Urdu bible old testament

298 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
298
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Urdu bible old testament

  1. 1. 1 ¦ ÃPîŠâð ù√ ¬³ËŠ¬ èiíáä òÆ òäËðP †Á dU ¢P ˚l d`P¢èj †Á dU ¢ íåð≈ ¢P` ³ËŠ¬ñÐ √ š ¬ ½ ± Â√ š à P ½ ± © Š √ ≠ ñÐ dèÁ @èièŠâä H rP ¬U šØ å † Šv ä m √ .¢èNł∞PÄ ø ïŠv ïC©èåŒU¢ PîÁ .èŠâ©PîŠâð ¬ òäË− `d .³ U ì ð ø b ≈ äb v üš Ë∑ ø t .èâЬ ³ UP˚˝Š¯ý £© Ø ñÐ ¢ Xè− W˙πòæI13 P ˛≠èÁ W˙πYdüð√ ³ Š¯nŽ 2 .èŠvèn˙ºPîŠâð ü©°Š¯nŽ `³ èÅæ@¢ PîH °Š¯n PîýЬI m °d ¬ ³ d b Pä Á √ m âP P © â ý≈ ï Ž Š˜Cł ˛ƒü© £ð¬ ³ Š¯nŽ d`P : òÓý≈ ³ P£Š¬` d`P £ð¬`H ¢ dîä Ÿæ .òÓ äv ˚ ± à °d b 1 cdèâø d`P îä èłm ,³ düµ .³ U èåý≈üł± ý v W b *.òÓý≈ Q◊ý≥ £ð¬ ñ ø Y£ð¬`P ˛©˛ƒèðv W`d ˛ƒPîH .èåý≈ PHšØ èŠvèåł∞P˚Š˜yîävP NË £ fi ä à Ám ü bI ø ¬ ød`P³ U òäË− `dïŠv d`P.üšØ PîŠâð òäË− `d°Š¯n ³ èÅæ@Î,è ®ä PîH Ä ý¬14 b P √ m ¢ Á¸ ø ä m üš ø ø ü©òäË− `d¢ PîÁ 4 .òÃË´ Ø òäË− `düý√ ÍèŁmüšØ òäË− `dÎïC©è ® ä PîH Ä ý¬3 √ √ m ¢ Á¸ ¡ZèÁ d`P.¢èðv dP˙¿˛ƒèáä ˛©ó‰ ZèÁ òäË− `dïŠv d`P.c£©ë ©½ Pd òäË− `dü©c˚˜yîä P¢ PîH Ä ý¬ .˛ƒüšØ Xü”Ö≥ ò“åÐ≈ YžÐ¬ òäË− `dü©PîH èåŒU m √ à ä −√ m ø kPü a ø Š v ä Á¸ à √ m £ ø Á Šv mïŠv , ïC© è ®d`P15 .c£© ˚lèq ü© bü≠èt d`P büä√I ü© * ½ èu`P èiͽ PdÎü©c˚˜yîä Pd`Pͳ UÎü©òäË− `d¢ PîH5 .èŠvU£©VM ÄŠ ¢ š U a a Š v bI ø ä Á √ m î Ë”r øòÆ èáŠ√PÍ.¢ìŠâÔð≈ ü©¢èŁmPH¢P£ð¬ ³ Š¯nŽ £©Vd°Š¯n òÆ ³ èÅæ@(düä√)òäË− `d š √ à ≠ ä¬ ° d Èð šb P ø .èŠvI Xèv U ä ä m ³I ¬ ¯t £ ä Á à ≠ P˛ƒP˙ÿŒ £ð¬ bU .èŠâ©PîŠâð ü©büŠÈä − `d YžÐ¬ `U ¢ PîH ¢ ^I16 .PüšØ √ m È Ë∑ ˙Ôð≈ Ä ý¬ d`P˛ƒüšØ Xè .èåý≈ ³ Uì ð ïŠv .˛ƒüšØ ñÐ ¸ à b ≈ à t − a ŠâÔ ¬ ø £ ä Á Ã≠ © ä£ð¬ ½ Pd W˙π òæPH êþ≈ .èŠâ©PîŠâð ü©òäË− `d YžÐ¬ ¢ PîH ¢ ¢ ¢£© √ m È √¢ ^I.èŠâ©PîŠâð ü©òäË− `d˛ƒüÔł∞ cdîu ¢ ^H¢©ä ìłm ˛ƒP˙ÿŒ òäËðP © P ¬ ø þ ø P Ô⠢ ä m ¬ ÈŠ √ bèÅæ@.³ U P˚¥`H ³ P b U Áý √¢èå® êê £ð¬ ³ Š¯nŽ 17 .èŠâ©PîŠâð òÓÐ≈ ü©b`dèâø ¢ PîÁ V`ìr ¢ ¢ ¢üšØ óŠË °Š¯n büN ± `U ü©˛ƒèðv Î,è ®¢ PîH Ä ý¬ 6 ä U nG Åł∞ ° d √ U ¬ ý ä m √ H Ã≠ © ä È √ › ä √ m ä Á¸³ U d`P aPd18 .èŠvU žŁG °Š¯n òÆ ³ èÅæ@ü©büŠÈä − `d ³ PI ¢ PîH ¢© PîŠâð ü©eìÁ ¢ PîH W˙fløI7 Í.¢èłmèvüšØ PîŠâð PüšØ ³ èŠâ≥dU ¢ Ä P@V˚˜CÁ ŽbI ½ £± šb P ¯t b ä Á Ôâ √ m ÈŠ ¬ mä Á √ m P ÃØ ä ¬ b Èš © a Š ±UïŠv .èŠâ©óÃ≈èu °Š¯n ³ èÅæ@ü©büŠÈä − `d bPI ¢P¢¢¢£©½ ≥üœ ¬ èi˛ƒèðv d`P .èåý≈ £ð¬`H ¢ PüšØ ïN ± •ł◊H èi˛ƒèðv .èŠvU£©VM ÄŠ ü©˛ƒèðv ¢£© b P ¯t ³ ä t Ã≠ © ä † m£ð ¯ È √ ä P © É ® ä î Ë”r ä © Ø å š Šv ä m √ kP¢ Š v ø ä b P Pä Á √ m ÷Ëä © É łŠ ¬ .¢ èNł∞PïŠv èåŒU¢PîÁ .èŠâ©ë ø c˚˜yîä Pü©òäË− `d .èŠvU Xèv èi ͳ èÅæ@ Î ü©PüšØ ^H¢ PîH8 .èåý≈ ¢¢PüšØ ïN ± P˚¥`H U ä bI üš Ë∑ ø t .èâЬ ³ U èåý≈üł± £© Ø ñÐ ¢ Xè− W˙π^I19 P bI U à Ë∑ .èåý≈ ³ U P˚¥`H ïŠvd`P˛ƒüšØ ñÐ d`PXè− W˙fløI t P cîä £ð¬ d`P bèŠâ”åł÷≤.³ I bPüł◊ä èðv v bU ≈ É °d v ÐP ä°Š¯n èÁ Ω £ð¬ ³ Š¯nŽ ,°Š¯ÃèŁm˙ÔÐ≈ düä√èŁm ˛ƒ@°Š¯n ˛ƒèðv Î,è ®¢ PîH ˙Ôð≈20 √ m ä Á ½ èvèÐâä d`P ³ Š¯nŽ êÁ . ³ U P˚˝Š¯ý a ý ¬ ° d −± b á v ∞ Šv ä ÷Ëä © b P ¬ £ √ m P Ô ý dP √ ä √ ä łŠYžÐ¬ °Š¯n dîä Ÿæ ¢PîH W˙π òæI ˙Ôð≈ 21 Í.°Š¬˙Ið≈ ¢ž H cîv£ð¬ £©üšØ õŸŁ èŁÄŒ ˛ƒèðv TP`¢èŁm èŠvèðv ¢ ¢ ³ èÅæ@Î,è ® ä PîH Ä ý¬ 9 â ä Á √ m ¢ Á¸ ∞¢P` ¢˚˜ý °Š¯n dîä Ÿæ .èŠâ©PîŠâð ü©b`dPîä èŁm ¢P` ¢d óŁ÷ ` ½ ≥èᣱ ü©³ Š¯nŽ òÓ®H ¢ PîH10 .PüšH òÆ èáŠ√P üý√ Í.¢@˙flä ³ Š¯nŽ êH ≠ ä Šv√ â ¬ v ≠ äÔ È® † ° d üµ ä Á √ m Ø š √ à P √ ° d −Á á± ¡ ≠ ä Ô® ¬ ¡PîH ü©b`îä £ð¬ ¢ ó‰ ˚l ¢P`¢d£ðG``Ž èÐv d`Pü©b`dPîä èŁm ¢ ó‰ ˚l èåŒU¢ PîH d`P .èŠvU Xèv èiÍdîä ŸæÎü©Ä P@V˚˜CÁ Ž ¢üšØ èŁÄŒd`P ÍòŒ Á Î m Á v © š È d v © š Šv ä Á √ m ä â a Š ±U à √ Šv −± á .ò–ò“åÐ≈ (_ü”Á≤)Ydèt ïŠv ü©PîH d`P.èŠâ©PîŠâð ¢ k Ä m Á ¬ä √ Ø .¢èåł∞PÄ ø ïŠv š †òäˬP d`P ü≠üÔðHü”Gð≈Î ,è ® d`P YU ½ © ¬°Š¯ ä m ð ≈ å ¸ £Ð ä≈P¢PîÁ 22 √ ¢ £© PîŠâð ü© büä√PU d`P ^è噳 Š¯nŽ Î,è ®¢ PîH ˙Ôð≈11 √ ä ¬ °d √ m ä Ácîä £ð¬ ¢ ½ ’Ð≈ £ð¬ ³ Š¯nŽ d`P .`U ˙ÔÐ≈ü© ä Ÿæd`P à èyžÐ¬ü© ”áä TP` ñŠ¬ ½ Á dU ¢ cüŠÈ≥ d`P °Š¯Ãèj †Á dU ¢ cüŠÈ≥ d`P b`Uüð√¢P` v ø † °d b`dîâ ` £ bü √ ³ËÐ †± © v P½ ± © ≠ Í.°Š¯ÃèŁmüšØ èáŠ√Pd`PÍ.c£©PîŠâð ³ËŠ¬ èiíáä òäËðP½ Á dUê š l d`P.c£©PîŠâð íåð≈ v ¬ ñÐ √ ¬ †± ŠvP˚ ¬ ≈ üš Ë∑ ø .èâЬ bU bPüł◊ä èðv £© Ø ñÐ ¢ Xè− W˙π^I23 d`P¢èj ü© √ ¢P`¢£© Šâð ü©³ èvP d`P ^è噳 Š¯nŽ 12 .PüšØ òÆ √ à P b`Uüð ≠ ä Pî ¬ W ä √ ä ³I t P °d š è ÷Ëä äP¢ ø ¬ ïC©áŠ¯Łm Íèv@ łŠ ¢ £ð¬`P ÎèŠv ÍèvdP £ð¬`P ΢ Ä ”Ñ≥ è|øP ³ èÐvŽ ˛ƒP˚˜Cª òÓý≈ Q◊ý≥ äž šØ † b dä Ð £Ë© ¡ â◊≤ ¯ â◊≤¢ ó‰ ú”ýÁ d`PbèŠâþåł∞ ú”ýÁ ^èðv ¢ büŠ√Uü’Š ¼ ìnZèÁ èŠv ½ èu`P ZèÁ © ≈a m a m £ð¬`P¢ ¢¢£©½ πèܱ ˛©büłNÐ≈ ¢P ¢P` ¢d °Š¯n ï~áä üÔ™Vîä £ð¬ Ã≠ © ä † È √ ◊ ä¬ ≠ Èð äØ Èš √ v ¯šl ¢ üšØ `˚− °Š¯n ½ ¿`¢ óä≈üð√ d`P ^P`ènP aìn .°Š ý √ ¥ ¸ © ¼ .°Š¯šl¢ž P √ ý d
  2. 2. 2 19:2-24:1 ¦ Ã√PîŠâð ù ¬ Ž èÁ @èiíáä ˛ƒèáä I d rP √ ä √P ³ èáä Id`P ¢èðvüł± ¢ òŒ H .³ I bPüþÈÔł∞ b √P à √ © − Á bU á±PîŠâð ü©³ èÅæ@`³ Š¯nŽ ¢PîÁ îä `PîH .¢  ≈Šdèv ˛©³ èÅæ@`³ Š¯nŽ ïŠv4 ¬ b P ° d ä m v Á šØ ñ ý b P ° d √ m ½ U b © ¡ â◊≤ ° d aPŽ ˛©³ PHü©b`düä√èŁm ¢ ó‰ ú”ýÁ ³ Š¯nŽ Î,è ®ä PîH Ä ý¬24 √ m ¢ Á¸ ¡ I½ ¿` ^H5.¢  Š v¸ P Ø ñ ý š ≈dè ˛©^HòÆ` ¢@¦Š¯ð ½ Tè üŁ± ½ ¿` ^Hd`Pè © P š à P ù v a m ¸ P Šâ √ ¢¬dd`Pdüä√èŁm ¢P`½ ≥èᣱ YžÐ¬ ˛©ó‰ ˚l .c£©PîŠâð ¢ ½ Яtèâ≥˛© ä— È äŠ â ≠ † £ š ¬ø † äèåý≈ ¢ P ïŠv.èåý≈ èâ´ °Š¯ ä≈ PUüð√ èŠv Yž èåŁ∞ ˛ƒü©£ð¬ ³ Š¯nŽ Ä Ł± ¢ ½ èÐv ˛© Ôt È ýH P d à ° d† Ø a š .PüšØ òÆ èáŠ√Pd`PÍ.üšØ ïsèÁ I°Š¯n ³ PH£© Ø PîŠâð dPîä èŁm ¢üÔł∞ ¢P` š pP b üš ¬ v þ √ ≠¢£©Yž èÐv ½ ªPdŽ d`P .èåý≈ èŠvèt£Ð¬ °Š¯ ä v ° d ä m v m ä üŠ √ ä d † d √ ‰ ä Á é ¬ v √ m È © ¡ š ä Á ò−±` ¢ PîH .¢ PîŠâð düä√èŁm ¢ ó‰ ˚l¢ PîH W˙π òæI25 ä≈ ˛ƒèð £ð¬ ³ Š¯nŽ ¢ PîÁ îä `PîÁ ïCœ È© √ m P ä ø °d ≈ ³ è ä P ˛ƒü©£ð¬ ³ Š¯nŽ ¢©d`P èåý≈ èâ”ÐvP ïÅ−ł± èi˛ƒèðv ¢ ³ Š¯nŽ 6.èåý≈ ïäv òÓÐ b á√ à d`P .èŠvèn˙º PîŠâð ü© düä√èŁm ¢P` ¢¬d d`P b`düä√èŁm büýÈ≠èðv d`P b`düä√èŁm ° d Ôâ ä— ý ‰ ÈŠ ¬ ≠ È äŠ â .èåý≈ èv£©Ä P˚˜t ü©°Š¯nŽ Ydèt ý a Š ³ d Ø å è Šv ä Á .¢ èNł∞PïŠv ïC©åŒU ¢PîH š √ mèŠvèâЬ ü©³ èáä Pd`P ˛≠ òþËI ¢ ³ Š¯nŽ ¢ PîÁ îä `PîH °Š¯n adü∑ ò‰Š√P7 ä b √ ≥ø °dä m v Á ½ √ m £ð¬ ½ ’Ð≈è− H òäËðP êþ≈ ü©* ³ èáä PóšÆ Ä PÎ,è ® ä PîH Ä ý¬ 26 † á≥ ¬ ŠâÔ b √ a √ m ¢ Á¸.èŠâ´³ Ь W`dYŽ êbèáä PÄ ý¬ YUêÔð≈ ùä èt ˛©˛´ ä Ž °Š¯n Q d`P ¢èðv °Š¯n dîä Ÿæ bèáä P d`P ¢d òÆ èኯŁm óšÆ ³ èáä P d`P .¢ °Š¬£©PîŠâð ° U ŠvP³ √ ¸ äü √ v îvd èv ä √ à ⠳ √ Ø š š b √ ´ ¬ ≤ ≈ ≠d`P.¢ °Š¯n bîr ïC©üŁ±èŠvè}≠  èÐv ê ¯n ½ Ÿæ ò¿˚−≥ ¢ PîÁ îä `PîH 8 b`îä £ð¬ XèÅý ¢P` ¢ž H °Š¯n eèÁ Ω d`P ,£ð¬ büŠÈ”åł÷ XèÅý ¢P` ¢èŁm Ø š ³ ŠvP°Š † ˝ ä mv Á √ m v ≈ ≠ √ ä dP É √ ä^H¢ PîÁ îä `PîH 9 .èN ® °Š¯n èÐv ^Hü©³ èáä I ¢üšØ ¢èâЬ ¢ UüÁ Pä mv Á √ m åd  P b √P à √ √ Ã ä © ± √ à ∂ ¬ Í.¢ìłm òÁ ˙≤òäËðP £ð¬b`düä√èŁm ¢üÔł∞ d`P£ð¬ b`düä√èŁm cžÐ¬,£ð¬ √ þ £ ‰¡ ˚l PŽ düflÐ√ d`P½ Á dUè ä − üH ¢ ó‰¡ ˚l °Š¯n  è Pî d`P .è ©Pî ð £ð¬ ½ dü∑ òÆ òäËðP ü©³ è ä P ¢ Pî ¢ ^I27½ Á dUd`@˙ÿÞ≈ ¢ ó š îÁ†± P © r †± ÅËø Á © ± š Ðv H m Á Šâ Šâ¬ a š ¬ b á√ ä H Ã≠ P √ Á È m ≈ ½ Á dU TP` ¢U ˛´ Ž ñ¬ büł◊Š¬ ¢  è V`ìr ¢ ^P .¢Pü— ÓÐ≈ ½ düª d`PU˙≤ü©³ PH¢ Pî d`P.è ©Pî ð ü©³ è ä P£ð¬ ½ ’Ð≈è ≥òÆ òäËðP ¢ ËÐ ËÐ © òÓÐ †± ä ¬ îä d ²Š ÈŠ v Ðv © √ à kò a b ä H√ Á m Šâ Šâ¬ b á√ † − š ¬ ä á √òÓÐ≈ ½ Á dU TP`¢£©PîŠâð dü·− èi(YîÐv ` òŒä ) c£ÐH d`P ¢P d`P .èŠvèj ¢ PîH d`P .YU (èrH) ¸© ¬ ü©³ P¢ PîH28 .ò−Á ½ dü∑`í|− ˛© †± √ ä ¬ ø Šâ¬ ¬ N∞ Ôł P √ m H ä Á U ½ £Ð b ä Á √ m ‰◊Ð≈ a ø ≈ .èŠvPü— ü©^H d`P à èŁm íŠ Ôð °Š¯n ³ Š¯nŽ d`P `£©íáä ¦ ÃPŽ ºP òäËðP óý≈Î ,è ®¢ ³ PH k P ` â °d √ ù√ ˙ ¬ ø b ≤.˛ƒ£©Ä P˚˜t ü©büýÈÁ dU¢  èÐv d`PòýË’≈ Yîä ê ø ³ îr10 ý a Š ± © Ð v ŠvP¢ b d`P £ð¬ büŠÈ”åł÷ ˛≠P` ¢èŁm ˛ƒèðv °Š¯ndîä Ÿæ ïC©è ®d`P .ü≠ ¢ °Š¯n íŠ ü◊ý òäËðP ä à √ â ≠ v ≈ ¬ Áä H È≥.°Š¯Ã´³ Ь õ ä n èibüŠ√îä cžÐ¬dèłm£© Ø óI °Š¯n büÁ è− Yîä òÆ` ˙Ôð≈ ê ˚l ¢P` ¢˙ÔðI ¢ £ð¬ ³ Š¯nŽ d`P £ð¬ b`îä £ð¬ ¢P` ¢d°Š¯n eèÁ Ω â ° Ðȯ v £ üš ‰ ±t v š ŠvP š ≠ ä ≈ ä ”m ° d √ Èł v ≠ äØ Èš É ≈ Yî ò‘Š °Š¯n ê ~Švü± cdè d`P.PüšØ ³ üŠ¯s Xè è Yî ò“ ð 11 Œ è ðP £ð¬dPî è m H ¬òýË’Ð ä ≈ v ~nï t b vi ä ä v ≈ ` łm ä Í.à ìG ó â ä Łm v¢ ^I .¢ èNł∞P òºèièvüµ èiï~Švü±12 .èåý≈ èvüµ °Š¯n ê^P .¢ XèÅý ¢P` ¢èj ³ èvP Î,è ®¢ ³ PH ¢ PîH V`ìr ¢ ^I29 © P Ø å š ä ä ~n Ø š ≈ ≠ √ ä PH W ä ø b ä Á√ m © P³ ü◊Š± Xèv èiYîä Y˚¥`H13 .èåý≈ òÓÐ≈ ˛ƒèÅŠË”t ë ,˛ƒü≥ £ð¬ bèšl` V`ìr PŽ Á düflÐ√ ü©óý≈ ½ Á dU¢ bà üŠÈ≥ XèÅý ¢P`¢üšØ PîŠâð ¢ ³ËŠ¬ d`P cUüð√b ËŁ ä v U ä äø ý â îr H †± © ` ≈≠ ä √ ¬ ø ñÐ š ä ’≈ ÈÐ É š © ¬ ¬ ~nd`P14 .¢ Yîä ò‘Š ˛≠P` ¢ °Š¯n ïN ± ˚l ¢èŠâðüÔýËŠP ê. èåý≈ èŠvUPŽ Á düflÐ√ ü©b`düä√èŁm dèÐâä P¢ ^èå™ ≈ Y˚l d`P30 .büšØ èŠvU ¢ Ø v ≈ îr ¬ © Y˙ÔÐ š ©Yîä ò‘Š ˛≠P` ¢ °Š¯n ê¢ düH P ˛ƒüäÈŁ± .èåý≈ ï~ŁmU Xèv èiYîä Y˚˝Š¯ý büŠ√îä ”Ðv ˛©³ èÅæ@d`P¢èðvüł± ê š l ¢P`¢√ £ð¬ ³ Š¯nŽ ïC©è ® .büšØ v ≈ ä ’≈ ÈÐ ~n © µ Ð ä v v â b P à √ ŠvP˚ ≠ ä áÐ ° d ¯ d`P .èåý≈ aP˙ºXèv èiYîä òÓý≈üł± d`P.¢ düflÐ√ ü©^I ê ˚l Q◊ý≥£ð¬ ³ Š¯nŽ d`P cîä £ð¬ ê˚l ¢P` ¢ž H °Š¯n ½ ä v šØ P ŠvP š £ Ë ° d v ŠvP š ≠ ä dP √ √ ä ä ªd`P ¢£©˛ƒèÐâÁ èÐv °Š¯n  èÐv ¢ ³ îr ü©XU@^H¢PîÁ îä `PîH15 ©b P Pä m v Á √ m .PüšØ òÆ èáŠ√Pd`PÍ.èj¢èå®îÁ š √ à PŽ r.èå® °Š¯n òÆ Â èÐv ¢ bîr ü©³ PHd`P èŠâ´¢ ¢©SèåÐ≈ •œ ˛©Â èÐv ^H ½ ’Ð≈ ü©^HÄ ø V`üý√ èåŒUèåý≈èŠvèn˙ºPîŠâð ü©³ Ł± XèÅý ïŠv ¢ PîH31 d š © ³ b ≠ Ôâ ÈŠ ŠvU P † P† Šv ¬ ° ≈ ä Á √ mVüŠÈ≥ ¢ ½ Á dUò‰©ùŁ± °Š¯n  èÐv Î,è ® ø XU@^H ¢PîÁ îä `PîH16 © †± ¢ P P ä mv Á √ m b þ üš Ë∑ ø t .PüšØ ³ UèâÔł∞ £© Ø ñÐ ¢ Xè− W˙π^I.¢ ¢ òÆP — ”å≈ š k н Á dU¢P`¢UYdè|ä èŁm ˛©YîÐvd`PòŒä ³ œ17 .¢èå®Ø èłm üý√ ü©†± ≠ ä Š Ȭ √ Šâ¬ ° Šâ≠ ≠ ¢ š ©£´ ïC©èŠ U óŒ òÓÐ≈ ïŠv V`d`P .è è ®ïäv Ž ´ š l üý√ ü©íåð≈ ¢^Hüý√ ¢ ïŁm` ò‰ P v P Hø m H © ³ üœ` XPd@.³ U bPüý√èt b t P b vå £ ˚ ä Œ ł © ¯n v ⟠ý ¢ H Ã í †± √ √ m à Š ˚˜C± š l Á b ³ æP ³ ¯nd Í.èj à èŁm˙≤üý√ üý√ èj¢èå® åð≈ èi½ Á dU PîH2 .˛ èðv í Ž Š ˚ ˛ °Š ³ P d`P bèÅ @` °Š Ž W˙π ^I P b ä t Ã≠ P ¯ È © È Ä≈ ð ä ³ U °Š¬üý√èt ¢P ¢ ^I .èŠvU£©Pdüð√ ü©Xèi¢ ûŠ”Áý òäˬP¢ √ 2 ½ düª ò“ ≈ a ð ³ U ^N àH ü©^H d`P YU ½ © ¬ ü©³ U °Š¬üý√èt ¢ PîH3 .èŠâ©XPd@ b î≥ P ¸ £Ð b √ m ä Á P È Pb © ü © È Ä≈ ð ä ¢ P èŠâ©XPd@³ U òæP ¢£©PdHð√ ü©Xèi¢ ûŠ”Áý òäˬP ¢ ^H .èŠvUdP˙¿ Ôt √ P°Š¯n¢ Pd`Pèj Ø ïävèNł∞PèâšØdìŠâ© iXU@Î,è ®ä PîÁ îä `PîH Ä ý¬ 18 Ôt È üš å ä Pè P √ ¢ m v Á¸ m √ ä m .èŠvèâЬ ³ UZèÁ ê ©³ U^P¢PîÁ ä b m ŠvPü b Í.èjbà èâЬ dèj n ê |øPîä ä èn ˛©òæH ` ä Uî ŠvPè ⬠P ¯ ä áÐ ° d fiø¢ òþË≥ ˛©³ Š¯nŽ ¢ Pî î `Pî 19˚l ¢P` ¢√ £ð¬ ³ Š¯nŽ ñ ø š ≠ °d ä Á ä H √ m v Á m òäË·≥ èiXèv ¢ ÍXU@ Î èŠv ÍR≠Πͳ èáä PÎ ö„≠ ïŠv °Š¯n ³ èÐvŽ ˛ƒP˚˜Cª ³ èáä P ä ¯m P ŠŁ ü b √ b d ä Ð b √¢ PîÁ îä `PîH d`P .èŠvèâЬ ü©cîä £ð¬ ˚l ¢P`¢ž H°Š¯n ³ èÅæ@d`P ü© ä√èŁm√ä m v Á m ä v š ≠ ä dP b P √ dü .¢ W˙π˛©[èÜ≠P¢P`¢UòäË·≥ ¢ ÍòþË≥  ˚¥ÎèŠv ͳ Š¯nŽ Îö„≠ïŠv.¢èâŠU šØ ≠ äŠ È¬ ŠŁm N W ¯ °d šØ ý¬
  3. 3. 17:3-20:2 ¦ Ã√PîŠâð ù ¬ 3ïC©èŠâ©^üÂ◊≤ ¢ bü´ ”ä P°Š¯Ã´íå® ¯åŒ @òŒP7 .èŠvèå® ø PòÓÐ≈ ¢P XU@.è}√U Xèv èŠâ©è|ä P XU@ïC©¢ ¢ ¢vU ïŠv èŠvT ^èðv ¢ XU@ü©XèÅý ³ P √ ä üv â °Š v P ä ä v ¢ ¯ ät P Š ä √ P Ã≠ © ä ÔŒ È È Š © P ≈b ø ŠvP ø Ã≠ N¬ © Š È ýð È ≈ √ ä ≈ ≈ ≠ ä Ø ° d fiø¢ c˚¥`U ê ¢P ¢ ¢ ¢ ˚˜ŁÄä P •ł◊®¢bü’ä≈P .¢ ïäâšØ£Ð¬ V` XèÅý ¢P` ¢d £ð¬ ³ Š¯nŽ ñ 20 .èŠvU Xèv èiê ˚l ¢ °Š¯n ³ PI ¢ Ôý Èš ä ŠvP š ø b ä √ .èŠvUêž ü©büŸ‰Ł± ¢P£©ž üŁ± XèÅý d`P èib`îä £ð¬ XèÅý ¢P` ¢ž H°Š¯n Yîä ”H ˛©³ èÅæ@d`P èib`düä√èŁm yU ä¬ d Èð ≈ v ≈ ≠ ä dP √ â Ðv b Pí ∞ °Š¯n  èÐv PîÁ îä `PîÁ ,°Š¯åý≈ òÆdíł °Š¯ÃPüšØ Yž ä Ôþ≈ Xè− ³ U ^H8 ł m v m š m v îâ t bI P b`îä £ð¬ d`Pb`düä√èŁm dèÅ− ¢ ¢ XU@.èN ® v ¢ XU@ib`düä√èŁm ò“}ä Ł± v æ√ ä Ð √ P å dXèä ä √ Pè ÈòäËH Ž P`@˛©ò≤îu í ∞ ˛©^H¢ ½ düª òŒ Pd`PXU@Ä Ł± .èåý≈ èšld£© ≤îu ïäv dèj n ûÃT ¢ ¢P òÓÐ≈ ü©ò‰©¢P ¢ °Š¯n XèÅý ³ PH³ œ .èåŒU ü© ød P ł Pä a √ t P† ò Uî √ Ã≠ ä ¬ È Èð ¯ ät ø ≈ b ° Šâ≠ ŠvXU@^H£©dè|H ¢PîÁ îä `PîH9 .¢ ¼ Ôł∞ °Š¯n ž @˛©büýÈÁ dU¢  èÐv üý√ ^Hd`P èŠvUìH °Š¯n îä Šä Y˚ˆ™ü©XU@ ä PîÁ îä `PîH ¢ ïŁm` ^I21 .èŠvèðv P P ð√ ä m v Á √ m ô † È dP ± © P t â¯v P¢ m v Á ø √ m P Í?¢ bè ®üý√Î,èåł∞üð√ ¢ £ð¬ ¢ ½ øü´ü©ïC—˛≠èÁ ^H¢ ò“áð â |√ Ø ø H ø †− √ d`PèŠ ≠Sè ä ü©ò“áð√ ê ˛©ó‰Ł± ¢ š Łm m P © ŠvP ©Y˚˜ý ˛©ò≤îu í ∞ °Š¯n  èÐvÎ ,èŠvU aPüŁ± ¢ XU@£ð¬ ½ èÐv ^I10 Šv ł Ä √ ä P a P XU@ ©^Hd`PèŠâ©PîŠâð ü©½ düª ¢ ò“áð√ ^H˛©XU@¢ ^H22 .èŠvU£© Pü P ¬ a ø P Pä√ P © ± È ä üł ° Šâ≠ ä ø ä¢ ]üÁ cdèn ¢ ^I èåý≈ ïäâšØ£Ð¬ °Š¯n ïCœ ± ³ œ .èâH ¢ °Š¯n ü©Ž P`@ Ã≠ P v √ d P ,è ® ©•œ ©½ düª ^H¢ ^HÄ ý¬23 .èŠvìH^èðv¢ £ ŠvUü a P ä P¸ √ Ðv © Í.èŠâ´¼ Hł∞ üý√ bèŠvžšl ˛©^Hd`P .¢ îä ä èn òÆ Y˚˜C≥ ùÐ√ üý√ ïŠv ,¢ êþ≈ Ä P Î †Ô î P Ø â¬ š Š š Ø ŠâÔ a šè}ä ä üý√ ïC©è ®¢ ù©ïŠv ¢ •Ł◊ √ ä ø ≈ ý H Î, è ®¢ XU@ ä Pî î ` Pî 11 ø P¢ Á ä H √ m v Á Ø Pø d`P .¢ èŠv@¢ ó š š ‰Ł± òÆ c˚˜C≥ 󉣱 è ^Pd`P.°Š¯šl òäËЬ ¢ büŠ√N Y˚˜C≥ Š ø î žšl Š Ȭ m iïŠv ¢ •Ł◊H ¢ °Š¯n d`P ?èŠvèå® åð≈ èi½ Á dU ïrüäÈŸ≤ ^H¢ üý√ èŠâ©d`P ?¢ ø ýä ≈√ í †± Pä √ Ø š Ø Ã Í.¢ ˛ƒüšØ PîŠâð ¢ U˙≤üý√ ïŠv ïC©è ® š ¬ø d`P.büšØ èâŠUXèv èi½ düª °Š¯n ü©^P ý¬ ä a ≈ è ½ Á dU^Hüý√ ï ©òÓý≈ ò‘® è Í.èvèå®äv íåð i†± P C ä ï a ½ Ðvü©½ düª ùŁ± ¢ c˚˜C≥ ¢ üý√ Î,èŠvU aPüŁ± ¢ XU@ ¬ ^I12 a Ã≠ È Š ä H √ Ä √ P£ð P ä Ø ý š ¬ d .¢ èvèŁm üšØ èiYüŠÈЬ òäËðP £©ž üÔł∞ ü©¼ èÐv bèn ¢P U˙≤ ¢ ^I24 a ä¬ Èð Ã≠ P È H ≤^H¢ °Š¯n ¢ ïŁm` ^I èŠvU ¢ íåð≈ èi½ Á dU ^H¢ ½ düª òÆ`èŠvèâЬ Pä √ ø P Ô÷ Ł †± Pä a √ š ä ý ° ± š ŠvPbü .°Š¯šl ¢èŁm ³ Ь ó‰Ł òÆ ê ä√`UV` d`P √ .èŠvèå® © åð≈ üí â ¥ ° Šâ Ôý ≠ ≈ .¢üšØ °Š¯ ä≈ Vîä ≥˚− V`³ œ¢ ïäâšØ£Ð¬ büä√`UV`25 √ à Í?èŠâ©èŠâ©¢ üý√ Î,èåł∞üð√ ¢ ½ düª ¢ PîÁ îä `PîH Ä ý¬13 √ ä ø a ä m v Á¸ √ m ¸¬ n ¢ √ ≤ ¢ ¼ ä¬è Î,è UÄ PüŁ± ¢ ½ düª^H°Š¯n d`PèŠâ©Ä Š ˙º`£œø •Ł◊ ä ¸ t Šv a ä a √ P .èŠâ≠èå® åð≈ V` ¢ í √ ä Ž èr@èiVèâ´ d ÁP ä ,è ®ø ¼ ä¬èt ¢ PîÁ îä `PîÁ ½ ¿`^H14 ¢¸ ä m v m¸ P √ ¢ °Š¯n ³ PH d`P èŠâ©PîŠâð ü©½ èvPüŠÈ± XèÅý ³ Ł± ¢PîÁ îä `PîH ø b ¬ aä ≈° ä m v Á √ m˛ƒP£Á YžÐ¬ ¢P`c˚˜ý ¢ ^I.¢ èŠâ©XèiP£ÐHòÆ ½ ’Ð≈ ïŠv ¢ üý√Î Ð ± £ flø ≈ ý H Š v Ã≠ P Ø È š ¬ š† ä H √ ½ düª ^H¢ ¼ ä¬èt .¢ TP` ¢¬d dèŠâª d`P Qłm òÆ ¼ ä¬èt a Pä ¸ √ Ø š ä— È äŠ â Tè š ¸ ≈ ò‰©¢ Â è ¢ •◊H ¢ Pî ï ©¢ ñ ∂ ï è ©Î,è ∞üð√ ¢ 3¢P¢ .˛´ Ø ½ ≠èm ˚˜Å® Šâþå™ Š˜ý ¢èàH ¢ ½ èvPüŠÈ± £— .˛´ Ø ä ¬ Ô÷ üš ¸ ý d`Pè ¯ Y˚ v ”v ≥ © a ä Èð Ł Ð ŠvU üš ½ Á dU òÓÐ †± © Ðv ø Ł ≈√ ýä Ë◊ H C Ø Š Šv Šâ åł ø Á š m .èj Ø èvèå® Æ òþË≥ ˙ÔÐ≈ ˛´ ä Ž òäËðP¢üšØ ¢¬d íÐv ¢ ¾ ŠÈð òÆ üš ä òš îvd ¬ à ý— √ È äŠâ © †¬ š Í?¢ è ®ä èå®äv ü©VüŠÈ≥ òÓÐ≈ ò‰©© Ø ¢ ï š √ ¢ æ − ≈ ý H˛©³ Ÿ U]ìÁ ¢ c˚¥`H ê ©½ düª Y˚˜ý d`P¢ °Š¯n15 ° m© U ŠvPü a Š v Ô÷ Ł ¢ èå®íåð≈ ¢ ½ Á dU òÓÐ≈ ò‰©¢  èÐv R”ÅšÆÎ ,è ®¢ ½ düª 2 ýœ Èt ø †± © ü √ ä a ´ â ° −U æ P N≈ © P N≈è|øP.¢ °Š¯ä Ь ³ Ÿ H °Š¯n ùð√@¢ ¢ ^Hd`P¢ c˚˜ý .èj `èâЬ W˙π ÷Ð ł ÷Ð ł Š v bà ä èvèå®°Š¯ ä≈ ü©bü´ ”ÅšÆ íåð≈ è|ÂŁ± ¢ ½ Á dU èáŠ√P ê ³ œ3 .°Š¯šl ä ü Ø †± š ŠvP ° Šâ ≠ ”Ä® ý≈ Í.èj¢èi°Š¯n ˚˜ð ¢Püý√ d`P,èj¢ ü©˚¥ c˚˜ýèâŠÐv √ þ Šv œ t ł Š v þ¯ °Š¯ ÿ íåð≈ èi½ Á dU ¢P` ñŠ¬ ¢  èÐvÎ, ¢ è ® ø óšÆ ¢ PîÁ .¢èłm †± ≠ ²ËÐ © Ø ¢ ä m ÃØ š √ Èš ý≈ ÃØ ˙≤ ïävd` ¢èłm °Š¯ ä≈ òÓÐ≈ èvüÔł∞ ü©½ Á dU ^P °Š¯ ÿ !¢èłm èvèå®°Š¯ ä≈ ÃØ Èš ä †± Èš ä ,è ®ø ½ düª ¢ PîÁ îä `PîH Ä ý¬16 ¢a ä m v Á ¸ √ m ´` .¢Ã èŁm ≈ ý H © ∞ ∑ Ô÷¢ íÅ õÁ `¢ d`P.˛´¢èåþ≈HúŠÈ”|ý ½ ’Ð≈ üý√ ˛´ Ø ï~nèm üý√ Ä Ł±Î Ł √ à P √† üš † PîÁ 5 .˛´ °Š¯ ä≈ óý≈ Î,è ®¢ ½ düª ¢ ¼ ä¬èt £ð¬ ½ èÐv ^I4 m `˙≤ ø a ä ¸ √ a P£ð¬ •Ł◊H V` ³ œ .˛´c£©½ ÐN◊≤ ½ ’Ð≈ ¢ U˙≤ üý√ d`P .è üšØ VŽ UI U ¸¿` d`P¢PW˙π˛©Pî °Š¯n óý≈ üý√ ˛´ è ® åð≈ è ½ Á dU^Hóý≈ £´ ©¢ è ä è ý ° Šâ≠ ≈ †È † ø Ô∞ Nł à å í i†± P H PïC Ø â¬ Łm j dd ½ m Á ` š ý Í.èj ©äƒP˙ÿŒ c£ ˛ m Í.èj Ø PîŠâðdü·− èiŽ Š˜Å üš ¬ ø ˚ ≈ c£¬ ý ˛© ÐH íåð≈ èi½ Á dU^Hd`P.PüšØ Xü”Ö≥ èÅä − üÁ òÆ PžÐ¬ ½ Á dUV`ü©½ düª6 †± P Ëø ± š £ †± a ,è ®ø XU@ ä PîÁ îä `PîÁ Ä ý¬17 √ ¢ P¢ m v m ¸ V`£´ C©èåŒU¢P.PüšØ Xü”Ö≥ b`Ž ü≥ `Ä øèâH òÆ ½ ’Ð≈ ¢©¢èå® © P Pï Šv ä t ¯ d † ä ≥ š † Ôâ ä ü ^H ÈŠ √ H ³ Šâ≠ ä ï †± P m Łý √ H Ô÷H ä ≈üý√ °œ .èvèå®äv íåð≈ èi½ Á dUïrüäÈŸ≤ ^HïC©èåý≈ èŠvUóŒ ¢ ¢ °Š¯n Î ^H¢ ^P ¢ ^P .ò–ÃèŁm üšØ îä Ÿ“ઠV` üý√ ¢ ˛ƒèå®íåð≈ èi½ Á dU ^P Pä √ Ã≠ È Šâ¬ Ø ý š †± ⢠ïŁm`Y˚˜ý .èŠvèå® ©íåð≈ ¢ ½ Á dU^H£©³ H ½ èÐv ˛©YüŠÈЬ òäËðP ¢ d`P èŠvU òÓÐ≈ü©˚lü− ¢P ïN ± Pž üÔý≈ è|øP d`P èŠvè宣©ž üý√ ü©íåð≈ ¢ ½ Á dU ø Šv ü © †± P °ø a ¬ ä √ š µ ä¬ É d Èð d © †±
  4. 4. 4 14:4-18:3 ¦ √PîŠâð ùà ¬ ≈ ý H íý¡ ì ð â ≈ îvd Š v Ô÷ Ôâ ä P³ ä ø ° d ˛´ ä Ž Y˚˜ý ¢ ¢©¢èj WèvP¢ ³ Š¯nŽ .büšØ èv£©½ äÈ·≠ £ð¬ °Š¯nŽ °Š¯n Ł ÈŠ √ ý † ³ d¢P íŠ Ð¬èu.èŠvT ïävP dŽ ä ¢©îä ` PîH íŠ Ð¬èu ½ ¿` ¢ ˛ƒèâ©íÉΩ3 ä¬ â Èð îv Ôâ v Á â ¸ © à þ ÈŠ m .èj Ø èv£©Xèi¢ ½ N−≥ `½ äÈ◊≤ ˙ÔÐ≈ üš ä ø †Ê †ž Š˜åÐ≈ òäËðP íŠ Ð¬èšl d`P4 .èŠvT °Š¬Ž Š˜Cł îä ł ˛©³ èvP ¢üšØ ¢èj °Š¯n ½ ŠÈÔ® d`P .˛´¢èj ^üÔð≈ ^èå™d`P ¢èi Ã≠ c˚˜ý ³ Š¯nŽ d`P 18˚ ¬ â ˚ ± â± W ä à √ √ P à H † √ P à H Ȭ È þä ¢ Šv ° dbüN ± ¢P¢ °Š¯n ³ PHd`Pb`ž Š˜åÐ≈ ïÐv˙ºd`PòÓþ≈ü” ð ¢ ž üŠ√d¢ büŠ√£œ › N∞ ø Ôł b ˚ ≈ø d © Ðv .èj¢èå®ý√ ü©íÉΩ ˛≠P`¢H°Š¯n ½ ŠÈÔ® √ à ü ä ´P † È .èŠvTü© èjc£©½ äÈ◊≤£©èåþ≈HúŠÈ”|ý ê½ ¿` ^H¢ ¢ PŽ Á üý√ d`P 19 † P √ ý ¸ P Ã≠ © îr v Èïäv SüÐÈ¡ ü©dŽ ä ˛©íŠ Ьèu îä `PîÁ £— .èŠâ©SüÐÈ¡ ü©dŽ ä ˛©íŠ Ьèšlîä `PîÁ îv â v m n5 îv â v m v √ ’≈ úŠÈ”|ý êXU ¢˙≤ üý√ d`P .¢ ïäv ïäâŠáð√¢ c˚ˆł c˚˜ý ê†Ł± √ ý ý Ð ¯ ø ∞ Šv ý Ä v.èŠâ´˙ÔÐ≈ °Š¯n Ä Á Á ` ôŠÈÁ d`P PüšØ ˙πèÁ VU˚˝ΩG íŠ u ½ v P â †›ª × ª P â Ð¬è £ð¬ aèÐ ^I .èŠ © °Š¯n ïC©¢ ^I.è ¢èŁ ³ Ь òþË≥ üý√ î Ð√ ¢ ^H.è ¢d è £©Xè £©è þ≈P Ã≠ P j à m ° È √ m Ö © P jØ v š ý i åîä ≥ £œV˚ˆł P˚˜ý d`P ?¢ QЯÁ Á büŠÈ©üý√Î, èåł∞Hð√ ¢ íŠ u ä Á â s ∞ Šv Ø èâ ɪ š ä ü ø â v m Ьè î `Pî 6 è c˙≤üý√ Ä Ł± ïC©è ® Ø èŠ ©Sè ‡ýtPè òÆ òþËI °Š¯n ûŠ”Áý Y˚˜ý ¢ j † d`P.¢ â Å ¯ i š N ≥ š È Ä≈ Š v ä √ È © âèt ¢ ˙flä Y˚˜C≥ üý√ èjc£©Xèi¢ ˛ƒìåÐ≈ `˚˜CÁ üý√ £´7 ?¢ büŠÈ© ä≥ © √ Š Š± P Ø š Í.èj¢ òÆ òþË≥ üý√ ä Ь š È ≈ ý H`Xèic£ÐH ¢ üý√ £´ jbü≠£©SüÐÈ¡ ¢ °Š¯n üý√ Ä ý¬.èj¢d ï−Š¯ÅšÆ PN ± Xèv è|øP èiXU@.èå® *PN ± Xèv èiYüŠÈЬ òäËðP ¢ XU@20 ¬ä √ Pd`P.è Ô÷ Ł ¸ Ø á š ü ä P d ü ä ¬ ä √ P ÷H ïC©¢ è šØèł ïŠv Vè ´P˚˜ý d`P.è üšØ ˚¥ òÆ c˚˜ý Vè ´V` üý√ ¢ Sè ΩPîÐv bè òÆ` ¢©ê˚l ¢P` ¢üšØ PîŠâð °Š¯n èŠ ä H ^IïC©¢ ïŠv ïŁm` ˛©¢d ≈ ý é Ö ä Ô®¢ Ø â m â Šv ÔŁ š ý ä j š Šv â ä È n š Ô⠊vP š ≠ ä ÈŠ √ ¬ â¬U P Ø š È*Í.•© °Š¯n ½ º£´òäËðP ü©Vèâ´^Hüý√ ïC©è ®d`P ¢d °Š¯n ½ º£´ òäËðP d ¸ ¬ ä P Ô® ¸ ¬ .¢ Ø š Æ Ð¬èš ˛ƒè ≈ ¢P ¢ íŠ Ð¬è 8 d`P ü©XU@£© Ь Q üð√ ¢ cž ÿł ¢ ³ PüŠÈ± ¢ Pî î `Pî 21.¢èłm èvèŁm ü©½ ŠÈÔ®üý√ °Š¯Åš Î,è ®¢ íŠ l à åÐ ä ¬ ä ÃØ ä † Èš ø â Èð √ â u P èâ è− ø ä t ˙∞ © b √ m v Á ä Á ä H m ä¬ ä â Èð √ Ð¬è £ð¬ bèš `d`P.¢ ¢ ü©½ ŠÈÔ® Š Ð¬èš d`P íŠ Ð¬è òÆ ¢`Í Ã´ ”m † íâ l È ł â u š Š √ .èŠvèâ’ð ü©YüŠÈЬ ˛© P¢P¢ íŠ u l ä≈ ^H .èŠvU£©íý â ¡ ü©^Pd`PèŠ ©ï~Å∞ £ð¬ íŠ Ð¬èš ˛ƒè ≈ £©•Ł◊ÿæ °Š¯n cdèÐ ¢ c£ÐHd`P¢Pò‰© ® ä Pî î `Pî 22 â l à åÐ ¬ Nł ∞ â v© Ô √ m v Á Î,è ¢ Á ä H m Ð¬èš ˛ƒè ≈ P˚˜ý Î, è ∞üð√ ¢ íŠ Ð¬è ¢ î `Pî °Š¯n î Ð√ ˙Ôð≈9bè ®íŠ l à åÐ Š v åł ø â u ä ä Á â √ v m ˛´ ä Ž ^P ¢P ¢ ½ d`˚Á ˛©¢£©•ł◊ îvd ø Ø a ∆ ä š √ ®°Š¯ÅšÆ Ä P.è ´ Ø è Š¯Łm óšÆ V` a Šâ üš á Ö H ≤c˚˜C≥ èŠâ©ïC©è ® `P °Š¯ ä≈ Xü”Ö≥ üý√ ¢ ïC©è ®¢ íŠ Ð¬èu £ð¬ ^I ?¢ ¢ ¢`d¢ ¢èðv ˛´ ä Ž ˛©ï−Š¯ÅšÆ d`P¢èå® åð≈ èi½ Á dU¢P` ¢U Š d Ô÷ Ł √ ä â P Ø š © ä© ø ä È √ îvd á ä í †± ≠ ä ¬ √ ÈŠ š U Š ŠvU˛ P ä ä à Í.¢ YdPUïC≥Ž Y˚˜C≥ ˛©SèåÐ≈ •œ ©^Hd`P˛ƒP£—˛©˛ƒèåÐ≈ Ø v Í.¢ Ã≠ È¢P òÆ üý√ d`P ?¢ èŠâI èŠâ©¢ üý√ £Á @Î,è ®¢ îä `PîÁ £ð¬ ^I 10 ä¬ š Èð Ø © ä š √ ±P √ ä v m P ø √ø ©b P ä m v m √ ¢Pd`PèŠvUSè|ä ¢  èÐv¢ ³ îr ü©XU@¢PîÁ îä `PîÁ ïŁm`^P 23.¢ èšld ï ®¢ •Ł◊H£©dè|H ¢ ³ Š¯nŽ ³ üÁ è|øH d`P !¢ íýèu èi˛ƒèåÐ≈ .èŠâ©düÐÈŁ◊≤ ¢ ¢ ¢£©Xèièåý≈ èŠâ´èŠvèâЬ ¢P ïC©¢ ùŁ± £ð¬ ³ Š¯nŽ ^P Ø š ø ≤ ð√ ø ° d b ± P Ø v š à Ã≠ © ä È √ ä ø ø °d ≈PüšØ èŠvè Ð≈ ¢ •ý≈èšl c˚˜ý.¢ TPž£©íý¡ ü©˛ƒèåÐ≈¢Püý√ òÆ ¢ üý√11 ¢ PîÁ îä `PîÁ .èšld °Š¯n ³ îr _˚−≥ XU@V` d`P èŠvU ³ËÔÐ d`U ü©XU@V`24 ø Šv Ø U â Ã ä¬ š Èð š ä H √ √ ä m v m b ˝ P ñŠ Pa ø Ø š √ È Š ÈŠ ð P @ © ˙ É ˝ © * øÄ Püý√ ¢ ïŁm`˛©ùŁ± ¢ TüÔ®äâ≥ èâðP¢ ³ Š¯nŽ ¢©¢ ü©³ üÁ ¢ ^H RV`V`ìr¢ ^PèŠâ©dN Ê≥ °Š¯n ïN ± _˚−≥ ¢  èÐv ü© ïýâ− ˙ºZèÁ ê ï ä ¬ ä ° d Ôâ ä ¯v b ± © P m ŠvP à √ ä H† Uà √ £ 12 Ø üš ¯¢è}≠ cUüð√ ¢ üý√ Ä Ł±°Š¯n büä√I ¢üšØ cdŽ ´ .¢èŠâ´ Ø òýËä Ö √ ≠ ˛©ï øPd ¢P` ¢è ü©½ è ± ½ Á dU dPü”ý ï .è ® bè ` ü©dPü”ý ˛© š ýâ ≠ √ ä ðv a Šâ †± v Šv å d šl v à bd ø Ô÷Šð ´ Pˬüý√ òÓÐ≈ èj¢è}≠ ü©b`Uüð√ Ä P üý√ £´ . ¢ ¢ W˙π òÓł∞P cUüð√ V` üý√ ¢ √ à a P ”åH ”G≈ ≈ åð ð Ôý ≈ ł š Ã≠ © ä † .˛ƒüšØ ³ Ž ï~Ö− ¢ ¢@]˙π˚l ¢ ¢ ¢£©½ πèܱ È √˙ԙÃü©¢ ¢ ¢d£ð¬ ³ Š¯nŽ ¢ c˚˜ý d`P.˛´cUïäv íÉΩ òÓł∞P °Š¯nŽ ˛ Ã≠ © ä Ø ° d Ã≠ È Èš È Šv ³ dïC—Y˚¥`H ¢ ïC—êüý√ W˙π ˛©¦ `îÐv ïävèÁ ïC©è ®d`P .èj Ø ïäv òÓÐ≈ ê Łm U ø Łm ŠvP ^ m üš v ý b vm ≈ ³ Pîä èÁ ì ð Í.èj Ø dèv˙Ið≈ èâ≥üÔ™ ¢ PN ± .PüšØ PîŠâð ïłÄÐ≈ ê ©PN ± ¢ ùŁ± .PüšØ ¼ ìnèiPN ± d`PXU@ ¢ ýÔ ý š √ ä ü ¬ N ŠvPü ü ø a ü P½ øPU£Ð¬ ü©PŽ ¥ ^Iüý√ °Š¯n Î,è ® ø îä `PîÁ ¢ íŠ Ð¬èu £ð¬ ^I13†− ≈ ˚ P ≤ ¢ v m ä â √ P UT`P ïä⊣ä ê ¢ X£©˙flä d`P ¸Š è⪠˛© ä `PîÁ ¢ °Š¯n Î,è ® ¬ ¬ ŠvP ø √ ½ ¬ ä îv m ä √ 4üý√ è}√U³ËÔÐ d`U¢ ³ Š¯nŽ ^P¢ üý√ £´14 .büšØ °Š¯ ä≈ íÐvèu ¢ ¢£© Š ñŠ ø ° d Ô÷ Ł P © ä√ Í.èå® Š Ьèu Xèv èi^H¢ ^Hd`P¢ ˛ƒèðv díâ ä P ä P Ø Ã √ š³ Š¯nŽ ¢ ÷H d`P !¢ °Š¯ ä≈ òÓÐ≈ ˙Ô™P˚˜C≥ .è ä üÔŒU °Š¯ ä≈ òÓÐË©V˚ˆł P˚˜ý °Š¯n è üÔł∞ è íŠ Ð¬è ïłÄÐ≈ ò‘Š .PüšØ PîŠâð ïłÄÐ≈ d`Pê ¥`H ü©PN ± îÖÐ√ ¢ ^H2 ≤ Š }√ Šv° d ÔŁ Ø š ∞ Šv v i â uN ≈ þ ¬N ŠvPP˚ U ü © P ≤ Ô÷ ü¢ R≠ üŁ± d`P.èj Ø èv£©˛ƒè|≥ íàä òýËøU£Ð¬Ž ïC—Y˚¥`H ¢ ïC—ê£ð¬ Ł üš ä ä √ d Łm U ø Łm ŠvP .èâЬ ³ èáI íŠ Ð¬èu d`P.èâЬ èšlP`£ł± íŠ Ð¬èšl .èåý≈ íŠ Ð¬èšl ˛ƒèåÐ≈ äb © â ä â â Ã ä¯ — U — âŠ ä¯ Í.¢kPž dèn ¢lšèłm ⊰Š¯n ½ èå™ ¬ òÆ cŽ P`dUVèâ´üý√ c£©ïäv XèièiVèâ´˛ƒü©üý√ £´ Šv ¢ •© ... üý√ a £ð š d ä ä à Pè ≠ d .¢Í³ èŁmÎòäË·≥ èiö„≠^P°Š¯n ³ èÐvŽ ˛ƒP˚˜Cª PN ± Ø b š b dä Ð ü ≈ ý ä d ”√ ä Ô÷ ° Šâ≠ šØ a ∆èâÔ® öNáý £ð¬ Vèâ´^P üý√ ¢ ³ œ .¢ ½ d`˚Á òšÆ Y˚˜ý üœ Ł šØ Š v tPd`P.èj¢d èåþËŠÐv ¯ büŠÈþŠð ³ P ¢ bü≥èvî ∫ .¢˙º (˛ƒ`£© a˙Ê≥ èi PîÁ ïýâ− ˙º ZèÁ ¯â¬ b © ä ¯t ý− Ð )Ä m ø m ÃØ Èš .¢èłm ≈ à Ԯ ¸ © ý ¢üšØ ¢d½ Ь ¢ büý¯− ˙º³ P £ð¬ (bü¡`îä ∑) .¢ √ Ô t b â
  5. 5. 20:5-15:4 ¦ Ã√PîŠâð ù ¬ 5 ü P dXèä ^ ä P NÐ≈ P √ ÷ ł ÈŠ Ð √ ýÔ® √R≠ °Š¯n d`U^H.èå® v ¦ üä√P¢ ^Hèi¢ ^H.èŠvèðv ü©¢ ê ¢ ¢d˙flä °Š¯n ü©¢üšØ ïäv W˙π^IÎ,è ®ø íŠ Ð¬èu ¢ îä `PîÁ £ð¬ ^I15 þ¯v ŠvP ä È √ ä P ¢ â ä v m √ P P© P â Ô÷H ä ≈ ý *.¢ ¢ ¢® °Š¯àŠ√ £ð¬`H¢ îäv`PîÁm ü©^H°Š¯n üý√ èŠâ©òÓÐ≈ íý¡ ¢ ¢ ò‰©£´ íŠâЬèu cP !èjbü≠ •œU ¢üšØ Ôý — ä Ô d³ ≈ k È Ł √ P Šv Ã√ £ð¬ íŠ Ð¬èu ¢ îä `PîÁ îÖÐ√ ¢ ^H˙Ôð≈Í.èjb`UPŽ ¥ VUèŠvŽ èâ´½ èt ¢ ^P â ä v m © P √ ˚ dä a ø  ≈Šdèv ˛©³ Pîä èÁ ¢ XU@ ñ ý b vm © P ½ Á èâ− V`¢ ¢ ¢£©ïäv íý¡ ˛ƒü©ü©^H.òÓ® †Á èâ− ½ ≥ìr ê †± ä ø Ã≠ © ä È √ â à P d½ ± ä ø † ŠvPòäËðP êþ≈ ü©³ èáä P ¢ PîH .¢  ≈Šdèv ˛©³ Pîä èÁ ¢ XU@ïŠv ¬ ŠâÔ b √ ä Á Ø ñ√ m š ý b vm © P .òÓý≈ ˛ƒè− ä düflÐ√ ä á√èŠâ©PîŠâð ü©VUèn d`P £ä °Š¯n ³ PH¢ PîH 2 .¢ èŠâ©PîŠâð £ð¬½ dü∑ ¬ ¬ b ä Á √ m Ø š ¬ a 5•ý≈èt ¢ èrH ü©³ PHV` , èŠâ©PîŠâð ü©³ P ¢ ^P ³ U ùŁ± ³ U òæP d`P.¢ © U b ¬ b ä √ b b Ø š bPîvèm èiíŠ Ð¬èu ³ äÁ â .èŠvUXèv èiÍXU@Îü©³ PHd`PYU ½ © ¬ ¢ ³ îrd`P èŠâ´V` .èŠâ´ìłm d`U òºèi¢düÁ ± ¢ îä `PîÁ íŠ Ð¬èu16 ä P b ¸ £Ð © b ø › © v m âd`P.PüšØ PîŠâð èi ≠ d`Pê ø Hüý√ PüšØ èiSèt ùŠ¯ý üµ ê P Ä Ł± 3 ¬ ž£ ŠvP¢P v ŠvPXU@† .èšld°Š¯n ê © XèvUüä√°Š¯n _˚−≥ ~n¢ ä ˝½ Š¯− Xèv è|øI ¢ XU@d`P .èåý≈èኯŁm XU@í|≠èÐv °Š¯n ½ dü∑ ` í|− èi ≠ V` bü’ä≈Hd`P .˛ƒüšØ PîŠâð UT`P ïä⊣ä êü©YüŠÈЬ ˛©^Hd`P íŠ Ð¬èu17†t ä P ä √ P P a ø ž £ P à ¬ ¬ ¬ ŠvP P âb P vd P P © ä √ ¬† t d P ` ŠvP¢ â √ dQ ± ä N≈³ Pd`U ^H.èšld Vîä Ž Sèt üµ •þ≈ @XU@îÖÐ√ ¢ ¢üšØ PîŠâð ½ Š¯− 4 .èå® ^Hd`P.èŠvèáÐ√ ü©bà èjê ä íŠ Ð¬èu d`P.èå® üäÈG Xèv èi¢ ^P ¢ ÷Ð ł √ äíH XU@W˙π ^I5 .°Š¯ÃüšØ PîŠâðbèŠâþŠÐ¬ d`P ¢c˚¥`Ud`P ¢ ^H i P P v ¬ ¯â þ¯v ÈŠ Ð ø P .èŠvUXèv èiòÆ ¢ ¢P¢ ^Hü© `èj ä š þ¯v ä ¬ ä P bà Ȋ Ð Èð √ .PüšH ¢Pü± ¢ ½ ü≥ £©Vd Vîä Ž ^£Ð¬ ùŠ¯ýüµüä√ Xèv íŠ PèŠvü◊≤ ¢ UP˚˜Cª d`P.èŠvèðvèâŠÐv ê iXèv UP˚˜Cª ¢ Q 18 Ø≠ ©a vd v ä v √ ä Š þ¯ ŠvPè ä Š ä üäȱ √PîŠâðèi ≠ êèiXèv ¦ üä√P üý√ PüšØ èi^£Ð¬ ²ä èðv üµ ê†Ł± ½ Š¯− 6 ¬ ž ŠvP ä ^ £ ñ≈ ŠvP Ä † t PîŠâð ê¢ íŠ PètüýÈ≥ d`P.PüšH PîŠâð íŠ PètüýÈ≥ ¢ íŠ PèŠvü◊≤ d`P.èŠvèðv èâŠÐvèi ¬ I¨ ø v Å Ø ¬ v ø v þ¯½ N n ^H.èšldVîä Ž Sèt ½ èt üµ •þ≈@½ Š¯− üý√ PüšØ PîŠâð Ä Ł± ¦ üä√P7 .PüšØaî P vd a P† t ¬† ^ .PüšØüµ üä√ íH ½ Š¯− W˙fløI8 .°Š¯ÃüšØ PîŠâð bèŠâ© ≠ d`P ¢ž ≠ •ł◊H ü©½ Š¯− °Š¯n èåý≈ Vîr Xèv èiYüŠÈЬ ò“ ð .˛©YUè− ¢ büý√düª `U¢ êd`P19 i† t P v ¬ ž ©£ ® †t £ ä ≈ tø √ ä I¨ Å © ä šØ vd .P˙≤îÖÐ√ ¢ ¢d Vîä Ž Sèt VdèÐv .PüšØ PîŠâð èi ≠ èiXèv íÐvèŠv ü©Vîr 20 .èåý≈ ïNÁ Xèv èiYüŠÈЬ Y˚¥`Hd`P È ¬ ž £ ä ~p ä UPîŠâð èi ≠ ê èiXèv ³ èâŠu ¢H üý√ PüšØ èi^£Ð¬ cNä√ Ä Ł± ¦ üä√P9 ¬ ž ŠvP £ ä b ä¯ ø P ü † ^ ¢dPŽ C´ ˛´ ä Ž ¢üšØ ¢èðv ü© b`düä√èŁmd`P ¢üšØ ¢d °Š¯n büŸŠ± ä î îvd à √ √ ý≠ È √ à ýØ Èš ËÁ^H.èšldVîä Ž ^£Ð¬ Vdîä ð üµ •þ≈@^üä√PîÖÐ√ ¢ ¢üšØ PîŠâð ³ èâŠu10 .PüšH P vd ⬠P ¦ © ä √ ¬ b ä¯ Ø PîŠâð ïłÄÐ≈ d`P êü©Vîr21 .èŠvèðv dP˙¿ M “rP N Łm òÆ íÐvèŠv ¢©bü´ ≠¢P` ¬N ŠvP ò î š Ôâ ÈŠ ü ≠^üä√P W˙fløI11 .°Š¯ÃüšØ PîŠâð òÓÐ≈ bèŠâ© ≠ d`P¢ž ≠ £— ¢H°Š¯n ½ N n¦ P v ¬ ž © £ ŠvU ø P aî £ ¢ Xü¡ ˛≠P` ¢èŁÄ≈ Y˚˝ä èÐv d`P èŁmèÐv ž ä ŠÐv òÆ íÐvüŠ√ d`P .èåý≈ íÐvüŠ√ òÆ` .PüšØ © √ ä Ð √ î⯠š š .P˙≤îÖÐ√ ¢ ¢dVîä Ž ^£Ð¬ ²ä èðv üµüä√ íi © ä Ø vd Èš ñ≈ ¢ü≠ .PüšØ PîŠâð èi ≠ ê iXèv ³ ìèà”Ðvüý√ ü©ïNÁ 22 .èåý≈ M “rPîŁm èibü´ ≠ Ø š ¬ ž ŠvPè ä ° £ ~p ò ü ≤èâŠÐv ê èiXèv íŠ P í~Ä ¢H üý√ PüšØ èi^£Ð¬ ˚Nt Ä Ł± ³ èâŠu 12 þ¯ ŠvP ä v ø P ý˜ † b ä ¯ N Łm òÆ ³ ìèà”Ðv üý√ èibü´ ≠ ¢P` ¢èâЬ ½ T@d`P bènèt `Ž èt ¢ ¢èi î š ° ü ≠ ä ä aP ³ √ d ø Âä d`P √ P b ä¯ v ≤^£Ð¬ ùŠ¯kèłm üµ •þ≈@³ èâŠu îÖÐ√ ¢ ¦ ÃPîŠâð ˛©íŠ P í~Ä 13 .PüšØ PîŠâð © ù√ ¬ ¬ .òÓý≈ ïÅ‡ä ³ ’Ð≈ ˛©³ ìèà”Ðvüý√ d`P.èåý≈M “rP √° ° ò.°Š¯ÃHšØ PîŠâð bèŠâ© ≠ d`P ¢ž ≠ c˚¥`H ü©³ èâŠu°Š¯n ½ N n ^H.èšld Vîä Ž vü ¬ ž ©£ £ U b ä ¯ aî P vd büŠ ø ¬ ä ,è ® √ ¢ büŠ√üŠÈЬ òäËðP¢ ê23 √ ÅI ¨ ˙≤î © ä Ø vd .èŠâ´ ÖÐ√ ¢ ¢dVîä Ž Sèt ^Uüµ üä√ íH ³ èâŠuW˙π^I14 Èš ib ä ¯ P ¬ ž £ ä P ¯â¬ † v ≤PîŠâð èi ≠ èiXèv UdèŠv ü©^Hüý√ PüšØ èi^£Ð¬ •þËÂä Šð Ä Ł± íŠ P í~Ä 15 .üä¯H ½ èÐv Y˚˜C≥ !üŠ√üŠÈЬ ˛©ê cP !üä¯H °Š¯ýèÐv Y˚˜C≥ ïNÁ ,Vîr Î ta Š I¨ Å t v Š ~p vd v P v ≤ © ù√ ¬d`P.èšldVîä Ž ^£Ð¬ ùŠ¯ý üµ •þ≈@íŠ Pí~Ä îÖÐ√ ¢ ¦ ÃPîŠâð ˛©UdèŠv16 .PüšØ ê .èŠvU£©íý¡ ¢H ¢ °Š¯n ¢ ïŁm` ^I .èŠvU£©òÿÁ Ž ¢ ¢ ê ŠvP â ø P ä √ ø P ∞d Ô÷H ä ≤ Ł √ ŠvP ≤ ≤ Hí~Ä W˙π^I17 .°Š¯ÃüšØ PîŠâð bèŠâ© ≠ d`P¢ž ≠ îä ł ü©^H°Š¯n ½ N n^H P v ¬ ž © £ â± P aî P £ .èŠvU£©íý¡ ¢H¢ °Š¯n ¢ ïŁm`^IèâŠð ¢ ¢ ³ PüŁ±üä√ â ø Pä √ ø P þ¯v Ô÷ ä b Ł √ ≤ H .èŠâ´ ÖÐ√ ¢ ¢dVîä Ž ^£Ð¬ cüä√èłÄ≈ üµ •þ≈@íH íŠ P ¢ ¢ ïŁm` ^I !˛´ Ø PŽ ¥ VUèŠvŽ èâ´½ èt ü©íýèu ¢ íŠ Ð¬èu24 ˙≤î © ä Ø vd Èš ð P i v Ô÷ øŁ P üš ˚ d ä a v © âê¢ Xèv Q ¢Püý√ PüšØ èi^£Ð¬ •þËøèÐv üµ êÄ Ł± UdèŠv 18 ŠvP © ä üäȱ ä t ¯ ŠvP † Í.˛´ Ø PŽ ¥ VUèŠvŽ èâ´˚Nt ü©bü≠P`¢£©íý¡ üš ˚ d ä ý˜ √ ä â.èšldVîä Ž ^£Ð¬ üµ •þ≈@UdèŠv îÖÐ√ ¢ ¢üšØ PîŠâð Q 19 .èŠvUóä˱ ü©¢ vd P © ä√ ¬ üäȱ Ł þ¯v ÈŠ ÐW˙fløI20 .°Š¯ÃüšØ PîŠâð bèŠâ© ≠ d`P ¢ž ≠ £— ¢ ^H°Š¯n ½ N n ^Hd`P P v ¬ ž © £ ŠvU ø P aî P £ ¦ üä√P d`P ½ Š¯− ^ †t ˙≤î © ä ¯m .èŠâ´ ÖÐ√ ¢ ¢ ^£Ð¬ •þËøèÐv üµ üä√ UdèŠv ¢ PîH Î,è ®¢ PN ± .PüšØ PîŠâð èi ≠ d`P ê ¢ PN ± d`P XU@ ÈŠ Ł √ m ä Á √ ä ü ¬ ž £ ŠvP ø ü P 25 ≤ H PîH × üª ¢ ^Hüý√ èŠâ©íý¡ ü©íŠ Ьèšl ¢ íŠ Ð¬èu .¢ èŠvUèâŠÐv d`Pê¢ ÁZ © P m â â ä â Ø √ š þ¯ ŠvP Ô÷ Ł .¢ ¢£©UèŠv ¢ Xèv ¢ Vü’Š ü©PîÁ R≠ £ð¬ düπ Xèr ¢ ¢d ...R≠ ½ Š¯− 26 Í.èå® ½ Š¯− Xèv è|øH¢ ^Hd`P.¢ èŠvI èâŠÐv ê ÔŁ ¢ — ä k √ ø ä© ≈ m ü — ä Ô® k È ü †t d†t ä P ä P √ šØ U þ¯ ŠvP¢ ä ÷H √ ≤

×