Պոլիէթիլենային տոպրակներ
20-րդ դարի 70-ական թվականներից սկսած ամբողջաշխարհում լայն թափով սկսեց զարգանալ պոլիէթիլենայինտոպրակների (ցելոֆաններ), պայո...
ՊՈԼԻԷԹԻԼԵՆԱՅԻՆ ՏԱՐԱՆԵՐԻ ՎՆԱՍԱԿԱՐ                  ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸՊոլիէթիլենային տարաների արտադրության գործընթացըվնասակար է, ...
Ամբողջ աշխարում վերամշակվում էօգտագործված պոլիէթիլենային տարաներիչնչին մասը` 1 %-ից էլ պակաս, քանի որ այնչափազանց ծախսատար...
Պոլիէթիլենային թաղանթներն ու տարաներըԳաղտնիք չէ, որ տարան և փաթեթանյութը սննդամթերքն արտաքին միջավայրինկապող օղակներն են, ...
Սննդարդյունաբերության մեջ կիրառվող պոլիմերային տարայիև փաթեթանյութի արտադրությունում օգտագործվում ենբազմաթիվ նյութեր` պոլի...
Տարայի և փաթեթանյութի մեջ վտանգավոր նյութերկարող են առաջանալ նաև կիրառման ընթացքումսննդային ագրեսիվ միջավայրում, ջերմաստիճ...
Պոլիէթիլենային տոպրակներից կամ շշերից տարեկան սատկում է 1 մլն թռչունՊոլիէթիլենային տոպրակները մեծ վնաս են պատճառում բնությ...
Քաղաքակիրթ երկրները գիտակցել են պոլիէթիլենային տարաների հատկապես տոպրակներիվտանգավորությունը, որի արդյունքում շուրջ 10 տար...
Չմոռանանք, նաև որ պոլիմերային թաղանթների ևտարաների քանակական աճը մեծացնում է դրանցթափոնների բացասական ազդեցությունը շրջակա...
Պոլիէթիլենային տոպրակների կիրառումը նվազեցնելու նպատակով Հայաստանումիրականացվող «Հազարամյակի մարտահրավերներ-Հայաստան» հիմն...
Առաջարկում ենք մի քանի      տարբերակներԹղթից և կտորից տոպրակներՄարդկանց տեղեկացնենք դրանցհնարավոր վտանգներիմասին,ընտրությո...
Նյութը պատրաստեցին`  Պետրոսյան Անին   Քեչեչյան Ալիսան    11-4 դասարան
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

պոլիէթիլենային տոպրակներ

2,041 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,041
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
38
Actions
Shares
0
Downloads
16
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

պոլիէթիլենային տոպրակներ

  1. 1. Պոլիէթիլենային տոպրակներ
  2. 2. 20-րդ դարի 70-ական թվականներից սկսած ամբողջաշխարհում լայն թափով սկսեց զարգանալ պոլիէթիլենայինտոպրակների (ցելոֆաններ), պայուսակների, պարկերի,շշերի արտադրությունը ու դրանց կիրառությունը:Ապրանքների փաթեթավորման նպատակով հազարավորտոննաներով արտադրվող եւ սպառվող պոլիէթիլենայինտոպրակներն ու տարաները թեթեւ, ամուր եւ ավելինպատակահարմար են կենցաղում ամենօրյա օգտագործմանհամար:Հաշվարկված է, որ աշխարհում ներկայումսյուրաքանչյուր րոպե օգտագործվում է մոտավորապես 1միլիոն պոլիէթիլենային տարա, իսկ մեկ մարդը տարեկանօգտագործվում է միջինը 130 պոլիէթիլենային տարա`տոպրակների կամ շշերի տեսքով:
  3. 3. ՊՈԼԻԷԹԻԼԵՆԱՅԻՆ ՏԱՐԱՆԵՐԻ ՎՆԱՍԱԿԱՐ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆԸՊոլիէթիլենային տարաների արտադրության գործընթացըվնասակար է, քանի որ աղտոտվում է շրջակա միջավայրը:Արտադրման ընթացքում ծախսվում է էներգիա եւ մթնոլորտեն արտանետվում մեծ քանակությամբ թունավոր եւջերմոցային գազեր, որոնք նպաստում են մթնոլորտիաղտոտմանը եւ գլոբալ տաքացմանը, որը ամենամեծաղետն է երկիր մոլորակի վրա: Արտադրությանգործընթացը վնասակար է նաեւ այնքանով, որօգտագործվում են բնական այնպիսի թանկ ռեսուրսներ,ինչպիսիք են նավթը, բենզինը, բնական գազը, ածուխը,որոնք չեն վերականգնվում եւ տարիների ընթացքումսպառվում են:Պոլիէթիլենային տարաների մեծ մասը հայտնվելովաղբանոցներում կամ շրջակայքում հաճախ կեր են դառնումինչպես ընտանի, այնպես էլ վայրի կենդանիների ութռչունների համար: Հաճախ կենդանիները կերի հետ կամկերի փոխարեն ուտում են այդ տոպրակները,հիվանդանում եւ մահանում են, կամ էլ հայտնվում ենդրանց «թակարդում» եւ խեղդամահ լինում: Մեծ վնաս ենկրում նաեւ ջրային կենդանիները, քանի որ պոլիէթիլենայինտոպրակները եւ շշերը մեծ քանակությամբ հայտնվում եննաեւ ծովերում ու օվկիանոսներում:
  4. 4. Ամբողջ աշխարում վերամշակվում էօգտագործված պոլիէթիլենային տարաներիչնչին մասը` 1 %-ից էլ պակաս, քանի որ այնչափազանց ծախսատար է:
  5. 5. Պոլիէթիլենային թաղանթներն ու տարաներըԳաղտնիք չէ, որ տարան և փաթեթանյութը սննդամթերքն արտաքին միջավայրինկապող օղակներն են, որոնք նախատեսված են առաջին հերթին մթերքի որակիպահպանման, տեղափոխման և իրացման ընթացքում կորուստների նվազեցման,ինչպես նաև տարբեր տեսակի մանրէներից պաշտպանելու համար: Այսօր, մեր իրականության բոլոր ոլորտներում` գյուղատնտեսություն, բժշկություն, թեթև արդյունաբերություն, սննդարդյունաբերության տարբեր ճյուղերում, կիրառվում են պոլիմերային տարբեր տարաներ, փաթեթանյութ և խցաններ, որոնց մասին թերևս արժե իմանալ մի փոքր ավելի մանրամասնորեն:
  6. 6. Սննդարդյունաբերության մեջ կիրառվող պոլիմերային տարայիև փաթեթանյութի արտադրությունում օգտագործվում ենբազմաթիվ նյութեր` պոլիէթիլեն, պոլիպրոպիլեն,պոլիվինիլսպիրտ, պոլիստիրոլ, պոլիվինիլիքրոիդ, և այլն:
  7. 7. Տարայի և փաթեթանյութի մեջ վտանգավոր նյութերկարող են առաջանալ նաև կիրառման ընթացքումսննդային ագրեսիվ միջավայրում, ջերմաստիճանիտատանման պայմաններում: Նորագոյացող թունավորնյութերից կարող ենք նշել ֆորմալդենիդն ուացետալդենիդը, ծանր մետաղներից` տիտանն ումոլիրդենը որոնց նույնիսկ շատ չնչին դոզանէականորեն ազդում է մարդու առողջության վրա: Հայգիտնականներն այս ուղղությամբ լուրջհետազոտություններ են կատարելև հանգել են այնեզրակացության որ առավելագույնս անվտանգ ենպոլիէթիլենային շշերի /կիրառվում են Ջերմուկի,գազավորված ջրերի համար/, բոլոր ելանյութերը,ինչպես նաև Իտալիայից ներկրվող շաքարավազի ևալյուրի համար որպես տարա ծառայող պարկերը:Բացարձակ անվտանգ են նաև բաց գույնիտոպրակներն ու գերմանական ու բելգիականարտադրության թաղանթները: Մինչդեռ տխրահռչակսև, կարմիր պարսկական և թուրքականտոպրակներում հայտնաբերվել են անթույլատրելիշեղումներ` հոտի մակարդակը նորմայից խիստ բարձրէ: Բնական է, որ դրանք արգելվում է կիրառել սննդիփաթեթավորման համար:
  8. 8. Պոլիէթիլենային տոպրակներից կամ շշերից տարեկան սատկում է 1 մլն թռչունՊոլիէթիլենային տոպրակները մեծ վնաս են պատճառում բնությանը, քանի որ դրանք բնության մեջքայքայվում են 100-200 տարվա ընթացքում: Առաջին անգամ պոլիէթիլենային տոպրակաները սկսվելեն կիրառվել ԱՄՆ-ում 1950-1960-ական թվականներին: Քանի որ պոլիէթիլենային տոպրականերըշատ հարմար են եղել կիրառման համար, դրանք շատ շուտ տարածվել են ամբողջ աշխարհով մեկ:Որոշ փորձագետների հաշվարկներով արդեն 2002 թվականին աշխարհում միջին հաշվով 4-5տրիլիոն պոլիէթիլենային տոպրակ է արտադրվում: Պոլիէթիլենային տոպրականերն իրենց քիմիականբաղադրությամբ կարող են տարբերվել, դրանցից բնության համար մեծ վտանգ է ներկայացնումամենացածր խտություն ունեցողները, որոնք շատ թեթև ու շատ էժան են: Դրանք վտանգ եններկայացնում բնության համար, քանի որ շատ թեթև լինելու պատճառով վերամշակողընկերություններին ձեռնտու չէ հավաքել վերամշակելու համար:Քանի որ պոլիէթիլենայինտոպրակները բնության մեջ չեն քայքայվում, գետերի մեջ թափվելով` լցվում են Համաշխարահայինօվկիանոս: Որոշ տվյալների համաձայն Համաշխարահային օվկիանոս է հասնում 6 մլն 300 հազարտոննա աղբ, որի հիմնական մասը պոլիէթիլենային տոպրակներ կամ շշեր են:Պոլիէթիլենային տոպրակները կամ շշերը օվկիանոսում շատ մեծ վտանգ են պատճառում ձկներին ևթռչուններին: Կենդանիները, համարելով դրանք որպես սնունդ, ընդունում են: Որոշ փորձագետներիհաշվարկով պոլիէթիլենային տոպրակներից կամ շշերից տարեկան սատկում է շուրջ 1 մլն թռչուն և100 հազար ծովային կաթնասուն:Ամբողջ աշխարհում այժմ իրականացվում են տարբեր ծրագրեր պոլիէթիլենային տոպրակներիկիրառությունը նվազեցնելու համար:
  9. 9. Քաղաքակիրթ երկրները գիտակցել են պոլիէթիլենային տարաների հատկապես տոպրակներիվտանգավորությունը, որի արդյունքում շուրջ 10 տարի է, ինչ մեծ թափ է առել դրանց դեմպայքարող բնապահպանական շարժումը: Այդ երկրներում պոլիէթիլենային տոպրակներարտադրող, կիրառող կամ տարածող գործարաններն ու առեւտրի կենտրոնները հսկայականտուգանքների են ենթարկվել: Որոշ երկրներում, օրինակ` Իռլանդիայում, կիրառվում էհատուկ հարկ, որ գնորդը պարտավոր է յուրաքանչյուր պոլիէթիլենային տոպրակի համարվճարել 33 ցենտ (մոտ 125 դրամ): Այդ հարկի կիրառման առաջին իսկ շաբաթների ընթացքումպոլիէթիլենային տոպրակների օգտագործումը նվազել է 94 %-ով: 2008թվականի հուլիսի 1-իցսկսած Կալիֆորնիա նահանգի եւ Չիկագոյի շատ մթերային խանութներ կտրականապեսհրաժարվել են պլաստիկե տարաների օգտագործումից եւ օգատագործում են թղթից կամկտորից պատրաստված տարաներ: Եվրոպական շատ երկրներում, հատկապես Անգլիայում,կազմակերպվել են հակապլաստիկային ցույցեր, իսկ հեռուստատեսությամբ կոչ են արել եւհորդորել, որ մարդիկ հրաժարվեն պոլիէթիլենային տարաների օգտագործումից:
  10. 10. Չմոռանանք, նաև որ պոլիմերային թաղանթների ևտարաների քանակական աճը մեծացնում է դրանցթափոնների բացասական ազդեցությունը շրջակամիջավայրի վրա: Դրանք կենսաքայքայվող նյութեր չենև ոչնչացման ընթացքում առաջացնում են թունավորմիացություններ, որոնք ազդում են շրջակամիջավայրի վրա: Զարգացած երկրներում`ԱՄՆ,Շվեյցարիա, սննդամթերքի տարաները հաճախփոխարինվում են ուտելի /ափսեներ, բաժակներ,ծածկույթներ/ և կենսաքայքայվող սպիտակուցայինկամ օսլայի հիմք/ տարաներով: Ռուսաստանում,երշիկի պատյանը փոխարինվում է ՙԲելկոզին՚ բնական,անվտանգ կոլագենով:Իսկ ահա ֆինլանդիայում և Գերմանիայում,պոլիմերային թաղանթների թափոններըվերամշակում են և դրանցից ստանում են կենցաղայինխողովակներ, ձայներիզների տուփեր, անգամմանկասայլակների անիվներ:Թվում է, թե առաջին հայացքից կարևորությունչներկայացնող այս հարցերը կարելի է անտեսել,սակայն իրականում սա լուրջ և կարևոր խնդիր է:Լինենք աչալուրջ, ուշադիր, բայց նաև աշխատենքավելորդ տեղը այս ու այն կողմ շաղ չտալ միայն մեկանգամ օգտագործած տոպրակները:
  11. 11. Պոլիէթիլենային տոպրակների կիրառումը նվազեցնելու նպատակով Հայաստանումիրականացվող «Հազարամյակի մարտահրավերներ-Հայաստան» հիմնադրամի «Ջրից դեպիշուկա»բաղադրիչը նախաձեռնել է կանաչ կտորից պատրաստված պայուսակների տարածմանարշավ, որը կոչվում է «Ո’չ պոլիէթիլենային տոպրակներին»: Սա մի քայլ է միանալու ամբողջաշխարհում ընթացող «կանաչ պայուսակ» բնապահպանական շարժմանը: Իսկ ինչ է «կանաչպայուսակը»: Այն կտորից պայուսակ է, որը նախատեսված է անընդհատ օգտագործմանհամար. թեթեւ է, լվացվող եւ դիմացկուն: Դա այն է, ինչը կօգնի մեզ բոլորիս «Ո’չ ասել մերերկրի համար աղետ դարձած պոլիէթիլենային տոպրակներին` հնարավորինս նվազեցնելովդրանց օգտագործումը»: Այդ քայլով մենք կարող ենք պահպանել շրջակա միջավայրըաղտոտումից եւ ապրել բնության հետ համահունչ:Հայաստանում այս արշավը առաջին լայնամասշտաբ փորձերից մեկն է, նպատակ ունենալովբարձրացնելու պոլիէթիլենային տոպրակների վտանգավորության մասին իրազեկումը:
  12. 12. Առաջարկում ենք մի քանի տարբերակներԹղթից և կտորից տոպրակներՄարդկանց տեղեկացնենք դրանցհնարավոր վտանգներիմասին,ընտրությունը թողնելով նրանցԿազմակերպել մրցույթ-փառատոն
  13. 13. Նյութը պատրաստեցին` Պետրոսյան Անին Քեչեչյան Ալիսան 11-4 դասարան

×