SlideShare a Scribd company logo
1 of 28
ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ
ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ - Η «ΚΡΥΦΗ» ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ
(ISBN: 978-960-99435-5-0)
Βασιλική Κ. Χατζηλέρη
Φιλόλογος – Ειδική Παιδαγωγός
1Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΝΕΟΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ»
23-24 ΜΑΪΟΥ 2015
ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
 Η παρούσα εισήγηση εμπίπτει στο γενικότερο επιστημονικό ενδιαφέρον για τον σχολικό
εκφοβισμό και φιλοδοξούμε τα συμπεράσματα της να συμβάλλουν στην κατανόηση και την
αντιμετώπιση του συγκεκριμένου φαινομένου. Αρχικά δίνεται ο ορισμός του φαινομένου
και κάποιες πληροφορίες υποβάθρου καθώς επίσης και τα δεδομένα των σημαντικότερων
ερευνών για την ένταση του φαινομένου στη χώρα μας. Απαραίτητη θεωρήθηκε η
παράθεση των πιο σημαντικών χαρακτηριστικών των συμπεριφορικών και
συναισθηματικών διαταραχών καθώς επίσης και της επιθετικής και εκφοβιστικής
συμπεριφοράς. Έπειτα γίνεται αναφορά στους παράγοντες επικινδυνότητας εμφάνισης του
φαινομένου και το ενδιαφέρον εστιάζεται σε παράγοντες που έχουν ερευνηθεί σε μικρή
έκταση έως και καθόλου. Έναν από αυτούς συνιστά και η στάση των εκπαιδευτικών
σχετικά με τον εκφοβισμό αλλά και στον βαθμό στον οποίο οι παιδαγωγοί αναγνωρίζουν
το φαινόμενο και όλες τις εκφάνσεις του. Οι στάσεις αυτές των παιδαγωγών καθώς και οι
νοηματοδοτήσεις του φαινομένου μέσα από τις αφηγήσεις τους διαμορφώνουν την
«κρυφή» κουλτούρα του σχολείου, δηλαδή τα διαμορφωμένα μοτίβα και πρότυπα
επιρροής, προσαρμογής και επικοινωνίας εντός του σχολείου, τα οποία είναι άρρηκτα
συνδεδεμένα με την αντιμετώπιση του φαινομένου.
 Λέξεις - Κλειδιά: σχολικός εκφοβισμός, bullying, συμπεριφορικές διαταραχές,
συναισθηματικές διαταραχές, επιθετικότητα, εκφοβιστική συμπεριφορά, στάσεις
εκπαιδευτικών, κρυφή κουλτούρα.
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
 Τις τελευταίες δεκαετίες σημειώνεται όλο και περισσότερο έξαρση
ενός φαινομένου που έχει ήδη λάβει ανησυχητικές διαστάσεις και
στην Ευρώπη και στην Αμερική. Πρόκειται για τον σχολικό
εκφοβισμό, ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο με πολλούς
εμπλεκόμενους φορείς και άμεσα συναρτώμενο με την επικρατούσα
κοινωνική κατάσταση.
 Τα ολοένα και αυξανόμενα ποσοστά εκφοβισμού και
θυματοποίησης στα σχολεία έχουν προκαλέσει την ανησυχία
μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών.
 Εύλογα, ανάλογη αύξηση καταγράφεται και στο ερευνητικό
ενδιαφέρον για τον εκφοβισμό, το οποίο όμως ειδικότερα στη χώρα
μας δεν επεκτείνεται χρονικά εφόσον μόνο τις τελευταίες δεκαετίες οι
μελετητές αναγνώρισαν και όρισαν το φαινόμενο και ασχολήθηκαν
με την ανάλυση του.
ΟΡΙΣΜΟΣ
 Οι έννοιες της βίας, της αντικοινωνικής συμπεριφοράς
και του εκφοβισμού συγχέονται και τείνουν να
περιληφθούν στον αγγλικό όρο bullying ενώ οι
ερευνητές διαχωρίζουν τον όρο θυματοποίηση, που
αποδίδεται με τον αγγλικό όρο victimization, ως
αποτέλεσμα του εκφοβισμού.
 Όπως είναι φυσικό το περιεχόμενο των όρων αυτών
προσδιορίζεται από πολιτισμικά στοιχεία και για αυτό
το λόγο σε κάθε κοινωνία παρουσιάζεται με διαφορετική
μορφή και σε διαφορετική έκταση.
ΟΡΙΣΜΟΣ (συνέχεια)
 Ο πρωτοπόρος στην έρευνα των εκφάνσεων, αιτιών και παραγόντων που
συντείνουν στην εκδήλωση του φαινομένου του εκφοβισμού στον σχολικό
χώρο, Dan Olweus πρώτος επιχείρησε να αποσαφηνίσει τον όρο
«εκφοβισμό» ως εξής:
«ένας μαθητής γίνεται αντικείμενο εκφοβισμού ή θυματοποιείται όταν
υποβάλλεται κατ'επανάληψη και κατ'εξακολούθηση σε αρνητικές
ενέργειες από έναν ή περισσότερους μαθητές».
Ο Olweus διατείνεται πως για να χαρακτηριστεί ένα περιστατικό ως
εκφοβισμός θα πρέπει ανάμεσα στα εμπλεκόμενα πρόσωπα να υπάρχει
διαφορά είτε σωματικής είτε ψυχολογικής δύναμης η οποία καθιστά το
θύμα αδύναμο να αμυνθεί.
Γίνεται λόγος για έλλειψη ισορροπίας ισχύος των εμπλεκόμενων
προσώπων όπου ο αμυνόμενος είναι αρκετά αδύναμος εν συγκρίσει με
τον επιτιθέμενο, ενώ επισημαίνεται πως τα περιστατικά σύγκρουσης θα
πρέπει να είναι σκόπιμα, επαναλαμβανόμενα και απρόκλητα.
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
 Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού αποτελεί μείζον
πρόβλημα της σχολικής ζωής στις ΗΠΑ, τον Καναδά,
την Αυστραλία και την Ευρώπη αλλά και σε χώρες μη
δυτικού τύπου όπως η Ιαπωνία, η N.Αφρική και Λατινική
Αμερική.
 Τα υψηλά ποσοστά του εκφοβισμού στα σχολεία που
εμφανίζονται στις χώρες του εξωτερικού δεν
αντιστοιχούν σε αυτά της Ελλάδας, ωστόσο στη χώρα
μας παρατηρείται μια ραγδαία αύξηση του φαινομένου.
14.70%
6.24%
4.80%
Πληθυσμός: 1312 παιδιά
2000 - Έρευνα Χατζή, Χουντουμάδη & Πατεράκη
Θύματα Θύτες Θύτες-Θύματα
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
 Έπειτα, το 2005-2006 σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε
από την Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και
του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ) και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του προγράμματος DAPHNE
«Διερεύνηση αναγκών και ευαισθητοποίηση για το
φαινόμενο του εκφοβισμού- θυματοποίησης μαθητών/τριών
στα σχολεία» διαπιστώθηκε η αύξηση του φαινομένου σε
δημοτικά σχολεία και γυμνάσια.
 Πιο συγκεκριμένα το 22,5 % των παιδιών κατά δήλωση
τους έχουν υποστεί κάποια μορφή εκφοβισμού.
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
 Φτάνοντας στο 2012 έρευνα του «Χαμόγελου του
Παιδιού» για το σχολικό εκφοβισμό αποκαλύπτει πως
το 32% των 5000 μαθητών 167 ελληνικών σχολείων
δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης , που έλαβαν μέρος, έχουν
πέσει έστω και μία φορά θύματα bullying, ενώ το 30,3 %
έχουν υπάρξει κάποια στιγμή δράστες ανάλογων
περιστατικών.
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Σύμφωνα με την προαναφερθείσα και πιο πρόσφατη
έρευνα:
60.69%
45.39%
36.30%
14.26% 12.82%
Xρήση
κοροϊδευτικών
ονομάτων
Σπρωξίματα και
Χτυπήματα
Πειράγματα
λόγω εξωτερικής
εμφάνισης
Ανάρτηση
εξευτελιστικών
φωτογραφιών
μέσω διαδικτύου
Διάδοση
εξευτελιστικών
φωτογραφιών
μέσω κινητών
Συνηθέστερες μορφές εκφοβισμού
 Η κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης της εκφοβιστικής
συμπεριφοράς διευκολύνει και διευρύνει την
ανταπόκριση των εμπλεκόμενων φορέων (γονέων -
εκπαιδευτικών) σε αυτά τα παιδιά, διότι για μια
ολοκληρωμένη στρατηγική παρέμβασης και για ένα
οργανωμένο πρόγραμμα τροποποίησης της όποιας
παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς απαραίτητη είναι η
ανάλυση της συμπεριφοράς αυτής και ο ακριβής
καθορισμός της ώστε αναλόγως να αλλαχτεί ή να
ενισχυθεί.
Επιθετική και Εκφοβιστική
Συμπεριφορά
 Η επιθετική συμπεριφορά ή επιθετικότητα συνιστά μια έκδηλη
ή εξωτερικευμένη παθολογική μορφή εκδήλωσης διαταραγμένης
συμπεριφοράς και καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα ενεργειών και
εκδηλώσεων στο οποίο συμπεριλαμβάνονται συμπεριφορές
όπως ανυπακοή, αυθάδεια, βιαιότητα, έκρηξη οργής,
υπερκινητικότητα .
 Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η επιθετικότητα συνδέεται με
άλλα προβλήματα όπως
 χαμηλή επίδοση
 διάσπαση προσοχής
 διαταραχές στις διαπροσωπικές σχέσεις
 και συχνά συνδέεται με μια καταθλιπτική διαταραχή της οποίας
ενδέχεται να αποτελεί σύμπτωμα ή και αιτία.
Επιθετική και Εκφοβιστική
Συμπεριφορά
 Τα παιδιά με επιθετική συμπεριφορά παρουσιάζουν
έλλειμμα στην ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων το οποίο
δυσκολεύει την ανάπτυξη του αυτοελέγχου τους.
 Εξαιτίας αυτού του ελλείμματος τα παιδιά
δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν τις λεκτικές οδούς
προκειμένου να εκφραστούν συναισθηματικά και για
αυτό το λόγο παρουσιάζουν την τάση να εκτονώνουν με
πράξεις (acting out) τις συναισθηματικές,
διαπροσωπικές και ενδοπροσωπικές τους δυσκολίες.
Επιθετική και Εκφοβιστική
Συμπεριφορά
 Όσον αφορά ειδικότερα την εκφοβιστική συμπεριφορά
υπάρχει μια γενική ομοφωνία μεταξύ των ερευνητών ότι
τα παιδιά που εκδηλώνουν εκφοβιστικές συμπεριφορές
εις βάρος άλλων παιδιών παρουσιάζουν πολλά κοινά
χαρακτηριστικά με την ομάδα γενικά των επιθετικών
παιδιών.
 Στα κοινά αυτά χαρακτηριστικά όπως περιλαμβάνονται
η θερμόαιμη ιδιοσυγκρασία (hot temperament) και η
προαναφερθείσα τάση εκτόνωσης των αρνητικών
συναισθημάτων μέσω πράξης.
Επιθετική και Εκφοβιστική
Συμπεριφορά
 Ο Olweus αναφέρει πως η εκφοβιστική συμπεριφορά των
παιδιών είναι έκφανση μια γενικότερης αντικοινωνικής
διαταραγμένης συμπεριφοράς.
 Η εκφοβιστική συμπεριφορά επί της ουσίας είναι
αποτέλεσμα μιας δυσαναλογίας στην άσκηση δύναμης και
εξουσίας μεταξύ δύο μερών στην οποία περιλαμβάνονται
αρνητικές βίαιες συμπεριφορές που εκδηλώνει η μία πλευρά
εις βάρος της άλλης στοχεύοντας στην πρόκληση
συναισθημάτων φόβου, αγωνίας, ψυχικής έντασης και
βλάβης στην αντίπαλη πλευρά.
Παράγοντες Επικινδυνότητας
 Βασικό άξονα στην εκτίμηση της έκτασης του ιδιάζοντος
αυτού κοινωνικού φαινομένου συνιστά και το σύνολο των
παραγόντων και αιτιών που συμβάλλουν στην
ενεργοποίηση του. Η σημασία του σχολικού εκφοβισμού για
την κοινωνία οδήγησε την έρευνα και τη μελέτη του
φαινομένου να επικεντρωθεί και να αναζητήσει τους
παράγοντες που ευνοούν την εκδήλωση τέτοιων
συμπεριφορών δίνοντας έμφαση στα ατομικά και
δημογραφικά χαρακτηριστικά των θυτών και των
θυμάτων, στο πολιτισμικό και γλωσσικό τους υπόβαθρο,
στο αν προέρχονται από κάποια μειονότητα, στην
κατάσταση της οικογένειας τους κ.α.
 Αποτελέσματα πολλών ερευνών έχουν επισημάνει μια θετική συνάφεια
ανάμεσα στην εκδήλωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς και διάφορων
κοινωνικών παραγόντων όπως:
 η εθνο-πολιτισμική προέλευση
 η ενδοοικογενειακή βία
 οι συζυγικές συγκρούσεις
 το σχολικό κλίμα
 η κοινωνικο–οικονομική τάξη
 τα μέσα μαζικής ενημέρωσης
 η έλλειψη συνεργασίας των γονέων με το σχολείο
 η ομάδα των συνομηλίκων
 μεταβλητή κοινωνικό φύλο επισημαίνεται από όλες τις έρευνες.
Παράγοντες Επικινδυνότητας
 Διάφοροι ερευνητές του φαινομένου συγκλίνουν στο ότι
τα παιδιά που εκφοβίζουν συχνά προέρχονται από μια
δυσλειτουργική οικογένεια ή από χαμηλότερα
κοινωνικοοικονομικά στρώματα και παρουσιάζουν
χαμηλές σχολικές επιδόσεις ενώ μελετητές συμφωνούν
στο ότι τα παιδιά αυτά παρουσιάζουν πολύ χαμηλές
κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες τις οποίες
εξισορροπούν μέσω του εκφοβισμού.
Παράγοντες Επικινδυνότητας
 Ο Lee το 2010 επισήμανε ότι ενδεχομένως υπάρχουν κάποιοι
παράγοντες που να συνδέονται με τον εκφοβισμό και δεν έχουν
ερευνηθεί καθόλου ή έχουν ερευνηθεί σε μικρή έκταση, και
κυρίως εστιάζει στις στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στο
φαινόμενο του εκφοβισμού στο σχολείο.
 Οι περισσότερες έρευνες που αναφέρονται στην έκταση, τις
εκφάνσεις, τις αιτίες, τις συνέπειες του φαινομένου καθώς και τα
χαρακτηριστικά των εμπλεκόμενων προσώπων έχουν
χρησιμοποιήσει ως δείγμα τους μαθητές. Εύλογο φυσικά εφόσον
αυτοί, ως τα κυρίως εμπλεκόμενα άτομα, είναι σε θέση να
παρουσιάσουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος.
 Ωστόσο δε γίνεται να μην αναγνωριστεί ο σημαντικός ρόλος
των εκπαιδευτικών όχι μόνο στην ανίχνευση και
αναγνώριση, αλλά και στην αντιμετώπιση του φαινομένου.
Παράγοντες Επικινδυνότητας
Η «κρυφή» κουλτούρα
 Κρίνεται αναγκαίο λοιπόν για την κατανόηση του φαινομένου να
εξετάσουμε τον τρόπο που οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται τον
σχολικό εκφοβισμό αλλά κυρίως τις μορφές του.
 Οι έρευνες δείχνουν πως οι εκπαιδευτικοί φαίνεται να ορίζουν το
φαινόμενο του εκφοβισμού εντελώς διαφορετικά από τα παιδιά.
 Διαπιστώνεται πως οι προβληματικές συμπεριφορές
αναπαρίστανται πιο ρεαλιστικά από τις απόψεις των μαθητών
παρά από τις απόψεις των εκπαιδευτικών ενώ γενικότερα
προβληματίζει έντονα τους ερευνητές το γεγονός πως ένα μέρος
των εκπαιδευτικών αντιλαμβάνεται τα κρούσματα εκφοβισμού
συχνά ή πολύ συχνά ενώ ένα άλλο μέρος αντιλαμβάνεται τέτοια
περιστατικά σπάνια έως και καθόλου.
 Γενικότερα έχει διαπιστωθεί πως οι εκπαιδευτικοί
αναγνωρίζουν μόνο ορισμένες μορφές του εκφοβισμού.
Δείγμα
Εκπαιδευτικών
90%
75%
48%
Έρευνα Boulton
Σωματικές επιθέσεις- Πράξεις αναγκασμού των άλλων
Κακόβουλες φήμες-Βρισιές-Κλοπή προσωπικών αντικειμένων
Κοινωνικός εκφοβισμός-Απομόνωση
Η «κρυφή» κουλτούρα
 Ένα σημαντικό ποσοστό των εκπαιδευτικών δεν συμπεριλαμβάνουν στους
ορισμούς τους
 την κοροϊδία
 τη διάδοση κακόβουλων φημών
 τις ύβρεις
 την κοινωνική απομόνωση των παιδιών από τους συνομηλίκους τους.
 Διαπιστώνεται πως πολλές καταστάσεις που ενδέχεται να στιγματίσουν τον
ψυχικό κόσμο των παιδιών και να επιδράσουν κατασταλτικά στην αναπτυξιακή
τους πορεία εν γένει δεν υπολογίζονται από τους εκπαιδευτικούς ως παθολογικές
καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης.
 Αυτή η διαφορά αποδίδεται στον διαφορετικό βαθμό ενσυναίσθησης του
εκάστοτε εκπαιδευτικού που ουσιαστικά καθορίζει για αυτόν το τι συνιστά
εκφοβισμό.
Η «κρυφή» κουλτούρα
 Αδιαμφισβήτητα οι εκπαιδευτικοί με τη στάση τους δείχνουν
στους μαθητές έναν κώδικα συμπεριφοράς και λειτουργούν ως
πρότυπα για τα παιδιά και η ασυμφωνία μεταξύ τους εύλογα
δημιουργεί προβλήματα και ερωτήματα, ωστόσο η έρευνα που
εστιάζει σε αυτούς είναι περιορισμένη τη στιγμή που οι απόψεις
και οι στάσεις τους σχετικά με τον εκφοβισμό και κατ’επέκταση η
συμβολή τους στην αντιμετώπιση του φαινομένου κρίνεται
απαραίτητη.
 Αν όμως οι ίδιοι είναι αρνητικοί και δεν επιθυμούν να πάρουν
θέση απέναντι το φαινόμενο τότε δεν θα έχουμε κανένα
αποτέλεσμα και ο εκφοβισμός θα καταστεί καθημερινό φαινόμενο
στα σχολεία.
 Όπως προαναφέρθηκε οι έρευνες για τις απόψεις των
εκπαιδευτικών είναι ελάχιστες διότι όπως είναι φυσικό η έρευνα
έστρεψε το ενδιαφέρον της στα παιδιά, ως τα άμεσα εμπλεκόμενα
πρόσωπα στο συγκεκριμένο φαινόμενο
Η «κρυφή» κουλτούρα
 Υποστηρίζεται πως οι ερευνητές που ενδιαφέρθηκαν για το θέμα
αντιμετώπισαν μια σημαντική δυσκολία εφόσον οι διευθυντές και
οι εκπαιδευτικοί πολλών σχολικών μονάδων αρνούνταν να
διεξαχθεί έρευνα σχετικά με τη σχολική βία-εκφοβισμό
προκειμένου να μη θεωρηθούν οι ίδιοι υπεύθυνοι για το
φαινόμενο ή και για να μη στιγματιστεί το σχολείο τους.
 Η στάση αυτή των εκπαιδευτικών οφείλεται σε μια λανθάνουσα
και υποβόσκουσα κουλτούρα σύμφωνα με την οποία
παραδοσιακά η εκφοβιστική συμπεριφορά θεωρείται όχι κάτι
επιβλαβές αλλά ένα φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης που
μάλιστα συμβάλλει στην σκληραγώγηση των παιδιών και γενικά
φαίνεται πως θεωρούν αυτή τη συμπεριφορά ως εκ των ουκ άνευ
της προετοιμασίας του παιδιού για την ενήλικη ζωή και για τα
προβλήματα που πρόκειται να αντιμετωπίσει σε αυτήν.
Η «κρυφή» κουλτούρα
 Οι εκπαιδευτικοί παρουσιάζονται να θεωρούν ότι
 οι «κρυφές» όψεις του εκφοβισμού δεν είναι τόσο
σοβαρές και για αυτό το λόγο δεν παρεμβαίνουν
 πιστεύουν ότι είναι διαδικασία της φυσιολογικής
ανάπτυξης
 ότι τα θύματα πρέπει να είναι πιο διεκδικητικά και να
αποφεύγουν εμπειρίες εκφοβισμού
Η «κρυφή» κουλτούρα
 Ο Akiba και οι συνεργάτες του έδωσαν ήδη από το 2002
μια ακραία οπτική και υποστηρίζουν πως τα επίπεδα
της σχολικής βίας δεν συνδέονται με παράγοντες εκτός
του σχολείου αλλά αντιθέτως συνδέονται με
μεταβλητές του σχολικού συστήματος η επίδραση
των οποίων είναι ανεξάρτητη από κοινωνικούς
παράγοντες.
Η «κρυφή» κουλτούρα
Συνοψίζοντας
 Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας για τη βία και ειδικότερα για
την παραβατικότητα και τον εκφοβισμό εστιάζει σε μεταβλητές
που αφορούν το ατομικό επίπεδο και σε ψυχοκοινωνικά μοντέλα
αιτιότητας παραβλέποντας τις μεταβλητές στο επίπεδο της
διάρθρωσης του εκπαιδευτικού συστήματος και των κοινωνικο-
δομικών μοντέλων αιτιότητας.
 Διαπιστώνουμε λοιπόν, πως είναι πολύ σημαντικό να
διερευνηθεί πως ακριβώς νοηματοδοτείται ο σχολικός
εκφοβισμός μέσα από τις αφηγήσεις και τα βιώματα των
παιδαγωγών καθώς η στάση τους και η αποτελεσματικότητα των
τρόπων και μεθόδων αντιμετώπισης του φαινομένου του
εκφοβισμού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη και εξαρτάται από την
ομοφωνία όλου του προσωπικού του σχολείου αλλά και τη θετική
τους στάση στην πολιτική κατά του συγκεκριμένου φαινομένου.
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.

More Related Content

What's hot

Σχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStarts
Σχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStartsΣχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStarts
Σχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStartselpidapanagiwta
 
Σχολικός εκφοβισμός
Σχολικός εκφοβισμός Σχολικός εκφοβισμός
Σχολικός εκφοβισμός bobileta
 
ΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣ
ΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣ
ΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣdimoinof
 
σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1
σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1
σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1thalia47
 
δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)
δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)
δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)Eleni Kazara
 
πρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας
πρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίαςπρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας
πρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίαςnikonikolo
 
Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)
Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)
Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)eregep
 
Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"
Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"
Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"Stavroula Lianou
 
Sxolikos ekfobismos
Sxolikos ekfobismosSxolikos ekfobismos
Sxolikos ekfobismosmhnas
 
1 σχολική βία
1 σχολική βία1 σχολική βία
1 σχολική βίαD K
 
γενική περιγραφή
γενική περιγραφήγενική περιγραφή
γενική περιγραφήChristos Krivasis
 
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project ΠΕ 01 ΜΠΑΛΤΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ
 
σχολικη βια
σχολικη βιασχολικη βια
σχολικη βιαomatzi
 
γενική εργασια,εκφοβισμός
γενική εργασια,εκφοβισμόςγενική εργασια,εκφοβισμός
γενική εργασια,εκφοβισμόςeytyxia
 
Σχολικός εκφοβισμός- Παρουσίαση
Σχολικός εκφοβισμός- ΠαρουσίασηΣχολικός εκφοβισμός- Παρουσίαση
Σχολικός εκφοβισμός- ΠαρουσίασηMaria Loizou
 
55
5555
55D K
 
Εισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίαση
Εισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίασηΕισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίαση
Εισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίαση88DIMATH
 
Παρουσίαση σχολικός εκφοβισμός
Παρουσίαση σχολικός εκφοβισμόςΠαρουσίαση σχολικός εκφοβισμός
Παρουσίαση σχολικός εκφοβισμόςeytyxia
 

What's hot (20)

Σχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStarts
Σχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStartsΣχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStarts
Σχολικός εκφοβισμός (Bullying), EuropeStarts
 
Σχολικός εκφοβισμός
Σχολικός εκφοβισμός Σχολικός εκφοβισμός
Σχολικός εκφοβισμός
 
ΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣ
ΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣ
ΡΟΜΠΙ - ΧΡΗΣΤΟΣ
 
σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1
σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1
σχολικος εκφοβισμος και στο νηπιαγωγειο 1
 
δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)
δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)
δράσεις κατά του σχολικού εκφοβισμού στο δημοτικό σχολείο ποταμιάς θάσου (2)
 
πρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας
πρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίαςπρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας
πρόληψη & αντιμετώπιση της ενδοσχολικής βίας
 
Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)
Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)
Η επιθετικότητα ως σύμπτωμα ψυχοπαθολογίας (ατομικής και κοινωνικής)
 
Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"
Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"
Ερευνητική Εργασία"Σχολικός Εκφοβισμός"
 
ερωτηματολόγιο
ερωτηματολόγιοερωτηματολόγιο
ερωτηματολόγιο
 
Sxolikos ekfobismos
Sxolikos ekfobismosSxolikos ekfobismos
Sxolikos ekfobismos
 
1 σχολική βία
1 σχολική βία1 σχολική βία
1 σχολική βία
 
γενική περιγραφή
γενική περιγραφήγενική περιγραφή
γενική περιγραφή
 
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project
Ενδοσχολική βία και εκφοβισμός στα σχολεία Project
 
2423237
24232372423237
2423237
 
σχολικη βια
σχολικη βιασχολικη βια
σχολικη βια
 
γενική εργασια,εκφοβισμός
γενική εργασια,εκφοβισμόςγενική εργασια,εκφοβισμός
γενική εργασια,εκφοβισμός
 
Σχολικός εκφοβισμός- Παρουσίαση
Σχολικός εκφοβισμός- ΠαρουσίασηΣχολικός εκφοβισμός- Παρουσίαση
Σχολικός εκφοβισμός- Παρουσίαση
 
55
5555
55
 
Εισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίαση
Εισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίασηΕισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίαση
Εισαγωγή στο Σχολικό Εκφοβισμό- 88ΔΣ παρουσίαση
 
Παρουσίαση σχολικός εκφοβισμός
Παρουσίαση σχολικός εκφοβισμόςΠαρουσίαση σχολικός εκφοβισμός
Παρουσίαση σχολικός εκφοβισμός
 

Viewers also liked

Corporacion universitaria minuto de dios. 1 docx
Corporacion universitaria minuto de dios. 1 docxCorporacion universitaria minuto de dios. 1 docx
Corporacion universitaria minuto de dios. 1 docxXiomara Villabona
 
Tipos de virus informáticos
Tipos de virus informáticosTipos de virus informáticos
Tipos de virus informáticosmoralesvega
 
англійська мова сумська область, м.шостка
англійська мова сумська область, м.шосткаанглійська мова сумська область, м.шостка
англійська мова сумська область, м.шосткаAllaGureva
 
Short final presentation
Short final presentationShort final presentation
Short final presentationJordan Bohill
 
Rosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm Beach
Rosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm BeachRosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm Beach
Rosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm BeachRosarian Academy
 
Rosarian Academy Celebrates 90 Years.
Rosarian Academy Celebrates 90 Years.Rosarian Academy Celebrates 90 Years.
Rosarian Academy Celebrates 90 Years.Rosarian Academy
 
Work Satisfaction Flyer
Work Satisfaction FlyerWork Satisfaction Flyer
Work Satisfaction FlyerMeagan Rudy
 
Se casa cleopatra! terminada
Se casa cleopatra! terminadaSe casa cleopatra! terminada
Se casa cleopatra! terminadaLorena Garcia
 
Problemas con-el-mouse
Problemas con-el-mouseProblemas con-el-mouse
Problemas con-el-mouseCompu Fixed
 
Chatzileri _V_Treatments Depression in Children and Teens
Chatzileri _V_Treatments Depression in Children and TeensChatzileri _V_Treatments Depression in Children and Teens
Chatzileri _V_Treatments Depression in Children and TeensVassiliky K. Chatzileri
 
Auto control gubernamental
Auto control gubernamentalAuto control gubernamental
Auto control gubernamentalNatasha Prince
 
Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi
Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi
Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi hilalcam
 
Diferencia entre relaciones y funciones
Diferencia entre relaciones y funcionesDiferencia entre relaciones y funciones
Diferencia entre relaciones y funcionesJefferson Vistin
 

Viewers also liked (19)

Corporacion universitaria minuto de dios. 1 docx
Corporacion universitaria minuto de dios. 1 docxCorporacion universitaria minuto de dios. 1 docx
Corporacion universitaria minuto de dios. 1 docx
 
pke
pkepke
pke
 
Tipos de virus informáticos
Tipos de virus informáticosTipos de virus informáticos
Tipos de virus informáticos
 
англійська мова сумська область, м.шостка
англійська мова сумська область, м.шосткаанглійська мова сумська область, м.шостка
англійська мова сумська область, м.шостка
 
Short final presentation
Short final presentationShort final presentation
Short final presentation
 
Rosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm Beach
Rosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm BeachRosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm Beach
Rosarian Academy Accounces 90 Years In West Palm Beach
 
Beowulf
BeowulfBeowulf
Beowulf
 
Formato 2
Formato 2Formato 2
Formato 2
 
Rosarian Academy Celebrates 90 Years.
Rosarian Academy Celebrates 90 Years.Rosarian Academy Celebrates 90 Years.
Rosarian Academy Celebrates 90 Years.
 
Sérgio Nascimento
Sérgio NascimentoSérgio Nascimento
Sérgio Nascimento
 
Work Satisfaction Flyer
Work Satisfaction FlyerWork Satisfaction Flyer
Work Satisfaction Flyer
 
Se casa cleopatra! terminada
Se casa cleopatra! terminadaSe casa cleopatra! terminada
Se casa cleopatra! terminada
 
V_K_CHATZILERI_DISABILITIES_SOCIETY
V_K_CHATZILERI_DISABILITIES_SOCIETYV_K_CHATZILERI_DISABILITIES_SOCIETY
V_K_CHATZILERI_DISABILITIES_SOCIETY
 
Problemas con-el-mouse
Problemas con-el-mouseProblemas con-el-mouse
Problemas con-el-mouse
 
Chatzileri _V_Treatments Depression in Children and Teens
Chatzileri _V_Treatments Depression in Children and TeensChatzileri _V_Treatments Depression in Children and Teens
Chatzileri _V_Treatments Depression in Children and Teens
 
Auto control gubernamental
Auto control gubernamentalAuto control gubernamental
Auto control gubernamental
 
Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi
Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi
Okul öncesi dönemde beslenme eğitimi
 
Diferencia entre relaciones y funciones
Diferencia entre relaciones y funcionesDiferencia entre relaciones y funciones
Diferencia entre relaciones y funciones
 
Newsletter
NewsletterNewsletter
Newsletter
 

Similar to Chatzileri_K_V_#Sxolikos_Ekfovismos#Staseis_Ekpaideytikwn#Kryfh_Koultoura

Δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμού
Δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμούΔραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμού
Δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμού41ο Δημ. Σχ. Αθήνας
 
ο σχολικος εκφοβισμος
ο σχολικος εκφοβισμοςο σχολικος εκφοβισμος
ο σχολικος εκφοβισμοςmariaath2014
 
2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying
2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying
2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullyingVasilis Sotiroudas
 
2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα
2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα
2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματαVasilis Sotiroudas
 
επιθετικότητα στο σχολείο
επιθετικότητα στο σχολείοεπιθετικότητα στο σχολείο
επιθετικότητα στο σχολείοAnnet Dome
 
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakou
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakouergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakou
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoubikymanolakou
 
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoy
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoyergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoy
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoyssuser333044
 
Η σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιού
Η σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιούΗ σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιού
Η σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιούElina Karkou
 
A1-PROJ-16
A1-PROJ-16A1-PROJ-16
A1-PROJ-16sharedim
 
Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...
Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...
Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...Κατερίνα Παστήλα
 
Sxolikos ekfowismos
Sxolikos ekfowismosSxolikos ekfowismos
Sxolikos ekfowismosadam dim
 
ΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟ
ΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟ
ΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟdimoinof
 
ορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίας
ορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίαςορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίας
ορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίαςΕιρήνη
 
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣΜαρία Τσουκανέλη
 
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣΜαρία Τσουκανέλη
 
Bcός,γονείς και εκπαιδευτικοί
Bcός,γονείς και εκπαιδευτικοίBcός,γονείς και εκπαιδευτικοί
Bcός,γονείς και εκπαιδευτικοίkabbada
 

Similar to Chatzileri_K_V_#Sxolikos_Ekfovismos#Staseis_Ekpaideytikwn#Kryfh_Koultoura (20)

Δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμού
Δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμούΔραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμού
Δραστηριότητες στην τάξη για την πρόληψη του εκφοβισμού
 
ο σχολικος εκφοβισμος
ο σχολικος εκφοβισμοςο σχολικος εκφοβισμος
ο σχολικος εκφοβισμος
 
2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying
2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying
2015 08-31 αρθρο ερευνα-bullying
 
2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα
2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα
2015 08-31 δελτιο τυπου ευρηματα
 
School mediation
School mediationSchool mediation
School mediation
 
επιθετικότητα στο σχολείο
επιθετικότητα στο σχολείοεπιθετικότητα στο σχολείο
επιθετικότητα στο σχολείο
 
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakou
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakouergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakou
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakou
 
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoy
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoyergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoy
ergasia_tpe_charikleiakaparoy_vickymanolakoy
 
Σχολική βία
Σχολική βίαΣχολική βία
Σχολική βία
 
σχολικη βια
σχολικη βιασχολικη βια
σχολικη βια
 
Η σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιού
Η σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιούΗ σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιού
Η σημασία του παιχνιδιού στην ανάπτυξη του παιδιού
 
ενδοσχολική βία
ενδοσχολική βίαενδοσχολική βία
ενδοσχολική βία
 
A1-PROJ-16
A1-PROJ-16A1-PROJ-16
A1-PROJ-16
 
Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...
Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...
Η ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΔΙΑΓΩΓΗΣ ΩΣ ΜΟΡΦΗ ΨΥΧΟΠΑΘΟΛΟΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΟΝΤΕΛΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΠΟΥ ΠΡΟ...
 
Sxolikos ekfowismos
Sxolikos ekfowismosSxolikos ekfowismos
Sxolikos ekfowismos
 
ΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟ
ΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟ
ΓΙΩΡΓΟΣ - ΣΕΡΤΖΙΟ
 
ορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίας
ορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίαςορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίας
ορισμός και μορφές του εκφοβισμού και της βίας
 
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
 
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
6 ΜΑΡΤΙΟΥ: ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΣΧΟΛΙΚΗΣ ΒΙΑΣ
 
Bcός,γονείς και εκπαιδευτικοί
Bcός,γονείς και εκπαιδευτικοίBcός,γονείς και εκπαιδευτικοί
Bcός,γονείς και εκπαιδευτικοί
 

More from Vassiliky K. Chatzileri

5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. ΧατζηλέρηVassiliky K. Chatzileri
 
Vassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&Perspectives
Vassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&PerspectivesVassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&Perspectives
Vassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&PerspectivesVassiliky K. Chatzileri
 
Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...
Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...
Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...Vassiliky K. Chatzileri
 
Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...
Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...
Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...Vassiliky K. Chatzileri
 
CHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIA
CHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIACHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIA
CHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIAVassiliky K. Chatzileri
 

More from Vassiliky K. Chatzileri (6)

Teach yourself basic Freud
Teach yourself basic FreudTeach yourself basic Freud
Teach yourself basic Freud
 
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη
5ο Πανελλήνιο Συνέδριο «Εκπαίδευση στον 21ο αιώνα»- Βασιλική Κ. Χατζηλέρη
 
Vassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&Perspectives
Vassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&PerspectivesVassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&Perspectives
Vassiliky_Hajyllery_The_Co-Teaching_Method_In_Nursery_School_Issues&Perspectives
 
Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...
Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...
Chatzileri Vassiliki_Qualitative research on conceptual metaphors of the emot...
 
Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...
Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...
Vassiliki_K_Chatzileri__Autism_Spectrum_Disorders__Asperger_Syndrome__Thearpi...
 
CHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIA
CHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIACHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIA
CHATZILERI_k_VASILIKI_CHILDHOOD_ONSET_SCHIZOPHRENIA
 

Chatzileri_K_V_#Sxolikos_Ekfovismos#Staseis_Ekpaideytikwn#Kryfh_Koultoura

  • 1. ΣΧΟΛΙΚΟΣ ΕΚΦΟΒΙΣΜΟΣ ΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ - Η «ΚΡΥΦΗ» ΚΟΥΛΤΟΥΡΑ (ISBN: 978-960-99435-5-0) Βασιλική Κ. Χατζηλέρη Φιλόλογος – Ειδική Παιδαγωγός 1Ο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ «ΝΕΟΣ ΠΑΙΔΑΓΩΓΟΣ» 23-24 ΜΑΪΟΥ 2015 ΙΔΡΥΜΑ ΕΥΓΕΝΙΔΟΥ
  • 2. ΠΕΡΙΛΗΨΗ  Η παρούσα εισήγηση εμπίπτει στο γενικότερο επιστημονικό ενδιαφέρον για τον σχολικό εκφοβισμό και φιλοδοξούμε τα συμπεράσματα της να συμβάλλουν στην κατανόηση και την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου φαινομένου. Αρχικά δίνεται ο ορισμός του φαινομένου και κάποιες πληροφορίες υποβάθρου καθώς επίσης και τα δεδομένα των σημαντικότερων ερευνών για την ένταση του φαινομένου στη χώρα μας. Απαραίτητη θεωρήθηκε η παράθεση των πιο σημαντικών χαρακτηριστικών των συμπεριφορικών και συναισθηματικών διαταραχών καθώς επίσης και της επιθετικής και εκφοβιστικής συμπεριφοράς. Έπειτα γίνεται αναφορά στους παράγοντες επικινδυνότητας εμφάνισης του φαινομένου και το ενδιαφέρον εστιάζεται σε παράγοντες που έχουν ερευνηθεί σε μικρή έκταση έως και καθόλου. Έναν από αυτούς συνιστά και η στάση των εκπαιδευτικών σχετικά με τον εκφοβισμό αλλά και στον βαθμό στον οποίο οι παιδαγωγοί αναγνωρίζουν το φαινόμενο και όλες τις εκφάνσεις του. Οι στάσεις αυτές των παιδαγωγών καθώς και οι νοηματοδοτήσεις του φαινομένου μέσα από τις αφηγήσεις τους διαμορφώνουν την «κρυφή» κουλτούρα του σχολείου, δηλαδή τα διαμορφωμένα μοτίβα και πρότυπα επιρροής, προσαρμογής και επικοινωνίας εντός του σχολείου, τα οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την αντιμετώπιση του φαινομένου.  Λέξεις - Κλειδιά: σχολικός εκφοβισμός, bullying, συμπεριφορικές διαταραχές, συναισθηματικές διαταραχές, επιθετικότητα, εκφοβιστική συμπεριφορά, στάσεις εκπαιδευτικών, κρυφή κουλτούρα.
  • 3. ΕΙΣΑΓΩΓΗ  Τις τελευταίες δεκαετίες σημειώνεται όλο και περισσότερο έξαρση ενός φαινομένου που έχει ήδη λάβει ανησυχητικές διαστάσεις και στην Ευρώπη και στην Αμερική. Πρόκειται για τον σχολικό εκφοβισμό, ένα πολυδιάστατο κοινωνικό φαινόμενο με πολλούς εμπλεκόμενους φορείς και άμεσα συναρτώμενο με την επικρατούσα κοινωνική κατάσταση.  Τα ολοένα και αυξανόμενα ποσοστά εκφοβισμού και θυματοποίησης στα σχολεία έχουν προκαλέσει την ανησυχία μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών.  Εύλογα, ανάλογη αύξηση καταγράφεται και στο ερευνητικό ενδιαφέρον για τον εκφοβισμό, το οποίο όμως ειδικότερα στη χώρα μας δεν επεκτείνεται χρονικά εφόσον μόνο τις τελευταίες δεκαετίες οι μελετητές αναγνώρισαν και όρισαν το φαινόμενο και ασχολήθηκαν με την ανάλυση του.
  • 4. ΟΡΙΣΜΟΣ  Οι έννοιες της βίας, της αντικοινωνικής συμπεριφοράς και του εκφοβισμού συγχέονται και τείνουν να περιληφθούν στον αγγλικό όρο bullying ενώ οι ερευνητές διαχωρίζουν τον όρο θυματοποίηση, που αποδίδεται με τον αγγλικό όρο victimization, ως αποτέλεσμα του εκφοβισμού.  Όπως είναι φυσικό το περιεχόμενο των όρων αυτών προσδιορίζεται από πολιτισμικά στοιχεία και για αυτό το λόγο σε κάθε κοινωνία παρουσιάζεται με διαφορετική μορφή και σε διαφορετική έκταση.
  • 5. ΟΡΙΣΜΟΣ (συνέχεια)  Ο πρωτοπόρος στην έρευνα των εκφάνσεων, αιτιών και παραγόντων που συντείνουν στην εκδήλωση του φαινομένου του εκφοβισμού στον σχολικό χώρο, Dan Olweus πρώτος επιχείρησε να αποσαφηνίσει τον όρο «εκφοβισμό» ως εξής: «ένας μαθητής γίνεται αντικείμενο εκφοβισμού ή θυματοποιείται όταν υποβάλλεται κατ'επανάληψη και κατ'εξακολούθηση σε αρνητικές ενέργειες από έναν ή περισσότερους μαθητές». Ο Olweus διατείνεται πως για να χαρακτηριστεί ένα περιστατικό ως εκφοβισμός θα πρέπει ανάμεσα στα εμπλεκόμενα πρόσωπα να υπάρχει διαφορά είτε σωματικής είτε ψυχολογικής δύναμης η οποία καθιστά το θύμα αδύναμο να αμυνθεί. Γίνεται λόγος για έλλειψη ισορροπίας ισχύος των εμπλεκόμενων προσώπων όπου ο αμυνόμενος είναι αρκετά αδύναμος εν συγκρίσει με τον επιτιθέμενο, ενώ επισημαίνεται πως τα περιστατικά σύγκρουσης θα πρέπει να είναι σκόπιμα, επαναλαμβανόμενα και απρόκλητα.
  • 6. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ  Το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού αποτελεί μείζον πρόβλημα της σχολικής ζωής στις ΗΠΑ, τον Καναδά, την Αυστραλία και την Ευρώπη αλλά και σε χώρες μη δυτικού τύπου όπως η Ιαπωνία, η N.Αφρική και Λατινική Αμερική.  Τα υψηλά ποσοστά του εκφοβισμού στα σχολεία που εμφανίζονται στις χώρες του εξωτερικού δεν αντιστοιχούν σε αυτά της Ελλάδας, ωστόσο στη χώρα μας παρατηρείται μια ραγδαία αύξηση του φαινομένου.
  • 7. 14.70% 6.24% 4.80% Πληθυσμός: 1312 παιδιά 2000 - Έρευνα Χατζή, Χουντουμάδη & Πατεράκη Θύματα Θύτες Θύτες-Θύματα ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
  • 8.  Έπειτα, το 2005-2006 σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε από την Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας του Παιδιού και του Εφήβου (ΕΨΥΠΕ) και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του προγράμματος DAPHNE «Διερεύνηση αναγκών και ευαισθητοποίηση για το φαινόμενο του εκφοβισμού- θυματοποίησης μαθητών/τριών στα σχολεία» διαπιστώθηκε η αύξηση του φαινομένου σε δημοτικά σχολεία και γυμνάσια.  Πιο συγκεκριμένα το 22,5 % των παιδιών κατά δήλωση τους έχουν υποστεί κάποια μορφή εκφοβισμού. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
  • 9.  Φτάνοντας στο 2012 έρευνα του «Χαμόγελου του Παιδιού» για το σχολικό εκφοβισμό αποκαλύπτει πως το 32% των 5000 μαθητών 167 ελληνικών σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης , που έλαβαν μέρος, έχουν πέσει έστω και μία φορά θύματα bullying, ενώ το 30,3 % έχουν υπάρξει κάποια στιγμή δράστες ανάλογων περιστατικών. ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
  • 10. Σύμφωνα με την προαναφερθείσα και πιο πρόσφατη έρευνα: 60.69% 45.39% 36.30% 14.26% 12.82% Xρήση κοροϊδευτικών ονομάτων Σπρωξίματα και Χτυπήματα Πειράγματα λόγω εξωτερικής εμφάνισης Ανάρτηση εξευτελιστικών φωτογραφιών μέσω διαδικτύου Διάδοση εξευτελιστικών φωτογραφιών μέσω κινητών Συνηθέστερες μορφές εκφοβισμού
  • 11.  Η κατανόηση του τρόπου ανάπτυξης της εκφοβιστικής συμπεριφοράς διευκολύνει και διευρύνει την ανταπόκριση των εμπλεκόμενων φορέων (γονέων - εκπαιδευτικών) σε αυτά τα παιδιά, διότι για μια ολοκληρωμένη στρατηγική παρέμβασης και για ένα οργανωμένο πρόγραμμα τροποποίησης της όποιας παρεκκλίνουσας συμπεριφοράς απαραίτητη είναι η ανάλυση της συμπεριφοράς αυτής και ο ακριβής καθορισμός της ώστε αναλόγως να αλλαχτεί ή να ενισχυθεί.
  • 12. Επιθετική και Εκφοβιστική Συμπεριφορά  Η επιθετική συμπεριφορά ή επιθετικότητα συνιστά μια έκδηλη ή εξωτερικευμένη παθολογική μορφή εκδήλωσης διαταραγμένης συμπεριφοράς και καλύπτει ένα μεγάλο φάσμα ενεργειών και εκδηλώσεων στο οποίο συμπεριλαμβάνονται συμπεριφορές όπως ανυπακοή, αυθάδεια, βιαιότητα, έκρηξη οργής, υπερκινητικότητα .  Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων η επιθετικότητα συνδέεται με άλλα προβλήματα όπως  χαμηλή επίδοση  διάσπαση προσοχής  διαταραχές στις διαπροσωπικές σχέσεις  και συχνά συνδέεται με μια καταθλιπτική διαταραχή της οποίας ενδέχεται να αποτελεί σύμπτωμα ή και αιτία.
  • 13. Επιθετική και Εκφοβιστική Συμπεριφορά  Τα παιδιά με επιθετική συμπεριφορά παρουσιάζουν έλλειμμα στην ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων το οποίο δυσκολεύει την ανάπτυξη του αυτοελέγχου τους.  Εξαιτίας αυτού του ελλείμματος τα παιδιά δυσκολεύονται να χρησιμοποιήσουν τις λεκτικές οδούς προκειμένου να εκφραστούν συναισθηματικά και για αυτό το λόγο παρουσιάζουν την τάση να εκτονώνουν με πράξεις (acting out) τις συναισθηματικές, διαπροσωπικές και ενδοπροσωπικές τους δυσκολίες.
  • 14. Επιθετική και Εκφοβιστική Συμπεριφορά  Όσον αφορά ειδικότερα την εκφοβιστική συμπεριφορά υπάρχει μια γενική ομοφωνία μεταξύ των ερευνητών ότι τα παιδιά που εκδηλώνουν εκφοβιστικές συμπεριφορές εις βάρος άλλων παιδιών παρουσιάζουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά με την ομάδα γενικά των επιθετικών παιδιών.  Στα κοινά αυτά χαρακτηριστικά όπως περιλαμβάνονται η θερμόαιμη ιδιοσυγκρασία (hot temperament) και η προαναφερθείσα τάση εκτόνωσης των αρνητικών συναισθημάτων μέσω πράξης.
  • 15. Επιθετική και Εκφοβιστική Συμπεριφορά  Ο Olweus αναφέρει πως η εκφοβιστική συμπεριφορά των παιδιών είναι έκφανση μια γενικότερης αντικοινωνικής διαταραγμένης συμπεριφοράς.  Η εκφοβιστική συμπεριφορά επί της ουσίας είναι αποτέλεσμα μιας δυσαναλογίας στην άσκηση δύναμης και εξουσίας μεταξύ δύο μερών στην οποία περιλαμβάνονται αρνητικές βίαιες συμπεριφορές που εκδηλώνει η μία πλευρά εις βάρος της άλλης στοχεύοντας στην πρόκληση συναισθημάτων φόβου, αγωνίας, ψυχικής έντασης και βλάβης στην αντίπαλη πλευρά.
  • 16. Παράγοντες Επικινδυνότητας  Βασικό άξονα στην εκτίμηση της έκτασης του ιδιάζοντος αυτού κοινωνικού φαινομένου συνιστά και το σύνολο των παραγόντων και αιτιών που συμβάλλουν στην ενεργοποίηση του. Η σημασία του σχολικού εκφοβισμού για την κοινωνία οδήγησε την έρευνα και τη μελέτη του φαινομένου να επικεντρωθεί και να αναζητήσει τους παράγοντες που ευνοούν την εκδήλωση τέτοιων συμπεριφορών δίνοντας έμφαση στα ατομικά και δημογραφικά χαρακτηριστικά των θυτών και των θυμάτων, στο πολιτισμικό και γλωσσικό τους υπόβαθρο, στο αν προέρχονται από κάποια μειονότητα, στην κατάσταση της οικογένειας τους κ.α.
  • 17.  Αποτελέσματα πολλών ερευνών έχουν επισημάνει μια θετική συνάφεια ανάμεσα στην εκδήλωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς και διάφορων κοινωνικών παραγόντων όπως:  η εθνο-πολιτισμική προέλευση  η ενδοοικογενειακή βία  οι συζυγικές συγκρούσεις  το σχολικό κλίμα  η κοινωνικο–οικονομική τάξη  τα μέσα μαζικής ενημέρωσης  η έλλειψη συνεργασίας των γονέων με το σχολείο  η ομάδα των συνομηλίκων  μεταβλητή κοινωνικό φύλο επισημαίνεται από όλες τις έρευνες. Παράγοντες Επικινδυνότητας
  • 18.  Διάφοροι ερευνητές του φαινομένου συγκλίνουν στο ότι τα παιδιά που εκφοβίζουν συχνά προέρχονται από μια δυσλειτουργική οικογένεια ή από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα και παρουσιάζουν χαμηλές σχολικές επιδόσεις ενώ μελετητές συμφωνούν στο ότι τα παιδιά αυτά παρουσιάζουν πολύ χαμηλές κοινωνικές και επικοινωνιακές δεξιότητες τις οποίες εξισορροπούν μέσω του εκφοβισμού. Παράγοντες Επικινδυνότητας
  • 19.  Ο Lee το 2010 επισήμανε ότι ενδεχομένως υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που να συνδέονται με τον εκφοβισμό και δεν έχουν ερευνηθεί καθόλου ή έχουν ερευνηθεί σε μικρή έκταση, και κυρίως εστιάζει στις στάσεις των εκπαιδευτικών απέναντι στο φαινόμενο του εκφοβισμού στο σχολείο.  Οι περισσότερες έρευνες που αναφέρονται στην έκταση, τις εκφάνσεις, τις αιτίες, τις συνέπειες του φαινομένου καθώς και τα χαρακτηριστικά των εμπλεκόμενων προσώπων έχουν χρησιμοποιήσει ως δείγμα τους μαθητές. Εύλογο φυσικά εφόσον αυτοί, ως τα κυρίως εμπλεκόμενα άτομα, είναι σε θέση να παρουσιάσουν την πραγματική διάσταση του προβλήματος.  Ωστόσο δε γίνεται να μην αναγνωριστεί ο σημαντικός ρόλος των εκπαιδευτικών όχι μόνο στην ανίχνευση και αναγνώριση, αλλά και στην αντιμετώπιση του φαινομένου. Παράγοντες Επικινδυνότητας
  • 20. Η «κρυφή» κουλτούρα  Κρίνεται αναγκαίο λοιπόν για την κατανόηση του φαινομένου να εξετάσουμε τον τρόπο που οι εκπαιδευτικοί αντιλαμβάνονται τον σχολικό εκφοβισμό αλλά κυρίως τις μορφές του.  Οι έρευνες δείχνουν πως οι εκπαιδευτικοί φαίνεται να ορίζουν το φαινόμενο του εκφοβισμού εντελώς διαφορετικά από τα παιδιά.  Διαπιστώνεται πως οι προβληματικές συμπεριφορές αναπαρίστανται πιο ρεαλιστικά από τις απόψεις των μαθητών παρά από τις απόψεις των εκπαιδευτικών ενώ γενικότερα προβληματίζει έντονα τους ερευνητές το γεγονός πως ένα μέρος των εκπαιδευτικών αντιλαμβάνεται τα κρούσματα εκφοβισμού συχνά ή πολύ συχνά ενώ ένα άλλο μέρος αντιλαμβάνεται τέτοια περιστατικά σπάνια έως και καθόλου.  Γενικότερα έχει διαπιστωθεί πως οι εκπαιδευτικοί αναγνωρίζουν μόνο ορισμένες μορφές του εκφοβισμού.
  • 21. Δείγμα Εκπαιδευτικών 90% 75% 48% Έρευνα Boulton Σωματικές επιθέσεις- Πράξεις αναγκασμού των άλλων Κακόβουλες φήμες-Βρισιές-Κλοπή προσωπικών αντικειμένων Κοινωνικός εκφοβισμός-Απομόνωση Η «κρυφή» κουλτούρα
  • 22.  Ένα σημαντικό ποσοστό των εκπαιδευτικών δεν συμπεριλαμβάνουν στους ορισμούς τους  την κοροϊδία  τη διάδοση κακόβουλων φημών  τις ύβρεις  την κοινωνική απομόνωση των παιδιών από τους συνομηλίκους τους.  Διαπιστώνεται πως πολλές καταστάσεις που ενδέχεται να στιγματίσουν τον ψυχικό κόσμο των παιδιών και να επιδράσουν κατασταλτικά στην αναπτυξιακή τους πορεία εν γένει δεν υπολογίζονται από τους εκπαιδευτικούς ως παθολογικές καταστάσεις που χρήζουν αντιμετώπισης.  Αυτή η διαφορά αποδίδεται στον διαφορετικό βαθμό ενσυναίσθησης του εκάστοτε εκπαιδευτικού που ουσιαστικά καθορίζει για αυτόν το τι συνιστά εκφοβισμό. Η «κρυφή» κουλτούρα
  • 23.  Αδιαμφισβήτητα οι εκπαιδευτικοί με τη στάση τους δείχνουν στους μαθητές έναν κώδικα συμπεριφοράς και λειτουργούν ως πρότυπα για τα παιδιά και η ασυμφωνία μεταξύ τους εύλογα δημιουργεί προβλήματα και ερωτήματα, ωστόσο η έρευνα που εστιάζει σε αυτούς είναι περιορισμένη τη στιγμή που οι απόψεις και οι στάσεις τους σχετικά με τον εκφοβισμό και κατ’επέκταση η συμβολή τους στην αντιμετώπιση του φαινομένου κρίνεται απαραίτητη.  Αν όμως οι ίδιοι είναι αρνητικοί και δεν επιθυμούν να πάρουν θέση απέναντι το φαινόμενο τότε δεν θα έχουμε κανένα αποτέλεσμα και ο εκφοβισμός θα καταστεί καθημερινό φαινόμενο στα σχολεία.  Όπως προαναφέρθηκε οι έρευνες για τις απόψεις των εκπαιδευτικών είναι ελάχιστες διότι όπως είναι φυσικό η έρευνα έστρεψε το ενδιαφέρον της στα παιδιά, ως τα άμεσα εμπλεκόμενα πρόσωπα στο συγκεκριμένο φαινόμενο Η «κρυφή» κουλτούρα
  • 24.  Υποστηρίζεται πως οι ερευνητές που ενδιαφέρθηκαν για το θέμα αντιμετώπισαν μια σημαντική δυσκολία εφόσον οι διευθυντές και οι εκπαιδευτικοί πολλών σχολικών μονάδων αρνούνταν να διεξαχθεί έρευνα σχετικά με τη σχολική βία-εκφοβισμό προκειμένου να μη θεωρηθούν οι ίδιοι υπεύθυνοι για το φαινόμενο ή και για να μη στιγματιστεί το σχολείο τους.  Η στάση αυτή των εκπαιδευτικών οφείλεται σε μια λανθάνουσα και υποβόσκουσα κουλτούρα σύμφωνα με την οποία παραδοσιακά η εκφοβιστική συμπεριφορά θεωρείται όχι κάτι επιβλαβές αλλά ένα φυσιολογικό μέρος της ανάπτυξης που μάλιστα συμβάλλει στην σκληραγώγηση των παιδιών και γενικά φαίνεται πως θεωρούν αυτή τη συμπεριφορά ως εκ των ουκ άνευ της προετοιμασίας του παιδιού για την ενήλικη ζωή και για τα προβλήματα που πρόκειται να αντιμετωπίσει σε αυτήν. Η «κρυφή» κουλτούρα
  • 25.  Οι εκπαιδευτικοί παρουσιάζονται να θεωρούν ότι  οι «κρυφές» όψεις του εκφοβισμού δεν είναι τόσο σοβαρές και για αυτό το λόγο δεν παρεμβαίνουν  πιστεύουν ότι είναι διαδικασία της φυσιολογικής ανάπτυξης  ότι τα θύματα πρέπει να είναι πιο διεκδικητικά και να αποφεύγουν εμπειρίες εκφοβισμού Η «κρυφή» κουλτούρα
  • 26.  Ο Akiba και οι συνεργάτες του έδωσαν ήδη από το 2002 μια ακραία οπτική και υποστηρίζουν πως τα επίπεδα της σχολικής βίας δεν συνδέονται με παράγοντες εκτός του σχολείου αλλά αντιθέτως συνδέονται με μεταβλητές του σχολικού συστήματος η επίδραση των οποίων είναι ανεξάρτητη από κοινωνικούς παράγοντες. Η «κρυφή» κουλτούρα
  • 27. Συνοψίζοντας  Το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας για τη βία και ειδικότερα για την παραβατικότητα και τον εκφοβισμό εστιάζει σε μεταβλητές που αφορούν το ατομικό επίπεδο και σε ψυχοκοινωνικά μοντέλα αιτιότητας παραβλέποντας τις μεταβλητές στο επίπεδο της διάρθρωσης του εκπαιδευτικού συστήματος και των κοινωνικο- δομικών μοντέλων αιτιότητας.  Διαπιστώνουμε λοιπόν, πως είναι πολύ σημαντικό να διερευνηθεί πως ακριβώς νοηματοδοτείται ο σχολικός εκφοβισμός μέσα από τις αφηγήσεις και τα βιώματα των παιδαγωγών καθώς η στάση τους και η αποτελεσματικότητα των τρόπων και μεθόδων αντιμετώπισης του φαινομένου του εκφοβισμού είναι άρρηκτα συνδεδεμένη και εξαρτάται από την ομοφωνία όλου του προσωπικού του σχολείου αλλά και τη θετική τους στάση στην πολιτική κατά του συγκεκριμένου φαινομένου.
  • 28. Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.