Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.

Öfke Kontrolü

1,861 views

Published on

Control of Anger

  • Be the first to comment

Öfke Kontrolü

  1. 1. ÖFKEYÖNETMİ İÖFKEYÖNETMİ İ (KONTROLÜ)(KONTROLÜ) Dr. Vural Yi itğDr. Vural Yi itğ
  2. 2. •Öfkeni yapraklara yaz, Sonbaharda dökülsün. Derdini rüzgara yaz, Estikçe uzaklara götürsün.... •Öfke Bir «Güçtür» Ama.. •KONTROLSÜZ GÜÇ, GÜÇ DEĞİLDİR.
  3. 3. •“Herkes öfkelenebilir, bu kolaydır. Ancak; doğru kişiye, doğru ölçüde, doğru zamanda, doğru nedenle ve doğru şekilde öfkelenmek, işte bu zordur.” ARİSTO ÖFKEYLE KALKAN, ZARARLA OTURUR. KESKİN SİRKE KÜPÜNE ZARAR.
  4. 4. ÖFKE NEDİR?ÖFKE NEDİR? • Öfke, tıpkı sevinç, heyecan, ya da korku gibi her insanda doğuştan var olan, olağan ve yaşanması gereken bir duygudur. • Doyurulmamış isteklere, • İstenmeyen sonuçlara , • Karşılanmayan beklentilere , Karşı verilen, son derece doğal, duygusal, evrensel ve insani bir tepkidir. • Ancak önemli olan, öfkenin dışarıya nasıl yansıtıldığıdır.
  5. 5. ÖFKE BİR DUYGUDURÖFKE BİR DUYGUDUR • Olumlu ya da olumsuz her duygu gibi öfkenin de bir ömrü vardır. • Bu süreç tamamlandığında da öfke de kaybolur. BİR KİŞİYE ; • NEDEN KARNIN ACIKIYOR? • NEDEN ÜZÜLÜYORSUN? DİYEMEYECEĞİMİZ GİBİ, ÖFKELENEN KİŞİYİ DE SORGULAMAYIZ.
  6. 6. DUYGU KÜPÜ • Davranışlarımızın kökeninde yatan kimyasal nörotransmitterler (Dopamin, serotonin ve noradrenalin) ile sekiz temel duygu arasındaki ilişki. Düzeyleri.
  7. 7. NASIL OLUŞUR?NASIL OLUŞUR? • Birey haz alma dünyasını engelleyen herhangi bir durum, olay veya kişi ile karşılaştığında öfke duygusu oluşur. • İstediğini alamama, haksız davranışlara maruz kaldığını düşünme, arkadaş kaybı, kaçırılmış fırsatlar, kavgalar, engellenme, anlaşılmama, saygısızlık vb. durumlar öfkelenmemize neden olur.
  8. 8. AİLE İÇİ ÖFKE NEDENLERİAİLE İÇİ ÖFKE NEDENLERİ • Mükemmeliyetçilik beklentileri. • Aşırı talepkâr fakat çok az verici olan aile. • Aşırı eleştirel ve ilgisiz ebeveyn tutumları. • Kendisi yerine başkalarının önceliklerini yaşama. • Küçümseme ve adam yerine konulmama.
  9. 9. İNSANLAR NE ZAMAN ÖFKELENİR?İNSANLAR NE ZAMAN ÖFKELENİR? • Kendilerini doğru ifade edemediklerinde, • Karşılarındakilerin onlara karşı saldırıda olduklarını hissettiklerinde. • Haksızlığa uğradıklarında. • Engellendiklerini düşündüklerinde. • Baskı altında kaldıklarında. • Yetersizlik / başarısızlık duygusu hissettiklerinde. • Hayal kırıklığına uğradıklarında. öfke duyarlar.
  10. 10. ORTAK TANIMORTAK TANIM • BU İFADELERİN ORTAK SONUCU; ÖFKE; KİŞİLERİN BEKLEMEDİKLERİ BİR ENGELLE KARŞILAŞMASIDIR. ENGELLENMEENGELLENME ÖFKEÖFKE
  11. 11. ÖFKE İŞE YARAR MI?ÖFKE İŞE YARAR MI? • Öfke, yaşamın sürdürülmesi için gerekli bir duygudur. • Öfke uyarıcı bir işarettir. Kişiyi tehditlere karşı uyarır ve kendisini korumasına olanak sağlar. • Öfke, yeni öğrenmeler için motivasyon kaynağıdır. • Öfke sınırlandırılabildiği sürece sağlıklıdır ve işe yarar. • Öfke, kontrol edilmediğinde kişinin kendisi ve çevre için zararlı olabilir.
  12. 12. NE DEĞİLDİR? • Öfke bir problem çözme aracı değildir. • Bir öç alma ve intikam yolu değildir. • Başkalarını suçlama biçimi değildir. • Şiddet göstermek ve suç işlemek için bir neden değildir. • Başkalarını kontrol etme yolu değildir. • Bir haklı olma yolu değildir.
  13. 13. ÖFKE BELİRTİLERİÖFKE BELİRTİLERİ • Öfkeyi bağırarak, haykırarak gösterme • Ortalığı yıkma, devirme/fiziksel yıkıp dökme • Büyüklere karşı çıkma, kuralları reddetme • Küfür ve kötü söz kullanma • Kontrolsüz davranışlar sergileme • Kavga başlatma • “Hayır” kelimesini kabul etmeme •Tehdit edici sözler söyleme
  14. 14. DIŞA DÖNÜK ÖFKEDIŞA DÖNÜK ÖFKE • Öfkelenen kişilere öfkeli olduklarını hatırlattığımızda şu sözleri çok duyarız: • Hayır sinirli değilim (o anda sesi ve elleri titrer.) • Ne demek kızgınsın? (ifade yüksek sesle ve serttir.) • Genellikle reddedilir.
  15. 15. İÇE DÖNÜK ÖFKEİÇE DÖNÜK ÖFKE • Zamanının çoğunu yalnız geçirme. • Öfkeyi içine atma / birdenbire parlama. • Depresif / mutsuz görünme. • Duygularını ifadede güçlük çekme. • Duygusuz görünme. • İçine kapanıklık. • Pasif ve güçsüz olma. • Kendini nedensiz yere suçlama. • Kendine ya da çevreye zarar verme. • Sık sık fiziksel sorunlardan şikayet etme.
  16. 16. ÖFKE BUZDAĞIÖFKE BUZDAĞI • Öfke buzdağının üstüdür. • Suyun altında kalan, çoğu zaman fark edilmeyen üzüntü, merak, kıskançlık, suçluluk, yalnızlık, anlaşılamama, çaresizlik, umursanmama, haksızlığa uğrama gibi duygulardır.
  17. 17. ÖFKE VE SAĞLIKÖFKE VE SAĞLIK • Öfkeye neden olan problemlerin bireyde devam etmesi ve öfkenin uygun olmayan yöntemlerle ifade edilmesi sonucu, zamanla bu duygu kişinin sağlığını tehdit eder. • HİPERTANSİYON, PSİKOSOMATİK HASTALIKLAR ( ÜLSER, ALERJİLER V.B.) YA DA DEPRESYON GİBİ CİDDİ SORUNLARA YOL AÇABİLİR.
  18. 18. FİZYOLOJİK ETKİLERFİZYOLOJİK ETKİLER •Kan şekerinin yükselmesi. •Nabzın ve kan basıncının artması. •Sık sık ve zor nefes alma. •Baş ağrısı. •Kas ağrılar. •Sırt ve boyun ağrıları. •Yüksek kolestrol.
  19. 19. ZİHİNSEL VEZİHİNSEL VE DAVRANIŞSAL TEPKİLERDAVRANIŞSAL TEPKİLER -KONSANTRASYON BOZUKLUĞU - DÜŞÜK PERFORMANS - UNUTKANLIK - UYKUSUZLUK - DİKKATSİZLİK - ALKOLİZM - SİGARA TİRYAKİLİĞİ - HUZURSUZLUK - ACELECİLİK - İLAÇ KULLANIMI - AŞIRI YEMEK YEME
  20. 20. ÖFKE KONTROLÜÖFKE KONTROLÜ • Öfkeye neden olan sorun nedir? • Çocuk ya da ergen ne olmasını istiyor? (amaç) • Neler yapılabilir? (çözümler) • En uygun yöntem hangisi? • Planın uygulanması.
  21. 21. NELER YAPMALI?NELER YAPMALI? • Öfkenle yüzleş, altındaki duyguları anlamaya çalış, • Suçluluk, pişmanlık, hiddet, utanma, korku gibi duyguları ayıkla, • Geçmişten gelen öfke kaynaklarını kurut, • Yarım iş bırakma, • Çevrendekilerden yardım al. • HAZIRLIKLI OL BEN ÖFKELİYİM…. ÇÜNKÜ
  22. 22. BAŞETME BECERİLERİ • Eğlenceli bir etkinlik bulma. • Rahatlatan egzersizler (derin nefes alıp verme, gevşeme, dikkati dağıtma). • Enerji harcatan bir etkinlik bulma (koşma, bisiklet, çeşitli uğraşlar.) • Birileriyle konuşma/paylaşma. • Düşünce biçimini değiştirme.
  23. 23. FİZYOLOJİK UYGULAMALARFİZYOLOJİK UYGULAMALAR • Gevşeme (Kas gevşetme gibi spor etkinliklerini düzenli yapın.) • Diyaframınızdan derin nefesler alın. (Göğsünüzün üst kısmıyla nefes almanız sizi rahatlatmaz. Nefes alıp verdiğinizde göğsünüz değil, karnınız şişmelidir.) • Derin nefeslerinizi alırken, kendi kendinize, tekrar tekrar “gevşe!” ya da “sakin ol!” diyerek telkinde bulunun.
  24. 24. MEDİTASYONMEDİTASYON Belleğinizden çağırarak ya da hayal ederek sizi gevşetecek bir yer ya da ortamı düşünün ve gözünüzün önüne getirmeye çalışın. •Kendimizi zorlamayacağınız, yavaşça yapılan yoga-türü egzersizlerle kaslarınızı gevşetmeye çalışın. •Bu teknikleri her gün pratik yaparak ezberlerseniz, daha sonra karşılaşacağınız gergin ortamlarda otomatik olarak uygulayabilirsiniz.
  25. 25. DÜŞÜNCE DÜZENLEME TEKNİĞİDÜŞÜNCE DÜZENLEME TEKNİĞİ • Olaylara bakış açısını ve düşünme tarzını değiştirme. • Kızgın olduğunuz zaman genellikle, düşüncelerimiz gerçeği yansıtmaktan çok, olayların abartılmış ve çarpıtılmış bir şeklini algılar ve onu yansıtır. • Bu tür düşünceleri fark edin ve yerine daha mantıklı olanları yerleştirin.
  26. 26. • Farkında olmadan çok sık kullandığımız ve bizi kızgınlık duygularına hazırlayan; “Asla!” “Her zaman.” “Hiç bir şey asla düzelmeyecek .” ya da “Her zaman haksızlığa uğrayan ben olurum.” * Gibi cümleler oldukça hatalıdır ve öfke duygunuzda haklı olduğunuzu düşünmenize de yol açar. * Durumla ilgili yargıyı koyduğunuz için problemin çözümüne de katkıda bulunmaz.
  27. 27. ÖNERİLER • Kendi öfkenizi tetikleyen durumları ve öfkenizin biçimlerini tanımlayın. • Kendi kendinizi sakinleştirmeye yönelik egzersizleri sürekli ve düzenli olarak yapın. • Derin nefes alın, nabız atışlarınızı ve nefesinizi kontrol altına alın. • Kendinize, sizi sakinleştirecek cümleler söyleyin. • Kendinizi, kontrol etme konusunda kararlı olun. Şiddete yönelik davranışları asla kabul edilebilir çözümler olarak değerlendirmeyin.
  28. 28. • Öfke duygusuna evet ancak bu duyguyla davranmaya hayır; bağırmayın, vurmayın. • Çevrenizdekileri öfkelendiğinize dair bilgilendirin. • Kendinize zaman tanıyın. Eğer mümkün ise, kendinizi öfkeli olduğunuz ortamdan hemen uzaklaştırın. • Sorunla ancak kontrolünüzü yeniden kazandığınızda uğraşın. • Problemi açıklığa kavuşturmaya çalışın ve çözümü aramaya odaklanın.
  29. 29. • Bol bol gülün ve espri yeteneğinizi kullanın, olaya yeni bir bakış açısı ve yeni bir çerçeve kazandırın. • Güvendiğiniz veya yakın bir tanıdığınızdan, olaya dair farklı bir bakış açısı isteyebilirsiniz. • Kişisel saldırılara cevap vermeyin, olayları kişiselleştirmekten kaçının.
  30. 30. YAPILACAK İŞLERYAPILACAK İŞLER • Stres ve öfke kontrolü eğitimi. • Meditasyon, Yoga • Gevşeme. • Kendine güven. • Empati kurma. • Adil ve hoşgörülü olmak. • Öfke tutma. • Kendi yolunu seç. • Öfkeli insanlardan uzaklaş. • Dinleme pratiği edin. • İletişim kurma yeteneğini geliştir.
  31. 31. İLETİŞİM • Öfkeli insanlar genellikle düşünmeden yargılama eğilimindedirler. • Bu yargılar da bazen gerçek dışı olabilmektedir. • Eğer çok elektrikli bir tartışma içine girdiyseniz, yavaşlayıp gösterdiğiniz tepkileri gözleyin. • Aklınıza gelen ilk şeyi söylemeyin, asıl söylemek istediğinizi düşünün. • Aynı anda karşınızdakinin de söylediklerini duymaya ve anlamaya çalışın. • Hemen cevap vermeyin.
  32. 32. MİZAHA BAŞVURMAMİZAHA BAŞVURMA • Mizah, çeşitli yollarla öfkenizin yoğunluğunun azalmasına yardımcı olabilir. • Birine öfkelenip de belli sıfatlarla etiketler takmaya başladığınızda, bir an durun ve o insanın gerçekten o “şey” ya da “öyle” olduğunu düşünün. Bu sahneyi gözünüzün önüne getirin. • Örneğin birine, “muşmula” ya da “odun kafalı” gibi sıfatlarla saldırdığınızda, o kişiyi gerçekten bir muşmula ya da odundan bir kafası varmış gibi hayal edin.
  33. 33. KÜÇÜKLER İÇİN 3DKÜÇÜKLER İÇİN 3D KURALIKURALI
  34. 34. BÜYÜKLER İÇİN 4 DBÜYÜKLER İÇİN 4 D KURALIKURALI
  35. 35. • Öfkesiz ve sa lık doluğÖfkesiz ve sa lık doluğ • Öfkeli ki ilerden uzakşÖfkeli ki ilerden uzakş Günler dilerim.Günler dilerim.

×