Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
DOĞANIN RENKLERİ
VE
EVRİM
Dr. Vural Yiğit
DOĞAYA GÜZELLİĞİNİ VEREN ONUN
OLAĞANÜSTÜ RENKLERİDİR.
DOĞA’NIN RENGİ, RENGİN
DOĞASI
• Doğadaki tüm canlı ve cansız ortamlar renklidir.
• Doğanın dili renklerdir.
• Yaşamı renkl...
RENK VE IŞIK
• Renk, ışığın gözün retinasına
değişik biçimde ulaşması ile
ortaya çıkan bir algılamadır.
• Bu algılama, ışı...
Doğal ışık kaynakları
Güneş Ay ve Yıldızlar
Ateş Böceği
Şimşek ve yıldırım
Ayrıca bazı mantarlar ve
derinliklerde yaşayan ...
Işığın Renkleri
Kırmızı
Turuncu
Sarı
Yeşil
Mavi
Lacivert
Mor
Güneş ışığı 7 renkten oluşur.
İnsanlar bazı dalga boylarını renk
olarak algılarlar
• Görünür ışık bir cam prizmadan geçirilirse kırılır ve
farklı dalga ...
Cisimler üzerlerine düşen ışığın içindeki dalga boylarının
bir kısmını emerken bir kısmını yansıtırlar. Renk olgusu
yansıt...
Işığın Ana Renkleri
• Işığın Ana renkleri; Kırmızı, Mavi ve yeşildir:
• İki ana rengin karışımıyla ortaya çıkan ara
renkle...
En kısa dalga boylu mavi ışınlar atmosferin üst tabakalarındaki
küçük parçacılar tarafından hemen saçılırlar. Fakat kırmız...
• Deniz suyu güneş ışığının kırmızı ve kırmızıya yakın
tonlarını soğurur ve mavi ve maviye yakın tonlarını
yansıtır. Dolay...
Gökkuşağı, güneş ışınlarının yağmur
damlalarında kırılmasıyla gökyüzünde meydana
gelen ışık tayfıdır.
Bitkiler Neden
Yeşildir?
• Bitkiler, ışık enerjisini
emer ve şeker (gıda
besini) şeklinde kimyasal
enerjiye dönüştürür.
• ...
Yeşil Yapraklar Neden Sararır?
• Sonbaharda, güneş ışığı
yeterli miktarda olmadığı
için bitkiler yeşil rengi veren
klorofi...
Bazı Deniz Canlıları Neden
Kımızı?
• Karadaki gibi
denizdeki yaşam da
yeşil Bitkilerin
Fotosentez olayına
bağlıdır.
• Güne...
EVRİM SÜRECİ
• Evrim, biyolojide canlı türlerinin, kuşaklar boyu kalıtsal
değişime uğrayarak farklı özellikler kazanma
sür...
EVRİM VE RENK
• Evrim sırasına göre mavi rengin görüşü en eskisidir.
Birçok atamız mavi rengi ayırt etmeyi öğrenmişti. ,
•...
GÖZÜN EVRİMİ
• Işık, gözün evrim geçirerek
gelişmesi, birçok canlının
yaşamında önemli rol oynar.
• Canlılar besinlerini a...
MUTASYONLAR
• Mutasyon, Çevresel ve
genetik etmenler ile
canlının DNA yapısının
bozulmasıdır.
• Örneğin, bir mutasyon,
par...
ÇEVREYE
UYUM(ADAPTASYON)
• Canlıların yaşamlarını
devam ettirebilmek için
çevreye yapmış oldukları
uyumlara adaptasyon
den...
GEN AKIŞI
• Genlerin bir toplumdan
diğerine her türlü hareketi
gen akışı ya da göç olarak
adlandırılır.
• Eğer genler yeni...
GENETİK SÜRÜKLENME
• Bir popülasyonda
kuşaktan kuşağa,
tümüyle genlerin bir
karakter üzerinde, aynı
ya da farklı yönde
değ...
GENETİK SÜRÜKLENME
• Böcekler ürediklerinde
şans eseri, yeşil gene
sahip yavruların sayısı
kahverengi gene sahip
yavruları...
MİKROEVRİM VE YALITIM
• Coğrafi yalıtım; Kıtaların
kayması veya canlıların
göçü, toplum bireylerinin
birbiri ile çiftleşme...
MODİFİKASYON
• Çevresel etmenler sonucunda canlının dış görünüşünde
meydana gelen değişikliklerdir.
• DNA yapısında bir de...
VARYASYON-ÇEŞİTLİLİK
• Varyasyon; Bir türün
bireylerindeki aynı karakterin
farklı şekilleri, değişiklik ve
çeşitlilik göst...
varyasyon
DOĞAL SEÇİLİM
• Yeşil renkli böceklerin
kuşlar tarafından fark
edilmesinin ve yenmesi
kahverengi böceklere
göre daha kolay...
Doğal seçilim:
Ayni populasyon içinde farklı renkleri
barındırır.
YAPAY SEÇİLİM
• İnsanların bilinçli ve amaçlı olarak bir
organizmanın belli özelliklerini
seçmesi ve kontrollü olarak
yeti...
GİZLENME
• Bir canlının, bulunduğu
çevrenin renklerini alarak,
düşmanları tarafından fark
edilmesinin zorlaşmasını
sağlama...
BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK
• Biyolojik zenginlik ya da biyolojik
çeşitlilik, canlıların farklılığını ve
değişkenliğini, içinde b...
Ekosistem Çeşitliliği
• Geniş alanlarda yaşayan
canlılar ve cansız
ekosistemlerin çeşitliliği
biyolojik çeşitlilik
açısınd...
• Tür Çeşitliliği:
Tür çeşitliliği bir alandaki
türlerin sayısı ve o türlere ait
bireylerin sayısı kullanılarak
ölçülür.
B...
Genetik Çeşitlilik:
Bir biyolojik çeşitlilik düzeyi
olup bir türün gen
havuzundaki genetik
özelliklerinin toplam sayısını
...
ÇEVREYE UYUM
DOĞAL ÇEVREYE UYUM
• Bir bitki ya da hayvanın
bulunduğu ortamda
varlığını sürdürebilmesini
sağlayan yetenekler
bütünüdür.
...
Kutup ayıları, . . .
Çevreye Uyum:
Endüstriyel kirlenme ve güveler
SEMENDER
DİL BALIĞI
Çiçek Peygamber devesi
Çubuk Peygamber Devesi
CİNSEL SEÇİLİM
• Bu tür seçilim, hayatta kalma
mücadelesine değil, erkekler
arasındaki dişilere sahip olma
mücadelesine
da...
RENK ÇEŞİTLİLİĞİ
• Canlılarda renk
farklılıklarına neden
olan, renk
pigmentlerinde
meydana gelen
mutasyonlardır.
• Bu deği...
SİYAM KEDİSİ
• Siyam kedisinin kürkünde renk
değişimi gözle görülür halde
kendini gösterir:
• Pigment üretiminden sorumlu ...
RENKLİ GÜNLER
• Doğanın RENK ÇEŞİTLİLİĞİNİ, evrime borçluyuz.
• Renklerin ruhsal ve psikolojik etkilerini daha
önce incele...
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM

2,206 views

Published on

Color Of nature

Published in: Science
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM

  1. 1. DOĞANIN RENKLERİ VE EVRİM Dr. Vural Yiğit
  2. 2. DOĞAYA GÜZELLİĞİNİ VEREN ONUN OLAĞANÜSTÜ RENKLERİDİR.
  3. 3. DOĞA’NIN RENGİ, RENGİN DOĞASI • Doğadaki tüm canlı ve cansız ortamlar renklidir. • Doğanın dili renklerdir. • Yaşamı renkli kılan, yaşamın kendisi kadar doğanın renkleridir. • Dolaysı ile renk, doğanın kendisidir. • Acaba renksiz bir doğa ve yaşam nasıl olurdu? • Doğanın renkleri, renklerin doğası ile anlam bulur. • Doğanın renklerini ancak ışık ile görebiliriz.
  4. 4. RENK VE IŞIK • Renk, ışığın gözün retinasına değişik biçimde ulaşması ile ortaya çıkan bir algılamadır. • Bu algılama, ışığın maddeler üzerine çarpması ve kısmen soğurulup, kısmen yansıması nedeniyle çeşitlilik gösterir. • Tüm dalga boyları birden aynı anda gözümüze ulaşırsa bunu beyaz, hiç ışık ulaşmazsa siyah olarak algılarız.
  5. 5. Doğal ışık kaynakları Güneş Ay ve Yıldızlar Ateş Böceği Şimşek ve yıldırım Ayrıca bazı mantarlar ve derinliklerde yaşayan balıklarda ışık yayarlar.
  6. 6. Işığın Renkleri Kırmızı Turuncu Sarı Yeşil Mavi Lacivert Mor Güneş ışığı 7 renkten oluşur.
  7. 7. İnsanlar bazı dalga boylarını renk olarak algılarlar • Görünür ışık bir cam prizmadan geçirilirse kırılır ve farklı dalga boylarında ayrılır. • Gözümüz bu dalga boylarını farklı renkler olarak algılar. AM FM TV Radar İnfrared Görünür ışık UV
  8. 8. Cisimler üzerlerine düşen ışığın içindeki dalga boylarının bir kısmını emerken bir kısmını yansıtırlar. Renk olgusu yansıtılan dalga boyuna göre ortaya çıkar. Elma Limon Örneğin elma 600-700 nm dalga boyundaki ışığı yansıttığı için kırmızı, limon 500-550 nm dalga boyundaki ışığı yansıttığı için sarı olarak algılanır.
  9. 9. Işığın Ana Renkleri • Işığın Ana renkleri; Kırmızı, Mavi ve yeşildir: • İki ana rengin karışımıyla ortaya çıkan ara renkler, karışıma katılmayan ana tamamlayıcısı olur. Mavi ve kırmızı karışımı pembe (magenta ) Mavi ve yeşil karışımı , Açık Mavi; (cyan ) Üç rengin karışımı; Beyaz Kırmızı ve yeşil k; Sarı
  10. 10. En kısa dalga boylu mavi ışınlar atmosferin üst tabakalarındaki küçük parçacılar tarafından hemen saçılırlar. Fakat kırmızı ışık daha büyük dalga boylu ışık olduğundan günbatımında gözlenir.
  11. 11. • Deniz suyu güneş ışığının kırmızı ve kırmızıya yakın tonlarını soğurur ve mavi ve maviye yakın tonlarını yansıtır. Dolayısıyla denizler de mavi görünür.
  12. 12. Gökkuşağı, güneş ışınlarının yağmur damlalarında kırılmasıyla gökyüzünde meydana gelen ışık tayfıdır.
  13. 13. Bitkiler Neden Yeşildir? • Bitkiler, ışık enerjisini emer ve şeker (gıda besini) şeklinde kimyasal enerjiye dönüştürür. • Klorofil, Yeşili mavi ve kırmızı ışığı emen önemli bir moleküldür.
  14. 14. Yeşil Yapraklar Neden Sararır? • Sonbaharda, güneş ışığı yeterli miktarda olmadığı için bitkiler yeşil rengi veren klorofil maddesini üretemez ve yapraklar sarı, kahverengi ve kırmızı görülmeye başlar. • Bir anda yemyeşil ağaçların sararmaya başlamasının ve bize başka bir güzellik sunmasının nedeni budur.
  15. 15. Bazı Deniz Canlıları Neden Kımızı? • Karadaki gibi denizdeki yaşam da yeşil Bitkilerin Fotosentez olayına bağlıdır. • Güneş ışığı, denizdeki bitkilerin ve canlıların renk dağılımında belirleyici rol oynar. • Işık görmeyen derinliklerde, durum çok farklıdır.
  16. 16. EVRİM SÜRECİ • Evrim, biyolojide canlı türlerinin, kuşaklar boyu kalıtsal değişime uğrayarak farklı özellikler kazanma süreçleridir. Evrimim ögeleri: • Çevresel etmenler, • Mutasyon, • Değişimler(Varyasyon), • Çevreye uyum(adaptasyon) • Gen akışı, • Genetik sürüklenme • Yapay seçilim, • Doğal seçilimdir.
  17. 17. EVRİM VE RENK • Evrim sırasına göre mavi rengin görüşü en eskisidir. Birçok atamız mavi rengi ayırt etmeyi öğrenmişti. , • Köken birliği olduğundan, mavi renk algısı bütün canlılarda aynı olmalıdır. • Ancak diğer renklerde (kırmızı ve yeşil) farklar olabilir. • Renk algısı memeliler, primatlar, kuşlar, sürüngenler, balıklar ve amfibilerde değişik olabilir. • Türler birbirinden ayrıldıktan sonra bağımsız olarak renk algısı geliştirdiler.
  18. 18. GÖZÜN EVRİMİ • Işık, gözün evrim geçirerek gelişmesi, birçok canlının yaşamında önemli rol oynar. • Canlılar besinlerini ararken, düşmanlarını tanırken, partnerlerini seçerken ve doğanın tehlikelerinden kaçınırken öncelikle renklerden yararlanır. • Bu durum, milyonlarca yılda gerçekleşen bir evrimin sonucudur.
  19. 19. MUTASYONLAR • Mutasyon, Çevresel ve genetik etmenler ile canlının DNA yapısının bozulmasıdır. • Örneğin, bir mutasyon, parlak yeşil genine sahip ebeveynlerin kahverengi genine sahip olan döller vermesine neden olabilir. • Böyle bir durum ise, kahverengi böcek genlerinin popülasyonda daha sık rastlanır hale gelmelerine neden
  20. 20. ÇEVREYE UYUM(ADAPTASYON) • Canlıların yaşamlarını devam ettirebilmek için çevreye yapmış oldukları uyumlara adaptasyon denir. • Adaptasyonlar kalıtsal olup, yavru bireylere aktarılır. • Yaşadığı çevreye adapte olamayan canlılar yaşamlarını devam ettiremezler.
  21. 21. GEN AKIŞI • Genlerin bir toplumdan diğerine her türlü hareketi gen akışı ya da göç olarak adlandırılır. • Eğer genler yeni ulaştıkları popülasyonda daha önceden mevcut değillerse, gen akışı çok önemli bir genetik çeşitlilik kaynağı olur.
  22. 22. GENETİK SÜRÜKLENME • Bir popülasyonda kuşaktan kuşağa, tümüyle genlerin bir karakter üzerinde, aynı ya da farklı yönde değişimidir. • Genetik sürüklenme, küçük bir grup canlının genetik havuzunda tamamen şans eseri oluşmuş değişikliklerdir. Yok olma
  23. 23. GENETİK SÜRÜKLENME • Böcekler ürediklerinde şans eseri, yeşil gene sahip yavruların sayısı kahverengi gene sahip yavrularınkinden daha fazla olması durumudur. • Örneğin; Kahverengi gen yavrularda ebeveynlere göre, biraz daha yüksek sıklıkta ortaya çıkıyor.
  24. 24. MİKROEVRİM VE YALITIM • Coğrafi yalıtım; Kıtaların kayması veya canlıların göçü, toplum bireylerinin birbiri ile çiftleşmesi için elverişsiz yaşam alanları oluşturur. • Mikroevrim, küçük ölçekte,tek bir popülasyon içinde gerçekleşen evrimdir.
  25. 25. MODİFİKASYON • Çevresel etmenler sonucunda canlının dış görünüşünde meydana gelen değişikliklerdir. • DNA yapısında bir değişiklik olmadığı için modifikasyonlar kalıtsal değildir. • Canlılarda meydana gelen bazı modifikasyon örnekleri: • Beyaz renkli Himalaya tavşanlarının karın bölgelerinin kazınıp, siyah tüylerin çıkması, • Çuha çiçeğinin düşük sıcaklıkta kırmızı yüksek sıcaklıkta beyaz renkli çiçek açması, • Bir bitkinin ışıklı ortamda yetişirse yeşil renkli, karanlık ortamda yetişirse renksiz olması, • Toprağın asit derecesine göre ortanca bitkisinin farklı renkte çiçek açması vb..
  26. 26. VARYASYON-ÇEŞİTLİLİK • Varyasyon; Bir türün bireylerindeki aynı karakterin farklı şekilleri, değişiklik ve çeşitlilik göstermesidir. • Örneğin bitkiler klorofil içerdikleri halde ışıksız yerde yetiştirilirse renk yeşil olmaz. • Ayni bitki ışığa çıkınca yeşil renk alır.
  27. 27. varyasyon
  28. 28. DOĞAL SEÇİLİM • Yeşil renkli böceklerin kuşlar tarafından fark edilmesinin ve yenmesi kahverengi böceklere göre daha kolaydır. • Bu da o toplulukta Kahverengi böceklerin gen sıklığını arttırır. • Yeni kuşaklarda kahverengi böcekler daha yaygın olur.
  29. 29. Doğal seçilim: Ayni populasyon içinde farklı renkleri barındırır.
  30. 30. YAPAY SEÇİLİM • İnsanların bilinçli ve amaçlı olarak bir organizmanın belli özelliklerini seçmesi ve kontrollü olarak yetiştirmesidir. (Örn. Tarım) • Hayvan ve bitkiler için yaygın kullanılır. • Doğal seçilim ile yapay seçilimin altında yatan genetik süreçler arasında bir fark yoktur. • Ancak, çevrenin değiştirilmesi ile bilinçsiz olarak oluşan yapay seçilim ile laboratuvarda, DNA dizilerinin bilinçli olarak değiştirilmesi (DGO) ile yapılan yapay seçilim arasında ayrım yapmak gerekir.
  31. 31. GİZLENME • Bir canlının, bulunduğu çevrenin renklerini alarak, düşmanları tarafından fark edilmesinin zorlaşmasını sağlamasıdır. • Canlılar gizlenme için çeşitli renkleri kullanırlar. • Korunma içgüdüsüyle ve kalıtımsal olarak yaparlar. • Bazı kuşlar, sürüngenler ve böcekler, korunmak ya da avlarını yakalamak amacıyla renk ya da biçim değiştirir.
  32. 32. BİYOLOJİK ÇEŞİTLİLİK • Biyolojik zenginlik ya da biyolojik çeşitlilik, canlıların farklılığını ve değişkenliğini, içinde bulundukları karmaşık ekolojik yapılarla, birbirleriyle ve çevreleriyle karşılıklı etkileşimlerini ifade etmektedir. Üç gurup altında işlenir. • 1. Ekosistem Çeşitliliği • 2.Tür çeşitliliği • 3.Gen Çeşitliliği
  33. 33. Ekosistem Çeşitliliği • Geniş alanlarda yaşayan canlılar ve cansız ekosistemlerin çeşitliliği biyolojik çeşitlilik açısından önem taşır • Yaşam alanları ne kadar çeşitli ise o alanlarda yaşayabilen canlılar ve bu canlıların genetik yapıları da o derece zengin olur.
  34. 34. • Tür Çeşitliliği: Tür çeşitliliği bir alandaki türlerin sayısı ve o türlere ait bireylerin sayısı kullanılarak ölçülür. Bireylerin de sayıca birbiri ile dengeli olması gereklidir. Belirli bir alandaki yaşam topluluklarının, hayvan ve bitki topluluklarının ve tür öbeklerinin de çeşitliliğinden bahsedilebilir.
  35. 35. Genetik Çeşitlilik: Bir biyolojik çeşitlilik düzeyi olup bir türün gen havuzundaki genetik özelliklerinin toplam sayısını gösterir. Kalıtsal olarak geçen belli bir tür,popülâsyon, çeşit, alt-tür ya da ırk içindeki gen farklılığıyla ölçülür.
  36. 36. ÇEVREYE UYUM
  37. 37. DOĞAL ÇEVREYE UYUM • Bir bitki ya da hayvanın bulunduğu ortamda varlığını sürdürebilmesini sağlayan yetenekler bütünüdür. • Canlılardaki kalıtsal özeliklerin doğal seçilime uğramasıyla ortaya çıkar. • En temel uyum düzenekleri; kimyasal ve genetik kökenlidir.
  38. 38. Kutup ayıları, . . .
  39. 39. Çevreye Uyum: Endüstriyel kirlenme ve güveler
  40. 40. SEMENDER
  41. 41. DİL BALIĞI
  42. 42. Çiçek Peygamber devesi
  43. 43. Çubuk Peygamber Devesi
  44. 44. CİNSEL SEÇİLİM • Bu tür seçilim, hayatta kalma mücadelesine değil, erkekler arasındaki dişilere sahip olma mücadelesine dayanmaktadır. • Sonuç ölüm değil, başarısız olan yarışmacıların az yavru veya hiç yavrusu olamamasına neden olmasıdır. • Erkekler ve dişiler genel alışkanlıklara sahiplerse bu değişikliklerin temel nedeni cinsel seçilimdir."
  45. 45. RENK ÇEŞİTLİLİĞİ • Canlılarda renk farklılıklarına neden olan, renk pigmentlerinde meydana gelen mutasyonlardır. • Bu değişimler sayesinde doğa sıradışı bir renk çeşitliliğine kavuşur.
  46. 46. SİYAM KEDİSİ • Siyam kedisinin kürkünde renk değişimi gözle görülür halde kendini gösterir: • Pigment üretiminden sorumlu bir enzimdeki mutasyon, derideki bazı bölgelerin yapısal bozulmasına ve işleyişinin zayıflamasına yol açar. • Böylece bacak, kulak, kuyruk bölgelerde protein, işleyişini zayıflatmadan sürdürür; Böylece kedi, uç bölgeleri koyu renkli bir kürke sahip olur.
  47. 47. RENKLİ GÜNLER • Doğanın RENK ÇEŞİTLİLİĞİNİ, evrime borçluyuz. • Renklerin ruhsal ve psikolojik etkilerini daha önce incelemiştik, • «Sanatta Renk» konusunu ayrıca işleyeceğiz. • Yazarın diğer sunularına erişmek için aşağıdaki web adresini tıklayınız. • https://bogaziciuniversity.academia.edu/VuralYi %C4%9Fit

×