Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
ŚREDNIOWIECZE
RAMY CZASOWE
Początek epoki: 476 rok - upadek cesarstwa zachodniorzymskiego
i podbicie Rzymu przez plemiona germańskie
Kon...
PODZIAŁ CHRONOLOGICZNY ŚREDNIOWIECZA
• Wczesne Średniowiecze (V-X w.)
Jest to okres pograniczny. W sztuce łączono tradycje...
NAZWA EPOKI
media aetas – wieki średnie
Nazwę tę nadali epoce przedstawiciele
kolejnej epoki, czyli renesansu.
WYDARZENIA W EUROPIE
476 – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego
507 – bitwa pod Poitiers
622 – początek islamu - ucieczka ...
WYDARZENIA W POLSCE
Wydarzenia w Polsce:
966 – chrzest Polski
1000 – zjazd gnieźnieński
1025 – koronacja Bolesława Chrobre...
WARSTWY
SPOŁECZNE
W
ŚREDNIOWIECZU
SZKOŁY I UNIWERSYTETY
Edukacja początkowa obejmowała czytanie i pisanie po
łacinie, liczenie, katechezę i śpiew i była pro...
SZKOŁY I UNIWERSYTETY
W XII-XIII wieku powstała większość najsławniejszych uniwersytetów europejskich:
• Uniwersytet Boloń...
SZKOŁY I UNIWERSYTETY
Na uniwersytetach istniały cztery wydziały:
• sztuk wyzwolonych (artes liberales),
• teologii,
• med...
UNIWERSALIZM
Jednolitość językowa, religijna i kulturowa w całej średniowiecznej Europie.
TEOCENTRYZM
Nazwa tego nurtu w filozofii
pochodzi od greckiego
Theos -Bóg i od łacińskiego
centrum - środek.
Teocentryzm -...
FILOZOFIA ŚREDNIOWIECZNA
• Augustynizm – Św. Augustyn
• Tomizm - Św. Tomasz z Akwinu
• Franciszkanizm - Św. Franciszek z A...
CECHY LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
• DWUJĘZYCZNOŚĆ (łacina i języki narodowe)
• DYDAKTYZM (wychowywanie, budowanie ładu mora...
3 WZORCE OSOBOWE ŚREDNIOWIECZA
KRÓL RYCERZ ŚWIĘTY
*WZORCE PARENETYCZNE – wzorce dobrego postępowania
GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
EPICKIE: epos rycerski, romans rycerski,
chanson de geste (pieśń o czynach) „Pieśń o
Ro...
GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
LIRYCZNE:
pieśń – „Bogurodzica”
lament (plankt, żale)
„Żale Matki Boskiej pod krzyżem”
...
GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ
• DRAMATYCZNE:
Dramat liturgiczny – inscenizacja fragmentów Biblii, osadzona w
obrządku...
W CIENIU ŚMIERCI
Śmierć wszechobecna w średniowieczu - zarazy, choroby, głód, złe
warunki życia.
Śmierć była w Średniowiec...
ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO
Geograf Bawarski (ok. 845) – pierwsze polskie nazwy np.
Wiślanie.
Bulla gnieźnieńska (1136)
Przeł...
ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO
Księga henrykowska (1270) – pierwsze
polskie zdanie!!!!
Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj (w
ory...
ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO
Zabytkami języka polskiego są także:
Bogurodzica
Lament świętokrzyski
Legenda o św. Aleksym
Kroni...
Średniowiecze
Średniowiecze
Średniowiecze
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Średniowiecze

9,826 views

Published on

Prezentacja o śrwdniowieczu 3.11.14

  • Sex in your area is here: ❶❶❶ http://bit.ly/2F4cEJi ❶❶❶
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here
  • Follow the link, new dating source: ♥♥♥ http://bit.ly/2F4cEJi ♥♥♥
       Reply 
    Are you sure you want to  Yes  No
    Your message goes here

Średniowiecze

  1. 1. ŚREDNIOWIECZE
  2. 2. RAMY CZASOWE Początek epoki: 476 rok - upadek cesarstwa zachodniorzymskiego i podbicie Rzymu przez plemiona germańskie Koniec epoki: 1453 r. - upadek Konstantynopola 1455 r. – wynalezienie druku przez Jana Gutenberga 1492 r. – odkrycie Ameryki
  3. 3. PODZIAŁ CHRONOLOGICZNY ŚREDNIOWIECZA • Wczesne Średniowiecze (V-X w.) Jest to okres pograniczny. W sztuce łączono tradycje sztuki rzymskiej ze sztuką plemion germańskich oraz ze sztuką Wschodu – Bizancjum. Główną rolę odgrywało piśmiennictwo łacińskie. Kształtowały się idee, tematy i motywy, które były wykorzystywane w późniejszych etapach rozwoju epoki. • Dojrzałe Średniowiecze (XI-XII w.) W sztuce dominuje styl romański. W literaturze zaczyna się kształtować, obok piśmiennictwa łacińskiego, również twórczość w językach narodowych. (to zjawisko potrwa aż do końca XV wieku). • Schyłkowe Średniowiecze - jesień Średniowiecza (XIV-XV w.) W sztuce dominuje styl gotycki. Pojawiają się pierwsze zwiastuny kolejnej epoki.
  4. 4. NAZWA EPOKI media aetas – wieki średnie Nazwę tę nadali epoce przedstawiciele kolejnej epoki, czyli renesansu.
  5. 5. WYDARZENIA W EUROPIE 476 – upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego 507 – bitwa pod Poitiers 622 – początek islamu - ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny 754 – powstaje Państwo Kościelne 800 – koronacja Karola Wielkiego na cesarza w Rzymie 843 – traktat w Verdun 865 – misja Cyryla i Metodego na Morawach 1054 – schizma wschodnia 1096-1099 – I krucjata, powstanie Królestwa Jerozolimskiego 1337-1453 – wojna stuletnia 1348 – powstanie uniwersytetu Karola w Pradze 1415 – spalenie na stosie Jana Husa 1453 – upadek wschodniego cesarstwa rzymskiego
  6. 6. WYDARZENIA W POLSCE Wydarzenia w Polsce: 966 – chrzest Polski 1000 – zjazd gnieźnieński 1025 – koronacja Bolesława Chrobrego 1138 – rozbicie dzielnicowe 1320 – koronacja Władysława Łokietka 1326-1333 – wojny z Krzyżakami 1364 – powstanie Akademii Krakowskiej 1385 – unia polsko-litewska w Krewie 1410 – bitwa pod Grunwaldem
  7. 7. WARSTWY SPOŁECZNE W ŚREDNIOWIECZU
  8. 8. SZKOŁY I UNIWERSYTETY Edukacja początkowa obejmowała czytanie i pisanie po łacinie, liczenie, katechezę i śpiew i była prowadzona w szkołach parafialnych. W większych miastach na podobieństwo rzemieślniczych cechów powstawały związki mistrzów i uczniów, które dały początek szkołom wyższym, które nazywano początkowo studium generale, a potem universitas.
  9. 9. SZKOŁY I UNIWERSYTETY W XII-XIII wieku powstała większość najsławniejszych uniwersytetów europejskich: • Uniwersytet Boloński • Uniwersytet Paryski • Uniwersytet Oksfordzki • Uniwersytet w Cambridge • Uniwersytet Padewski W XIV wieku: • Uniwersytet w Rzymie (1303) • Uniwersytet we Florencji (1321) • Uniwersytet w Pizie (1343) • Uniwersytet w Pradze (Uniwersytet Karola) • Uniwersytet w Krakowie (Uniwersytet Jagielloński) (1364)
  10. 10. SZKOŁY I UNIWERSYTETY Na uniwersytetach istniały cztery wydziały: • sztuk wyzwolonych (artes liberales), • teologii, • medycyny, • prawa. 3 lata – trivium (nauka przygotowująca do studiów wyższych; gramatyka, dialektyka, retoryka) 4 lata - quatrivium (arytmetyka, geometria, muzyka, astronomia).
  11. 11. UNIWERSALIZM Jednolitość językowa, religijna i kulturowa w całej średniowiecznej Europie.
  12. 12. TEOCENTRYZM Nazwa tego nurtu w filozofii pochodzi od greckiego Theos -Bóg i od łacińskiego centrum - środek. Teocentryzm - postawa będąca wyrazem przekonania, że Bóg jest przyczyną, ośrodkiem i ostatecznym celem wszystkiego, co istnieje.
  13. 13. FILOZOFIA ŚREDNIOWIECZNA • Augustynizm – Św. Augustyn • Tomizm - Św. Tomasz z Akwinu • Franciszkanizm - Św. Franciszek z Asyżu + SCHOLASTYKA - próba uzgodnienia prawd wiary chrześcijańskiej z rozumem naturalnym
  14. 14. CECHY LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ • DWUJĘZYCZNOŚĆ (łacina i języki narodowe) • DYDAKTYZM (wychowywanie, budowanie ładu moralnego, potępianie zła i pokazywanie ideałów dobrego postępowania) • ALEGORYCZNOŚĆ (rzeczy widzialne traktowano jako znaki tego, co niewidzialne. Cały świat uważano za Bożą księgę, napisaną przez Stwórcę w jakimś tajemniczym alfabecie, wymagającym odczytania go. Pewne przedmioty, zwierzęta czy kolory miały konkretne znaczenia alegoryczne, raczej stałe, zakorzenione w kulturze) • ANONIMOWOŚĆ (artyści nie podpisywali prac, bo tworzyli dla Boga, a nie żeby być chwalonymi przez ludzi)
  15. 15. 3 WZORCE OSOBOWE ŚREDNIOWIECZA KRÓL RYCERZ ŚWIĘTY *WZORCE PARENETYCZNE – wzorce dobrego postępowania
  16. 16. GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ EPICKIE: epos rycerski, romans rycerski, chanson de geste (pieśń o czynach) „Pieśń o Rolandzie”, apokryf, żywot świętych, legenda, kronika 3 polskie kroniki średniowieczne: • Kronika Galla Anonima • Kronika Wincentego Kadłubka • Kronika Jana Długosza (tzw. Roczniki)
  17. 17. GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ LIRYCZNE: pieśń – „Bogurodzica” lament (plankt, żale) „Żale Matki Boskiej pod krzyżem” „Lament świętokrzyski”
  18. 18. GATUNKI LITERATURY ŚREDNIOWIECZNEJ • DRAMATYCZNE: Dramat liturgiczny – inscenizacja fragmentów Biblii, osadzona w obrządku liturgicznym Kościoła. Dramaty liturgiczne odprawiano w kościołach, były one ściśle podporządkowane obrzędowi religijnemu. Misterium – gatunek średniowiecznego dramatu o tematyce religijnej. Najczęściej można było je oglądać na placach przykościelnych bądź cmentarzach. Często rozciągało się w kilkudniowe cykle przedstawień. Ważną cechą misteriów było dostosowanie treści biblijnych do ówczesnej rzeczywistości, swoiste uwspółcześnienie historii zbawienia. Moralitet – udramatyzowana przypowieść na temat ludzkiego życia, zawierająca jasne przesłanie dydaktyczne. Jej bohaterem był everyman – człowiek-każdy, który był stawiany wobec pokus, które na niego czyhają i miał dokonać słusznego wyboru. Bohatera nękały upersonifikowane wartości (np. Dobro, Zło, Pycha, Występek).
  19. 19. W CIENIU ŚMIERCI Śmierć wszechobecna w średniowieczu - zarazy, choroby, głód, złe warunki życia. Śmierć była w Średniowieczu przedstawiana na różne sposoby: • kościotrup z kosą, • rozkładające się ciało, • śmierć prowadząca w makabrycznym korowodzie przedstawicieli wszystkich stanów - tzw. taniec śmierci (dance macabre). • tzw. "sztuka dobrego umierania" (ars bene moriendi) - śmierć osób cnotliwych przedstawiana była jako moment szczególny, odpowiednio wyreżyserowany Stosunek ludzi Średniowiecza do śmierci wiązał się z wieloma, czasami kontrastowymi postawami: • zafascynowaniem dramatycznymi scenami, lubowaniem się w widokach rozkładających się ciał, • lękiem przed śmiercią, • świadomością, że śmierć zrównuje wszystkie stany, ponieważ wszyscy jej podlegają i nikt jej nie umknie.
  20. 20. ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO Geograf Bawarski (ok. 845) – pierwsze polskie nazwy np. Wiślanie. Bulla gnieźnieńska (1136) Przełomowy dla rozwoju języka polskiego zabytek, zwany czasami Złotą bullą. Jest to bulla papieża Innocentego II dla arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba. W tym dokumencie papież bierze w opiekę dobra arcybiskupa, wymieniając przy tym nazwy poszczególnych osad, ich lokalizację, a także imiona chłopów. Łącznie w tekście znajduje się 410 wyrazów polskich. Od jej napisania datuje się w Polsce epokę piśmienną. Wcześniejszy czas to epoka przedpiśmienna.
  21. 21. ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO Księga henrykowska (1270) – pierwsze polskie zdanie!!!! Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj (w oryginalnym zapisie: day, ut ia pobrusa, a ti poziwai) Co to znaczy? Daj, niech ja pomielę (dosłownie: pohałasuję), a ty odpoczywaj.
  22. 22. ZABYTKI JĘZYKA POLSKIEGO Zabytkami języka polskiego są także: Bogurodzica Lament świętokrzyski Legenda o św. Aleksym Kronika Galla Anonima i inne kroniki Satyra na leniwych chłopów O zachowaniu się przy stole

×