Ontwikkeling van digitaal depot

1,272 views

Published on

Ontwikkeling van digitaal depot
Jan Braeckman, Bibnet
Informatie aan Zee
Vrijdag 11 september 2009
Kursaal Oostende
Ridderzaal

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,272
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
189
Actions
Shares
0
Downloads
63
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ontwikkeling van digitaal depot

  1. 1. Naar een Vlaams e-boek platform Informatie aan zee, 11 september 2009
  2. 2. Bibliotheken en e-boeken? -> De openbare bibliotheekstaat de titel Hier heeft als basisfunctie de democratische toegang tot cultuur en informatie te verzekeren. -> Steeds meer mensen participeren aan cultuur, kennis en sociale netwerken in een digitale omgeving.
  3. 3. Kennis en Cultuur digitaal
  4. 4. Onderwijs Hier staat de titel
  5. 5. Informatie Hier staat de titel
  6. 6. Ontspanning Hier staat de titel
  7. 7. Digitale leeservaring verbetert
  8. 8. Intuitief gebruiksgemak Hier staat de titel
  9. 9. Kleur Hier staat de titel
  10. 10. Digitale tijdschriften Hier staat de titel • www.flashpageflip.com
  11. 11. Playlane’s levende boeken Hier staat de titel
  12. 12. Multimediaal lezen Hier staat de titel • "It's not about the page versus the screen in a technological grudge match. It's about the screen doing a dozen things the page can't do.” (Print Is Dead: Books in Our Digital Age; Gomez, Jeff; 2007). • “ The vook” (Bradley Inman): a multimedia hybrid digital amalgam
  13. 13. En wat dan met onze bibliotheken? Hier staat de titel
  14. 14. En wat dan met onze boekhandels? Hier staat de titel
  15. 15. SMIT/IBBT studie Hier staat de titel
  16. 16. Onderzoeksvragen Hier staat de titel • Kunnen we de huidige rol en functie van de bibliotheken handhaven in het nieuwe (digitale) landschap: • Kunnen bibliotheken gidsen blijven, o.a. door geïntegreerde ontsluiting ? • Zelf beslissen over collecties ? • Gratis basisdienstverlening realiseren ? • Toegang garanderen op langere termijn ?
  17. 17. Bestaande, zich ontwikkelende modellen 1) Piraterij Hier staat de titel 2) Aggregators: nieuwe, internationale spelers 1) Google books 2) Apple Itunes 3) Amazon 4) NetLibrary (OCLC) E-portal : uitleen alsof fysiek 5) eLib (Zweden) : ebooks for PC 3) Bibliotheek / depot initiatieven 1) KB Den Haag: louter depot 2) DBNL: louter publieke domein 3) NBFr–Gallica–Numilog : met exploitatie
  18. 18. Piraterijscenario: Bittorrent • Jonge generatie gebruikers vertrekt in haar Hier staat de titel gedrag vanuit dit model • Downloaden gebeurt decentraal en bestaat uit het uitwisselen van stukken van bestanden tussen alle gebruikers die op dat moment meedoen aan het up- en downloaden • Voornamelijk muziek, film en software, maar steeds meer digitale boeken (Vnl. non-fictie, handboeken) • Lage kwaliteitsgarantie (gebruikersgedreven) • Alleen bekende titels/bestsellers, vooral Angelsaksisch (geen „long tail‟ effect)
  19. 19. Aggregatorscenario I: Google Books • Een webdienst van Hier staat de titel Google om de tekst van gedigitaliseerde (gescande) boeken te doorzoeken op bepaalde woorden • Indien geen auteursrecht (publiek domein): in het geheel inzien of downloaden in pdf- formaat • Indien wel auteursrecht: Europa: slechts een klein deel, een snippet, van de boektekst, meestal een paar regels rondom het zoekwoord VS: wel deal met uitgevers, ook voor niet meer gepubliceerde werken • Advertentiemodel & inkomsten delen met webwinkels
  20. 20. Aggregatorscenario 2: iTunes Store • Online mediadienst Hier staat de titel van hardwarefabrikant Apple • Verkoopsmodel (€0,79/boek) • Apple producten voorzien van content (iPod, iPhone): • Audiobooks (MP3‟s) • Boeken als Apps (toepassingen) • Enkel voor gebruikers van Appletoestellen • Nieuwe marktspeler in de “leesecologie”; maakt uitgevers nerveus (prijssetting?) • Gelijkaardige cases: Sony, Amazon • Opnieuw geen „long tail‟
  21. 21. Aggregatorscenario 3: E-Portal • Digitale uitleendienst viastaat de titel Hier NBD/Biblion • Eerste versie in OB Almere • Content komt van NetLibrary (OCLC) : Controle metadata? • De bibliotheek koopt licentie voor uitleendienst per werk • „Strenge‟ DRM: • Alleen leesbaar met speciale software • Enkel langzaam bladeren. Scrollen onmogelijk • Afdrukken beperkt • Niet op alle readers te gebruiken
  22. 22. Aggregatorscenario: Voor- en nadelen  Pro Hier staat de titel  Online, legale toegang tot boeken (altijd en overal)  Digitale uitleenservice (ePortal)  Contra  Angelsaksisch overwicht  Potentieel monopolievorming / “consumer lock-in”  Geen divers aanbod, geen lokale presentaties  Zwak / geen collectiebeleid  Zwakke garanties op duurzame bewaring  Emuleren van oude fysieke bibliotheek (ePortal)  Veel beperkingen door DRM (ePortal en iTunes)  Geen reclamevrije omgeving (Google Books)
  23. 23. De waardeketen verandert Hier staat de titel
  24. 24. Publiek/privaatscenario: Gallica • Nationale Bibliotheek Frankrijk +titel Hier staat de boekhandel vereniging • Input Europeana • Ook actuele werken opgenomen (onder auteursrecht) • Commerciële partner Numilog: online boekhandel • Afhankelijk van overeenkomst uitgever zijn werken online doorbladerbaar, interface vglb met Google Books • Centrale aanpak: schaalvoordeel • Dirigistisch: 1 rol = 1 partner
  25. 25. Waarom publiek privaat samenwerken?
  26. 26. Wat als niet… • Korte termijn Hier staat de titel • andere (commerciële en wellicht buitenlandse) spelers leggen hun voorwaarden op aan de bibliotheken, uitgevers en boekhandelaren. • Moeilijk om “digileen” afspraken te maken • Grote Vlaamse uitgevers nemen fragmentaire initiatieven • Kleine uitgevers en boekhandels missen de boot => Vlaams cultureel ecosysteem verschraald
  27. 27. Wat als niet… • Lange termijn Hier staat de titel • Boekhandel op niche van fysieke boek • Digitaal aanbod voor internationale concerns • internationale spelers bepalen (digitale) informatie- en cultuurconsumptie • Bibliotheek rol in het digitale marginaal; uitdovend • De overheid/overheden buiten spel => Vlaanderen is digitaal en op vlak van boekproductie geen levende cultuur
  28. 28. Een Vlaams Model
  29. 29. Samenwerking Overheid en boekenvak Openbare Uitgevers, bibliotheken Hier staat de titel boekdistributie Bibnet Boek.be Facilitering Content Neutraliteit Diversiteit Vlaams e-boek platform Digitale toegang Digitale verkoop Wat kost het? Wat brengt het op ?
  30. 30. Nieuwe waardeketen Het Vlaams e-boekplatform centraliseert opslag Hier staat de titel en faciliteert de exploitatie van de digitale boekproductie
  31. 31. Meerwaarde voor de bibliotheek
  32. 32. (1) Metadata digitaal • Titel Hier staat de titel • Auteur • Uitgever • ISBN • NUR-code • Bladzijden • Taal • Samenvatting • “Bij de rand van het bos ligt een vogeltje.'Kijk,' zegt Kikker, 'kapot. Hij doet het niet meer.''Hij slaapt,' zegt varkentje.Maar Haas zegt: 'Hij is dood.''Dood?' vraagt Kikker. 'Wat is dat?’” Bekroond met de Gouden Griffel en een Zilveren Penseel 1992
  33. 33. (2a) Bladeren Hier staat de titel
  34. 34. (2b) Bladeren Hier staat de titel DBNL.org Google books
  35. 35. (3) Full text indexering Verhandeling over de zuivering des verstands staat de titel Hier Nadat de ervaring mij geleerd had, dat al wat zoo in het gewone leven voorkomt ijdel en nietig is, en ik inzag dat alles waarvoor en wat ik vreesde niets goeds noch kwaads bevatte, tenzij alleenvoor zoover mijn gemoed er door bewogen werd, besloot ik eindelijk te onderzoeken of er ook iets bestond dat een waarachtig goed was, dat men deelachtig zou kunnen worden en waardoor alleen, met verwerping van al het overige, de ziel kon worden vervuld; kortom, of er iets bestond waardoor ik, wanneer ik het gevonden en bereikt had, een gestadige en hoogste blijheid eeuwiglijk zou genieten.
  36. 36. (4) Digitaal lezen Hier staat de titel
  37. 37. (5) Digitale aanwezigheid Hier staat de titel
  38. 38. (5) Aansluiting digitale leefwereld Hier staat de titel
  39. 39. (6) Archivering voorbereiden (=extern realiseren) Hier staat de titel
  40. 40. Het V.E.P. project
  41. 41. Het VEP project Hier staat de titel • In een publiek-private samenwerking, een digitaal platform ontwikkelen, voor de blijvende en beveiligde opslag van digitale uitgaven in functie van de pluriforme exploitatie door de verschillende actoren in het boekenvak: – uitgevers, – handelaars, – Bibliotheken, – content aggregatoren, – En… lezers
  42. 42. Doelen 1) De aanwezigheid van Vlaamsede titel op het Hier staat boeken internet; een Vlaamse digitale realiteit inzake boek, e-boek en de verdere digitale ontwikkeling van het medium 2) Kostenbesparing door schaalvergroting 3) Stroomlijnen van distributieproces 4) Full Text Search 5) Digitale bewaring 6) Innovatie: technologie, integratie, business modellen
  43. 43. Aanpak • Projectvoorstel vanHier Agentschap voor Sociaal- het staat de titel Cultureel Werk, met de steun van IWT • Coördinatie in handen van Bibnet en Boek.be • Timing: – 2009 partners zoeken – 2010 prototype bouwen – Definitief aanbesteden • Aanpak – Werkpakketten en gespecialiseerde partners – Prototype bouwen en vragen oplossen – Heldere vereisten voor definitieve aanbesteding
  44. 44. Lange termijn opslag (extern) WP5 Publicatie door integratie in aggregator E-boek formats Input uitgevers Transcodatie platformen Rechten Beveiligde opslag Metadata Normalisatie WP3 WP2 Full Text Indexering API’s WP4 WP1
  45. 45. Veilige toegang tot content? • Rechten, toegangsmodaliteiten; geldstromen Hier staat de titel • Vb.: Numilog:
  46. 46. Veilige opslag? Hier staat delijkt beste • ePub titel generieke eboek formaat? • Datastructuur XML opslag? • Multimedia?
  47. 47. Processen aan uitgeverskant? Hier staat de titel
  48. 48. Integratie full text zoeken? • Hoe moet full text zoeken functioneren met Hier staat de titel zoekacties en bladeren ?
  49. 49. Integratie van webtoepassing? Hier staat de titel
  50. 50. Beslissing IWT midden september 2009

×