Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Praktyczne aspekty rażąco niskiej ceny
po ostatniej nowelizacji ustawy Pzp
Piotr Trębicki
radca prawny
18 października 201...
Obowiązujące przepisy
Udzielanie zamówień publicznych w Polsce reguluje ustawa
z dnia 29 stycznia 2004 roku:
Prawo zamówie...
Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji
Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp:
 jeżeli z...
Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji
Próg 30% różnicy pomiędzy wartością oferty a:
 wartością zamówienia powiększ...
Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji
KIO 750/16 wyrok KIO 20.05.2016
 Za cenę rażąco niską uważana jest cena nier...
Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji
 W poprzednim stanie prawnym wyjaśniano wyłącznie cenę jako całość
 Jedynie...
Rażąco niska cena – kiedy wezwanie
Po nowelizacji ustawy PZP:
 wezwanie zawsze, kiedy cena całkowita lub jej części skład...
Rażąco niska cena – co w wezwaniu
Najczęstsze błędy jakie Zamawiający popełniają w kierowanych do
Wykonawców wezwaniach do...
Rażąco niska cena – co w wezwaniu
KIO 2224/14, KIO 228/14 wyrok KIO 6.11.2014
 Z fundamentalnych zasad ustawy wynika regu...
Ciężar dowodu – zasady ogólne KC
 Art. 14 ustawy Pzp:
„Do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w
post...
Odwrócony ciężar dowodu
Na etapie wyjaśnienia ceny (art, 90 ust. 2 ustawy Pzp):
 obowiązek wykazania, że oferta nie zawie...
Rażąco niska cena – jak wyjaśniać
Zmieniony katalog okoliczności, które w szczególności bada Zamawiający
oceniając wystąpi...
Rażąco niska cena – jak wyjaśniać
 Konieczność kompleksowego przedstawienia elementów kształtujących cenę, na
podstawie o...
Rażąco niska cena – jak wyjaśniać
XII Ga 303/15 wyrok SO w Katowicach 24.06.2015
 Przestawienie w skardze wniosków dowodo...
Rażąco niska cena – jak wyjaśniać
Dowody, to w szczególności:
 kalkulacje - np. tabelaryczne zestawienie kosztów zakupu, ...
Oświadczenie własne jako dowód
Opinia prawna UZP „Wybrane aspekty dotyczące badania rażąco niskiej ceny
w świetle przepisó...
Oświadczenie własne jako dowód
c. d. opinii prawnej UZP „Wybrane aspekty dotyczące badania rażąco niskiej
ceny w świetle p...
Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy
Ile razy Zamawiający może wezwać do złożenia wyjaśnień:
 zgodnie z przyjętą i o...
Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy
 możliwość powtórnego zwrócenia się do Wykonawcy o złożenie wyjaśnień dotyczący...
Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy
KIO 105/15 wyrok KIO 29.01.2015
 Izba nie stwierdziła naruszenia przepisów usta...
Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy
Możliwość wzywania do doszczegółowienia wyjaśnień w zakresie możliwości
zaoferow...
Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy
KIO 1490/15, KIO 1577/15, KIO 1584/15 wyrok KIO 06.08.2015
 Nie ma też przeszkó...
Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa
Konieczność wykazania wraz z wyjaśnieniami wszystkich elementów przesądzającyc...
Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa
XXII Ga 312/15 wyrok SO w Warszawie 27.04.2015
 W ocenie Sądu Okręgowego Kraj...
Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa
KIO 457/15, KIO 464/15, KIO473/15, KIO 476/15 wyrok KIO 13.03.2015
 Zastrzega...
Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa
KIO 64/15 wyrok KIO 22.01.2015
 Wykonawca konsorcjum (…) wraz z wyjaśnieniami...
Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa
c.d. KIO 64/15 wyrok KIO 22.01.2015
 Przewidywane wynagrodzenie poszczególnyc...
Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa
c.d. KIO 64/15 wyrok KIO 22.01.2015
 Nie bez znaczenia była także okoliczność...
Odrzucenie z powodu ceny lub kosztu
 Zamawiający odrzuca ofertę Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli
dokona...
Odrzucenie z powodu ceny lub kosztu
KIO 2812/13 wyrok KIO 20.12.2013
 To na zamawiającym ciąży obowiązek przedstawienia u...
Odrzucenie z powodu ceny lub kosztu
Obowiązki Zamawiającego (art. 90 ust. 4 ustawy Pzp):
 jeżeli wartość zamówienia przek...
Podsumowanie
 Zamawiający nie może odrzucić oferty z powodu rażąco niskiej
ceny bez wezwania do złożenia wyjaśnień.
 Wyj...
Pytania
od uczestników webinarium
www.PortalZP.pl 33
Pytania od uczestników webinarium
 Czy przy wyjaśnianiu rażąco niskiej ceny można składać dowody dodatkowe?
Tak, ale wyłą...
Pytania od uczestników webinarium
 Czy w przypadku postępowania prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej rażąco
nis...
Pytania od uczestników webinarium
 W postępowaniu przetargowym zostaliśmy wezwani do wyjaśnień rażąco niskiej ceny.
Po wy...
portalzp@wip.pl
www.portalzp.pl
Informacje o kolejnych webinariach na:
Masz pytanie, uwagi? Napisz do nas:
Pytania od uczestników webinarium
 Jak należy uwzględnić przy obliczaniu średniej arytmetycznej ofert wg. art. 90 ust. 1 ...
Pytania od uczestników webinarium
 Czy w przypadku procedury odwróconej o wyjaśnienie rażąco niskiej ceny
Zamawiający zap...
www.portalzp.pl
Informacje o kolejnych webinariach znajdziesz na:
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Praktyczne aspekty rażąco niskiej ceny po ostatniej nowelizacji ustawy Pzp

2,345 views

Published on

Za cenę rażąco niską uważana jest cena nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i innych ofert. Sprawdź, co w tej kwestii zmieniła nowelizacja ustawy Pzp z 22 czerwca 2016.

Published in: Investor Relations
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

Praktyczne aspekty rażąco niskiej ceny po ostatniej nowelizacji ustawy Pzp

  1. 1. Praktyczne aspekty rażąco niskiej ceny po ostatniej nowelizacji ustawy Pzp Piotr Trębicki radca prawny 18 października 2016 r.
  2. 2. Obowiązujące przepisy Udzielanie zamówień publicznych w Polsce reguluje ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku: Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 – tekst jednolity z późn. zm.) Ostatnia nowelizacja dotycząca rażąco niskiej ceny została dokonana ustawą z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw - weszła w życie 28 lipca 2016 r.
  3. 3. Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 90 ust. 1 i ust. 2 ustawy Pzp:  jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez Zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu
  4. 4. Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji Próg 30% różnicy pomiędzy wartością oferty a:  wartością zamówienia powiększoną o należny podatek od towarów i usług, ustaloną przed wszczęciem postępowania lub  średnią arytmetyczną cen wszystkich złożonych ofert, Zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, chyba że rozbieżność wynika z okoliczności oczywistych, które nie wymagają wyjaśnienia  wartością zamówienia powiększoną o należny podatek od towarów i usług, zaktualizowaną z uwzględnieniem okoliczności, które nastąpiły po wszczęciu postępowania, w szczególności istotnej zmiany cen rynkowych, Zamawiający może zwrócić się o udzielenie wyjaśnień
  5. 5. Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji KIO 750/16 wyrok KIO 20.05.2016  Za cenę rażąco niską uważana jest cena nierealistyczna, niewiarygodna w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień i innych ofert (tak np. wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt XIX Ga 128/08). W wyroku z dnia 28 marca 2013 roku KIO przyjęła, że o cenie rażąco niskiej można mówić, gdy oczywiste jest, że przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę za podaną cenę byłoby nieopłacalne (sygn. akt KIO 592/13). O zjawisku rażąco niskiej ceny będziemy mówili, kiedy cena w stosunku do przedmiotu zamówienia będzie ceną odbiegającą od jego wartości, a różnica ta nie będzie uzasadniona obiektywnymi względami pozwalającymi wykonawcy bez strat i finansowania wykonania zamówienia z innych źródeł niż wynagrodzenie umowne, to zamówienie wykonać (tak KIO w wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt KIO 1562/11). www.PortalZP.pl 5
  6. 6. Rażąco niska cena – definicja po nowelizacji  W poprzednim stanie prawnym wyjaśniano wyłącznie cenę jako całość  Jedynie cena kosztorysowa pozwalała na wyjaśnianie części składowych KIO 2734/14 wyrok KIO 14.01.2015 w uzasadnionych przypadkach obowiązek badania dotyczy poszczególnych cen jednostkowych, czy też elementów, które służyć będą do ustalenia wynagrodzenia, jeżeli jest to uzasadnione specyfiką przedmiotu zamówienia i ukształtowanego sposobu wynagradzania wykonawcy  Po nowelizacji przepisy wprost pozwalają na badanie istotnych części składowych ceny lub kosztu (art. 90 ust. 1 zdanie 1 ustawy Pzp) „jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami (…)” www.PortalZP.pl 6
  7. 7. Rażąco niska cena – kiedy wezwanie Po nowelizacji ustawy PZP:  wezwanie zawsze, kiedy cena całkowita lub jej części składowe albo koszt budzą wątpliwości  wezwanie zawsze, kiedy cena całkowita oferty jest niższa o 30% od:  wartości zamówienia, a więc od kwoty jaką Zamawiający odczytują przed otwarciem ofert często wynik zawyżenia oszacowania wartości zamówienia przez Zamawiającego  średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych w postępowaniu ofert, a więc również ofert konkurencji zdarza się, że ceny są zawyżane przez małe firmy, które nie są w stanie zastosować korzystnych upustów, nie są producentami, naliczają podwójne marże, itp.  wezwanie fakultatywnie, kiedy cena całkowita oferty jest niższa o 30% od wartości zamówienia zaktualizowanej na późniejszym etapie postępowania www.PortalZP.pl 7
  8. 8. Rażąco niska cena – co w wezwaniu Najczęstsze błędy jakie Zamawiający popełniają w kierowanych do Wykonawców wezwaniach do wyjaśnienia elementów kosztotwórczych ceny:  brak wskazania konkretnych wątpliwości, a jedynie przytoczenie w treści wezwania brzmienia art. 90 ust. 1 ustawy Pzp  pomijanie w wezwaniu żądania przedstawienia dowodów  wyjaśnianie cen jednostkowych na podstawie art. 87 ust. 1 ustawy Pzp Skutki nieprawidłowego i niepełnego wezwania obciążają Zamawiającego www.PortalZP.pl 8
  9. 9. Rażąco niska cena – co w wezwaniu KIO 2224/14, KIO 228/14 wyrok KIO 6.11.2014  Z fundamentalnych zasad ustawy wynika reguła, którą można sprowadzić do stwierdzenia jakie wezwanie, takie wyjaśnienia. Zasada równego traktowania i uczciwej konkurencji stoją na straży gwarancji braku ryzyka faworyzowania jednego z wykonawców kosztem innych i arbitralnego traktowania wykonawców przez zamawiającego. Kolejno, zasady jawności i pisemności postępowania, składające się na obowiązek przejrzystości działań zamawiającego, domagają się, aby ocena oświadczeń wykonawców oparta była na jasnych i jednoznacznych wymaganiach. Zatem zakres oczekiwań zamawiającego co do wyjaśnień powinien być określony w wezwaniu w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, tak aby pozwolić wszystkim wykonawcom wykazującym staranność oczekiwaną od uczestnika rynku zamówień publicznych na zrozumienie zakresu wymagań zamawiającego.  W ocenie Izby, Zamawiający, który odrzuca ofertę wykonawcy na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 Pzp na podstawie oczekiwań, których rozsądnie działający wykonawca nie może wywieść z treści wyjaśnień, narusza prawo. www.PortalZP.pl 9
  10. 10. Ciężar dowodu – zasady ogólne KC  Art. 14 ustawy Pzp: „Do czynności podejmowanych przez zamawiającego i wykonawców w postępowaniu o udzielenie zamówienia stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121, z późn. zm.), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej”.  Art. 6 KC: „Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne”.  Zasadą ogólną stosowaną w ustawie Pzp jest więc, obciążenie ciężarem dowodu strony, która z danej okoliczności wywodzi skutki prawne  W przypadku rażąco niskiej ceny nie stosuje się ww. ogólnej zasady, a tzw. odwrócony ciężar dowodu www.PortalZP.pl 10
  11. 11. Odwrócony ciężar dowodu Na etapie wyjaśnienia ceny (art, 90 ust. 2 ustawy Pzp):  obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na Wykonawcy Na etapie odwołania przed KIO:  ciężar dowodu, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny, spoczywa na:  Wykonawcy, który złożył ofertę zawierającą taką cenę, jeżeli jest stroną albo uczestnikiem postępowania odwoławczego  Zamawiającym, jeżeli Wykonawca, który złożył ofertę, nie jest uczestnikiem postępowania www.PortalZP.pl 11
  12. 12. Rażąco niska cena – jak wyjaśniać Zmieniony katalog okoliczności, które w szczególności bada Zamawiający oceniając wystąpienie rażąco niskiej ceny (art. 90 ust. 1 ustawy Pzp) Okoliczności znane przed nowelizacją:  oszczędność metody wykonania zamówienia wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków wykonywania zamówienia dostępnych dla Wykonawcy, oryginalności projektu Wykonawcy, kosztów pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego wynagrodzenia za pracę  pomoc publiczna udzielona na podstawie odrębnych przepisów Dodane okoliczności:  wynikające z przepisów prawa pracy i przepisów o zabezpieczeniu społecznym, które obowiązują w miejscu realizacji zamówienia  wynikające z przepisów ochrony środowiska  wynikające z powierzenia części zamówienia podwykonawcy www.PortalZP.pl 12
  13. 13. Rażąco niska cena – jak wyjaśniać  Konieczność kompleksowego przedstawienia elementów kształtujących cenę, na podstawie okoliczności wymienionych w ustawie Pzp:  własne zaplecze techniczne i technologiczne  oryginalność metody produkcji  bycie producentem  uzyskane rabaty  unikatowość rozwiązania wpływająca na obniżenie kosztów  stały zespół specjalistów  dofinansowanie wynagrodzeń pracowników z PFRON (jeżeli dotyczy)  Konieczność przedstawienia dowodów  Co do zasady, dowodów nie można przedstawić na późniejszym etapie postępowania (np. w KIO albo przed sądem okręgowym) www.PortalZP.pl 13
  14. 14. Rażąco niska cena – jak wyjaśniać XII Ga 303/15 wyrok SO w Katowicach 24.06.2015  Przestawienie w skardze wniosków dowodowych dla wykazania określonych okoliczności jest więc niedopuszczalne ponieważ ich uwzględnienie prowadziłoby nadto do niczym nieuzasadnionego przedłużania wykonawcy terminu udzielonego/przed rozstrzygnięciem przetargu/ do przedstawienia zamawiającemu wyjaśnień i to w sytuacji gdy termin do złożenia wyjaśnień jest ustawowo określony, a zachowanie tego terminu obarczone jest rygorem odrzucenia oferty  Wyjaśnienia wykonawcy przedstawiane są nie tylko celem zapoznania się z nimi przez zamawiającego ale też w celu poznania ich treści przez innych uczestników przetargu  Dopuszczenie nowych dowodów zaoferowanych w skardze naruszałoby art. 90 ust. 3 ustawy Pzp i zasady uczciwej konkurencji www.PortalZP.pl 14
  15. 15. Rażąco niska cena – jak wyjaśniać Dowody, to w szczególności:  kalkulacje - np. tabelaryczne zestawienie kosztów zakupu, transportu, dostawy itp. – wykazanie elementów które były przyjęte jako podstawa szacowania  oferty podwykonawców i dostawców wskazujące na zaoferowane ceny  oświadczenia o uzyskanych rabatach poparte dowodami  wykazanie doświadczenia w realizacji podobnych rodzajowo projektów (publicznych i niepublicznych) w zbliżonych cenach, poparte referencjami  zestawienie realizowanych równolegle, tożsamych, albo zbliżonych przedmiotowo zamówień, co wykaże optymalizację kosztów  oferty z innych postępowań, gdzie oferowano podobną cenę i uzyskano zamówienie www.PortalZP.pl 15
  16. 16. Oświadczenie własne jako dowód Opinia prawna UZP „Wybrane aspekty dotyczące badania rażąco niskiej ceny w świetle przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (…)”, Informator UZP nr 2/2015: „Odnosząc się do pojęcia dowodu dotyczącego elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, stanowiącego zgodnie z przepisem art. 90 ust. 1 ustawy Pzp uzupełnienie wyjaśnień wykonawcy, należy przede wszystkim wskazać, że w zakresie tego pojęcia ustawa Pzp nie zawiera żadnych ograniczeń. W związku z tym, w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego, wystosowane na podstawie ww. przepisu, wykonawca uprawniony jest do złożenia wszelkich dowodów, z których w ocenie wykonawcy będzie wynikać, że cena oferty nie jest ceną rażąco niską.” www.PortalZP.pl 16
  17. 17. Oświadczenie własne jako dowód c. d. opinii prawnej UZP „Wybrane aspekty dotyczące badania rażąco niskiej ceny w świetle przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych (…)”, Informator UZP nr 2/2015: „Jednocześnie, w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp został zawarty przykładowy katalog okoliczności, do których w szczególności mogą się odnosić zarówno wyjaśnienia, jak i dowody składane przez wykonawcę. Na gruncie komentowanego przepisu aktualne pozostaje twierdzenie zawarte w uzasadnieniu uchwały Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 7 maja 2014 r. (sygn. akt KIO/KU 40/14), wydane na gruncie stanu prawnego sprzed ostatniej nowelizacji ustawy Pzp, zgodnie z którym pojęcie dowodu w rozumieniu art. 90 ust. 3 ustawy Pzp należy rozumieć szeroko; za dowód może być uznane także oświadczenie samego wykonawcy”. www.PortalZP.pl 17
  18. 18. Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy Ile razy Zamawiający może wezwać do złożenia wyjaśnień:  zgodnie z przyjętą i ogólnie stosowaną linią interpretacji przepisów ustawy Pzp, wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny może być jednokrotne  Wykonawca ma obowiązek wyczerpującego przedstawienia elementów cenotwórczych i zaprezentowania dowodów  brak dowodów lub niewyczerpujący charakter wyjaśnień mogą skutkować odrzuceniem oferty, jako zawierającej rażąco niską cenę  czy Zamawiający musi odrzucić, gdy w jego odczuciu wyjaśnienia nie dają wyczerpującego obrazu kalkulacji ceny? www.PortalZP.pl 18
  19. 19. Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy  możliwość powtórnego zwrócenia się do Wykonawcy o złożenie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość zaoferowanej ceny potwierdził Urząd Zamówień Publicznych w opinii prawnej: „Badanie oferty pod kątem rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia” (źródło: www.uzp.gov.pl): „Zamawiający dla rzeczywistej weryfikacji oferty wykonawcy w kontekście rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia nie może poprzestać na jednokrotnym wezwaniu wykonawcy w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli nadal ma wątpliwości w przedmiotowym zakresie, pomimo złożonych przez tego wykonawcę wyjaśnień. (…) Uwzględniając bowiem konieczność ochrony szeroko definiowanego interesu publicznego, jak i ochrony naczelnej zasady systemu zamówień publicznych - zasady uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, niedopuszczalne jest powierzenie wykonania zamówienia wykonawcy, który nie zrealizuje przedmiotu zamówienia w sposób zgodny z treścią złożonej oferty.” www.PortalZP.pl 19
  20. 20. Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy KIO 105/15 wyrok KIO 29.01.2015  Izba nie stwierdziła naruszenia przepisów ustawy Pzp przez zwrócenie się zamawiającego do (…) Sp. z o.o. o wyjaśnienie rozbieżności, które pojawiły się w (…) wyjaśnieniach. Izba przychyliła się do stanowiska odwołującego, iż wezwanie do wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny ma charakter jednokrotny. Powyższe nie wyklucza jednak dopuszczalności zadania doprecyzowania treści złożonych wyjaśnień.  Zwrócenie się do wykonawcy o doprecyzowanie, wyjaśnienie zaistniałych nieścisłości nie stanowiło ponownego wezwania do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny. Izba nie zgodziła się również z odwołującym, iż konieczność wyjaśnienia rozbieżności powinna prowadzić do uznania wyjaśnień za niewystarczające i do odrzucenia oferty (….). Zarówno fakt złożenia wyjaśnień w zakresie powstałych nieścisłości, jak też zakres tych wyjaśnień w żaden sposób nie wpływają na pozytywna ocenę pierwotnych wyjaśnień w zakresie zaoferowanej ceny. www.PortalZP.pl 20
  21. 21. Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy Możliwość wzywania do doszczegółowienia wyjaśnień w zakresie możliwości zaoferowania rażąco niskiej ceny wskazywała między innymi Rada Ministrów w dokumencie z dnia 24 sierpnia 2011 r. „Stanowisko Rządu wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych (druk nr 4451)”, w którym wskazano: „Jednakże przede wszystkim podkreślenia wymaga fakt, iż obecnie obowiązujące brzmienie przepisu art. 90 ust. 1 Prawa zamówień publicznych pozwala zamawiającemu na wielokrotne zwracanie się do wykonawcy o udzielenie wyjaśnień odnośnie rażąco niskiej ceny, co więcej zamawiający jest obowiązany do kontynuowania wyjaśnień aż do momentu usunięcia wszelkich wątpliwości albo potwierdzenia istnienia rażąco niskiej ceny.” www.PortalZP.pl 21
  22. 22. Wezwanie do wyjaśnień raz, czy kilka razy KIO 1490/15, KIO 1577/15, KIO 1584/15 wyrok KIO 06.08.2015  Nie ma też przeszkód, by zamawiający prowadził wyjaśnienia wieloetapowo, aż do uzyskania odpowiedzi na wszystkie pytania i wątpliwości (oczywiście poza przypadkiem opisanym w art. 90 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, czy wykonawca nie współpracuje i nie udziela wyjaśnień). KIO 1609/12 wyrok KIO 14.082012  Jeżeli wyjaśnienia w swojej konstrukcji mają częściowo charakter ogólny, powołując się na generalne czynniki, które miały znaczenie dla konstruowania ceny ofertowej, jak m.in. czynniki związane z kondycją firmy (np. wieloletnia obecność na rynku i wypracowanie takich form i cen zakupów, a także grupy stałych dostawców wyrobów, które gwarantują konkurencyjność cenową wykonawcy), to takie wyjaśnienia, choć mające charakter generalny mają znaczenie i odniesienie do korzystnej sytuacji dla tego konkretnie wykonawcy, co odpowiada wytycznym z art. 90 ust. 2 Pzp. www.PortalZP.pl 22
  23. 23. Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa Konieczność wykazania wraz z wyjaśnieniami wszystkich elementów przesądzających o poufnym charakterze wyjaśnień:  informacja ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą  nie została ujawniona do wiadomości publicznej  podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności www.PortalZP.pl 23
  24. 24. Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa XXII Ga 312/15 wyrok SO w Warszawie 27.04.2015  W ocenie Sądu Okręgowego Krajowa Izba Odwoławcza prawidłowo oceniła, iż ujawnione w treści wyjaśnień (…) informacje spełniają przesłanki uznania ich za tajemnicę przedsiębiorstwa (…). Informacje te mają charakter technologiczny i organizacyjny, bowiem dotyczą sposobu świadczenia usługi (…) ujawniają, w jaki sposób Konsorcjum zaplanowało świadczenie usługi w zakresie wykorzystywanej technologii i infrastruktury – sposób ten ma przełożenie na zaoferowaną cenę i stanowi efekt know-how uczestnika postępowania, chroniony ze względu na jego wartość gospodarczą.  Wartość gospodarcza informacji, niezależnie od ich charakteru organizacyjnego lub technologicznego stanowi przesłankę zakwalifikowania informacji jako tajemnicy przedsiębiorstwa. www.PortalZP.pl 24
  25. 25. Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa KIO 457/15, KIO 464/15, KIO473/15, KIO 476/15 wyrok KIO 13.03.2015  Zastrzegana informacja musi mieć charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny lub mieć wartość gospodarczą, a w stosunku do takiej informacji wykonawca musi wykazać, że podjął czynności zmierzające do zachowania jej w poufności. W ocenie Izby takie warunki spełniają oba wyjaśnienia ceny rażąco niskiej złożone przez konsorcjum (…). www.PortalZP.pl 25
  26. 26. Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa KIO 64/15 wyrok KIO 22.01.2015  Wykonawca konsorcjum (…) wraz z wyjaśnieniami odnośnie kalkulacji cenowej złożył także wyjaśnienia, dlaczego powyższą materię traktować należy jako tajemnicę przedsiębiorstwa. Wyjaśnienia te nie były ogólne, wbrew twierdzeniom Odwołującego (…) wskazywały na charakter zastrzeżonych informacji oraz podjęte przez wykonawców środki, aby dana informacja nie była znana ogółowi uczestników postępowania. Konsorcjum (…) konkretnie wskazało, jakie działania podjęło w celu zachowania poufności powyższych informacji. Odniesiono się także bardzo szczegółowo do faktu, jaką wartość gospodarczą posiadają dane informacje dla wykonawcy. Uznać należy, że materia objęta tajemnicą przedsiębiorstwa w wyjaśnieniach wykonawcy konsorcjum (…) nie jest łatwa do ustalenia dla podmiotów zawodowo zajmujących się branżą IT. www.PortalZP.pl 26
  27. 27. Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa c.d. KIO 64/15 wyrok KIO 22.01.2015  Przewidywane wynagrodzenie poszczególnych specjalistów czy wskazanie wysokości innych kosztów również odnosi się w wyjaśnieniach do szczegółowych kalkulacji mogących wskazywać na właściwy tylko dla wykonawcy system ich obliczania. Zdaniem składu orzekającego Izby, są to na tyle "wrażliwe" informacje, że mogą one zadecydować i mieć wpływ na dalszy byt, czy też przewagę konkurencyjną wykonawcy w branży, w której ubiega się on o publiczne kontrakty.  W ocenie składu orzekającego Izby informacje ujęte w wyjaśnieniach konsorcjum (…) stanowią, w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy Pzp oraz przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, informacje posiadające dla danego przedsiębiorcy wartość gospodarczą, ponieważ są to informacje dotyczące sposobu szczegółowej kalkulacji ceny dla danego Zamawiającego w szczegółowo przedstawiony przez wybranego wykonawcę sposób. www.PortalZP.pl 27
  28. 28. Wyjaśnienia jako tajemnica przedsiębiorstwa c.d. KIO 64/15 wyrok KIO 22.01.2015  Nie bez znaczenia była także okoliczność, że postępowanie prowadzone jest w ramach umowy ramowej, a to konkretne zamówienie dotyczy jednej z wielu planowanych jeszcze umów wykonawczych. Przychylić należy się zatem do argumentacji Przystępującego, że ewentualne ujawnienie treści wyjaśnień pozostałym wykonawcom mogłoby skutkować w przyszłości unicestwieniem zasady konkurencji w przyszłych postępowaniach. www.PortalZP.pl 28
  29. 29. Odrzucenie z powodu ceny lub kosztu  Zamawiający odrzuca ofertę Wykonawcy, który nie udzielił wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz ze złożonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę lub koszt w stosunku do przedmiotu zamówienia.  Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 3) ustawy Pzp Zamawiający ma obowiązek niezwłocznego poinformowania wszystkich Wykonawców m.in. o ofertach odrzuconych, podając uzasadnienie faktyczne i prawne.  Zastrzeżenie wyjaśnień w sprawie cen lub kosztu jako tajemnicy przedsiębiorstwa nie zwalnia Zamawiającego z obowiązku przekazania Wykonawcy odrzuconemu z powodu rażąco niskiej ceny lub kosztu szczegółowych informacji na temat przyczyny odrzucenia, wraz z podaniem uzasadnienia faktycznego i prawnego. www.PortalZP.pl 29
  30. 30. Odrzucenie z powodu ceny lub kosztu KIO 2812/13 wyrok KIO 20.12.2013  To na zamawiającym ciąży obowiązek przedstawienia uzasadnienia faktycznego swoich decyzji w taki sposób, aby wykonawca miał pełną wiedzę na temat przyczyn odrzucenia jego oferty. Przeszkodą dla podania takich informacji nie jest ich zastrzeżenie przez wykonawcę jako stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa. W takim bowiem przypadku tak uszczegółowioną informację otrzymałby tylko wykonawca, którego ona dotyczy, w tym przypadku odwołujący. Dlatego tez stwierdzić należy, iż zarzut ten potwierdził się. KIO 4/13 wyrok KIO 23.01.2013  Na zamawiającym ciąży zatem obowiązek przedstawienia uzasadnienia faktycznego swoich decyzji w taki sposób, aby wykonawca miał pełną wiedzę na temat przyczyn wykluczenia, czy odrzucenia oferty. Wykonawca nie ma obowiązku domniemywać, domyślać się na czym polegają stwierdzone przez zamawiającego nieprawidłowości w ofercie, prowadzące do jej odrzucenia czy wykluczenia z postępowania. Tym samym uzasadnienie faktyczne z uwagi na cel jego podania powinno pozwalać wykonawcy na jednoznaczne i precyzyjne ustalenie, jakie powody zdecydowały o wadliwości danej oferty. www.PortalZP.pl 30
  31. 31. Odrzucenie z powodu ceny lub kosztu Obowiązki Zamawiającego (art. 90 ust. 4 ustawy Pzp):  jeżeli wartość zamówienia przekracza progi unijne  Zamawiający ma obowiązek zawiadomienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych oraz Komisji Europejskiej o odrzuceniu oferty zawierającej rażąco niską cenę lub koszt z powodu pomocy publicznej  a Wykonawca (w wyznaczonym przez Zamawiającego terminie) nie udowodnił, że pomoc ta jest zgodna z prawem w rozumieniu przepisów o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej www.PortalZP.pl 31
  32. 32. Podsumowanie  Zamawiający nie może odrzucić oferty z powodu rażąco niskiej ceny bez wezwania do złożenia wyjaśnień.  Wyjaśnienia udzielone Zamawiającemu powinny być jasne i szczegółowe, a w miarę możliwości także udokumentowane.  W wyjaśnieniach należy zawrzeć dokładne wyliczenia prowadzące do uzyskania ceny ofertowej, warto załączyć dowody potwierdzające podaną argumentację, np. cenniki dostawców itp.  W razie konieczności udostępnienia Zamawiającemu danych wrażliwych, można zastrzec treść wyjaśnień jako tajemnicę przedsiębiorstwa, trzeba jednak wyjaśnić zasadność takiego zastrzeżenia. www.PortalZP.pl 32
  33. 33. Pytania od uczestników webinarium www.PortalZP.pl 33
  34. 34. Pytania od uczestników webinarium  Czy przy wyjaśnianiu rażąco niskiej ceny można składać dowody dodatkowe? Tak, ale wyłącznie w bardzo wyjątkowych przypadkach.  Czy Wykonawca chcąc udowodnić, że podana przez niego cena nie jest rażąco niska jest zobowiązany do przedstawienia Zamawiającemu szczegółowego kosztorysu w sytuacji kiedy wynagrodzenie jest ustalone jako ryczałtowe? Tak, Zamawiający może oczekiwać przestawienia szczegółowego zestawienia kosztów.  Czy całość wyjaśnień rażąco niskiej ceny można określić mianem „tajemnicy przedsiębiorstwa”? Czy konieczne jest wówczas załączenie stosownego oświadczenia stwierdzającego zasadność zastosowania tajemnicy przedsiębiorstwa? Tak, w określonych przypadkach można utajnić całe wyjaśnienia. www.PortalZP.pl 34
  35. 35. Pytania od uczestników webinarium  Czy w przypadku postępowania prowadzonego w trybie licytacji elektronicznej rażąco niska cena podlega badaniu? Nie, do postępowania prowadzonego w tym trybie nie stosuje się m.in. przepisów art. 82-92 ustawy Pzp.  Czy w przypadku aukcji elektronicznej Zamawiający bada rażąco niską cenę? Tak, na każdym z etapów (przed aukcją i po aukcji).  Rażąco niska cena i wadium - w jakim przypadku Zamawiający może zatrzymać wadium, a kiedy nie ma do tego prawa? W przypadku odrzucenia z powodu rażąco niskiej ceny lub kosztu nie powinno dojść do zatrzymania wadium. www.PortalZP.pl 35
  36. 36. Pytania od uczestników webinarium  W postępowaniu przetargowym zostaliśmy wezwani do wyjaśnień rażąco niskiej ceny. Po wyjaśnieniach zostaliśmy wybrani do realizacji zadania. Inny Wykonawca mający cenę wyższą tylko o ok. 5% podważył decyzję Zamawiającego, zarzucając, że Zamawiający wybrał ofertę z ceną rażąco niską ceną. Jak bronić się przed takim postępowaniem konkurentów? Przede wszystkim przygotować wyczerpujące i rzetelne wyjaśnienia, poparte dowodami. Jeśli dojdzie do rozprawy przed KIO, należy przystąpić do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego i czynnie wspierać jego decyzję.  Prowadzę zamówienia w jednostce budżetowej zajmującej się pomocą społeczną. Jak powinnam traktować oferty Wykonawców-Apteki w postępowaniu przetargowym na dostawę leków dla np. 500 mieszkańców domów pomocy społecznej? W złożonych ofertach ceny leków są za 1 grosz i w konsekwencji wartość takiej oferty wynosi np. 27 zł. Znowelizowana ustawa pozwala na badanie cen jednostkowych, więc można dopytać o szczegóły wyceny. Dodatkowo, w takiej sytuacji warto zbadać, czy w postępowaniu nie doszło do popełnienia czynu nieuczciwej konkurencji. www.PortalZP.pl 36
  37. 37. portalzp@wip.pl www.portalzp.pl Informacje o kolejnych webinariach na: Masz pytanie, uwagi? Napisz do nas:
  38. 38. Pytania od uczestników webinarium  Jak należy uwzględnić przy obliczaniu średniej arytmetycznej ofert wg. art. 90 ust. 1 - cenę oferty Wykonawcy, (który np. ma siedzibę poza granicami Polski) która prowadzi do powstania obowiązku podatkowego (wg art. 91 ust. 3a) i składa ją w wartości netto (podatek VAT doliczany tylko na potrzeby rankingowania wg kryterium ceny)? Czy dla potrzeb średniej arytmetycznej uwzględniamy wartość netto czy po doliczeniu podatku VAT? Zgodnie z art. 91 ust. 1a ustawy Pzp, jeżeli złożono ofertę, której wybór prowadziłby do powstania po stronie Zamawiającego obowiązku podatkowego, na potrzeby jej oceny Zamawiający dolicza do wartości netto takiej oferty podatek, który miałby obowiązek rozliczyć. www.PortalZP.pl 38 Więcej odpowiedzi na pytania czytelników na Portalu Zamówień Publicznych
  39. 39. Pytania od uczestników webinarium  Czy w przypadku procedury odwróconej o wyjaśnienie rażąco niskiej ceny Zamawiający zapyta tylko najwyżej ocenionego Wykonawcę? W procedurze odwróconej Zamawiający w pierwszej kolejności dokonuje oceny ofert pod kątem przesłanek odrzucenia oferty (art. 89 ust. 1 ustawy Pzp) oraz kryteriów oceny ofert. Dlatego wezwanie powinno być skierowane do wszystkich Wykonawców, których oferty zawierają potencjalnie rażąco niską cenę lub koszt.  Czy uznanie oferty za zawierającą rażąco niską cenę automatycznie kwalifikuje ją do odrzucenia, czy Zamawiający może przyjąć wyjaśnienia Wykonawcy, z których wynika wysokość ceny? Brak jest automatyzmu odrzucania. W każdej sytuacji, w której Zamawiający uzna, że cena lub koszt są w jego ocenie zbyt niskie, lub gdy wystąpi ustawowa przesłanka do wyjaśnienia wysokości ceny, Zamawiający ma obowiązek wezwania do złożenia wyjaśnień. Bez tego nie może dokonać odrzucenia. www.PortalZP.pl 39
  40. 40. www.portalzp.pl Informacje o kolejnych webinariach znajdziesz na:

×