ,kjo d.m.th që të shfrytzohet energjia ekomprimuar.Me këte zgjedhja e paisjeve për ngarkim dhe transport është mjaftë ekufizuarë.Në këtë projekt do të jipen zgjedhje të teknologjisë së shfrytzimit të xehesë në kufijëoptimal dhe kapacitetet shfrytzuese me paisjet egzistuese dhe atyre të porositura .Për këte, do të përshtaten kushtet e kapacitetit të ngarkimit dhe të transportit të xehes ngapunishtja deri te oxhaku bartës i xehesë, zbrazëtsi dhe mundsi mbushjeje në vagonetetdhe transportimi i xehes deri te pinta qendrore .4.2.0 zgjedhja e paimeve për shpimMiniera “TREPÇA” Stan - Tërg disponon këto lloje të paisjeve për shpim:PUNOI: - 11 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
12. 12. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG___________________________________________________________________________- Çekani shpues RK-28 (me këmben mbështetse)- Çekani shpues Rk-30 (me këmbë mbështetëse ) dhe- Single Boom Bresting JumboPuna provuese e paisjeve egzistuese shpuese ka dhënë një rezultat më të mirë në rritjen eshpejtësis së shpimit prej 0.5-0.8m/min. Me ç’rast me këto paisje shpimi janë krijuar kushtetoptimale për kryerjen e punimeve të shpimit në punishte.4.2.1 Shpimi i bira të thella për minim.Për shpimin e birave të thella për minim në punishten 140 përdoren komplet shpuesitSINGLE BOOM BREASTINA JUMBO (“GARDNER DENVER”),të cilët miniera“TREPÇA”-STAN TERG i posedon.Paimet e shimit Single Boom Breasting Jumbo posedojnë dhe këto paisje:1. Mbështetësi – shasia,gjatësia 4,04 m ,gjërsia ( në transport ) 2,04 dhe lartësia1,22m.Mbështetësi rrotullohet në anën e tri rrotëve ( dy përpara dhe një mbrapa ) dhesipas nevojës mund të demontohet në dy pjesë ( për transport në oxhaqe ).Energjia e cila e vënë në lëvizje mbështetësin,përbëhet prej dy motorëve pneumatik MEGprej 5,8 KF ( kalë fuqi ) .Rrota e prapme mund të lëvizë në një kënd prej 3600.Nëmbështetëse janë të montuara edhe :- motori lëvizës- pompa hidraolike JHPU- ulësja e drejtuesit ( shoferit )- mbajtësja- tre këmbëshi i shpuesit hidraolik.2. dega hidraolike,teleskopi, tipi JTT,me gjatësi normale 2,59 m, me mundësin ezgjatjes për 1,22m,që gjithësejt është 3,81m.3. Çekiçi shpues , i cili mund të jetë PR-55 apo D93LPUNOI: - 12 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
13. 13. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG___________________________________________________________________________________________________________________________________________4.2.2.Shpimi i birave të shkurta për minimPër shpimin e birave të shkurta për minim përdoren çekanët egzistues të llojit RK- 28 dheRK-30 ( ose diçka të ngjajshme me këta ) .Karakteristikat e çekanit shpues RK-28 janë me sa vijon:- Pesha e çekanit shpues 28 kg.- Numri i goditjeve 1100 god./min.- Hargjimi i ajrit të lomprimuar ( ngjeshur ) 2,3 – 2,5 m3/ min- Diametri i pistonit 90mm- Gjatësi e çekanit 680mm- Gypi i ajrit 32 x 1/6’’- Gypi i ujit ¾”- Dimenzionet e thithësit 22x108 mm.Karakteristikat e çekanit shpues RK-30 janë me sa vijon:- Pesha e çekanit shpues 29 kg.- Numri i goditjeve 1100 god/min.- Hargjimi i ajrit të lomprimuar ( ngjeshur ) 1,2 m3/ min- Diametri i pistonit 52mm- Gjatësi e çekanit 720mm- Gypi i ajrit 32 x 1/6’’- Dimenzionet e thithësit 22x108 mm.4.3.0. Zgjedhja e paisjeve për ngarkim dhe transportMiniera “Trepça” Stan – Tërg qe një kohë të gjatë shfrytëzon makinat vetëlëvizëse përngarkim dhe transport të tipit T2GH si dhe CAVO 310.Ndërsa sot në minierë përdoren mëse 25 lloje të makinave.Në bazë të mbledhjes së të dhënave dhe karakteristikave të këtyremakinave është vërtetuar se kapaciteti i makinave vetëlëvizëse, ngarkuese dhePUNOI: - 13 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
14. 14. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG___________________________________________________________________________transportuese të tipit T2GH për arritjen e kohes efektive mesatare të punës llogaritet të jetëTe = 3h ( orë ) si dhe kapaciteti i llogaritur për Te=5h mvarësishtë nga largësia prej vendit tëngarkimit deri te oxhaku bartës i xehes tabela 2.Tabela 2.Koha efektive e punësDistanca __________________________________________________m Te = 3 orë Te = 5 orë10 88,84 148,0820 79,43 132,3930 71,02 118,3640 63,49 105,8250 56,76 94,6060 50,75 84,5870 45,37 75,6280 40,56 67,6190 36,27 60,44Largësia mesatare ndërmjet vendit të ngarkimit dhe oxhakut bartës është 30 – 40m ndërsalargësia maksimale mund të jetë 60 – 70m. Për punë efektive maksimale prej 5 orëshkapaciteti i ngarkimit dhe i bartjes së xehes me makinën vetëlëvizësengarkuese,transportuese të tipit T2GH arrin 106 – 118 t/ndrrimë.Llogaritur me kapacitetetoptimale të punishtes prej 150 t/ndrrimë shifet se makina egzistuese T2GH nuk do të mundti plotëson mundësit e kapacitetit për ngarkim dhe bartje të xehes. Për këtë arsye përngarkim dhe bartje parashihen të përdoren makina vetëlëvizëse ngarkuese me kapacitet mëtë madhë që po ashtu shfrytëzon energjinë e ajrit të komprimuar( p.sh. CAVO 310 ). Makina e cekur mund të arrij kapacitetin prej 150t/nd.PUNOI: - 14 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
15. 15. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG_______________________________________________________________________Numri i kryesëve të punës nuk shtohet ( rritet ) kjo d.m.th.që efekti është më i madhë.5.0.0.DIMENZIONET E OXHAKUT KALUES – TRANSPORTUES DHEOXHAKUT TË XEHES5.1.1. Dimenzionet e oxhakut kalues – transportues ( ventilues )Oxhaku kalues – transportues duhet ti ketë dimenzionet ashtu që nëpër te mund të sjellenpaisjet e parapara deri te oxhaku,ashtu si dhe për kalimin e punëtorëve.Reparti kalues isotëm në oxhakun kalues përafërsishtë është 1200 x 1500.Trashësia e murit me rregulloreduhet të jetë 400mm.Para ndërtimit të oxhakut kalues – transportues deri në horizontin e mësipërm,dimenzionet eoxhakut duhen te jenë 3500 x 1500mm.5.2.0. Dimenzionet e oxhakut bartës të xehesDimenzionet e oxhakut bartës të xehes kanë rëndësi të madhe në sigurimin e kontiunitetit tëkapacitetit të punishtes,për këtë arsye do të japim një llogari të shkurtër të kapacitetit prejshpimeve e deri te transporti i xehes.a./ minimisipas llogarive gjatë punëve të shpim – minimit dhe organizimit të punëve,kapaciteti mesatargjatë një ndrrimi me makinen shpuese Single Boom Jumbo do të jetë:210min x 0,65m/min = 136,50mbirat për minim do të jenë 75% apo 102,40 ashtu që me koeficientin e rrëzimit prej 2,32 t/m’bira për minim do të jetë:Qnd.=102,4m’(bira për minim) x 2,32 t/m’(bira për minim) = 238 t xeheShpimi do të bëhet në dy ndrrime ( ndrrimi i tretë është për minim ),ashtu që sasi epërgjithëshme e xehes gjatë 24 orëve do të jetë (Qd):Qd = 2 x 2,38 t / nd = 476 t / ditëb./ ngarkimi dhe bartjangarkimi dhe bartja e xehes bëhet me makinen vetë ngarkuese dhe transortuese Toro.PUNOI: - 15 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
16. 16. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG___________________________________________________________________________c./ transporti i xehes në horizontd./ zgjedhja e dimenzioneve të oxhakut bartësForma e oxhakut bartës ka këto dimenzione:1,50 x 1,50 = 2,25 m2sasia e xehes për 1m’ do të jetë:Q = 2,25 m2x 1m’ x 2,40 t / m3=5,40 t / m’Për sasin e xehes prej 50t lartësia e nevojshme e oxhakut me dimenzionet 1,5m x 1,5m do tëjetë:l = 50t / 5,40 t / m’ = 9,26 m’duke marrë parasysh se lartësia e oxhakut fillon prej metrit të tretë mbi nivelin e horizontitd.m.th. se është e mundur akumulimi i xehes në një oxhak të tillë,kur të arrihet lartësia mbi12m’,kjo d.m.th. fillimi i punës në etazhën e tretë.Kurse në kohën gjatë shfrytëzimit tëetazhës së parë dhe të dytë nuk do të plotësohen kushtet për ta shfrytëzuar këtë oxhak që taakumulojmë xehen,kjo d.m.th. nuk do të ishin proporcionale kapaciteti i rrëzimit metransportin e xehes.Nëse një ndërtim i tillë i oxhakut nuk do ti plotësonte nevojat për mbarëvajtje tëkapaciteteve prodhuese do të bëjmë llogaritjen e një oxhaku të tillë me këto dimenzione2,0m’ x 2,0m’ = 4,0m’.sasia e xehes për 1m’ në oxhak do të jetë:Q = 4,0 m2x 1,0m’ x 2,4 t/m3= 9,60 t/m’Për sasin e xehes prej 50t lartësia e nevojshme e oxhakut me dimenzionet 2,0m’ x 2,0m’Do të jetë:l = 50t / 9,60 t /m’ = 5,20 m’Në rast se do të ndërtohej oxhaku bartës 2,0m’x 2,0m’sasia e xehes për transport shfrytëzuesdo të ishte e akumuluar deri në lartësinë 5,2 + 3,0 = 8,20 m , e kjo praktikishtë do të thotëpara se të përfundoj shfrytëzimi i etazhës së parë.Para se përfundimisht ti zgjedhim dimenzionet e oxhakut,është interesant edhe të dhënat përsasin e punëve ndërtimore për 1m’ të oxhakut gjegjësisht për 1t të xehes sëakumuluar( oxhaku bartës është i ndërtuar prej gurëve të thërmuar dhe betonit ).PUNOI: - 16 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
17. 17. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________oxhaku bartës i xehes(OB)OB:1,50 x 1,50 = 2,25 m2OB: 2,0 x 2,0 = 4,0 m2Vëllimi i murit nga gurët e thyer nga 1m’ të oxhakut bartës:7,60 x 1,0 x 0,4 = 3,04m39,60 x 1,0 x 0,4 = 3,84m3sasia e punëve ndërtimore për 1t të xehes së akumuluar është:tmmtmm/56,0/40,5/04,3 33= tmmtmm/40,0/60,9/84,3 33=drejtimi i madhësive anësore të oxhakut bartës do të jetë:xkxda 2)5(=d – diametri maksimal i grimcave të xehes është 0,4m’k – koeficienti i granulimit bazë (sipas diagramit).55,16,0)4,05( 2== xxaNë bazë të llogaritjeve të mësipërme mund të përfundojmë se oxhaqet egzistuese iplotësojnë kërkesat fillestare për rrjedhëjen e kapacitetit,ndërsa para se të filloj shfrytëzimi ietazhave fillestare në pjesën e xehes afrohet ( transportohet ) deri te oxhaku bartës.Ajo duhettë akumulohet në afërsi të oxhakut dhe në momentin e mbushjes së makinës transportuesexehja e akumuluar hidhet në oxhak,oxhak bartësi vazhdon më tutje të ndërtohet më gurët ethyer dhe me përzierjen prej cimentos, trashësia e murit është 40cm.Fundi i oxhakut duhet tëbetonohet së bashku me derën pneumatike mbyllëse,dimenzionet e së cilës janë 1200mm. x1000mm.6.0.0. PUNËT PREGADITOREPër punishtën 140 e cila që nga fillimi do të shfrytëzohet dhe do të shërbehemi mehidrombushje,është e nevojshme që të kryhen disa punë pregaditore dhe ate:a./ koridori transportuesPUNOI: - 17 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
18. 18. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________b./ oxhak bartësic./ oxhaku ventilues dhe transportuesd./ oxhaku për mbushje,gjegjësisht oxhaku kalues transportues dhe ventilues d.m.th.hyrja nga lartë.e./ koridori për largimin e ujit dhe ventilimitf./ oxhaqet për largimin e ujit dhe ventilimitg./ oxhaku ventiluesa./ koridori transportuesËshtë koridori me numër 2606 i cili është veq i ndërtuar.Në këtë koridor xehja merret memakinën vetë lëvizëse ngarkuese nga oxhaku bartës.Dimenzionet e koridorit janë 3,0m lartësia dhe 3,5m gjërësia .Gjatësia e koridorittransportues prej punishtes 140 e deri te oxhaku kryesor i xehes (i cili është tek pusorja )është 450m.b./ oxhak bartësioxhaku bartës është i punuar në bazamentin e trupit xeheror me kordinatat :Y = 493.453X = 755.288,30Prerja tërthore është 1,50m x 1,50m ,deri në lartësinë +5m nga koridori transportues i ciliduhet të jetë i betonuar, kurse në pjesën tjetër bëhet ndërtimi i murit nga gurët e thyer metrahësi d = 40cm. të përzier me llaq nga betoni,si dhe në fund të oxhakut punohet mbyllësi(dera) pneumatike me dimenzionet 1200 x 1000 mm.Lartësia e oxhakut bartës është me rregullore me lartësinë e horizontit 60m.Për shkak tëformës së trupit xeheror mund të tregohet se në fazën e më vonshme të shfrytëzimit mund tëndërtohet edhe një oxhak bartës.c./ oxhaku ventilues dhe transportuesOxhaku ventilues dhe transportues është i ndërtuar në pjesën dyshemore të punishtës meqendrën e kordinatave: Y = 493.444,40X = 755.290,50PUNOI: - 18 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
19. 19. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________Oxhaku ventilues dhe transportues ka dimenzionet 3,7m x 1,5m ( hyrja nga lartë )respektivisht 3.50m x 1,50m ( hyrja nga lartë ).Me rregullore bëhet ndërtimi i murit nga gurët e thyer dhe me llaq betoni.Në vend të këtijmuri mund të ndërtohet si konstruksion i betonit me ciment MB – 20.Pjesa e oxhakut deri në+5m nga vija e epërme e koridorit transportues gjithësesi duhet të betonohet.Në punishte, drejtëpërdrejtë mbi oxhakun ventilues dhe transportues duhet të jetë lartësia elirë prej 4,5m për nxjerrjen e pjesëve ( mjeteve ) të gjata apo të lëndëve ndërtimore.Pjesatavanore e oxhakut duhet të jetë e mbuluar me rrjetë mbrojtëse,për të mos rënë në te ndonjëmaterial apo njerëzit.Për një punishte duhet të ndërtohen rrethë 60m oxhak.d./ oxhaku për mbushjeSecila punishte duhet të ketë oxhak për mbushje të ndërtuar deri në horizontin emësipërm.Ky oxhak, krahas funksionit për furnizim me hidrombushje shërben edhe përventilim, transport dhe rrugë kaluese, respektivisht ka funksionet e njejta si oxhaku ngaposhtë.Në punishtën 140 ky oxhak është veq i ndërtuar por me dimenzione më të vogla.Ky oxhakduhet ti përshtatet dimenzioneve të kërkuara dhe të aftësohet si dalje e dytë.Gjatësia e oxhakut në punishtën 140 është rrethë 71m,me ramje 57,650e./ koridori për largimin e ujit dhe ventilimitNë pjesën dyshemore të horizontit, të koridorit transportues ndërtohen koridore për largimine ujit dhe ventilimit.Këto koridore në të vërtetë janë të punuara si rezervarë të lymit( baltës ). Gjatësia e koridoreve si rezervarë është e ndryshme dhe mvaret nga vendi i mihjespër largimin e ujit dhe ventilimit.Të gjitha koridoret për largimin e ujit si dhe oxhakët për largimin e ujit paraqesin kushteshumë të mira për ajrimin e punishteve.Drejtëpërdrejtë në kontakt me koridoret për largimin e ujit dhe të ventilimit se dhe koridorettransportuese vendosen barikadat ( pritat ) për sedimentimin apo filtrimin,respektivisht përsedimentimin e grimcave më të imëta të oxhak bartësit , qëPUNOI: - 19 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
20. 20. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG_______________________________________________________________________kanë kaluar nga oxhaqet për largimin e ujit dhe të ventilimit.Pritat punohen prej dy UNP –6,5 x 1000 të përforëcuara në pjesët anësore të koridorit me nga dy ankera ¢22x300.Nëprofil punohen sargi ( material sikurse thesi , llojë rrjete ) si pëlurë filtruese .Për një koridor - sedimentimi nevojiten:- Konstruksioni i çelikut UNP – 6/5 x 10007,09 kg/m’ x 2,0 = 14,18 kg.- Ankera :¢ 22 x 300.......... 4 cop- Lëndë druri Ahu të prera:0,050 x 0,10 x 1,55 x 8 copë = 0,062 m3- Sargija1,60 x 1,0 x1,5 x 2 shtresë = 4,8m2Në punishten 140 është parashikuar krejtësishtë 4 koridore për largimin e ujit dhe tëventilimit me gjatësinë e përgjithëshme:Koridori për largimin e ujit dhe ventilimit – 2 = 11m“ “ “ - 3 = 12m“ “ “ - 4 = 14m“ “ “ - 5 = 24m_________________________gjithësejtë 61mpër këto koridore gjithësejt duhen:- konstruksioni i çelikut 14,18 kg x 4 = 56,72 kg- ankera ................................4 x 4 = 16 copë- lëndë druri të prera ahu 0,062 x 4 = 0,248 m3- sargija ..............................4,8m2x 4 = 19,20 m2f./ oxhaqet për largimin e ujit dhe të ventilimit ( OUV )Në fund të koridorit për largimin e ujit dhe ventilimit ndërtohen OUV,deri në lartësinë +5m’mbi koridorin transportues ndërtohen oxhaqet rrethë lënjes së pllakës së xehes.PUNOI: - 20 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
21. 21. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________Në pjesën e poshtme oxhaku ka dimenzionet 1,60m x 1,60m kurse pjesa e cila ndërtohet melëndë druri të rrumbullakëta ka këto dimenzione 1,60m x 1.60m.Para ndërtimit të oxhakut duhet pasur kujdes që hapësirat e zbrazta të cilat mbesin gjatëpalimit të lëndës së drurit të mos jenë më të mëdha se deri në 15mm,sepse vie deri teshtypja ( presioni ) i cili mbushet , në këto vende formohen hapësira në sargi prej të cilaverrjedhë materiali mbushës. Të gjitha hapësirat e mëdha duhen të mbyllen me drrasa.Oxhaqet punohen drejtëpërdrejtë para fazës së mbushjes deri në lartësinë e cila ështëminimum 20 – 30 cm më e lartë se lartësia e mbushjes.Për punishten 140 është parashikuar që të ndërtohen 5 oxhaqe për largimin e ujit dheventilimit prej OUV-1 dei te OUV – 5 .Dy oxhaqe relativisht do të jenë shpejtë në funksionashtu që oxhaqet OUV – 1 dhe OUV – 5 do të jenë oxhaqet kryesore për mbushje.Për një etazh ( 3,0m ) është e nevojshme orjentimi :- lëndë druri të rrumbullakëta ¢ 20cm :copmxxx420,0420,0 πkorniza(varg) x 15 korniza = 3,77m3- për prerjen e 4 oxhaqeve për punishte :3,77 m3x 4 oxhaqe = 15,08m3- sargija :2,0m x 2,0m x 3,0m x 2 shtresa = 31,2m231,20m2x 4 oxhaqe = 124,8m2g./ oxhaqet për ventilimPasi që është ndërtue oxhaku mbushës, respektivisht oxhaku për ventilim në pjesëndyshemore të trupit xeheror nevojitet që për shkak të sigurisë të ventilimit të mirë nevojitetqë të ndërtohet edhe një oxhak për ventilim, i cili është i pozicionuar në pjesën tavanore tëtrupit xeherorë.Dimenzionet e këtij oxhaku janë 3m x 1,50m = 4,50m2oxhaku ka ramje prej 400,PUNOI: - 21 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
22. 22. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________ndërsa ndërmjet 40 dhe 60metrave lartësi është vertikal.Gjatësia e përgjithëshme e oxhakutështë 86m, 70m është nëpër xehe kurse 16m është nëpër steril.7.0.0.DIMENZIONET E PUNISHTEVE , SHTYLLAVE DHE PLLAKAVESipërfaqja e trupit xeherorë në horizontin e X – të është diku rrethë 3000m2.7.1.0.Dimenzionet dhe renditja e shtyllave siguruesePër sigurim është që sipas projektit,është parashikuar që shtyllat e lëna siguruese në formë sitë figurave të shahut, respektivisht të mbetet sistemi i shtyllave i cili veq me vite të tëraaplikohet në minierën Trepça Stan – Tërg.Është parashikuar që shtyllat të lihen medimenzione 10m x 10m me largësi ndërmjet veti prej 18m – 20m apo8m x 8m me largësi 16m – 18m.Në këtë projekt duhet që të gjitha këto varianta të vërtetohen dhe të zgjedhen ato më melëverdi.Sepse lënja e shtyllave paraqet një humbje të madhe të xehes ( por tani parashihetedhe sistemi i shfrytëzimit të shtyllave pasi që të kryhet e gjithë punishtja pas sistemit tëhidrombushjes ).Në bazë të egzekutimit të hulumtimit të të dhënave në tabelën 1. në këtë projekt do tëllogariten cilësitë e vetive fiziko – mekanike dhe karakteristikat e mjedisit të punës..a./ pësha specifike ( γ )γ= 3,70 t / m3γ1 = 2,80 t / m3b./ tensioni në shtypje ( σsh )vlerat e matura të mostrave janë në dispozicion shumë të gjërë 156 – 2400kg/cm3ndërsa vlera e mesme aritmetike është 800kg/cm2.Për shkak të pëlcitjes ( qarjes ) së xehesvlerat e matura do të korigjohen dhe në llogaritë preventive do të hyjnë me :PUNOI: - 22 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
23. 23. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG_______________________________________________________________________- Për xehe sulfide :2/4211,1463cmkgsh ==δ- Për xehe skarne :2/100,11,11210cmkgsh ==δc./tensioni në tërheqje ( tδ )Vlerat e matura janë prej 33kg/cm2deri 148kg/cm2, vlera e mesme aritmetike është77kg/cm2. Pa marrë parasysh që janë vetëm 4 vlera të matura më të mëdha prej vlerësmesatare aritmetike, për llogari do të merren vlerat e korigjuara :- Për xehe sulfide2/421,19,46cmkgt ==δ- Për xehe skarne2/1021,18,111cmkgt ==δd./ karakteristikat tjera- Tensioni në përdredhje2/150 cmkgp =δ- Tensioni në zhvendosje 2/150 cmkg=τ ( vetëm skarnet 200kg/cm2)- Kohezioni C = 130 kg / cm2- Moduli i elasticitetit E = 600.000kg / cm2- Këndi i mbrendshëm i fërkimit 035=ϕDimenzionet e shtyllave katrore11−=γδxHxxKKAaasha - pjesa anësore e shtyllës katroreA – Distanca e komorave : 14;16;18;20mshδ - tensioni në shtypje i xehes = 11000 t / m21K - koeficienti i sigurisë = 1,50PUNOI: - 23 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
24. 24. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________aK - koeficienti i shtrirë i këndit të ramjesaK = cos2α + n x sin2α = (0,7071)2+ 0,60 x (0,7071)2= 0,80sin2α + n x cos2α = (0,7071)2+ 0,60 x (0,7071)2= 0,80α – ramja ( shtrirja ) e trupit xeheror = 450cosα = 0,7071 sinα = 0,7071n – koeficienti i tensionit të pjesëve anësore të shtyllave60,0375,01375,01=−=−=µµnµ - koeficienti i pausonit = 0,375γ - vëllimi i shtresave tavanore = 2800kg/m356,118,250080,05,111000AxxxAa =−=1./ për gjërësinë A = 14m,anësorja e shtyllave a = 9,03m2./ për gjërësinë A = 16m,anësorja e shtyllave a = 10,32m3./ për gjërësinë A = 18m,anësorja e shtyllave a = 11,60m4./ për gjërësinë A = 20m,anësorja e shtyllave a = 12,90mDistanca stabile)cos(sin43 2212max ααγγσγσ nxxHxxhxAxxHxxK xai +−+=xσ - faktori korekt i fortësisë së mureve në tërheqje në pjesën tavanore të punishtës(komores ), kurse në funksionin raporti :ra2dherh21Aar +=2 - distanca në mes shtyllave1h - lartësia e pllakës e cila rritet = 2mPUNOI: - 24 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
25. 25. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG________________________________________________________________________Për rastet:1./ A = 14m dhe a = 9m xσ = 0,822./ A = 16m dhe a = 10,3m xσ = 0,813./ A = 18m dhe a = 11,6m xσ = 0,804./ A = 20m dhe a = 12,9m xσ = 0,791./ 392,01499=+=+ Aaa087,014921+=+ Aah2./ 392,0163,103,10=+076,0163,102=+3./ 392,0186,116,11=+068,0186.112=+4./ 392,0209,129,12=+061,0209,122=+2214max /55,5148095,2716,12138,07,350024147,3382,05007,380,0/.1 mtxxxxxxxxAi =−+=−+==σ2216max /0,7414802,3558,11988,07,350024167,3381,05007,380,0/.2 mtxxxxxxxxAi =−+=−+==σ2218max /55,153148055,44911848,07,350024187,3380,05007,380,0/.3 mtxxxxxxxxAi =−+=−+==σ2220max /2,24414805552,11698,07,350024207,3379,05007,380,0/.4 mtxxxxxxxxAi =−+=−+==σ________________________________________________________________________PUNOI: - 25 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
26. 26. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGTensioni në tërheqje është :2/1020 mtt =σKoeficienti i sigurisë së distancave veq e veq do të jetë :55,520,10/.1 141 ==Ak i knaqshëm7420,10/.2 162 ==Ak i knaqshëm55,15320,10/.3 183 ==Ak i knaqshëm2,24420,10/.4 204 ==Ak i knaqshëmDistancat e vërtetuara janë stabileVerefikimi i aftësisë mbajtëse të shtyllaveNgarkesa e masave të gjetura :txxxxP A480,592)149()149(50080,280,0/.1 140 =++==txxxxP A693,774)163,10()163,10(50080,280,0/.2 160 =++==txxxxP A299,981)186,11()186,11(50080,280,0/.1 180 =++==txxxxP A299,1212)209,12()209,12(50080,280,0/.1 200 =++==kapaciteti i shtyllave :fshn xaxaxkP σ=fk - koeficienti i trajtes së shtyllave në funksioninahLartësia e shtyllave në punishte , e cila është e lirë do të jetë 2m e lartësisë së___________________________________________________________________________PUNOI: - 26 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
27. 27. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGetazhit dhe 1m gjegjësishtë 7m.Gjithëashtu mund të mirret në oxhak bartës,respektivishtgjithësejt 14m. ( për pjesën e poshtme të shtyllave ) në oxhak mund të mirret se nuk kandikim të madhë , sepse edhe oxhaku ka arritë fortësi (stabilitet) të mjaftueshëm.Për dimenzione të ndryshme të shtyllave është :92,091415,015,115,015,19=−=−==xahk af95,03,101415,015,13,10=−==afk964,06,111415,015,16,11=−==afk99,09,121415,015,19,12=−==afkkapaciteti i shtyllave :txxxP 720,81992,09911000 ==txxxP 640,110895,03,103,1011000 ==txxxP 954,142096,06,116,1111000 ==txxxP 205,181299,09,129,1211000 ==________________________________________________________________________koeficienti i sigurisë do të jetë :PUNOI: - 27 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
28. 28. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG50,138,1480,592720,819/.1 91 <===ttk a50,143,1693,774640,1108/.1 3,102 <===ttk a50,145,1299,981954,1420/.1 6,113 <===ttk a50,1495,1299,1212205,1812/.1 9,124 <===ttk aSipas llogarive të kryera , jepë rezultate të knaqëshme vetëm për rastin 4./ kur është raporti :mAma209,12==raporti :1537,041,108241,166)(41,1669,1241,1082)209,12()(22222222==+===+=+AaamamAaKjo d.m.th që shumë vitë përdoren dimenzionet e shtyllave në minierën “Trepça “- StanTërg 10m x 10m ,me distancë të komorave 15,50m.Për ate për punishten 140 e pranon ( e përvetëson ) raportin e shtyllave dhe komorave 10m x10m, dhe komorave 15m – 16m ( çka i përshtatet thellësisë nën sipërfaqen rreth 500m.Megjithëate ,patjetër që miniera gjatë shfrytëzimit në horizontin e X-të) apo më thellë , dhenë horizontin e XI-të , kryhen matjet e fuqisë ( tensionit ) dhe mbledhen parametrat tjerëdhe rrethë projektit te veqantë vërtetohet dimenzioni i shtyllave dhe___________________________________________________________________________komorave për punishte të cilat gjenden në thellësi më të mëdha se 500m nën sipërfaqe.).700( mH ≥PUNOI: - 28 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
29. 29. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG8.0.0.MËNYRA ( RREGULLA ) E SHFRYTËZIMITProcesi i shfrytëzimit ( shpuarja , minimi , ngarkimi , transporti , vazhdimi i oxhakut bartës ,oxhakut kalues – transportues , oxhaku për largimin e ujit dhe të ventilimit ) në këso llojpunishte , ku do të ndërtohet kjo teknologji e punës , përbëhet nga :- Në bazamentin ( pjesën dyshemore ) të horizontit duhet të rregullohet koridoritransportues ( KT ) dhe vendi për oxhak bartës ( OB ), oxhaku kalues – transportuesdhe oxhaku ventilues.- Punohen ( ndërtohen ) koridore për largimin e ujit dhe të ventilimit.- Oxhak bartësi ( OB ), oxhaku kalues – transportues dhe oxhaku ventilues ndërtohenderi në lartësinë +9,0m ,në raport me bazën e horizontit (5m pllakadhe 4m etazha e parë ).- Oxhaku për largimin e ujit dhe ventilimit punohen ( ndërtohen ) deri në lartësinë+5m në raport me bazën e horizontit.- Oxhak bartësi egzistues do të rregullohet – zgjërohet në dimenzionet sipas projektitdhe do të pajiset ( furnizohet ) me gypat e hidrombushjes.- Në koridoret për largimin e ujit dhe të ventilimit do të ndërtohen pengesa përformimin e sedimentimit.- Nga niveli – bazamenti i horizontit deri në horizontin e mësipërm ndërtohet oxhakupër ventilim.- Kur të kryhen të gjitha punët pregaditore mund të fillohet me shfrytëzimin e etazhëssë parë .________________________________________________________________________8.1.0. Shfrytëzimi – prerja e etazhës së parëPUNOI: - 29 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
30. 30. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGLartësia e shfrytëzimit të një etazhe do të jetë 4,0m ,hapësira e shfrytëzimit do të mbushetderi në lartësinë 3,0m kurse 1,0m do të jetë hapsirë e lirë nën pjesën tavanore të punishtës.Fillimi i shfrytëzimit të etzhës së parë fillon të shfrytëzohet në lartësinë +5,0m mbi nivelin ehorizontit.Pllaka prej 5m lihet për arsye pë t’iu ikur punëve të betonimit në bazën – temeline horizontit . Kjo pllakë do të shfrytëzohet nga horizonti i mëposhtëm.Shfrytëzimi i etazhës së parë fillon nga oxhak bartësi i xehes dhe oxhaku kalues –transportues dhe ventilues, fillon puna për shpimin dhe minimin e vrimave të shkurta mendihmën e çekiçit shpues RK-28. Gjatë kësaj kohe ngarkimi kryesishtë bëhet me dorë, sepsepuna kryhet direkt në afërsi të oxhak bartësit. Kështu punohet për derisa nuk krijohet hapsirae mjaftueshme e shfrytëzimit që të mund të shfrytëzohet makina vetë ngarkuese, e pastajmund të përdoret makina shpuese (Single boom Jumbo ).Kur në punishte pregaditen paisjete nevojshme ( rethë oxhakut kalues – transportues dhe ventilues ), fillon formimi ishfrytëzimit i ballit të punës në pjesën ( fushën ) e parë respektivishtë të dytë.Kur ballipunues i punishtës zgjërohet atëherë kalohet në sistemin e kontuniuar të punës me shpim –minim në njëren anë kurse në anën tjetër ngarkimi, kryhen në mënyrë alternative.Shpimi në punishte ( minimi, ankerimi, ( spirancimi ), shpimi për varjen e paisjeve ndihmëse) kryhet, me rregullore në ndrrimin e parë dhe të dytë kurse në ndrrimin e tretë minohet.Ngarkimi dhe bartja e xehes në punishte kryhet sipas regullores në dy ndrrime.Punishtjasipas nevojës sigurohet me ankerim ose me çoka druri ( këmbatisje druri ).Me dinamiken e shfrytëzimit parashihet që në fazën e shfrytëzimit fillon edhe faza embushjes së punishtes.Për shembull kur me mbarimin e shfrytëzimit të fushës së dytë duhentë kryhen pregaditjet pregaditjet për mbushje dhe ate :- Të punohen pengesa për ndarjen e fushave të cilat mbushen prej fushave________________________________________________________________________të cilat shfrytëzohen .PUNOI: - 30 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
31. 31. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG- Të ngrite oxhaku për largimin e ujit dhe ventilimit për 3,0 – 3,2m dhe të bëhetankerimi me të gjitha izolacionet e nevojshme.- Të vendosen gypat e drurit për sedimentim ( vetëm në etazhën e parë ).- Të vendosen gypat e ujit për sjelljen e hidrombushjes dhe shpërndarjen e tyre nëpërfushat e punishtes.- Pas punëve të kryera pregaditore fillon mbushja e hapsirës së shfrytëzuar mehidrombushje.Pa marrë parasysh në sasin e hidrombushjes e cila mirret ngaflotacioni, hidrombushja mund të kryhet në intervale të ndryshme kohore, për ç’arsyekapaciteti maksimal ditorë i hidrombushjes arrinë deri në 5 orë, përkatësishtëgjithësejt 720m3të hapsitës së shfrytëzuar.144m3/5h = 720m3/hPas mbushjes është e nevojshme minimi, prej 48 orësh të bëhet kullimi, tharja, për me qenë imundur kalimi mbi hidrombushje me makineri.Ventilimi ( ajrimi ) punishtes që bëhet merrymimin e ajrit të freskët e cila vie prej horizontit më të lartë ( IX ) nëpërmjet oxhakut tëajrimit. Për shpërndarjen e ajrit të pastërt në të gjitha pjesët e punishtes përdoret edhe gypiventilator aksial ose nga ventilatori centrifugal më i vogël i vendosur nën oxhakun e ajrimit.8.2.0.Detajet ( hollësitë ) e mënyrave të shfrytëzimit8.2.1.Rrëzimi i xehesRrëzimi i xehes kryhet me shpimin e birave të thella për minimn me një gjatësi prej 3,2m tëshpërndara në rende paralele dhe horizontale.8.2.1.1.Sasia e nevojshme e eksplozivit )(qSasia e nevojshme e eksplozivit )(q llogaritet sipas :xdgexVxSxqq 1=________________________________________________________________________Ku janë :PUNOI: - 31 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
32. 32. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG1q - koeficienti i raportit 80,0200016002000==shσV - koeficienti i shtërngushmërisë 1,0S - koeficienti i ndërhyrjes së masës shkëmbore 1,15e - koeficienti i fuqisë relative të eksplozivit që shfrytëzohet ështëxAe480=xA - aftësia punuese e eksplozivit.- Animal i përforëcuar3380cmAx =- Nitrat ( I )3350cmAx =- Amifex M – 43380cmAx =- Mbushja prej 5,5% e ndezjes3380cmAx =26,1380480==eg - koeficienti i fortësisë së eksplozivit = 0,80d - koeficienti i mbyllshmërisë = 0,15- hargjimi specifik i eksplozivit do të jetë :3/666,115,180,025,115,10,180,0 mkgxxxxq ==8.2.1.2.Gjatësia dhe diametri i vrimave për minimEdhe pse me zgjedhjen e paisjeve për shpim mund të shpohet edhe me vrima më të gjata,është marrë se gjatësia e vrimave për minim të jetë 3,2m ( kur xehja është më e butë,vrima mund të jetë edhe më e shkurtër – nën 3,0m ).Diametri i nevojshëm për vrima të thella për minim do të caktohet sipas formulës:)(4 0mxKxxqxKdρπ=________________________________________________________________________Ku janë :PUNOI: - 32 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
33. 33. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG0K - koeficienti i rrëzimit të xehes, këtu do të merren parasyshë koeficientët 0,20 =K ,5,20 =K dhe 0,30 =Kq - masa specifike e hargjuar e eksplozivit ( maksimale ) = 0,450kg/tρ - dendësia e eksplozivit = 800 3/ mkgK - koeficienti i mbushjes = 0,80Shkalla e vrimave ( mvarsisht nga koeficienti i rrëzimit ) do të jetë:mmmxxxxxd 42042,0414,10299,080,080014,345,00,240,2 ====Për mmd 475,2 =mmd 520,3 =Në bazë të llogarive të mësipërme merrët ( përvetësohet ) vrima mesatare 51mm.8.2.1.3.Renditja e vrimave të thella për minimTani veq është thënë se vrimat munden me u shpërnda horizontalisht në rende horizontaleparalele.Kjo rënditje tani veq përdoret në minierën “Trepça” Stan – Tërg.Renditja e vrimave për minim caktohet ne bazë të sasisë së nevojshme të eksplozivit. Sasia exehes në një bllok, e cila shpohet dhe minohet nga dy pika fikëse të makinës shpuese Jumbodo të jetë:)(txkDxBxVxQx γ=Ku janë:D - gjatësia e bllokut ( thellësia e vrimës ) = 3,2mB - gjërësia e bllokut = 5,50mV - lartësia e bllokut = 3,0k - koeficienti i vrimës së shfrytëzuar = 0,95)(95,18595,07,30,35,52,3 txxxxQx ==________________________________________________________________________Duke marrë parasyshë sasinë e eksplozivit të hargjuar tkgq /45,0= ,sasia e nevojshme eeksplozivit do të jetë:PUNOI: - 33 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
34. 34. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGkgxxqQQ xe 52,8345,095,185 ===Vrimat shpuese me diametër prej 51mm për rastin e përdorimit të patronave me mbushjeeksplozive amonal me fuqi ¢42mm, pesha e patronit 0,50kg/cop,gjatësia 35cm,vrimat eminimit mbushen 80% të vrimës së hapur kjo d.m.th. 3,2 x 0,80 = 2,56mNë një vrimë mund të vendosen :patronanpat 873,735,056,2. −≈==Respektivisht sasia e eksplozivit në një vrimë do të jetë:kgxqvr 50,07. apo kgx 50,08Numri i vrimave të nevojshme do të llogaritet:vrimaqQnvrevr 2486,2350,352,83.. ≈===.vrq - sasia e eksplozivit për vrimëSipërfaqja ballore ( frontale ) për shpim do të jetë:250,1650,50,3 mxS ==Sipërfaqja mesatare ballore për një vrimë do të jetë:vrimëmSvr /6875,02450,16 2. ==Që i përgjigjet rrjetës dimenzionale të shpimit rreth 0,83 x 0,83m apo 0,75 x 0,95m. Renditjae vrimave për minim shifet në shembullin 5044.00.11 ku është e paraparë që në sipërfaqenprej 1650 2m të shpohen gjithësejt 25 – 26 vrima në rrjetën 0,75 x 0,95, janë paraparë dyminime ( minimi i I-rë dhe i II-të ) mund të kryhen në të njejtën kohë.8.2.1.4. konstruksioni ( mënyra ) e mbushjesMbushja e vrimave minuese bëhet me dy lloje të eksplozivëve:________________________________________________________________________- Me patrona eksploziv ( përforcues eksploziv ) dhe me- Eksploziv thërmues ANFO.Mënyra e mbushjes së vrimave për minim në bazë të këtij projekti do të jetë:PUNOI: - 34 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
35. 35. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG- mbushje me dorë tek përdorimi i patronave të eksplozivit- mbushja mekanike tek përdorimi i eksplozivit ANFO granolometrik8.2.1.5. Mbyllja e vrimave minueseTë gjitha vrimat për minim duhen të mbyllen me kapak prej argjile.Gjatësia e mbyllësveduhet të jetë e rrafshët me gjatësinë e vrimave të pambushura.8.2.1.6.Radhetja e intervalit kohorë të inicimitPër inicim mirret detonatori elektrik milisekondar sipas rregullit të cekur që ka të bëjë meeksplozivët.Për një minim nevojiten rendet e ndezësve me sa vijon:- rendi 0 = 1 copë- rendi 1 = 4 copë- rendi 2 = 7 copë- rendi 3 = 8 copë- rendi 4 = 6 copë_____________________gjithësejt = 26 copë( Në rast se te ndezja e përnjëherëshme gjatësia e ballinës do të jetë 11m atëhetë intervalikohorë do të jetë më ndryshe ).________________________________________________________________________9.0.0 MBUSHJA E PUNISHTES9.1.0 Të dhënat kryesore të hidrombushjes në minierën “Trepça” Stan – TërgPUNOI: - 35 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
36. 36. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGNë të dhënat kryesore të fituara para punës së “Mundësisë së sistemit të përdorimit tëmaterialit steril të flotacionit per mbushjen e punishteve në minierën “Trepça Stan-Tërg”dhe më vonë studimin e lidhur me mundësinë e fituar të sjelljes së materialit steril ngaflotacioni për hidrombushje, janë vërtetuar sasia dhe kualiteti i këtij materili steril, që nëhapa të shkurtër jipet në vazhdim.Hyrja në flotacion 1.000.000 t/vitKoncentrati : Pb – 88.122 t/vitZn – 58.170 t/vitPirit – 108.791 t/vitPirotinë – 157.838 t/vit_____________________Gjithësejt 412.921 t/vitMbetet në rrjedhjen e flotacionit 587.921 t/vitLym 25,40% 149.118 t/vit__________________________________________Sasia e rërës për mbushje 437.961 t/vitNumri i ditëve punuese për mbushje 300 ditë/vitSasia ditore e rërës për mbushje 1460 t/ vitKufiri i fundit ( maksimal ) i peshës së koncentratit përmban Pk = 0,55 , ndërsa kufiriminimal ( më i vogël ) me dhënjen e ujit në stacionin e mbushjes në horizontin 610m,përmban Pk = 0,30.Karakteristikat e përziera të cilat transportohen në lëvizjen Tuneli i Parë – Horizonti i I-rë( 610m )Koncentrati ( pesha ) 55,0=kPPesha e rrjedhjes .sec/147kgGm =Vëllimi i rrjedhjes .sec/90lVm =Koha e rrjedhjes orëmVh /324 3=PUNOI: - 36 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
37. 37. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGPesha specifike e fortësisë3/3390 mkgs =γPesha specifike e përzierjes3/1633 mkgm =γTrashësia e kokrrizave të mesme mmdn 21,0=Shpejtësia e mesme e sedimentimit .sec/036,0 mW =Në 1m3përzierje ka :Ujë – 734,85 kgFortësi – 898,15 kgKapaciteti i mbushjes do të jetë 291 t/orë respektivisht ditëtx /14602915 = ,mbushjamesatarisht do të zgjatë 5 orë në ditë.Përderisa nuk ndahet piriti në procesin e flotacionit, rritet sasia e rërës për mbushje dhe ate :vittx /81158746,0108791 =apo vitt /270dhe në këtë rast mbushja do të zgjatë rrethë 6 orë në ditë ,sasia e ujit në zgafellë prejhidrombushjes do të jetë :- koha e kapacitetit të mbushjes ( e terur )orëtorëmxmt /291/324/898,0 33=- koha e sasisë së ujitorëmorëmxmt 333238/324/735,0 =- sasia ditore e ujit:311905238 morëx =314286238 morëx = ( në rast se mbushja zgjatë 6 orë )Pas kullimit të mbushjes, pritet që të mbetet lagështia 18 – 20%.Bilanci i ujit ( lagështisë ) dhe masës së terur në mbushje do të jetë :84739,0=kPPUNOI: - 37 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
38. 38. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG3/2484 mkgm =γ mbushjepër masën e terur 84,74% = 2105kg/m3mbushjepër ujë 15,26% =379 kg/m3mbushjeMbushja me rregulla, do të kryhet me përzierjen 55,0=kP si maksimale dhe 45,0=kP siminimale.pesha e koncentratit nën 0,45 ( deri 0,30 )përdoret jashtëzakonisht për punishteshumë të lagura, apo punishte ku hidrombushja mirret nga horizonti i më poshtëm.a./ Mbushja e përzier me 55,0=kPpër 1m3të mbushjes së përzier duhet :3344,215,8982105m= përzierja 55,0=kPnë 2,344m3përzierja 55,0=kP ka ujë :ujëmx 3722,173485,0344,2 =Në 1m3të mbushjes së përzier mbetet lagështia 0,379m3, respektivisht gjithësejt do tëkullohet 33/343,1379,0722,1 mujëm=− mbushje e përzier.Kapaciteti i mbushjes për 1 min. Është :- kapaciteti i pumpimit të përzierjes 5,40m3/mindhe ate do të jetë :- masa e terur ( në ton ) : .min/85,44,589815,0 tx =- masa e terur ( në m2) : min431,139,34,589815,0 3mx=- ujë .min/969,340,573485,0 3mx =_________________________________________________gjithësejt min400,5 3m________________________________________________________________________________________________________________________________________________Në mbushje mbetet lagështi ( ujë ):min/873,0/379,0/105,2min/850,4 3333mmmxmtt=___________________________________kullohet 3,096m3/mingjithësejt sasia e ujit në ditë :PUNOI: - 38 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
39. 39. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGpër 5 orë ditëmx /80,928min300096,3 3=për 6 orë ditëmx /56,1114min360096,3 3=b./ mbushja e përzier me 45,0=kPKarakteristikat e përzierjes :- Koncentracioni ( pesha ) 45,0=kP- Pesha specifike e fortësisë3/3390 mkgs =γ- Pesha specifike e përzierjes3/1465 mkgm =γNë 1m3përzierje ka :Ujë 805,75 kg/m3Masë e terur 659,25 kg/m3Para mbushjes së përzier me 45,0=kP rritet rrjedhja prej stacionit mbushës deri tepunishtja dhe ate për raportin :3624,125,65915,898=ashtu që rrjedhja do të jetë :orëmxVh /58,4413624,14,32 3==Në njësinë koha e sasisë së ujit dhe masës së terur do të jetë :- Ujë : min/93,5/77,35558,44180568,0 33morëmx ==- Masa e terur : min/85,4/0,29158,441659,0 torëtx ==në mbushje mbetet ujë ( lagështi ):________________________________________________________________________________________________________________________________________________min/873,0/379,0/105,2min/85,4 3333mmmxmtt=____________________________________përcaktohet min/057,5 3mgjithësejt sasia e ujit të kulluar në ditë do të jetë :- për 5 orë punë : ditëmx /10,1517min300057,5 3=PUNOI: - 39 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
40. 40. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG- për 5 orë punë : ditëmx /52,1820min360057,5 3=Te pompimi i ujit nga zgafella duhet llogaritur edhe ujin për pastrimin e gypave.Uji për pastrimin e gypaveDiametri i mbrendshëm i gypave është 150mmPrerja tërthore është:01767,0415,042===ππ xxDFGjatësia e gypave prej stasionit të pompave në Tunelin e Parë e deri te punishtja është rrethë5500m, ashtu që vëllimi i gypave për dy pastrime është :337,19401767,055002 mxx =shpejtësia e rrjedhjes është 5,09m/sec. ,ashtu që koha e rrjedhjes është :min36sec216101767,009,537,194 3≈==xmtkapaciteti i rrjedhëjes do të jetë :min/40,5min3637,194 33mm=________________________________________________________________________________________________________________________________________________9.2.0.Mundësitë e kapacitetit për mbushjeKapaciteti i sjelljes së hidrombushjes do të jetë 4,85t/min komponenta e masës së fortë(terur ).Koeficienti i shkrifrimit, sipas hulumtimeve është 1,5 deri 1,9 ndërsa në këtë projektështë marrë 1,75. Ashtu që kapaciteti i vonimit të mbushjes do të jetë :min/50,275,1/39,3min/85,4 33mxmtt=PUNOI: - 40 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
41. 41. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGPërberja granolometrike e mbushjes sipas hulumtimeve do të jetë e shenuar në tabelën e mëposhtme nr.3Tabela nr.3________________________________________________________________________fraksioni ( mm ) % kumulative %________________________________________________________________________+1,175 0,60 0,60-1,175 +0,833 1,80 2,40-0,833 +0,587 4 6,40-0,587 +0,417 8,20 14,60-0,417 +0,295 11,20 25,80-0,295 +0,208 17,50 43,20-0,208 +0,147 13,40 56,60-0,147 +0,104 11,60 68,20-0,104 +0,074 9,60 77,80-0,074 22,20 100,00Vlera mesatare e diametrit të kokrrizave është 0,21mmNga të dhënat e mësipërme shifet se koeficienti i barazpeshimit të kokrrizave të materialitmbushës është :56,410,080,5660,020,43==xxCbVlera 56,4=bC tregon që ky material për mbushje është i knaqshëm për vendin e________________________________________________________________________rrjedhjes.Përmbajtja e grimcave nën 0,074mm është 22,20% ( me këtë pjesmarrja e grimcave nën0,20mm është rrethë 8 % ) prandaj është e mundur humbja më e madhe e mbushjes. Nëhumbjen e mbushjes ndikojnë shumë faktorë sikurse janë :- Përmbajtja e grimcave nën 0,1mm, dhe veqanarisht nën 0,020mm drejtpërdrejtështë proporcional me humbje.- Rritja e kapacitetit të mbushjes sjellë edhe humbje më të madhe të mbushjes.PUNOI: - 41 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
42. 42. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG- Madhësia e punishtes është në kundërshtim me humbjet proporcionale ( punishtja emadhe – humbjet më të vogla ).- Forma e punishtes ndikon në madhësinë e humbjeve me ç’rast sa më e madhe të jetësipërfaqja dhe vëllimi i punishtes ka tendenca për zvogëlim të humbjeve.- Kryerja solide e instrumenteve të tharjes për kullimin e mbushjes si dhe shkalla esigurimit së mjeteve filtruese, shumë mund të ndikoj në zvogëlimin e humbjeve tëmbushjes.Ndikimi i të gjitha këtyre ( dhe të tjetrëve ) faktorë nuk ka mundur të vërtetohet në minierën“Trepça” Stan – Tërg. Mbetet që në periudhën e aplikimit të kësaj metode të mbushjes tëvërtetohen saktë humbjet e mbushjes.Për llogaritje për këtë projekt merret vlera e humbjeve rrethë 4 % .Në fazën e hulumtimit të mbushjes është vërtetuar që ndërrimi i rrjedhëjes së mbushjes do tëjetë rrethë 0,025mm gjegjësisht për lartësitë e horizontit prej 60m ajo është 1,50m.Pa marrëparasysh që nuk bëhet fjalë për një sasi të madhe të mbushjes të cilat duhet që në fund tëshfrytëzimit të punishtes të jipet, parashihet që ajo do të jetë me një përmbajtje më të madhetë humbjeve prej 4%.Për këtë kapacitet reali i mbushjes do të jetë:min/40,296,0min50,2 33mxm =Kapaciteti i mbushjes është i dhënë në tabelën nr.4________________________________________________________________________Tabela nr.4Koha ditore e mbushjes ditë m3/ditëditëditëvitmvitë300...............265/( 35 orë ( 300 min ) 720 190800 2160006 orë ( 360 min ) 864 228960 259200PUNOI: - 42 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
43. 43. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGDuke llogaritur në pjesën vëllimore të xehes prej 3,70t/m3,kapaciteti i punishtes të cilatmund të mbushen me hidrombushje do të jetë tabela nr.5Tabela nr.5Principi i punës)300......().........265(/..................ditëditëvittvitëditorwkapacitetiPër 5 orë punë( pa pirit ) 2664t/ditë 705960 799200Për 6 orë punë( me pirit ) 3197t/ditë 847152 959040Mvarësishtë nga vendimi i deponimit të materialit steril në flotacionin ( Tuneli i Parë ) kohae mbushjes të ndonjë punishte mund të jetë mbrenda dite më shumë se 5 respektivisht 6 orë.9.3.0.Bartja e hidrombushjes deri te punishtjaHidrombushja do të lëshohet në çdo horizont dhe nga horizonti do të shpërndahet nëpër çdopunishte. Për shpërndarjen e hidrombushjes nëpër horizonte janë paraparë gypat e çeliktë tëpasalduar me këto karakteristika :- Diametri i jashtëm i gypave 171mm- Trashësia e murit të gypit 7mm- Diametri i mbrendshëm 157mm- Lidhja në mes dy gypave sipas stancardit JUS.( alternativisht parashihen edhe gypat e PVC – së,klasa E me diametër 194/168 mm,________________________________________________________________________lidhja me lidhëse ANGER ).Gypat e lartëpërmendur do të përdorën edhe për lëshimin e hidrombushjes nëpër oxhakunbartës e deri te punishtja. Për shpërndarjen e hidrombushjes nëpër punishte përdoren gypatprej TPE ( polietilenit të fortë ) me këto karakteristika :- Diametri i jashtëm D=200mmPUNOI: - 43 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
44. 44. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG- Diametri i mbrendshëm d = 163,6mm- Trashësia murit të gypit S = 18,2mm- Pesha e gypit G = 10,40kg/m’- Gjatësia për copë l = 16m apo 12m- Shtypja atmosferike P = 10atm. ( 1Mpa )- Koeficienti i fërkimit λ = 0,015Përderisa për shpërndarjen nëpër horizonte përdoren gypat e PVC – së me diametër 194/168me lidhje ANGER, atëherë gypat e tillë përdorën edhe nëpër punishte.Hidrombushja prej horizonteve lëshohet deri te punishtja nëpër oxhak bartës, oxhak bartësitkanë këto dimenzione prej 1,80m x 2,0m = 3,60m2në 1,50m x 3,5m = 5,25m2Rritja e këtyre oxhakëve është 5,25 – 3,60 = 1,65m2respektivisht 1,65m3/m.Përmendet qërekonstruksioni egëzistues i oxhak bartësit , hynë vetëm atje ku janë, lëshuarjet e gjata tëmbushjes së thatë, të deformuar. Në këtë rastë punohet oxhaku i ri.Gypat për hidrombushje do të shtrihen nëpër dysheme të horizontit – transportues nëpjetiposhte dhe të lidhur në çdo 6m.Duke marrë parasyshë që nuk kryhet shpërndarja e mbushjes së përzier,por me kompletkapacitetin e mbushjes gjithëmonë drejtohet në një kahje, këtu janë edhe diametrat e gypavegjithëkund i njejtë.Për çdo punishte është e nevojshme nga një oxhak bartës, p.sh. gjatë punëve mirret që nëoxhakët për sjelljen e mbushjes të ndërtohen të ri,që gjatësia e këtyre oxhakëve për njëpunishte është:________________________________________________________________________mmmL 7028,6960sin600≈==Duke marrë parasysh që do të punohet projekti për sjelljen dhe shpërndarjen ehidrombushjes në zgafellë,në projekt do të përfshihen gypat nga buza e oxhakut nëpër oxhakdhe deri në punishte.Hyrja e punëve për sjelljen e hidrombushjes deri në punishte do të jetë:PUNOI: - 44 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
45. 45. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG- Punimet xehetare- Oxhaku kalues – transportuesOxhaku 3,50 x 1,50m,ky oxhakprej 70m veq është i ndërtuar vetëm duhet tërekonstruktohet.- Gypat për hidrombushje- Gypat e çelikët të pasalduar 171/157mm...................70m- Lidhëset komplet.........................................................12cop- Mbajtësit e gypave në pjetiposhte (në çdo 3,0m)......24cop9.4.0.SHPËRNDARJA E HIDROMBUSHJES NË PUNISHTE9.4.1.Zgjedhja e gypave për shpërndarjen e hidrombushjesPër shpërndarjen e hidrombushjes nëpër punishte përdoren, në mënyrë alternative, këtagypa:a./ Gypat prej polietilenit të fortë ( shiko karakteristikat në 9.3.0. )b./ Gypat spiral prej gome ( për shtyupje ) me lidhëse dhe në dy skajet e mveshur me pëlhurëdhe lidhëse, spiralja e telit të zinguar.Gjatësia e gypave për copë 10m në unazë, karakteristikat e këtyre gypave janë :- Diametri i mbrendshëm 150mm- Trashësia e murit të gypit 11mm-Trashësia e lidhëses (unazës) 13mm- Gjatësia e lidhëses (unazës) 160mm________________________________________________________________________Në këtë projekt është punuar varianti me gypa nga polisteri i fortë (TPE),karakteristikat e tëcilit janë dhënë në 9.3.0.9.4.2.Shpërndarja e mbushjesPUNOI: - 45 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
46. 46. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGDuke marrëparasysh që nuk ka të dhëna të pëlqyeshme (eksperimentale) për shtyerjen embushjes në minierën (zgafellën) “Trepça”,në këtë projekt është përvetësuar që një vend ipëlqyer të mbuloj 100-200m2sipërfaqe të shfrytëzuar.Në punishtet, të cilat kanë arritur deri te faza e mbushjes, hapsira e lirë e punishtes është4m.Lartësia e mbushjes është 3m ashtu që mbetet hapsira e lirë prej 1,0m,kjo hapsirë mbetetpër arsye të ventilimit (ajrimit),kalimit,shpërndarjen dhe kontrollimin e mbushjes.Gypat për shpërndarjen e hidrombushjes shtrihen nga oxhak bartësi deri të çdo pjesë(fushë)e punishteve.Pjesa e gypave të cilët kalojnë nëpër drejtimin kryesor për bartjen exehes, gjithësesi duhet të jenë të varur në ankera, kurse pjesa tjetër mund të jetë e shtrirënëpër dysheme të punishtes.Nga oxhaku e deri te fusha e punishtes vendoset një drejtim igypave ,derisa shpërndarja nëpër punishte bëhet në shumë drejtime p.sh. në fushën epunishtes 2 ka katër drejtime shpërndarëse. Drejtimi kryesor i pruerjes së hidrombushjes deritë fusha e punishtes mund të përdoret disa herë (3 – 4 herë ),deri sa drejtimi shpërndarësmund të lidhet në ankera dhe të përdoret 2 – 3 herë ose vendosen nëpër dysheme të punishes, kur është i nevojshëm përdorimi i shkurtër, Fundi i gypave shpërndarës gjithësesi duhet tëjetë i varur në ankera dhe mirë i shtërnguar.Për punishten 140 nevojiten gypat për shpërndarjen e hidrombushjes dhe ankerat për varje:- Gjatësia e përgjithëshme për prerjen e hidrombushjes nga oxhaku për mbushje deri tepjesa e punishtes,duhet të jetë 20m.Kjo pjesë e gypave mund të lëvizë në çdo fushëtë punishtes.Vlerësohet se mund të përdoret deri në tri etazha.- Gypat për shpërndarje nëpër fushat e punishtes:- Fusha e punishtes 2 ..................95m- Fusha e punishtes 3 .....................200m- Fusha e punishtes 4 dhe1 ............185m- ________________________________Gjithësejt 480m________________________________________________________________________________________________________________________________________________Nga kjo sasi mundet sipas vlerësimeve të përdoret prap rrethë 50% kjo do të thotë se për njëetazhë prej:32000.93300 mmxm = mbushjePUNOI: - 46 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
47. 47. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGPërdoren 240m gyp.- Lidhëset (për lidhjen e vazhdimit të gypave)( ) copmmm 456:24020 =+- Ankera ( )mlmm 0,1,22 ≅φ( ) copcopmmmx 540/1:480203 =+Numri i ankerave mund të zvogëlohet duke vendosur gypat nëpër dysheme.Para mbushjes sëfushës së punishtes 1, e cila mbushet njëkohësishtë me fushën e punishtës 4, është enevojshme të ndërtohen – punohen depo për maqineri.Depot për maqineri të cilat shërbejnë për vendosjen e paisjeve të punës si (shpuesit,ngarkuesit ,ventilatorët,gypat e ajrimit,gypat për hidrombushje e të ngjajshëm) ndërtohen(punohen)drejtpërdrejt në afërsi të oxhak bartësit dhe koridorit kalues-transportues dheventilues të oxhakut, ku gjithëmonë fillon shfrytëzimi i etazhës së re.Është parapa që depoja të ndërtohet ashtu që pjerrtësia e mbushjes 1:6 të punohet ngaoxhaku i mëhershëm për deponim (rërës) dhe sterilit nga depoja ( në rast se ndërtohet).Nëvend të deposë në dyshemenë e gëlqerorit, si depo mund të shfrytëzohet edhe më vonëoxhaku i ndërtuar, ashtu që lartësia e punishtes të ngritet për 3m e ardhëshme.________________________________________________________________________________________________________________________________________________9.5.0.VAZHDIMI I OXHAK BARTËSIT DHE OXHAKUT KALUES-TRANSPORTUES DHE VENTILUESPUNOI: - 47 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
48. 48. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGSi fazë primare për fillimin e mbushjes së punishtes është edhe vazhdimi (sipër një tjetri) ioxhak bartësit dhe oxhakut kalues – transportues.Ata vazhdohen kur mbaron shfrytëzimi ietazhës, e ngritur lartësia e punishtes deri te oxhak bartësi prej depos për maqineri për 3m eardhëshme , depoja e ndërtuar për maqineri për sjelljen e materialit të nevojshëm dhepaisjeve për mbushje.Sasia e këtyre punëve është (për 3m – respektivisht për një etazhë):a./ oxhak bartësi- Mumri prej gurëve të llaqit të cimentos312,90,340,060,7 mmmxxm =b./ oxhaku kalues – transportues- Muri prej gurëve të llaqit dhe cimentos( ) 375,150,330,05,140,00,12 mmxmmxmmx =+- Lëndë druri ndërtimore të prera – mertek3108,036,115,015,0 mcopmxmxmx =- konstruksioni i çelikëtRrjeta:( ) kgmkgmxx 26/3440,090,095,0 2=+Shtyllat:( )kgmkgmxmcopxmxxL36/47,48814465050==+Traverzat ( )mm12φ :( ) mmxshtyllacop 20,432,013 =kgkgmmx 4888,020,4 =___________________________Gjithësejt 66kg________________________________________________________________________________________________________________________________________________Për 5% humbje:kgx 7005,166 ≅Sasia e treguar e paunëve ,relacioni për një etazh, respektivisht në :tmtmxxm 300.33/7,30,33000 32= xehe rezervëPUNOI: - 48 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
49. 49. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG9.6.0.RRJEDHJA E UJIT NGA PUNISHTJA9.6.1.Sasia e ujit të rrjedhshëmSipas të dhënave “studimi i mundësisë së shfrytëzimit të sterilit nga Flotacioni përhidrombushje në minierën “Trepça”- Stan Tërg,mbushja do të kryhet me përzierjen e peshëssë koncentratit 30,055,0 +=kP .Në këtë projekt parashihet që dendësia e gypave përdrenazhim në punishte të jetë 45,0=kP deri sa 45,0<kP duhet veqmas të llogaritet çdorast. Ky kufi ptej 45,0=kP është marrë për ate se mbushja me 45,0<kP përdoretjashtëzakonisht vetëm për mbushjen e punishtes të cilat janë bukur shumë të larguara ngastacioni mbushës,apo punishtja, të cilat kanë arritur lartësi të madhe në punishte.Para mbushjes së punishtës me 45,0=kP parametrat kryesor janë:- Sasia e mbushjes së fortë 4,85t/min- Sasia e ujit për kullim e cila me mbushje sjellë në punishte 5,057m3/min- sasia e ujit për shpërlarjen (pastrimin) e gypave:194,37m3me kohëzgjatje deri 36min respektivisht 5,40 m3/min- kapaciteti i mbushjes për hapsirën e punishtës është:min/40,296,075,1/39,3min/85,4 33mxxmtt=Në punishten 140, sipërfaqja e punishtes është rrethë 3.000m2.Lartësia e mbushjes është3,0m respektivisht hapsira e përgjithëshme për mbushje do të jetë:32000.90,3000.3 mmxmV == e hapsirës së punishtës________________________________________________________________________________________________________________________________________________koha e mbushjes do të jetë:- vonimi i hidrombushjesorëmmTz 6550,62min3750min/40,2000.933≈===- koha për pastrimin e gypave :PUNOI: - 49 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
50. 50. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGHidrombushja nuk mund të kryhet pandërprerë 65 orë por max, 12 orë, që d.m.th. do të jetëe nevojshme 5 herë pastrimi i gypave.3385,97137,1945 mmx =me kohëzgjatje prej orëx 3min180min365 ==sasia e përgjithëshme e ujit për kullimin në etazhën e parë do të jetë:33360,1993585,971min/057,0min3750 mmmxQv =+=Natyrishtë, sasia e lartëpërmendur e ujit do të rrjedhë (kullohet) për një periodë tëgjatë.Shpejtësia e filtrimit,e cila pritet do të jetë rrethë 20 - 40mm/orë.Sasia e rrjedhjes (kullimit)së ujit për 1m2të mbushjes së punishtes do të jetë:min/58,0/351000.105,31 lorëlxxCxSxtQ ====Në sipërfaqen prej 1000m2sasia e rrjedhëjes së ujit për 1min do të jetë:min/58,0min/580min/58,01000 32 mllxQ ===për sipërfaqe më të mëdha të punishteve të cilat kullohen dhe sasia e ujit do të jetë diçka mëe madhe.9.6.2.Mënyra e kullimitPunishtja e mbushur (fusha e punishtes) duhet të kullohet respektivisht duhet të kryhetlargimi i ujit.Objektet për largimin e ujit janë:a./ Oxhakët për largimin e ujit ( dhe ventilimit – ajrimit)b/ Drenazhimi prej gypave të druritc/ Barikadat (pritat) për largimin e ujitd/ Koridoret për largimin e ujit – sedimentimit________________________________________________________________________________________________________________________________________________a/ Oxhakët për largimin e ujit ( dhe ventilimit – ajrimit)Dimenzionimi i oxhakut në pjesën rrethë pllakës është 1,60m x 1,60m, kurse rrethëmbushjes dimenzionet janë 2,0m x 2,0m, të punuar prej materialit të drurit të pjesëshme(gjysmak) ¢25cm.Pjesa e ndërtuar e oxhakut prej materialit të drurit të rrumbullakët mveshetme pëlhurë (sargi) si filtrim me pëlhurë.Fundet e pëlhures (respektivisht në dysheme tëPUNOI: - 50 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
51. 51. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGpunishtes) duhet mirë të sigurohen dhe për dyshemeje të kapen me llaq betoni që të moskrijohen rrugë për fryerjen apo kullim të mbushjes. Në oxhak në pjesën ndërmjet të ndonjëkërcuri (neni të drurit), hapsira e lirë nuk guxon të jetë më e madhe së 10 – 15mm që të mosvie deri te shpimi i pëlhurës (rrjetës). Hapsirat e mëdha para vendosjes së sargisë (rrjetës –pëlhurës) duhet të mveshen me drrasa.Numri i nevojshëm i oxhakëve për largimin e ujit të një punishte mund të përcaktoheteksperimentalisht.Megjithëate, këtu do të japim formulat empirike për përcaktimin e radiusittë ndikimit (veprimit) të oxhakut sipas ZIHERIT.( ) KxhHxR −=300ku janë:H – thellësia e ujit në shtresën e ujë bartësit në shpërndarjen R deri te oxhaku.Për këtë rastështë marrë që kjo është lartësia e etazhës respektivisht 3,0m.h - thellësia e ujit në oxhak.Në këtë rast h = 0, sepse uji në oxhak rrjedhë lirshëm.K –koeficienti i filtrimit të shtresës së ujëbartësit.Ky koeficient nuk është vërtetuar për rastin“Trepça”-Stan Tërg .Në bazë të përvojës për kushte të njejta ky koeficient është 0,0008 derinë 0,002.Ashtu që merret radiusi i veprimit të oxhakut:( ) mxxRI 45,250008,00,3300 =−= φ apo( ) mxxRII 25,40002,00,3300 =−= φNë bazë të këtyre llogarive për punishten 140 është përmbyllur që një oxhak mbulon rrethë630m2deri 1600m2, respektivisht është e nevojëshme për rrethë 3500m2bruto sipërvaqe tëpunishtes të ndërtohen 3 – 5 oxhakë për largimin e ujit dhe ventilimit.Ashtu që janë lokalizuar 5 oxhakë ( OUV – 1 deri te OUV – 5 ).________________________________________________________________________- Për vazhdimin e oxhakut për një etazhë është e nevojahme:- Material druri të rrumbullakët:( ) kornizëmmxxx/251,00,24420,0 32=π- numri i kornizave:PUNOI: - 51 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
52. 52. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRG3350,3./251,0.141495,020,00,3mkornmxkornizkornizaxmm==- për 5 oxhakë është e nevojshme :35,17550,3 moxhakx =- pëlhura për një oxhak:( ) 26025,1.2342 mxshtresxmxmx =- për 5 oxhakë:2230605 mmx =Në këtë projekt është dhënë edhe një zgjedhje alternative e oxhakut për largimin e ujit dheventilimit (OUV), të ndërtuar prej gypave të çelikët (tipinga) ¢796mm.Ndërtimi i oxhakut prej materialit të drurit në kusht “coptimi” drejtimi do të jetë ivështërsuar ose i pamundshëm.Për këto kushte më të përshtatshëm janë oxhakët prej gypavetë çelikët.Pjesa nëpër pllakë ka dimenzione 0,80 x 0,80m, kurse pjesa e punishtes (nëpëroxhak) është nga gypat e çelikët ¢796mm dhe me gjatësi prej 1m.Gypat ndërtohen nga llomarina me dimenzione 2500 x100 x10mm.Në gypa saldohen, nëçdo anë, nga 4 pllaka për lidhje ( “veshë”).Oxhaku prej gypave (tipingave) mund të palohet pjerrtazi deri në lartësinë e punishtes.Këndi i oxhakut (gypave) i përshtatet këndit të trupit xeheror ( 450– 550).Para vazhdimit tëgypave ,për rastin kur oxhaku është i pjerrtë, është e nevojshme përpara të ndërtohetpjerrtësia prej mbushjes ( rërës ) për vendosjen e gypave nën këndin ecaktuar.Natyrishtë ,edhe ky oxhak ( prej gypave ) duhet të jetë i mveshur me pëlhurë(sargi ).___________________________________________________________________________Koridori për largimin e ujit dhe ventilimit (KOV) edhe me kërë rast mbetet si tek variantitek oxhaku i ndërtuar prej materialit të drurit.PUNOI: - 52 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
53. 53. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGPër zgjedhjen e ndërtimit të oxhakut nga gypat e çelikët për vazhdim në një etazhë është enevojshme ( rasti me këndin 450– 550):- konstruksioni nga guypat e çelikët.pesha e një gypi:kgmmxx 25,1961010002500 =- pllakat lidhëse (“veshët”)kgcopcopxkg 20,38/4,0 =të tjera 55,0=__________________________gjithësejt kg200për një oxhakë4gypa x 200 kg = 800 kgpër 5 oxhakë5cop x 800kg = 4.000kg- pëlhura:( ) 22525,1.2480,0 mxshtresaxmmx =për 5 oxhakë:2212525.5 mmxcop =vrejtje:materiali prej druri përdoret vetëm për kornizën e shtruar në ëtazhën e parë.b./ Drenazhimi prej gypave të druritPër përmirësimin e drenazhimit parashihet që, vetëm në etazhën e parë të vendosën gypatprej druri për drenazhim.Këta gypa punohen prej drrasave të drurit d=25mm, prerja tërthorekuadratike me dimenzione 250mm x 250mm.Pjesa anësore dhe e sipërme është e formuarme këndin e drejtë 20mm x 5mm, me ndarje prej gjatësisë20mm dhe tërthorazi nga 10mm.Sizgjedhje alternative e këtyre gypave mund të përdoret edhe prerja tërthore drejtë anësore trikëndore me faqe 250mm. Në çdo rast është e nevojshme që këta gypa_______________________________________________________________________mund ti përmbahen shtypjes së mbushjes.PUNOI: - 53 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
54. 54. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGGypat për drenazhim vendosen vetëm në drejtimin kryesor për largimin e ujit dhe tëventilimit – ajrimit dhe ate vetëm në etazhën e parë.Gypat janë me gjatësi 2,5 – 3,0m kursendërmjet veti lidhen me shufra për së gjati.Gypat mbështjellen me pëlhurë (sargi). Nëetazhën e parë të punishtës 140 janë vendosur gjithësejt 140m kësi llojë gypi,materiali i cilinevojitet është:- Material prej druri i prerëNga1m’( ) /0225,01025,020,0225,02 3mmmmxxxx =+3315,3/0225,0140 mmmmx =me 5% humbje 3330,305,115,3 mxm ≅- pëlhurë (sargi)nga 1m:/25,2125.290,0 2mmcshtresax =22315/25,2140 mmmxm =llaqi prej betoni mirret sipas nevoje.Sasia e treguar është për gjithë punishten.c./Pritat për largimin e ujitPër të mundur që një fushë e punishtes të mbushet derisa fusha tjetër gërmohet është enevojëshme të kryhet rindërtimi (rekonstruksioni) i hapsirës e cila mbushet. Kjo kryhet meprita prej druri dhe mund të paraqiten në dy raste:c.1.- ndërtimi i pritave për hidrombushje të etazhës së parë, kur është hapësira e lirë 4,0mdhec.2. – ndërtimi i pritave për hidrombushje për etazhat tjera të mësipërme, kur është lartësia epunishtes 4m, e në dyshemenë e punishtës është lartësia e lirë 1,0m.Rasti i parë paraqitet më së tepërmi në etazhën e parë (47m), kurse në etazhat e mësipërmedo të jetë vetëm pjesërishtë te oxhaku i xehes dhe oxhku kalues-transportues dheventilues .Rasti tjetër do të jetë i shpeshtë dhe dominon në të gjitha etazhat e më________________________________________________________________________PUNOI: - 54 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
55. 55. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGsipërme, derisa në etazhën e parë vetëm në gjatësinë prej 3,0m.Kombinimi i sipërfaqeve të shfrytëzuara në ndonjë fushë mundet dukshëm të zvogëlohetgjatësia e pritave.Llagaritja orientuese e pritave do jipet për rastin e parë.E a4 m3 m1 ,0 m[ ]pritamtxtghxEa /245/222ϕγ −=γ - pesha specifike e mbushjes = 2500 kg/m2h - lartësia e mbushjes e cila mbështetet në prita =3,0mϕ- këndi i mbrendhëm i fërkimit = 300/75,32304520,350,2 22mtxtgxEa =−= pritaγ - pesha specifike e mbushjes = 2500 kg/m2h - lartësia e mbushjes e cila mbështetet në prita = 3,0mϕ- këndi i mbrendshëm i fërkimit = 300PUNOI: - 55 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
56. 56. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGP= 2,5tE 3,75ta = 3m b= 1ml = 4ma=txP 5,2375,32==tmxxxxkxPxaM d 875,164180,35,241822===6323 =+=xlaaxxbKpër rastin kur shfrytëzohen drunjët ¢20cm ,rezistenca e një druri do të jetë :333785322032cmxxdW ===ππmomenti rezistues i nevojshëm do të jetë :321875/100187500cmcmkgcmkgMWlejd=⋅==σ______________________________________________________________________________________________________________________________________________numri i drunjëve :copcopcmcmn 14,2/875187533==Është marrë për 2 cop/m’ prita dhe më tepër sigurohen me lidhjen e ankerave.PUNOI: - 56 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI
57. 57. MINIERA ME FLOTACION TREPÇA STAN-TËRGMETODA E SHFRYTËZIMIT ME ETAZHA HORIZONTALE NGA POSHTË –LARTË ME HIDROMBUSHJE NË MINIERËN TREPÇA STAN-TËRGDendësia e shtyllave prej 2 cop/m’ përdoren vetëm në etazhën e parë me gjatësinë e pritaveprej 47m.Për gjitha rastet e tjera vendosen pritat ku është lartësia e lirë vetëm 1m, për tëcilën përvetësohen dendësia e shtyllave për 1cop/m’.Drrasat për mprehje nëpër shtylla, janëme rregulla, trashsia 5 cm, me largësi ndërmjet veti 5–10m. Mveshen me pëlhurë (sargi).Nëpër dysheme dhe nëpër faqet e (shtyllave apo pjesës tavanore dhe dyshemore), pëlhuraduhet mirë të shtrihet në sipërfaqë dhe të kapet me llaq prej betoni. Anësoret e fundit tëpritave (nga shtylla e xehes) përforcohen me ankera ¢22 x 1000 (nga 2 copë në fundet edrunjëve).Sasia e materialit për ndërtimin e pritave :- material druri i rrumbullakët( ) pritammmxxxmcopc /289,06,4420,0/2 321 =−π( ) pritammmxxxmcopc /119,08,3420,0/1 322 =−π- material druri i prerë( )( ) pritammmmxxmcpritammmmxxmc/0150305,01/150,0305,013231=−=−Në bazë të teknologjisë së dhënë të shfrytëzimit dhe të mbushjes gjatësia më e madhe epritave, të cilat njëkohësisht përdoren, do të jenë nga 16m :- material druri i rrumbullakët( ) 528,6/119,0/289,016 33=+ mmmmmx3385,605,1528,6 mxm ≅- lëndë druri të prera :( ) 80,4/150,0/150,016 33=+ mmmmmx_____________________________________________________________________315,505,180,4 mx ≅Kjo sasi mundë të shfrytëzohet për 3 etazha (për çdo etazhë duhet të mirren nga 4m3lëndëdruri të reja) ashtu që 12m3përmbajnë (qëndrojnë) në mbushje 3.000m3mbushje.- ankera (për një etazhë)PUNOI: - 57 - 20-04-2005Ing. dip.i xehetarisëXHEVDET TAHIRI