SlideShare a Scribd company logo
1 of 30
Download to read offline
Η ικεσία στην Οδύσσεια
Jean Veber, Ulysse et Nausicaa (1888)
Creative Commons license
Ο θεσμός εμφανίζεται αρκετούς
αιώνες πριν από την ομηρική εποχή.
Ο όρος “ικεσία – ικέτης” απαντά στη
μυκηναϊκή εποχή και διαβάζεται
στις πινακίδες της Κνωσού και της
Πύλου (14ος – 13ος αι.).
Ο θεσμός της ικεσίας: προϊστορία
Μυκηναϊκή επιγραφή,
Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών
ΠΗΓΗ: "NAMA Tablette 7671« - CC BY 2.5:
Wikimedia Commons
Για το θεσμό της ικεσίας, όπως και για
άλλους σημαντικούς θεσμούς της
αρχαίας Ελλάδας, έχουμε μαρτυρίες
από τα ομηρικά έπη.
Η σπουδαιότητα της ικεσίας
φαίνεται από το γεγονός ότι ο
προστάτης της είναι ο Δίας, ο
«πατέρας θεών & ανθρώπων»,
που λαμβάνει και την επωνυμία
«Ικέσιος».
1. Η προστασία και ο σεβασμός του θεσμού της ικεσίας
Δίας
προστάτης
Ικέσιος
Ξένιος
Φύξιος
ικέτες φυγάδες
ξένοι
Η τραγωδία εξιστορεί την ικεσία που έκαναν οι πενήντα κόρες
του Δαναού στο βασιλιά του Άργους να τις δεχτεί στην πόλη του,
ώστε να αποφύγουν τον ανίερο γάμο με τους γιους
του Αιγύπτου, από τη χώρα του οποίου απέδρασαν.
Αισχύλου, Ικέτιδες (1964) – Εθνικό Θέατρο
αρχαίο θέατρο Επιδαύρου
Στο κέντρο: Λυκούργος Καλλέργης (Πελασγός).
Ο θεσμός της
ικεσίας
διατρέχει τον
αρχαιοελληνι
κό πολιτισμό
Στις «Ἱκέτιδες» ο χορός των Δαναΐδων αναφέρει ως
προστάτη της ικεσίας του το Δία:
«είναι βαριά η οργή του Δία που τους ικέτες προστατεύει».
ΧΟ. «Βαρύς γε μέντοι Ζηνός ἱκεσίου κότος» (Αισχ., Ικετ., 347)
“Danaides Waterhouse 1903” - Wikimedia Commons
Η παροιμιώδης φράση «πίθος των Δαναΐδων» αναδεικνύει όλη
την τραγικότητα του ικέτη που ματαιοπονεί να ξεφύγει από τη
μοίρα του.
John William Waterhouse: The Danaides 1906 The Danaides by John Singer Sargent
Wikipedia commons
Απ. «Ἑρμῆ φύλασσε…ἐμόν ἱκέτην σέβει τοι Ζεύς
τόδ’ ἐκνόμων σέβας» (Αισχ., Ευμεν., 90-92)
« … … Ερμή να τον φυλάς·
κι όπως πολύ σωστά δηλώνει το όνομά σου,
γενού οδηγός, φροντίζοντας αυτόν μου τον ικέτη.
Στ’ αλήθεια ο Δίας τον τιμά τον σεβασμόν αυτόν
που δείχνουνε στους αποκηρυγμένους…».
(μτφρ. Ερρ. Χατζηανέστης)
Ο Ορέστης σε ικετευτική στάση
κρατά τον Ομφαλό (αρχές 4ου αι. π.Χ.)
 Στις Ευμενίδες του Αισχύλου ο
Απόλλων απευθύνεται στον Ερμή
και τον προτρέπει να προστατεύει
τον ικέτη Ορέστη, όπως απαιτεί ο
Δίας.
Ο Ορέστης ικέτης
στους Δελφούς
Στο κέντρο και αριστερά ο
Απόλλων υπερασπίζεται το
ιερό του: κρατώντας τόξο
διώχνει τις Ερινύες (κάτω
από τα πόδια του υπάρχει
ένας χρυσός τρίποδας), ενώ
δεξιά του ο Ορέστης
κρατά τον Ομφαλό. Δεξιά
του Ορέστη είναι η Άρτεμη.
Το ιερό οριοθετείται από
τους λευκούς κίονες.
Απουλιανός ερυθρόμορφος ελικοειδής κρατήρας με
κάλυμμα, αρχές 4ου αιώνα. Ύψος 90 cm.
Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Naples
ΠΗΓΗ:
http://www.beazley.ox.ac.uk/tools/pottery/p
ainters/keypieces/apulian/orestes.htm
Το κατεξοχήν παράδειγμα ικεσίας στην αρχαία
τραγωδία: ο μητροκτόνος Ορέστης στους Δελφούς.
Στην Οδύσσεια δηλώνεται με σαφήνεια η προστασία που
απολαμβάνει ο θεσμός της ικεσίας.
Στη ραψωδία ξ, ο Οδυσσέας (ως ξένος
και κρητικός ταξιδιώτης) απολαμβάνει τη
φιλοξενία του Εύμαιου, του πιστού
χοιροβοσκού, και του εκμυστηρεύεται
την προσωπική του περιπέτεια στην
Αίγυπτο. Εκεί κινδύνευσε η ζωή του
λόγω της απληστίας των συντρόφων του
ναυτικών και της επιθετικότητάς τους
εναντίον των γηγενών που θέλησαν να
εκδικηθούν. Ο «ξένος» σώθηκε από το
μένος των κατοίκων λόγω της ικεσίας
του στο βασιλιά της χώρας, ο οποίος
σεβάστηκε τον ικέτη, «τι είχε του Δία το
φόβο».
Για την αφήγηση του Οδυσσέα στην ξ, η οποία αρθρώνεται από "πραγματικά" γεγονότα του νόστου
και «φανταστικά» που πλάθει ο «ξένος» εκείνη τη στιγμή (παράδειγμα αυτοσχεδιασμού των αοιδών;),
βλ. Ir. de Jong, A Narratological Commentary on the Odyssey, Cambridge University Press, 2004, σ. 353.
Η ικεσία
εμφανίζεται
πολύ συχνά
στην
Οδύσσεια
«κι ήρθα αντικρύ στου ρήγα τ’ άλογα, τα γόνατα του πιάνω
και τα φιλώ· κι αυτός με γλίτωσε και μ’ άφησε να ζήσω,
κι απά στο αμάξι του θρηνάμενο με πήγε στο παλάτι.
Πλήθος ωστόσο πάνω μου έριχναν με φράξινα κοντάρια,
στην άγρια μάνητά τους θέλοντας να με σκοτώσουν οι άλλοι·
όμως εκείνος δεν τους άφηνε, τι είχε του Δία το φόβο,
τους ξένους που φυλάει και τ’ άνομα τονε ξοργίζουν έργα».
(ξ, 278-284)
μτφρ. Ν. Καζαντζάκη –
Ι. Κακριδή John Flaxman
Ο Οδυσσέας αφηγείται στο χοιροβοσκό Εύμαιο
«Ότ’ οι Ικεσίες του Διός του υψίστου θυγατέρες,
είναι χωλές, αλλήθωρες, στην όψιν ζαρωμένες
και φροντισμένες σέρνονται οπίσω από την Άτην.
Κι η Άτη στερεόποδη, γερή πολύ, προτρέχει
σ’ όλην την γην και τους θνητούς προφθάνει ν’ αδικήση.
Και αυτές έρχονται πίσω της τ’ αδίκημα να σιάσουν.
Και όποιος με ευλάβειαν δέχεται τες κόρες του Κρονίδη,
τον βοηθούν και ακρόασιν στες προσευχές του δίδουν.
Και αν τες αρνείται αμάλακτος, παρακαλούν τον Δία
να στείλει ευθύς κατόπι του την Άτην, δια να πάθη
όμοια και αυτός και ολόκληρον το κρίμα να πλερώσει.»
(Ι, 502-512) μτφρ. Ιακ. Πολυλά
Η Δίκη χτυπάει με σφυρί την Αδικία,
που απεικονίζεται ως βάρβαρη
γυναίκα με τατουάζ (;) στα χέρια.
Kunsthistorisches Museum, ΒιέννηΗ πρεσβεία στον Αχιλλέα.
Μιλάει ο Φοίνικας
Στην Ιλιάδα, στην πρεσβεία των Αχαιών στον Αχιλλέα (ραψ. Ι) περιγράφεται
η σκληρή τιμωρία που περιμένει αυτόν που δεν θα δείξει σεβασμό στην ικεσία
Η έλλειψη
σεβασμού
στον ικέτη
τιμωρείται!
Στην Ιλιάδα η ικεσία ήταν θεοποιημένη
Οι δύσμορφες
Παράκλησες (=Λιταί)
τρέχουν πίσω από την
φτερωτή Άτη (προσωπ.
πνευματικής τύφλωσης)
για να γιατρέψουν τα
κακά που σκορπίζει
στους ανθρώπους.
“Λιταί”
 Στον Όμηρο, οι Λιτές ήταν οι προσωποποιήσεις των
προσευχών, των δεήσεων αυτών που μετανοούσαν και οι
παρακλήσεις αυτών που ικέτευαν.
 Αναφέρονται στην Ιλιάδα ως κόρες του Ικέσιου Δία, κακές και
ρυτιδωμένες. Ακολουθούσαν σιωπηλές την εκδικήτρια
αδελφή τους, την Άτη, και προσπαθούσαν να θεραπεύσουν
τα κακά που εκείνη προκαλούσε στους ανθρώπους.
 Οι άνθρωποι που σέβονταν τις Λιτές ωφελούνταν, αλλά όταν
κάποιος τις απόδιωχνε και τις αψηφούσε αυτές προσέτρεχαν
στον πατέρα τους το Δία και ζητούσαν την τιμωρία του.
Πηγή : http://el.wikipedia.org/wiki/ & www.theoi.com/Daimon/Litai.html
Στην ουσία, οι ικέτες προστατεύονταν από έναν άγραφο
νόμο, που συνείχε την αρχαία ελληνική κοινωνία και
απέπνεε ένα αίσθημα δικαίου, προστασίας και
ταπεινοφροσύνης, μια και ο καθένας, από τον πιο ισχυρό,
όπως ένας βασιλιάς (λ.χ. ο Πρίαμος), μέχρι τον πιο
αδύναμο, θα μπορούσε να περιέλθει στη θέση του ικέτη,
ήταν δυνητικά ένας ξένος, ένας φυγάς, ένας απόκληρος της
κοινωνίας.
Ο Πρίαμος ικέτης
στον Αχιλλέα
Ο ικέτης βρισκόταν συνήθως σε πολύ δύσκολη θέση: χρειαζόταν άμεσα βοήθεια ή κινδύνευε
ακόμα και η ζωή του, αφού θα μπορούσε να είναι :
1ον ένας φυγάς από άλλη χώρα, όπου είχε διαπράξει κάποιο ανοσιούργημα και
καταδιωκόταν από τους συγγενείς του θύματος (όπως είναι ο Θεοκλύμενος που ικετεύει
τον Τηλέμαχο να τον πάρει μαζί του στην Ιθάκη) – ήταν δηλ. ένας παραβάτης ενός
πολιτικού ή ενός άγραφου-ηθικού νόμου κι επιδίωκε να αποφύγει τις συνέπειες της
πράξης του…
2. Η ταυτότητα
του ικέτη
Jan Styka (1858-1925)
Ο Τηλέμαχος προσκαλεί το
Θεοκλύμενο στο πλοίο του (1901)
Τότε είπε ο Θεοκλύμενος θεόμορφος στην όψη˙
«Έτσι έφυγα απ’ τον τόπο μου κι εγώ που σκότωσα άντρα
ντόπιο, με συγγενείς πολλούς στ’ αλογοβόσκητο Άργος,
κι αδέλφια που λογίζονται των Αχαιών οι πρώτοι.
Σα γλίτωσα απ’ το θάνατο κι απ’ την πικρή μου μοίρα
έφυγα, αφού στις ξενιτιές γραφτό μου είναι να τρέχω.
Μα σε ξορκίζω, πάρε με μαζί σου στο καράβι,
γιατί έρχονται ξοπίσω μου, θαρρώ, να με σκοτώσουν».
[ο, 271-278 – μτφρ. Ζησ. Σίδερη]
• 2ον ένας που είχε αδικήσει στο παρελθόν και τώρα είχε
μπροστά του τον τιμωρό – εκδικητή του και ζητούσε
έλεος για να σώσει τη ζωή του (όπως είναι η ικεσία
του μάντη Ληώδη προς τον Οδυσσέα στο χ 331 της
Οδύσσειας, που δεν εισακούεται)
• ή αντίθετα, 3ον ένας που είχε αδικηθεί και
ταλαιπωρηθεί και ζητούσε τώρα βοήθεια για να
τελειώσουν τα βάσανά του (όπως γίνεται με τον αοιδό
Φήμιο στο χ 366 της Οδύσσειας, που εισακούεται).
Ο Φήμιος σε
ικετευτική στάση
John Flaxman, via Wikimedia Commons
…ή και 4ον ένας «ξένος» που
ζητούσε βοήθεια και
προστασία στη χώρα που
είχε καταφτάσει για να
συνεχίσει το ταξίδι του, όπως
κάνει ο Οδυσσέας στη χώρα
των Φαιάκων (όπου του
δίνεται) και στη χώρα των
Κυκλώπων (όπου η έκκλησή
του απορρίπτεται).
Peter von Cornelius (1783-1867)
Ο Οδυσσέας στον Πολύφημο (1803)
Και να μας σώσεις πέφτουμε στα πόδια σου, αν
θελήσεις
με δώρα σου φιλόξενα να μας φιλοξενήσεις,
που το ᾽χουν όλοι σύστημα στον κόσμο για τους ξένους.
Σεβάσου, βλάμη, τους θεούς, μια χάρη σου ζητούμε.
Ο Δίας ο φιλόξενος τους ξένους προστατεύει,
κι όπου να πάνε η χάρη του μαζί τους συνοδεύει».
ι, 266-271 – μτφρ. Ζησ. Σίδερη
Όποιος και να’ ταν ο ικέτης
βρισκόταν σε δυσμενή και
αδύναμη θέση, όπως
υποδήλωνε η γονυκλισία
Odysseus and Nausicaa 1657
Thomas de Keyser (c. 1596–1667)
 Η ι κ εσ ί α ήταν μία
ιδιαίτερη μορφή αίτησης
προστασίας, μία
παράκληση για βοήθεια
σε ένα πρόσωπο που
ήταν σε πιο ισχυρή θέση
λόγω μιας συγκεκριμένης
περίστασης (ο Οδυσσέας
-ραψ. ζ- είναι ναυαγός) ή
γενικά λόγω της
κοινωνικής του θέσης (η
Αρήτη, μητέρα της
Ναυσικάς, είναι
βασίλισσα). ΠΗΓΗ: Wikimedia Commons
Ο Οδυσσέας ικέτης στην Αρήτη
Wikimedia Commons
Το αξιοσημείωτο είναι ότι α) ο ικετευόμενος λογιζόταν
ότι ήταν σε θέση να πραγματοποιήσει μια πολύ
σημαντική επιθυμία του ικέτη… … …
“Αρήτη, του Ρηξήνορα του ισόθεου θυγατέρα,
στον άντρα σου ο πολύπαθος προσπέφτω και σ΄ εσένα,
κι αυτούς εδώ τους σύνδειπνους, που οι θεοί να τους χαρίζουν
χρυσή ζωή, και στα παιδιά ν΄ αφήσουνε τα πλούτια
των πύργων τους, κι ό,τι τιμές τους έχει δώσει ο κόσμος.
Στείλτε και μένα γλήγορα να φτάσω στην πατρίδα,
που τόσους χρόνους δέρνουμαι μακριά από τους δικούς μου.”
[η, 146-152 – μτφρ. Εφταλιώτη]
… ή ότι β) η απόρριψη της ικεσίας ήταν ανίερη.
• Το 424 π.Χ. οι Θηβαίοι και οι Βοιωτοί (οι σύμμαχοι
της Σπάρτης) νίκησαν τους Αθηναίους στο Δήλιο και
δεν τους άφηναν για μέρες να πάρουν και να θάψουν
τους νεκρούς τους.
• Ο Ευριπίδης δίδαξε δύο χρόνια μετά τις Ικέτιδες για
να στιγματίσει αυτήν την ανίερη πράξη των Θηβαίων.
• Ο ικέτης γονάτιζε
μπροστά στον
ικετευόμενο, με
το ένα χέρι άγγιζε
το γόνατό του,
ενώ με το άλλο
άγγιζε το πιγούνι
του ή το γένι του.
3. Το τυπικό της ικεσίας
Anton Pavlovich Losenko (1737-1773)
Δίας και Θέτιδα
Wikimedia Commons
Τώρα στα χέρια του κρατώντας τη γλυκόφθογγη κιθάρα,
όρθιος στήθηκε στο μεσοπόρτι, ενώ ο νους του μοιρασμένος
γύρευε τη λύση: έξω να βγει από το μέγαρο και να προσφύγει ικέτης
στον βωμό του Δία, χτισμένο στον αυλόγυρο για τον μεγαλοδύναμο θεό,
όπου συχνά στο παρελθόν ο Οδυσσέας κι ο πατέρας του
έκαιγαν προς τιμήν του μεριά βοδίσια; ή να προσπέσει στου Οδυσσέα τα γόνατα,
να τον παρακαλέσει;
[χ, 353-359 – μτφρ. Μαρωνίτη]
Σε άλλη περίπτωση ο ικέτης μπορούσε να καταφύγει σε
ένα βωμό που υπήρχε στις αυλές των σπιτιών (το κάνει ο
Φήμιος χ,355) ή στην εστία που υπήρχε στο εσωτερικό (το
κάνει ο Οδυσσέας: η, 153-154).
Εξασφάλιζε έτσι άσυλο ως πρόσωπο ιερό και γινόταν
δεκτός ως φιλοξενούμενος, ως «ξένος».
Τύποι ικεσίας: η ικεσία πραγματοποιούνταν
μεταξύ ξένων
Οδυσσέας – Ναυσικά (ζ)
Οδυσσέας – Αρήτη (η)
Θεοκλύμενος – Τηλέμαχος (ο)
μεταξύ γνωστών
Φήμιος – Οδυσσέας (χ)
Ληώδης – Οδυσσέας (χ)
Μέδοντας – Οδυσσέας (χ)
(μέσω Τηλεμάχου!)
Charles Gleyre, Odysseus and Nausicaä Φήμιος
Μεταξύ ομοίων οντοτήτων
«Γονατιστός προσπέφτω, δέσποινά
μου. Είσαι θνητή; θεά; Δεν ξέρω.
Aν στους θεούς ανήκεις, που
κατέχουν τον πλατύ ουρανό,
τότε πως μοιάζεις λέω τόσο με την
Άρτεμη, την κόρη του μεγάλου Δία,
στην ομορφιά, στο ανάστημα, στο
ανάριμμα.
Aν πάλι ανήκεις στους θνητούς που
κατοικούν τη γη μας,
τρισμάκαρες ο κύρης σου κι η
σεβαστή σου μάνα,
οι αδελφοί σου τρισμακάριστοι·»
Οδυσσέας και Ναυσικά, 1630, Μουσείο Ερμιτάζ, Πετρούπολη
Πίνακας του Ολλανδού ζωγράφου Jan Symonsz Pynas
άνθρωπος προς άνθρωπο
ζ, 185-191: η «μακρά εισαγωγή»
της ικεσίας του Οδυσσέα
Μεταξύ ανόμοιων οντοτήτων
άνθρωπος προς φυσικές δυνάμεις
ο Οδυσσέας ζητά τη βοήθεια του
ποταμού μετά το ναυάγιο στη χώρα
των Φαιάκων
«Eπάκουσε, όποιος κι αν είσαι, ποταμέ βασιλικέ μου.
Προσπέφτω, χίλιες φορές παρακαλώ σε, γλίτωσέ με
από την απειλή του ποσειδώνιου πελάγου.
Πρέπει, πιστεύω, κι οι αθάνατοι θεοί να τον
σπλαχνίζονται
όποιον παραδαρμένος τούς ζητά το έλεός τους.
Ένας που έπαθε πολλά κι εγώ, τώρα στα γόνατά σου
πέφτω,
ποταμέ μου, ζητώ να μ' ελεήσεις, βασιλιά μου.
Ικέτης σου είμαι, και το ομολογώ.»
[ε, 497-504 – μτφρ. Μαρωνίτη]
Μεταξύ ανόμοιων οντοτήτων
μάγισσα/νύμφη προς άνθρωπο
κι εγώ απ΄ τη μέση σέρνοντας το κοφτερό σπαθί μου,
στην Κίρκη εχίμιξα, σα να ΄θελα να πάρω τη ζωή της.
Κι αυτή ξεφώνισε, και τρέχοντας τα γόνατα μου πιάνει
και λόγια μου ΄λεγε ανεμάρπαστα στα κλάματα της μέσα:
"Ποιος είσαι; πούθε; Πού η πατρίδα σου και πού οι γονιοί σου
εσένα;
Σαστίζω! Βότανα σε πότισα κακά και δε μαγεύτης!
Άλλος κανείς, κανείς δε γλίτωσε θνητός, τα βότανά μου
σαν ήπιε τούτα και του πέρασαν της δοντωσιάς το φράχτη·
όμως εσύ κρατάς αγήτευτη ψυχή στα στήθια μέσα.
θα ΄σαι ο Οδυσσέας ο πολυτάξιδος, το ξέρω! Ο χρυσοράβδης
Αργοφονιάς συχνά μου το ΄λεγε πως απ΄ την Τροία γυρνώντας
σε μελανό, γοργό πλεούμενο θα ΄ρθείς εδώ μια μέρα.
Μόν΄ έλα, το σπαθί στη θήκη του για ξαναχώσε τώρα
κι ας ανεβούμε στο κλινάρι μου τον πόθο να χαρούμε,
ο ένας του άλλου για να κερδίσουμε την πάσα εμπιστοσύνη.
Η Κίρκη ικετεύει τον Οδυσσέα: κ, 321-335Jan Styka, Ο Οδυσσέας
απειλεί την Κίρκη
Εν κατακλείδι,
• Η ικεσία ήταν πολύ διαδεδομένη κι
ακολουθούσε ένα συγκεκριμένο τυπικό,
αναγνωρίσιμο και σεβαστό.
• Ο σεβασμός της ικεσίας φαίνεται ότι
βασιζόταν στις αρετές της φιλαλληλίας,
της συμπάθειας προς κάθε αδύναμο
άνθρωπο και του οίκτου (του «ἐλέου»),
καθώς και στην ευσέβεια προς τους
θεούς που τους προστάτευαν.
• Έμοιαζε να αποτελεί μια ηθική
υποχρέωση, που βέβαια, δεν
τηρούνταν όλες τις φορές,
(χαρακτηριστικά παραδείγματα στην
Ιλιάδα) όμοια με αυτή της φιλοξενίας: ο
ι κ έ τ η ς , αν γινόταν αποδεκτή η ικεσία
του, περνούσε στο status του ξ έ ν ο υ κι
απολάμβανε τη φιλοξενία.
Vaspan

More Related Content

What's hot

Του Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίας
Του Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίαςΤου Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίας
Του Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίαςvserdaki
 
Γλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθετα
Γλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθεταΓλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθετα
Γλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθεταmvourtsian
 
Οδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίας
Οδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίαςΟδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίας
Οδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίαςvserdaki
 
Ιλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίας
Ιλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίαςΙλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίας
Ιλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίαςvaralig
 
Ν γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίου
Ν γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίουΝ γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίου
Ν γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίουchavalesnick
 
μανιταρια στην πολη σημειωσεις
μανιταρια στην πολη σημειωσειςμανιταρια στην πολη σημειωσεις
μανιταρια στην πολη σημειωσειςDimitra Stefani
 
Αρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφής
Αρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφήςΑρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφής
Αρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφήςmvourtsian
 
ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣAlexandra Gerakini
 
ο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσεις
ο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσειςο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσεις
ο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσειςDimitra Stefani
 
Διαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docx
Διαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docxΔιαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docx
Διαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docxMachiKazara
 
Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...
Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...
Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...vserdaki
 
μινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησεις
μινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησειςμινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησεις
μινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησειςDimitra Stefani
 
Οδύσσεια, ενότητα 4η, α 174-361
Οδύσσεια,  ενότητα 4η, α 174-361Οδύσσεια,  ενότητα 4η, α 174-361
Οδύσσεια, ενότητα 4η, α 174-361Matoula Mk
 
παρομοιώσεις Οδύσσειας
παρομοιώσεις Οδύσσειαςπαρομοιώσεις Οδύσσειας
παρομοιώσεις Οδύσσειαςaggpet
 
ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ
ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ
ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗVaspan
 
ΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ
ΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ
ΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣemathites
 
Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)
Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)
Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)iordanaki2
 
Βασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β Γυμνασίου
Βασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β  ΓυμνασίουΒασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β  Γυμνασίου
Βασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β Γυμνασίουmvourtsian
 

What's hot (20)

Του Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίας
Του Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίαςΤου Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίας
Του Βασίλη - Σχέδιο μαθήματος - Φύλλο εργασίας
 
Γλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθετα
Γλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθεταΓλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθετα
Γλώσσα Α Γυμνασίου, Ενότητα 4, Ονοματική - ρηματική φράση , ουσιαστικά , επίθετα
 
Οδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίας
Οδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίαςΟδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίας
Οδύσσεια α γυμνασίου , ενότητες 7η και 8η , σχέδιο μαθήματος - φύλλο εργασίας
 
Ιλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίας
Ιλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίαςΙλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίας
Ιλιάδα ραψωδία A στ.1 53, φύλλο εργασίας
 
Ν γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίου
Ν γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίουΝ γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίου
Ν γλώσσα 3η ενότητα, α΄ γυμνασίου
 
μανιταρια στην πολη σημειωσεις
μανιταρια στην πολη σημειωσειςμανιταρια στην πολη σημειωσεις
μανιταρια στην πολη σημειωσεις
 
Αρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφής
Αρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφήςΑρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφής
Αρχαία Α Γυμνασίου Ενότητα 7 Φύλλο εργασίας δομημένης μορφής
 
ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
ΠΛΑΓΙΕΣ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
 
ο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσεις
ο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσειςο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσεις
ο δρομος για τον παραδεισο ειναι μακρυς σημειωσεις
 
Διαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docx
Διαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docxΔιαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docx
Διαγλωνισμα-Ιστορία-Α-γυμν-κεφάλαιο Ε.docx
 
Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...
Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...
Αρχ. Ελλ. Γλώσσα α ΄γυμνασίου, Παρακείμενος-Υπερσυντέλικος, Σχέδιο μαθήματος ...
 
μινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησεις
μινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησειςμινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησεις
μινωικος πολιτισμος ερωτησεις απαντησεις
 
Οδύσσεια, ενότητα 4η, α 174-361
Οδύσσεια,  ενότητα 4η, α 174-361Οδύσσεια,  ενότητα 4η, α 174-361
Οδύσσεια, ενότητα 4η, α 174-361
 
Ν.Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου - Ενότητα 4
Ν.Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου - Ενότητα 4Ν.Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου - Ενότητα 4
Ν.Γλώσσα Β΄ Γυμνασίου - Ενότητα 4
 
παρομοιώσεις Οδύσσειας
παρομοιώσεις Οδύσσειαςπαρομοιώσεις Οδύσσειας
παρομοιώσεις Οδύσσειας
 
ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ
ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ
ΟΜΗΡΙΚΗ ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ
 
"ΓΙΑΤΙ", Γ. ΜΑΓΚΛΗ
"ΓΙΑΤΙ", Γ. ΜΑΓΚΛΗ"ΓΙΑΤΙ", Γ. ΜΑΓΚΛΗ
"ΓΙΑΤΙ", Γ. ΜΑΓΚΛΗ
 
ΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ
ΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ
ΙΛΙΑΔΑ-ΠΕΡΙΛΗΨΗ-ΑΣΚΗΣΕΙΣ
 
Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)
Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)
Eίδη προτάσεων (δομή-ποιότητα-περιεχόμενο)
 
Βασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β Γυμνασίου
Βασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β  ΓυμνασίουΒασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β  Γυμνασίου
Βασικές έννοιες στην Ιλιάδα- Β Γυμνασίου
 

Viewers also liked

Η ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριας
Η ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριαςΗ ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριας
Η ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριαςΣΟΦΙΑ ΦΕΛΛΑΧΙΔΟΥ
 
ο θεσμος της ικεσιας
ο θεσμος της ικεσιαςο θεσμος της ικεσιας
ο θεσμος της ικεσιαςemathites
 
Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του Βρασίδα
Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του ΒρασίδαΘουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του Βρασίδα
Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του ΒρασίδαΣΟΦΙΑ ΦΕΛΛΑΧΙΔΟΥ
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 494ο Γυμνασιο αγιων αναργυρων
 
Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259
Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259
Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259varalig
 
Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)
Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)
Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)ΣΟΦΙΑ ΦΕΛΛΑΧΙΔΟΥ
 
Κομνηνοί
ΚομνηνοίΚομνηνοί
ΚομνηνοίVaspan
 
Kική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλια
Kική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλιαKική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλια
Kική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλια4ο Γυμνασιο αγιων αναργυρων
 
Τσέχωφ, ένας αριθμός
Τσέχωφ, ένας αριθμόςΤσέχωφ, ένας αριθμός
Τσέχωφ, ένας αριθμόςVaspan
 
2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...
2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...
2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...manzac
 
Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014
Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014 Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014
Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014 sofiamana
 
Λίγα λόγια για την Οδύσσεια
Λίγα λόγια για την ΟδύσσειαΛίγα λόγια για την Οδύσσεια
Λίγα λόγια για την Οδύσσειαchiouantonia
 
Opthalmapates
OpthalmapatesOpthalmapates
Opthalmapatesvikigia73
 

Viewers also liked (20)

Η ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριας
Η ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριαςΗ ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριας
Η ικεσία στην αρχαία Ελλάδα, Εργασία μαθήτριας
 
ο θεσμος της ικεσιας
ο θεσμος της ικεσιαςο θεσμος της ικεσιας
ο θεσμος της ικεσιας
 
Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του Βρασίδα
Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του ΒρασίδαΘουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του Βρασίδα
Θουκυδίδου Ιστορίαι Γ. 76-77, Ο βίος του Βρασίδα
 
Ικεσία
ΙκεσίαΙκεσία
Ικεσία
 
Άσυλο
ΆσυλοΆσυλο
Άσυλο
 
ασυλο
ασυλοασυλο
ασυλο
 
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49
ΙΣΤΟΡΙΑ Γ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ επαναληπτικες εργασιες ιστοριας ενοτητα 27 49
 
Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259
Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259
Ομήρου Οδύσσεια ζ 139 259
 
Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)
Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)
Eργασίες Θουκυδίδου Ἱστορίαι (Κερκυραϊκά)
 
Κομνηνοί
ΚομνηνοίΚομνηνοί
Κομνηνοί
 
Kική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλια
Kική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλιαKική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλια
Kική Δημουλά "τα πάθη της βροχής" με εικόνες και σχόλια
 
Τσέχωφ, ένας αριθμός
Τσέχωφ, ένας αριθμόςΤσέχωφ, ένας αριθμός
Τσέχωφ, ένας αριθμός
 
ΟΔΥΣΣΕΙΑ (2008)
ΟΔΥΣΣΕΙΑ (2008)ΟΔΥΣΣΕΙΑ (2008)
ΟΔΥΣΣΕΙΑ (2008)
 
2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...
2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...
2016 17 Επιμορφωτική συνάντηση εκπαιδευτικών ΠΕ19-20, ΤΕ01.13 Γυμνασίων, ΓΕΛ ...
 
Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014
Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014 Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014
Παρουσίαση Χριστίνας Αργυροπούλου 15- 3-2014
 
Γλώσσα Συγγενικες Σχεσεις - Οδύσσεια
Γλώσσα Συγγενικες Σχεσεις - ΟδύσσειαΓλώσσα Συγγενικες Σχεσεις - Οδύσσεια
Γλώσσα Συγγενικες Σχεσεις - Οδύσσεια
 
Οδύσσεια Οδυσσέας-Τηλέμαχος
Οδύσσεια Οδυσσέας-ΤηλέμαχοςΟδύσσεια Οδυσσέας-Τηλέμαχος
Οδύσσεια Οδυσσέας-Τηλέμαχος
 
νεοελληνική γλωσσα γ εργασιες ρατσισμός
νεοελληνική γλωσσα γ εργασιες ρατσισμόςνεοελληνική γλωσσα γ εργασιες ρατσισμός
νεοελληνική γλωσσα γ εργασιες ρατσισμός
 
Λίγα λόγια για την Οδύσσεια
Λίγα λόγια για την ΟδύσσειαΛίγα λόγια για την Οδύσσεια
Λίγα λόγια για την Οδύσσεια
 
Opthalmapates
OpthalmapatesOpthalmapates
Opthalmapates
 

Similar to Ικεσία στην Οδύσσεια

H ικεσία
H ικεσίαH ικεσία
H ικεσίαgymagias
 
Εκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των Αβδήρων
Εκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των ΑβδήρωνΕκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των Αβδήρων
Εκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των Αβδήρων5ο Γυμνάσιο Ξάνθης
 
Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...
Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...
Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...Σωτήρης Γαϊτάνας
 
οι ελληνικοι μυθοι
οι ελληνικοι μυθοιοι ελληνικοι μυθοι
οι ελληνικοι μυθοιhellenicinfluences
 
Πανελλήνιοι δεσμοί
Πανελλήνιοι δεσμοί Πανελλήνιοι δεσμοί
Πανελλήνιοι δεσμοί Vasso Rabaouni
 
ελια Aναζητώντας τους μύθους...
ελια   Aναζητώντας τους μύθους...ελια   Aναζητώντας τους μύθους...
ελια Aναζητώντας τους μύθους...marianna angelopoulou
 
Δωδεκαθεϊσμός
ΔωδεκαθεϊσμόςΔωδεκαθεϊσμός
Δωδεκαθεϊσμόςfilipposh
 
cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...
cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...
cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...Irini39
 
Εισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίου
Εισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίουΕισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίου
Εισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίουvserdaki
 
Μύθοι στην Ελένη του Ευριπίδη
Μύθοι στην Ελένη του ΕυριπίδηΜύθοι στην Ελένη του Ευριπίδη
Μύθοι στην Ελένη του Ευριπίδηgymagias
 
Tetartakia9ou
Tetartakia9ouTetartakia9ou
Tetartakia9oulaspi
 
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...Notios evoikos
 
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tesMelete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tesNotios evoikos
 
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...Notios evoikos
 
η κουπα του νεστορα
η κουπα του νεστοραη κουπα του νεστορα
η κουπα του νεστοραroga agla
 
4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...
4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...
4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...Παπαδημητρακοπούλου Τζένη
 
Καλυψώ- Εργασία μαθήτριας
Καλυψώ- Εργασία μαθήτριαςΚαλυψώ- Εργασία μαθήτριας
Καλυψώ- Εργασία μαθήτριαςmvourtsian
 
ομαδα 1
ομαδα 1ομαδα 1
ομαδα 1mnikol
 

Similar to Ικεσία στην Οδύσσεια (20)

H ικεσία
H ικεσίαH ικεσία
H ικεσία
 
Οδυσσεας
ΟδυσσεαςΟδυσσεας
Οδυσσεας
 
Εκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των Αβδήρων
Εκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των ΑβδήρωνΕκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των Αβδήρων
Εκπαιδευτική εκδρομή στο αρχαιολογικό μουσείο των Αβδήρων
 
Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...
Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...
Δημ. Σχ. Εξοχής Θεσ/νίκης, Σχ. Έτος 2015 - 2016, Γ Τάξη, Θεατρικό οι Δώδεκα Θ...
 
οι ελληνικοι μυθοι
οι ελληνικοι μυθοιοι ελληνικοι μυθοι
οι ελληνικοι μυθοι
 
Πανελλήνιοι δεσμοί
Πανελλήνιοι δεσμοί Πανελλήνιοι δεσμοί
Πανελλήνιοι δεσμοί
 
ελια Aναζητώντας τους μύθους...
ελια   Aναζητώντας τους μύθους...ελια   Aναζητώντας τους μύθους...
ελια Aναζητώντας τους μύθους...
 
Δωδεκαθεϊσμός
ΔωδεκαθεϊσμόςΔωδεκαθεϊσμός
Δωδεκαθεϊσμός
 
cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...
cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...
cebaceb1cf84ceb5cf81ceb9cebdceb1-cf87cf81ceb9cf83cf84cebfcf86ceb1cf81ceb7-ceb...
 
οδυσσεια
οδυσσειαοδυσσεια
οδυσσεια
 
Εισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίου
Εισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίουΕισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίου
Εισαγωγή στην Οδύσσεια - α΄γυμνασίου
 
Μύθοι στην Ελένη του Ευριπίδη
Μύθοι στην Ελένη του ΕυριπίδηΜύθοι στην Ελένη του Ευριπίδη
Μύθοι στην Ελένη του Ευριπίδη
 
Tetartakia9ou
Tetartakia9ouTetartakia9ou
Tetartakia9ou
 
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
 
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tesMelete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes
 
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
Melete kai-prosanatolismos-tou-drakospitou-tes-oches-sten-euboia-katoikia-cho...
 
η κουπα του νεστορα
η κουπα του νεστοραη κουπα του νεστορα
η κουπα του νεστορα
 
4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...
4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...
4. Αργοναυτική εκστρατεία (https://blogs.sch.gr/perivoli3/) (http://blogs.sch...
 
Καλυψώ- Εργασία μαθήτριας
Καλυψώ- Εργασία μαθήτριαςΚαλυψώ- Εργασία μαθήτριας
Καλυψώ- Εργασία μαθήτριας
 
ομαδα 1
ομαδα 1ομαδα 1
ομαδα 1
 

More from Vaspan

Ήρωες της Ιλιάδας
Ήρωες της ΙλιάδαςΉρωες της Ιλιάδας
Ήρωες της ΙλιάδαςVaspan
 
Οι Σελτζούκοι στο Βυζάντιο
Οι Σελτζούκοι στο ΒυζάντιοΟι Σελτζούκοι στο Βυζάντιο
Οι Σελτζούκοι στο ΒυζάντιοVaspan
 
Μιχαήλ Γ΄ και Φώτιος
Μιχαήλ Γ΄ και ΦώτιοςΜιχαήλ Γ΄ και Φώτιος
Μιχαήλ Γ΄ και ΦώτιοςVaspan
 
Εικονομαχία
ΕικονομαχίαΕικονομαχία
ΕικονομαχίαVaspan
 
Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"
Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"
Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"Vaspan
 
Ηράκλειος
ΗράκλειοςΗράκλειος
ΗράκλειοςVaspan
 
Νέα Ρώμη
Νέα ΡώμηΝέα Ρώμη
Νέα ΡώμηVaspan
 
Μια Κυριακή στην Κνωσό
Μια Κυριακή στην ΚνωσόΜια Κυριακή στην Κνωσό
Μια Κυριακή στην ΚνωσόVaspan
 
Να΄σαι καλά δάσκαλε!
Να΄σαι καλά δάσκαλε!Να΄σαι καλά δάσκαλε!
Να΄σαι καλά δάσκαλε!Vaspan
 
Πίνοντας ήλιο κορινθιακό
Πίνοντας ήλιο κορινθιακόΠίνοντας ήλιο κορινθιακό
Πίνοντας ήλιο κορινθιακόVaspan
 
Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
Το ημερολόγιο της Άννας ΦρανκΤο ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
Το ημερολόγιο της Άννας ΦρανκVaspan
 

More from Vaspan (11)

Ήρωες της Ιλιάδας
Ήρωες της ΙλιάδαςΉρωες της Ιλιάδας
Ήρωες της Ιλιάδας
 
Οι Σελτζούκοι στο Βυζάντιο
Οι Σελτζούκοι στο ΒυζάντιοΟι Σελτζούκοι στο Βυζάντιο
Οι Σελτζούκοι στο Βυζάντιο
 
Μιχαήλ Γ΄ και Φώτιος
Μιχαήλ Γ΄ και ΦώτιοςΜιχαήλ Γ΄ και Φώτιος
Μιχαήλ Γ΄ και Φώτιος
 
Εικονομαχία
ΕικονομαχίαΕικονομαχία
Εικονομαχία
 
Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"
Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"
Ιουστινιανός και "Αγία Σοφία"
 
Ηράκλειος
ΗράκλειοςΗράκλειος
Ηράκλειος
 
Νέα Ρώμη
Νέα ΡώμηΝέα Ρώμη
Νέα Ρώμη
 
Μια Κυριακή στην Κνωσό
Μια Κυριακή στην ΚνωσόΜια Κυριακή στην Κνωσό
Μια Κυριακή στην Κνωσό
 
Να΄σαι καλά δάσκαλε!
Να΄σαι καλά δάσκαλε!Να΄σαι καλά δάσκαλε!
Να΄σαι καλά δάσκαλε!
 
Πίνοντας ήλιο κορινθιακό
Πίνοντας ήλιο κορινθιακόΠίνοντας ήλιο κορινθιακό
Πίνοντας ήλιο κορινθιακό
 
Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
Το ημερολόγιο της Άννας ΦρανκΤο ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ
 

Recently uploaded

Διαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά Στοιχεία
Διαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά ΣτοιχείαΔιαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά Στοιχεία
Διαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά Στοιχείαbasket20032020
 
Ημέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptx
Ημέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptxΗμέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptx
Ημέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptx36dimperist
 
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση          καλλιτεχνικού θεάματοςΠαρουσίαση          καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματοςDimitra Mylonaki
 
ΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptx
ΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptxΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptx
ΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptx41dimperisteriou
 
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση                  καλλιτεχνικού θεάματοςΠαρουσίαση                  καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματοςDimitra Mylonaki
 
Εξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptx
Εξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptxΕξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptx
Εξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptxntanavara
 
B2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗ
B2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗB2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗ
B2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗChrisa Kokorikou
 
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝίκος Θεοτοκάτος
 
Πρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptx
Πρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptxΠρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptx
Πρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptxntanavara
 
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΝίκος Θεοτοκάτος
 
Οι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptx
Οι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptxΟι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptx
Οι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptx36dimperist
 
Ιπτάμενη σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ιπτάμενη                σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝΙπτάμενη                σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ιπτάμενη σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝDimitra Mylonaki
 
13η ENΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf
13η ENΟΤΗΤΑ  ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ:  ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf13η ENΟΤΗΤΑ  ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ:  ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf
13η ENΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdfMaria Koufopoulou
 
Η εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένη
Η εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένηΗ εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένη
Η εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένηEvangelia Patera
 
15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf
15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf
15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdfMaria Koufopoulou
 
Έκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptx
Έκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptxΈκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptx
Έκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptx7gymnasiokavalas
 
Οι δικές μας αεροσκάφες
Οι δικές μας                    αεροσκάφεςΟι δικές μας                    αεροσκάφες
Οι δικές μας αεροσκάφεςDimitra Mylonaki
 
Το τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdf
Το τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdfΤο τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdf
Το τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdfEvangelia Patera
 
ΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdf
ΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdfΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdf
ΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdfChrisa Kokorikou
 
1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"
1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"
1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"margaritathymara1
 

Recently uploaded (20)

Διαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά Στοιχεία
Διαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά ΣτοιχείαΔιαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά Στοιχεία
Διαχείρηση Gmail - Βήμα προς Βήμα - Βασικά Στοιχεία
 
Ημέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptx
Ημέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptxΗμέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptx
Ημέρα Επιστημών – Επίδειξη πειραμάτων από τους μαθητές.pptx
 
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση          καλλιτεχνικού θεάματοςΠαρουσίαση          καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματος
 
ΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptx
ΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptxΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptx
ΝΕΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ ΜΕ ΔΩΡΕΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΓΟΝΕΩΝ.pptx
 
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση                  καλλιτεχνικού θεάματοςΠαρουσίαση                  καλλιτεχνικού θεάματος
Παρουσίαση καλλιτεχνικού θεάματος
 
Εξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptx
Εξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptxΕξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptx
Εξερευνώντας τα μυστήρια του ουρανού-Παρουσίαση.pptx
 
B2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗ
B2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗB2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗ
B2 TΑΞΗ -ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΔΕΣΠΟΤΑ.pdf-ΜΑΡΚΕΛΛΑ ΤΣΑΤΣΑΡΩΝΗ
 
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
 
Πρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptx
Πρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptxΠρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptx
Πρόγραμμα - Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι.pptx
 
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
ΚΠΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 10.2.3 ΔΙΚΑΣΤΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
 
Οι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptx
Οι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptxΟι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptx
Οι μικροί αρτοποιοί της Γ τάξης και το ψωμί τους.pptx
 
Ιπτάμενη σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ιπτάμενη                σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝΙπτάμενη                σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝ
Ιπτάμενη σκάφη ΚΟΜΙΚ ΠΑΙΔΙΩΝ
 
13η ENΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf
13η ENΟΤΗΤΑ  ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ:  ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf13η ENΟΤΗΤΑ  ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ:  ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf
13η ENΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε΄ΤΑΞΗΣ: ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ.pdf
 
Η εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένη
Η εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένηΗ εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένη
Η εποχή του Ιουστινιανού-Η ελληνοχριστιανική οικουμένη
 
15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf
15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf
15η ΕΝΟΤΗΤΑ ΓΛΩΣΣΑΣ Ε ΤΑΞΗ :ΤΗΛΕΟΡΑΣΗ.pdf
 
Έκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptx
Έκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptxΈκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptx
Έκθεση μαθητικής Ζωγραφικής- Η μαγεία των μοτίβων.pptx
 
Οι δικές μας αεροσκάφες
Οι δικές μας                    αεροσκάφεςΟι δικές μας                    αεροσκάφες
Οι δικές μας αεροσκάφες
 
Το τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdf
Το τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdfΤο τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdf
Το τέλος του Δυτικού Ρωμαϊκού κράτους.pdf
 
ΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdf
ΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdfΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdf
ΣΠΑΣΕ ΤΗ ΣΙΩΠΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ/ΤΡΙΕΣ ΤΟΥ Β2.pdf
 
1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"
1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"
1ο ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΠΕΙΡΑΙΑ-ECOMOBILITY "ΑΛΛΑΖΟΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΕΙΡΑΙΑ!"
 

Ικεσία στην Οδύσσεια

  • 1. Η ικεσία στην Οδύσσεια Jean Veber, Ulysse et Nausicaa (1888) Creative Commons license
  • 2. Ο θεσμός εμφανίζεται αρκετούς αιώνες πριν από την ομηρική εποχή. Ο όρος “ικεσία – ικέτης” απαντά στη μυκηναϊκή εποχή και διαβάζεται στις πινακίδες της Κνωσού και της Πύλου (14ος – 13ος αι.). Ο θεσμός της ικεσίας: προϊστορία Μυκηναϊκή επιγραφή, Αρχαιολογικό Μουσείο Αθηνών ΠΗΓΗ: "NAMA Tablette 7671« - CC BY 2.5: Wikimedia Commons Για το θεσμό της ικεσίας, όπως και για άλλους σημαντικούς θεσμούς της αρχαίας Ελλάδας, έχουμε μαρτυρίες από τα ομηρικά έπη.
  • 3. Η σπουδαιότητα της ικεσίας φαίνεται από το γεγονός ότι ο προστάτης της είναι ο Δίας, ο «πατέρας θεών & ανθρώπων», που λαμβάνει και την επωνυμία «Ικέσιος». 1. Η προστασία και ο σεβασμός του θεσμού της ικεσίας Δίας προστάτης Ικέσιος Ξένιος Φύξιος ικέτες φυγάδες ξένοι
  • 4. Η τραγωδία εξιστορεί την ικεσία που έκαναν οι πενήντα κόρες του Δαναού στο βασιλιά του Άργους να τις δεχτεί στην πόλη του, ώστε να αποφύγουν τον ανίερο γάμο με τους γιους του Αιγύπτου, από τη χώρα του οποίου απέδρασαν. Αισχύλου, Ικέτιδες (1964) – Εθνικό Θέατρο αρχαίο θέατρο Επιδαύρου Στο κέντρο: Λυκούργος Καλλέργης (Πελασγός). Ο θεσμός της ικεσίας διατρέχει τον αρχαιοελληνι κό πολιτισμό
  • 5. Στις «Ἱκέτιδες» ο χορός των Δαναΐδων αναφέρει ως προστάτη της ικεσίας του το Δία: «είναι βαριά η οργή του Δία που τους ικέτες προστατεύει». ΧΟ. «Βαρύς γε μέντοι Ζηνός ἱκεσίου κότος» (Αισχ., Ικετ., 347) “Danaides Waterhouse 1903” - Wikimedia Commons
  • 6. Η παροιμιώδης φράση «πίθος των Δαναΐδων» αναδεικνύει όλη την τραγικότητα του ικέτη που ματαιοπονεί να ξεφύγει από τη μοίρα του. John William Waterhouse: The Danaides 1906 The Danaides by John Singer Sargent Wikipedia commons
  • 7. Απ. «Ἑρμῆ φύλασσε…ἐμόν ἱκέτην σέβει τοι Ζεύς τόδ’ ἐκνόμων σέβας» (Αισχ., Ευμεν., 90-92) « … … Ερμή να τον φυλάς· κι όπως πολύ σωστά δηλώνει το όνομά σου, γενού οδηγός, φροντίζοντας αυτόν μου τον ικέτη. Στ’ αλήθεια ο Δίας τον τιμά τον σεβασμόν αυτόν που δείχνουνε στους αποκηρυγμένους…». (μτφρ. Ερρ. Χατζηανέστης) Ο Ορέστης σε ικετευτική στάση κρατά τον Ομφαλό (αρχές 4ου αι. π.Χ.)  Στις Ευμενίδες του Αισχύλου ο Απόλλων απευθύνεται στον Ερμή και τον προτρέπει να προστατεύει τον ικέτη Ορέστη, όπως απαιτεί ο Δίας.
  • 8. Ο Ορέστης ικέτης στους Δελφούς Στο κέντρο και αριστερά ο Απόλλων υπερασπίζεται το ιερό του: κρατώντας τόξο διώχνει τις Ερινύες (κάτω από τα πόδια του υπάρχει ένας χρυσός τρίποδας), ενώ δεξιά του ο Ορέστης κρατά τον Ομφαλό. Δεξιά του Ορέστη είναι η Άρτεμη. Το ιερό οριοθετείται από τους λευκούς κίονες. Απουλιανός ερυθρόμορφος ελικοειδής κρατήρας με κάλυμμα, αρχές 4ου αιώνα. Ύψος 90 cm. Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο Naples ΠΗΓΗ: http://www.beazley.ox.ac.uk/tools/pottery/p ainters/keypieces/apulian/orestes.htm Το κατεξοχήν παράδειγμα ικεσίας στην αρχαία τραγωδία: ο μητροκτόνος Ορέστης στους Δελφούς.
  • 9. Στην Οδύσσεια δηλώνεται με σαφήνεια η προστασία που απολαμβάνει ο θεσμός της ικεσίας. Στη ραψωδία ξ, ο Οδυσσέας (ως ξένος και κρητικός ταξιδιώτης) απολαμβάνει τη φιλοξενία του Εύμαιου, του πιστού χοιροβοσκού, και του εκμυστηρεύεται την προσωπική του περιπέτεια στην Αίγυπτο. Εκεί κινδύνευσε η ζωή του λόγω της απληστίας των συντρόφων του ναυτικών και της επιθετικότητάς τους εναντίον των γηγενών που θέλησαν να εκδικηθούν. Ο «ξένος» σώθηκε από το μένος των κατοίκων λόγω της ικεσίας του στο βασιλιά της χώρας, ο οποίος σεβάστηκε τον ικέτη, «τι είχε του Δία το φόβο». Για την αφήγηση του Οδυσσέα στην ξ, η οποία αρθρώνεται από "πραγματικά" γεγονότα του νόστου και «φανταστικά» που πλάθει ο «ξένος» εκείνη τη στιγμή (παράδειγμα αυτοσχεδιασμού των αοιδών;), βλ. Ir. de Jong, A Narratological Commentary on the Odyssey, Cambridge University Press, 2004, σ. 353. Η ικεσία εμφανίζεται πολύ συχνά στην Οδύσσεια
  • 10. «κι ήρθα αντικρύ στου ρήγα τ’ άλογα, τα γόνατα του πιάνω και τα φιλώ· κι αυτός με γλίτωσε και μ’ άφησε να ζήσω, κι απά στο αμάξι του θρηνάμενο με πήγε στο παλάτι. Πλήθος ωστόσο πάνω μου έριχναν με φράξινα κοντάρια, στην άγρια μάνητά τους θέλοντας να με σκοτώσουν οι άλλοι· όμως εκείνος δεν τους άφηνε, τι είχε του Δία το φόβο, τους ξένους που φυλάει και τ’ άνομα τονε ξοργίζουν έργα». (ξ, 278-284) μτφρ. Ν. Καζαντζάκη – Ι. Κακριδή John Flaxman Ο Οδυσσέας αφηγείται στο χοιροβοσκό Εύμαιο
  • 11. «Ότ’ οι Ικεσίες του Διός του υψίστου θυγατέρες, είναι χωλές, αλλήθωρες, στην όψιν ζαρωμένες και φροντισμένες σέρνονται οπίσω από την Άτην. Κι η Άτη στερεόποδη, γερή πολύ, προτρέχει σ’ όλην την γην και τους θνητούς προφθάνει ν’ αδικήση. Και αυτές έρχονται πίσω της τ’ αδίκημα να σιάσουν. Και όποιος με ευλάβειαν δέχεται τες κόρες του Κρονίδη, τον βοηθούν και ακρόασιν στες προσευχές του δίδουν. Και αν τες αρνείται αμάλακτος, παρακαλούν τον Δία να στείλει ευθύς κατόπι του την Άτην, δια να πάθη όμοια και αυτός και ολόκληρον το κρίμα να πλερώσει.» (Ι, 502-512) μτφρ. Ιακ. Πολυλά Η Δίκη χτυπάει με σφυρί την Αδικία, που απεικονίζεται ως βάρβαρη γυναίκα με τατουάζ (;) στα χέρια. Kunsthistorisches Museum, ΒιέννηΗ πρεσβεία στον Αχιλλέα. Μιλάει ο Φοίνικας Στην Ιλιάδα, στην πρεσβεία των Αχαιών στον Αχιλλέα (ραψ. Ι) περιγράφεται η σκληρή τιμωρία που περιμένει αυτόν που δεν θα δείξει σεβασμό στην ικεσία Η έλλειψη σεβασμού στον ικέτη τιμωρείται!
  • 12. Στην Ιλιάδα η ικεσία ήταν θεοποιημένη Οι δύσμορφες Παράκλησες (=Λιταί) τρέχουν πίσω από την φτερωτή Άτη (προσωπ. πνευματικής τύφλωσης) για να γιατρέψουν τα κακά που σκορπίζει στους ανθρώπους.
  • 13. “Λιταί”  Στον Όμηρο, οι Λιτές ήταν οι προσωποποιήσεις των προσευχών, των δεήσεων αυτών που μετανοούσαν και οι παρακλήσεις αυτών που ικέτευαν.  Αναφέρονται στην Ιλιάδα ως κόρες του Ικέσιου Δία, κακές και ρυτιδωμένες. Ακολουθούσαν σιωπηλές την εκδικήτρια αδελφή τους, την Άτη, και προσπαθούσαν να θεραπεύσουν τα κακά που εκείνη προκαλούσε στους ανθρώπους.  Οι άνθρωποι που σέβονταν τις Λιτές ωφελούνταν, αλλά όταν κάποιος τις απόδιωχνε και τις αψηφούσε αυτές προσέτρεχαν στον πατέρα τους το Δία και ζητούσαν την τιμωρία του. Πηγή : http://el.wikipedia.org/wiki/ & www.theoi.com/Daimon/Litai.html
  • 14. Στην ουσία, οι ικέτες προστατεύονταν από έναν άγραφο νόμο, που συνείχε την αρχαία ελληνική κοινωνία και απέπνεε ένα αίσθημα δικαίου, προστασίας και ταπεινοφροσύνης, μια και ο καθένας, από τον πιο ισχυρό, όπως ένας βασιλιάς (λ.χ. ο Πρίαμος), μέχρι τον πιο αδύναμο, θα μπορούσε να περιέλθει στη θέση του ικέτη, ήταν δυνητικά ένας ξένος, ένας φυγάς, ένας απόκληρος της κοινωνίας. Ο Πρίαμος ικέτης στον Αχιλλέα
  • 15. Ο ικέτης βρισκόταν συνήθως σε πολύ δύσκολη θέση: χρειαζόταν άμεσα βοήθεια ή κινδύνευε ακόμα και η ζωή του, αφού θα μπορούσε να είναι : 1ον ένας φυγάς από άλλη χώρα, όπου είχε διαπράξει κάποιο ανοσιούργημα και καταδιωκόταν από τους συγγενείς του θύματος (όπως είναι ο Θεοκλύμενος που ικετεύει τον Τηλέμαχο να τον πάρει μαζί του στην Ιθάκη) – ήταν δηλ. ένας παραβάτης ενός πολιτικού ή ενός άγραφου-ηθικού νόμου κι επιδίωκε να αποφύγει τις συνέπειες της πράξης του… 2. Η ταυτότητα του ικέτη Jan Styka (1858-1925) Ο Τηλέμαχος προσκαλεί το Θεοκλύμενο στο πλοίο του (1901)
  • 16. Τότε είπε ο Θεοκλύμενος θεόμορφος στην όψη˙ «Έτσι έφυγα απ’ τον τόπο μου κι εγώ που σκότωσα άντρα ντόπιο, με συγγενείς πολλούς στ’ αλογοβόσκητο Άργος, κι αδέλφια που λογίζονται των Αχαιών οι πρώτοι. Σα γλίτωσα απ’ το θάνατο κι απ’ την πικρή μου μοίρα έφυγα, αφού στις ξενιτιές γραφτό μου είναι να τρέχω. Μα σε ξορκίζω, πάρε με μαζί σου στο καράβι, γιατί έρχονται ξοπίσω μου, θαρρώ, να με σκοτώσουν». [ο, 271-278 – μτφρ. Ζησ. Σίδερη]
  • 17. • 2ον ένας που είχε αδικήσει στο παρελθόν και τώρα είχε μπροστά του τον τιμωρό – εκδικητή του και ζητούσε έλεος για να σώσει τη ζωή του (όπως είναι η ικεσία του μάντη Ληώδη προς τον Οδυσσέα στο χ 331 της Οδύσσειας, που δεν εισακούεται) • ή αντίθετα, 3ον ένας που είχε αδικηθεί και ταλαιπωρηθεί και ζητούσε τώρα βοήθεια για να τελειώσουν τα βάσανά του (όπως γίνεται με τον αοιδό Φήμιο στο χ 366 της Οδύσσειας, που εισακούεται). Ο Φήμιος σε ικετευτική στάση
  • 18. John Flaxman, via Wikimedia Commons …ή και 4ον ένας «ξένος» που ζητούσε βοήθεια και προστασία στη χώρα που είχε καταφτάσει για να συνεχίσει το ταξίδι του, όπως κάνει ο Οδυσσέας στη χώρα των Φαιάκων (όπου του δίνεται) και στη χώρα των Κυκλώπων (όπου η έκκλησή του απορρίπτεται).
  • 19. Peter von Cornelius (1783-1867) Ο Οδυσσέας στον Πολύφημο (1803) Και να μας σώσεις πέφτουμε στα πόδια σου, αν θελήσεις με δώρα σου φιλόξενα να μας φιλοξενήσεις, που το ᾽χουν όλοι σύστημα στον κόσμο για τους ξένους. Σεβάσου, βλάμη, τους θεούς, μια χάρη σου ζητούμε. Ο Δίας ο φιλόξενος τους ξένους προστατεύει, κι όπου να πάνε η χάρη του μαζί τους συνοδεύει». ι, 266-271 – μτφρ. Ζησ. Σίδερη
  • 20. Όποιος και να’ ταν ο ικέτης βρισκόταν σε δυσμενή και αδύναμη θέση, όπως υποδήλωνε η γονυκλισία Odysseus and Nausicaa 1657 Thomas de Keyser (c. 1596–1667)  Η ι κ εσ ί α ήταν μία ιδιαίτερη μορφή αίτησης προστασίας, μία παράκληση για βοήθεια σε ένα πρόσωπο που ήταν σε πιο ισχυρή θέση λόγω μιας συγκεκριμένης περίστασης (ο Οδυσσέας -ραψ. ζ- είναι ναυαγός) ή γενικά λόγω της κοινωνικής του θέσης (η Αρήτη, μητέρα της Ναυσικάς, είναι βασίλισσα). ΠΗΓΗ: Wikimedia Commons
  • 21. Ο Οδυσσέας ικέτης στην Αρήτη Wikimedia Commons Το αξιοσημείωτο είναι ότι α) ο ικετευόμενος λογιζόταν ότι ήταν σε θέση να πραγματοποιήσει μια πολύ σημαντική επιθυμία του ικέτη… … … “Αρήτη, του Ρηξήνορα του ισόθεου θυγατέρα, στον άντρα σου ο πολύπαθος προσπέφτω και σ΄ εσένα, κι αυτούς εδώ τους σύνδειπνους, που οι θεοί να τους χαρίζουν χρυσή ζωή, και στα παιδιά ν΄ αφήσουνε τα πλούτια των πύργων τους, κι ό,τι τιμές τους έχει δώσει ο κόσμος. Στείλτε και μένα γλήγορα να φτάσω στην πατρίδα, που τόσους χρόνους δέρνουμαι μακριά από τους δικούς μου.” [η, 146-152 – μτφρ. Εφταλιώτη]
  • 22. … ή ότι β) η απόρριψη της ικεσίας ήταν ανίερη. • Το 424 π.Χ. οι Θηβαίοι και οι Βοιωτοί (οι σύμμαχοι της Σπάρτης) νίκησαν τους Αθηναίους στο Δήλιο και δεν τους άφηναν για μέρες να πάρουν και να θάψουν τους νεκρούς τους. • Ο Ευριπίδης δίδαξε δύο χρόνια μετά τις Ικέτιδες για να στιγματίσει αυτήν την ανίερη πράξη των Θηβαίων.
  • 23. • Ο ικέτης γονάτιζε μπροστά στον ικετευόμενο, με το ένα χέρι άγγιζε το γόνατό του, ενώ με το άλλο άγγιζε το πιγούνι του ή το γένι του. 3. Το τυπικό της ικεσίας Anton Pavlovich Losenko (1737-1773) Δίας και Θέτιδα Wikimedia Commons
  • 24. Τώρα στα χέρια του κρατώντας τη γλυκόφθογγη κιθάρα, όρθιος στήθηκε στο μεσοπόρτι, ενώ ο νους του μοιρασμένος γύρευε τη λύση: έξω να βγει από το μέγαρο και να προσφύγει ικέτης στον βωμό του Δία, χτισμένο στον αυλόγυρο για τον μεγαλοδύναμο θεό, όπου συχνά στο παρελθόν ο Οδυσσέας κι ο πατέρας του έκαιγαν προς τιμήν του μεριά βοδίσια; ή να προσπέσει στου Οδυσσέα τα γόνατα, να τον παρακαλέσει; [χ, 353-359 – μτφρ. Μαρωνίτη] Σε άλλη περίπτωση ο ικέτης μπορούσε να καταφύγει σε ένα βωμό που υπήρχε στις αυλές των σπιτιών (το κάνει ο Φήμιος χ,355) ή στην εστία που υπήρχε στο εσωτερικό (το κάνει ο Οδυσσέας: η, 153-154). Εξασφάλιζε έτσι άσυλο ως πρόσωπο ιερό και γινόταν δεκτός ως φιλοξενούμενος, ως «ξένος».
  • 25. Τύποι ικεσίας: η ικεσία πραγματοποιούνταν μεταξύ ξένων Οδυσσέας – Ναυσικά (ζ) Οδυσσέας – Αρήτη (η) Θεοκλύμενος – Τηλέμαχος (ο) μεταξύ γνωστών Φήμιος – Οδυσσέας (χ) Ληώδης – Οδυσσέας (χ) Μέδοντας – Οδυσσέας (χ) (μέσω Τηλεμάχου!) Charles Gleyre, Odysseus and Nausicaä Φήμιος
  • 26. Μεταξύ ομοίων οντοτήτων «Γονατιστός προσπέφτω, δέσποινά μου. Είσαι θνητή; θεά; Δεν ξέρω. Aν στους θεούς ανήκεις, που κατέχουν τον πλατύ ουρανό, τότε πως μοιάζεις λέω τόσο με την Άρτεμη, την κόρη του μεγάλου Δία, στην ομορφιά, στο ανάστημα, στο ανάριμμα. Aν πάλι ανήκεις στους θνητούς που κατοικούν τη γη μας, τρισμάκαρες ο κύρης σου κι η σεβαστή σου μάνα, οι αδελφοί σου τρισμακάριστοι·» Οδυσσέας και Ναυσικά, 1630, Μουσείο Ερμιτάζ, Πετρούπολη Πίνακας του Ολλανδού ζωγράφου Jan Symonsz Pynas άνθρωπος προς άνθρωπο ζ, 185-191: η «μακρά εισαγωγή» της ικεσίας του Οδυσσέα
  • 27. Μεταξύ ανόμοιων οντοτήτων άνθρωπος προς φυσικές δυνάμεις ο Οδυσσέας ζητά τη βοήθεια του ποταμού μετά το ναυάγιο στη χώρα των Φαιάκων «Eπάκουσε, όποιος κι αν είσαι, ποταμέ βασιλικέ μου. Προσπέφτω, χίλιες φορές παρακαλώ σε, γλίτωσέ με από την απειλή του ποσειδώνιου πελάγου. Πρέπει, πιστεύω, κι οι αθάνατοι θεοί να τον σπλαχνίζονται όποιον παραδαρμένος τούς ζητά το έλεός τους. Ένας που έπαθε πολλά κι εγώ, τώρα στα γόνατά σου πέφτω, ποταμέ μου, ζητώ να μ' ελεήσεις, βασιλιά μου. Ικέτης σου είμαι, και το ομολογώ.» [ε, 497-504 – μτφρ. Μαρωνίτη]
  • 28. Μεταξύ ανόμοιων οντοτήτων μάγισσα/νύμφη προς άνθρωπο κι εγώ απ΄ τη μέση σέρνοντας το κοφτερό σπαθί μου, στην Κίρκη εχίμιξα, σα να ΄θελα να πάρω τη ζωή της. Κι αυτή ξεφώνισε, και τρέχοντας τα γόνατα μου πιάνει και λόγια μου ΄λεγε ανεμάρπαστα στα κλάματα της μέσα: "Ποιος είσαι; πούθε; Πού η πατρίδα σου και πού οι γονιοί σου εσένα; Σαστίζω! Βότανα σε πότισα κακά και δε μαγεύτης! Άλλος κανείς, κανείς δε γλίτωσε θνητός, τα βότανά μου σαν ήπιε τούτα και του πέρασαν της δοντωσιάς το φράχτη· όμως εσύ κρατάς αγήτευτη ψυχή στα στήθια μέσα. θα ΄σαι ο Οδυσσέας ο πολυτάξιδος, το ξέρω! Ο χρυσοράβδης Αργοφονιάς συχνά μου το ΄λεγε πως απ΄ την Τροία γυρνώντας σε μελανό, γοργό πλεούμενο θα ΄ρθείς εδώ μια μέρα. Μόν΄ έλα, το σπαθί στη θήκη του για ξαναχώσε τώρα κι ας ανεβούμε στο κλινάρι μου τον πόθο να χαρούμε, ο ένας του άλλου για να κερδίσουμε την πάσα εμπιστοσύνη. Η Κίρκη ικετεύει τον Οδυσσέα: κ, 321-335Jan Styka, Ο Οδυσσέας απειλεί την Κίρκη
  • 29. Εν κατακλείδι, • Η ικεσία ήταν πολύ διαδεδομένη κι ακολουθούσε ένα συγκεκριμένο τυπικό, αναγνωρίσιμο και σεβαστό. • Ο σεβασμός της ικεσίας φαίνεται ότι βασιζόταν στις αρετές της φιλαλληλίας, της συμπάθειας προς κάθε αδύναμο άνθρωπο και του οίκτου (του «ἐλέου»), καθώς και στην ευσέβεια προς τους θεούς που τους προστάτευαν. • Έμοιαζε να αποτελεί μια ηθική υποχρέωση, που βέβαια, δεν τηρούνταν όλες τις φορές, (χαρακτηριστικά παραδείγματα στην Ιλιάδα) όμοια με αυτή της φιλοξενίας: ο ι κ έ τ η ς , αν γινόταν αποδεκτή η ικεσία του, περνούσε στο status του ξ έ ν ο υ κι απολάμβανε τη φιλοξενία.