Gemeentelijke VZW’s en   verzelfstandigingWim RasschaertVVJ – maart 2011
1. Begrip verzelfstandiging (1/3)Verzelfstandiging: een lokaal bestuur heeft de mogelijkheid rechtspersonen op te    richt...
1. Begrip verzelfstandiging (2/3)Voorbeeld: Exploitatie van een sporthal of realisatie van een PPS – woonprojectVRAAG 1: i...
MENUKAARTNiet – gemeentelijk belang …(WOO / artikel 195 GD) …………………………………… €Gemeentelijk belang     Geen bevoegdheidsoverd...
2. Vermoeden als hulpmiddel (1/2) Diensten met een eigen rechtspersoonlijkheid die door de gemeente worden opgericht      ...
2. Vermoeden als hulpmiddel (2/2)         Dubbel vermoeden van “belast zijn met taken van gemeentelijk belang” – artikel ...
3. Verbod …en timingArtikel 310 GD    “De werking en de statuten van de op het ogenblik van de inwerkingtreding van    dit...
4. Weerlegbaarheid van het vermoedenDubbel vermoeden van “belast zijn met taken van gemeentelijk belang” – artikel   225 §...
5. Wie doet wat?   Screening van de bestaande participaties en subsidiestromen = CBS, …       Werkingssubsidies       V...
6. Afweging: wanneer?                                              Artikel 310 GD                                         ...
7. Gevolgen van vermoeden  VZW   inzake sportprogrammatie  Cultuur(programmatie) vzw  Vzw voor lokale festiviteiten of ...
8. Valt niet onder het vermoeden … (1/2)Dubbel vermoeden van “belast zijn met taken van gemeentelijk belang” – artikel   2...
8. Valt niet onder het vermoeden … (2/2) Valt NIET onder het vermoeden / is NIET bedoeld door het vermoeden (voorstel) Gem...
9. Valt misschien wel onder het vermoeden … Aanduidingen van gemeentelijke verzelfstandiging ZONDER aan het vermoeden te v...
10. Weerlegging: gestandaardiseerd       rechtspersoon niet belast met de verwezenlijking taak van gemeentelijk belang  v...
11. Appreciatie door het toezicht   Afweging        afweging                    omvorming                    deelname of ...
12. GEVA Privaatrecht   “OMVORMING” vs. “OPRICHTING”   Motieven en afweging   Hiërarchie van verzelfstandigingsvormenLo...
12. GEVA Privaatrecht AFTOETSING BESTUURLIJK TOEZICHT    Binnen 30 dagen na de oprichtingsbeslissing wordt oprichtingsdo...
12. GEVA Privaatrecht     gemeente draagt meerderheid van de leden voor in de RvB (max. 2/3 van hetzelfde geslacht);    ...
12. GEVA Privaatrecht    gemeente draagt meerderheid van de leden voor in de RvB (max. 2/3 van hetzelfde geslacht);    R...
13. Ondertussen betaald leergeld….? samenstelling van organen vereffening / omvorming AGB personeel en VZW…           ...
14. Wijzigingen Gemeentedecreet…Ontwerp van decreet tot wijziging van het Gemeentdecreet – ingediend bij het Vlaams Parlem...
Vragen?          23
Contactgegevens                     Wim Rasschaert                         Advocaat                        Ten Bos 30     ...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

sessie 54 - ppt IVA/EVA: verzelfstandiging van afweging tot uitvoering

891 views

Published on

  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

sessie 54 - ppt IVA/EVA: verzelfstandiging van afweging tot uitvoering

  1. 1. Gemeentelijke VZW’s en verzelfstandigingWim RasschaertVVJ – maart 2011
  2. 2. 1. Begrip verzelfstandiging (1/3)Verzelfstandiging: een lokaal bestuur heeft de mogelijkheid rechtspersonen op te richten die belast worden met welbepaalde beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang en die over een zekere operationele autonomie beschikken (titel VII van het Gemeentedecreet).taak van ‘gemeentelijk belang’ vs. taak van ‘niet – gemeentelijk belang’--------------------------------------------------------------------------------------------- ‘belast zijn met’ de verwezenlijking van taken van gemeentelijk belang (verzelfstandiging en bevoegdheidsoverdracht) of niet – gemeentelijk belangvs. ‘niet belast zijn met’ de verwezenlijking ervan en uitoefenen van taken van gemeentelijk (of niet – gemeentelijk) belang (dienstverlening) 2
  3. 3. 1. Begrip verzelfstandiging (2/3)Voorbeeld: Exploitatie van een sporthal of realisatie van een PPS – woonprojectVRAAG 1: is dit voor de gemeente een taak van gemeentelijk belang?NEEN • Dienstverlening / uitbesteding naar private markt (WOO) • Bevoegdheidsoverdracht naar vennootschap ex artikel 195 GD, deelname is van gemeentelijk belangJA…  VRAAG 2: hoe deze taak uitvoeren? • In eigen beheer (“ik doe het zelf”) • Dienstverlening (“ik laat het doen”) (overheidsopdracht) • Verzelfstandiging (“ik draag het over aan een door mij gecontroleerde rechtspersoon”) • Gemeentelijk of intergemeentelijk…? (“alleen of samen”) 3
  4. 4. MENUKAARTNiet – gemeentelijk belang …(WOO / artikel 195 GD) …………………………………… €Gemeentelijk belang Geen bevoegdheidsoverdracht: subsidie……………………………………………. € Geen bevoegdheidsoverdracht: vertegenwoordiging………………………………. € Geen bevoegdheidsoverdracht: dienstverlening …………………………………… € interlokale vereniging .…………………………………………………… € projectvereniging (RP) ………………………………………………….. € dienstverlenende vereniging (RP) …………………………………….. € Bevoegdheidsoverdracht: gemeentelijke verzelfstandiging Operationele autonomie (GIVA) …………………………………………………. € Afzonderlijke rechtspersoonlijkheid (GEVA) AGB ………………………………………………………………………… € VZW / vennootschap ……………………………………………………… € opdrachthoudende vereniging ……………………………………….. € 4
  5. 5. 2. Vermoeden als hulpmiddel (1/2) Diensten met een eigen rechtspersoonlijkheid die door de gemeente worden opgericht of waarin de gemeente deelneemt en die belast zijn met welbepaalde beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang (artikel 225 §1 GD)Verbod voor gemeenten om rechtstreeks of onrechtstreeks, rechtspersonen die belast zijn met welbepaalde taken van gemeentelijk belang op te richten, erin deel te nemen of zich erin te laten vertegenwoordigen of om aan die rechtspersonen financiële middelen, infrastructuur of andere activa ter beschikking te stellen, tenzij … (artikel 225 §2 GD) Hulpmiddel…? dubbel vermoeden belast zijn door de gemeente met (artikel 225 §3 GD) [beleidsuitvoerende] taken van gemeentelijk belang 5
  6. 6. 2. Vermoeden als hulpmiddel (2/2)  Dubbel vermoeden van “belast zijn met taken van gemeentelijk belang” – artikel 225 §3 GD (= m.a.w. vermoeden van verzelfstandiging), indien  één of meer organen voor meer dan de helft bestaan uit gemeenteraadsleden of leden van het CBS van de gemeente in kwestie of de leden van de organen worden voor meer dan de helft aangewezen of voorgedragen door die personen;  de gemeente of haar vertegenwoordigers de meerderheid van de stemrechten hebben in één of meer van de organen; OF  de financiële middelen voor meer dan de helft ten laste van het gemeentebudget komen. 6
  7. 7. 3. Verbod …en timingArtikel 310 GD “De werking en de statuten van de op het ogenblik van de inwerkingtreding van dit decreet in het Vlaamse Gewest bestaande gemeentebedrijven, autonome gemeentebedrijven en personen die door de gemeente belast zijn met bepaalde taken van gemeentelijk belang, en die niet voldoen aan de voorschriften van titel VII, hoofdstuk II, en geen andere decretale of wettelijke rechtsgrond hebben, worden bij gemeenteraadsbeslissing in overeenstemming gebracht met de bepalingen van dit decreet uiterlijk op 1 januari 2013. Voor hen treedt dit decreet in werking op de dag die volgt op de ontvangst van de goedkeuringsbeslissingen, vermeld in §2, en uiterlijk op 1 januari 2013. Artikelen 228 (formele motivering en openbaarheid van bestuur), 229 (onverenigbaarheden) en 230 (middelen, infrastructuur en personeel) zijn echter onmiddellijk op hen van toepassing.” 7
  8. 8. 4. Weerlegbaarheid van het vermoedenDubbel vermoeden van “belast zijn met taken van gemeentelijk belang” – artikel 225 §3 GD (= m.a.w. vermoeden van verzelfstandiging), indien weerlegbaar… geen gemeentelijk belang• Hoe? niet belast• Wie?• Wanneer?• Appreciatie? op lokaal niveau bijdragen tot het• Belang van vermoeden? welzijn van de burgers en tot de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied exemplarisch…• Wat nog?• Wat niet? 8
  9. 9. 5. Wie doet wat? Screening van de bestaande participaties en subsidiestromen = CBS, …  Werkingssubsidies  Voordrachten door gemeente bij begin van legislatuur (vertegenwoordiging vs. deelname)  [Bevraging bij leden van CBS of gemeenteraadsleden  [Regelmatige terbeschikkingstellingen] Weerlegging van het vermoeden = gemeenteraad / CBS Omvorming = gemeenteraadsbeslissing (ex artikel 310 GD) 9
  10. 10. 6. Afweging: wanneer? Artikel 310 GD Verplichte omvorming tegen 1 januari 2013  Uit eigen beweging…  Op klacht… Artikel 227 GD  Na schorsing door toezicht… Geen oprichting of deelname 12 maanden voor vernieuwing gemeenteraadscreeningVZW gemeente (vereffening) Uitbreiding maatschap.doelVZW (+V) VZW (GEVA Privaat recht)VZW (+V) / GEVA Privaat recht AGBAGB VZW Januari 2012 1 januari 2013 10
  11. 11. 7. Gevolgen van vermoeden  VZW inzake sportprogrammatie  Cultuur(programmatie) vzw  Vzw voor lokale festiviteiten of activiteiten, recurrent of éénmalig  Vzw voor lokaal opbouwwerk  Vzw voor parkmanagement van bedrijventerreinen  Vzw voor toerisme of promotie  Plaatselijke afdeling van vakbond  Plaatselijke afdeling van politieke partij  Afdelingen van de mutualiteiten  Wijkcomités  Vriendenkringen, oudleerlingenbonden op lokaal niveau bijdragen tot het  Sportverenigingen welzijn van de burgers en tot de … duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied 11
  12. 12. 8. Valt niet onder het vermoeden … (1/2)Dubbel vermoeden van “belast zijn met taken van gemeentelijk belang” – artikel 225 §3 GD (= m.a.w. vermoeden van verzelfstandiging), indien weerlegbaar… geen gemeentelijk belang• Hoe? niet belast exemplarisch… valt niet onder vermoeden• Wat nog?• Wat niet? op lokaal niveau bijdragen tot het welzijn van de burgers en tot de duurzame ontwikkeling van het gemeentelijk gebied 12
  13. 13. 8. Valt niet onder het vermoeden … (2/2) Valt NIET onder het vermoeden / is NIET bedoeld door het vermoeden (voorstel) Gemeenteraadsleden of leden van het college - in eigen naam - om professionele redenen, niet eigen aan de gemeente - omwille van lidmaatschap of verbondenheid aan grotere structuren (gemeentegrensoverschrijdend, verzuiling) Financiën - Geen investeringssubsidies, tenzij regelmatig of recurrent - Enkel werkingssubsidies - Geen achtergestelde leningen - Geen voordelen in natura of voordeeltarieven - Geen terbeschikkingstelling van personeel Adviesraden, geïnstalleerd op basis van andere rechtsgronden 13
  14. 14. 9. Valt misschien wel onder het vermoeden … Aanduidingen van gemeentelijke verzelfstandiging ZONDER aan het vermoeden te voldoen (exemplarisch) Opdracht van de VZW - Beheer patrimonium - Uitvoering van gemeentelijk beleid Financiën - Regelmatige investeringssubsidies - Regelmatig achtergestelde leningen - Voordelen in natura of voordeeltarieven - Terbeschikkingstelling van personeel 14
  15. 15. 10. Weerlegging: gestandaardiseerd  rechtspersoon niet belast met de verwezenlijking taak van gemeentelijk belang vs.  de deelname of vertegenwoordiging in de rechtspersoon die van gemeentelijk belang is (artikel 195 GD) Quid met artikel 144bis Nieuwe Gemeentewet? - Gemeentebesturen kunnen ter behartiging van gemeentelijke belangen, werknemers (AO) ter beschikking stellen van een VZW - Het bestuursorgaan van de VZW moet minstens 1 lid tellen dat door de gemeenteraad is aangewezen - Voorwaarden voor TBSQuid met andere rechtsgronden? PWA, Toerisme, sport, lokale diensteneconomie, … 15
  16. 16. 11. Appreciatie door het toezicht Afweging afweging omvorming deelname of oprichting vereffening Artikel 225 §2 GD – verbod voor gemeenten om rechtstreeks of onrechtstreeks, rechtspersonen die belast zijn met welbepaalde taken van gemeentelijk belang op te richten, erin deel te nemen of zich erin te laten vertegenwoordigen of om aan die rechtspersonen financiële middelen, infrastructuur of andere activa ter beschikking te stellen Bestuurlijk of administratief toezicht: “toetsing aan het recht en aan het algemeen belang” (artikel 249 GD)  wettigheid + opportuniteit  algemeen bestuurlijk toezicht vs. goedkeuringstoezicht 16
  17. 17. 12. GEVA Privaatrecht “OMVORMING” vs. “OPRICHTING” Motieven en afweging Hiërarchie van verzelfstandigingsvormenLokaal bestuur Budgethouder GIVA GEVA PUB GEVA PRIVAAT 17 17
  18. 18. 12. GEVA Privaatrecht AFTOETSING BESTUURLIJK TOEZICHT  Binnen 30 dagen na de oprichtingsbeslissing wordt oprichtingsdossier verzonden aan Vlaamse Regering  Binnen 100 dagen na verzending keurt de Vlaamse Regering de oprichting al dan niet goed  Als termijn verstrijkt zonder beslissing, wordt goedkeuring geacht te zijn verleend  Vervolgens oprichting  Personeel: contractueel en terbeschikkingstelling  Mogen niet participeren: - andere gemeenten en hun gemeentelijke extern verzelfstandigde agentschappen; - intergemeentelijke samenwerkingsverbanden; - de provincies en hun provinciale extern verzelfstandigde agentschappen; en - Vlaamse Gemeenschap / Gewest.  gemeente steeds meerderheid van de stemmen in AV ongeacht de inbreng;  vertegenwoordigers van de gemeente in AV worden door gemeenteraad gekozen uit leden van gemeenteraad en handelen conform instructies gemeenteraad;  vervanging ten allen tijde mogelijk; 18 18
  19. 19. 12. GEVA Privaatrecht  gemeente draagt meerderheid van de leden voor in de RvB (max. 2/3 van hetzelfde geslacht);  Recht op evenredige vertegenwoordiging (voordracht conform artikel 236, §2, 3e en 4e lid GD, RvB AGB, ReparatieGD) de fracties die vertegenwoordigd zijn in het college van burgemeester en schepenen om minstens de helft van de leden van de raad van bestuur aan te duiden, worden al de leden aangeduid overeenkomstig het vierde lid. Als aan het vereiste, vermeld in het eerste lid, dat ten hoogste twee derde van de leden van de raad van bestuur van hetzelfde geslacht dient te zijn niet is voldaan op basis van de aangeduide kandidaten, geldt het vereiste dat ten hoogste twee derde van de leden van de raad van bestuur van hetzelfde geslacht dient te zijn zowel voor de fracties die deel uitmaken van het college van burgemeester en schepenen als voor de fracties die geen deel uitmaken van het college van burgemeester en schepenen. Als niet aan dat vereiste wordt voldaan, duiden de grootste fracties in afnemende volgorde het lid van het andere geslacht aan tot voldaan is aan het vereiste dat ten hoogste twee derde van de leden van de raad van bestuur van hetzelfde geslacht moeten zijn.”;De leden van de raad van bestuur worden als volgt aangeduid:1° het aantal leden wordt evenredig verdeeld onder de fracties die deel uitmaken van het college van burgemeester en schepenen en de fracties die geen deel uitmaken van het college van burgemeester en schepenen;2° het aantal leden dat overeenkomstig punt 1° toekomt aan de fracties die deel uitmaken van het college van burgemeester en schepenen wordt evenredig verdeeld onder die fracties;3° het aantal leden dat overeenkomstig punt 1° toekomt aan de fracties die geen deel uitmaken van het college van burgemeester en schepenen wordt evenredig verdeeld onder die fracties.”; 19 19
  20. 20. 12. GEVA Privaatrecht gemeente draagt meerderheid van de leden voor in de RvB (max. 2/3 van hetzelfde geslacht); Recht op evenredige vertegenwoordiging (voordracht conform artikel 236, §2, 3e en 4e lid GD, RvB AGB, ReparatieGD) consolidatie jaarrekening en budget GIVA met gemeente (artikel 224 Gemeentedecreet) alle aanwijzingen en voordrachten worden herroepen door de volledige vernieuwing van de gemeenteraad, blijven in functie tot vervanging. Samenwerkingsovereenkomst met gemeente (exhaustieve opsomming) betreffende de uitvoering van de toevertrouwde taken van gemeentelijk belang:1. aanwending van de aan het agentschap ter beschikking gesteld of overgedragen personeelsleden, middelen en infrastructuur;2. toewijzing van presentiegeld en andere vergoedingen (binnen grenzen bepaald door Vlaamse regering);3. wijze waarop agentschap zal voorzien in systeem van interne controle; en4. instemming van het agentschap externe controle door externe auditcommissie of commissaris(sen) en wijze van uitoefening. 20 20
  21. 21. 13. Ondertussen betaald leergeld….? samenstelling van organen vereffening / omvorming AGB personeel en VZW… 21 21
  22. 22. 14. Wijzigingen Gemeentedecreet…Ontwerp van decreet tot wijziging van het Gemeentdecreet – ingediend bij het Vlaams Parlement dd. 02.02.2012Uitstelvoor omvorming tot 1 januari 2014Vereenvoudiging van samenstelling organen met mogelijkheid tot meervoudig stemrechtMaximale vergoeding personeelslid van GEVA 22 22
  23. 23. Vragen? 23
  24. 24. Contactgegevens Wim Rasschaert Advocaat Ten Bos 30 B – 9420 Burst (Erpe – Mere) wrasschaert@rasschaertadvocaten.be GSM 0476 96 03 10 in een netwerk met Beelen Advocaten (Leuven) en De Keuster Advocaten (Schilde) 24

×