Een huisstijl voor het VIOE PRESENTATIE 4.12.2009 Van ‘trench map’ tot RUP (1914-2014) VIOE-onderzoeksproject inventaris W...
Waarom dit onderzoeksproject? <ul><li>Begint bij het idee van  Unesco -werelderfgoed </li></ul><ul><ul><li>2014-18: Herden...
Samenwerking <ul><li>Betrokken:  </li></ul><ul><li>Agentschap R-O,  </li></ul><ul><li>departement RWO Onroerend Erfgoedbel...
Indicatieve timing <ul><li>Timing van het onderzoeksproject  midden 2011 </li></ul>PAGINA    — 4 december 2009- Van ‘trenc...
<ul><li>Focus op frontzone </li></ul><ul><ul><li>Gevechtszone (paars) </li></ul></ul><ul><ul><li>Verwoeste gewesten (oker)...
Geografische afbakening PAGINA   — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE Bron: Decoodt M&L 2007 <ul><li>Niet:...
Inhoudelijke afbakening <ul><li>Focus op oorlogsperiode 1914-1918 </li></ul><ul><li>Doel: in kaart brengen welke oorlogsre...
Voorbeelden van oorlogsrelicten PAGINA    —  18 december 2009  — Hier komt de Footer-titel —  © VIOE Potijze -Observatiepo...
Voorbeelden van oorlogsrelicten PAGINA    —  18 december 2009  — Hier komt de Footer-titel —  © VIOE Zillebeke –Hill 60 Zi...
Voorbeelden van oorlogsrelicten PAGINA    —  18 december 2009  — Hier komt de Footer-titel —  © VIOE Ramskapelle station  ...
Geïntegreerde inventaris WO I-erfgoed <ul><li>Geïntegreerd slaat op twee aspecten: </li></ul><ul><ul><li>Aandacht voor ver...
Onderzoeksproject inventaris WO I-erfgoed PAGINA    — 4 december 2009 — Van trench map tot RUP —  © VIOE Onder zoek Leemte...
Bewaartoestand <ul><li>Traditie van opruiming en nivellering van de slagvelden na 1918 </li></ul><ul><ul><ul><li>Kapotgesc...
Schaalniveau van onderzoek WO I-erfgoed <ul><li>Enkele parameters </li></ul><ul><ul><li>582 km² , 11 fusiegemeenten, 60 de...
Schaalniveau van onderzoek WO I-erfgoed PAGINA    — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE Verspreiding van lu...
Onderzoeksproject inventaris WO I-erfgoed Result. samen voegen Result. samen voegen Onder zoek Leemtes detecteren VIOE- on...
PAGINA    — 4 december 2009 — Van trench map tot RUP — © VIOE Bron: IFFM, Marc Dewilde
Op zoek naar een nieuwe vorm van authenticiteit? <ul><li>Plekken die drager zijn van het WO I-verhaal </li></ul><ul><li>Be...
Bedankt voor uw aandacht <ul><li>Verstild in het land liggen zij, zij aan zij Ontroerend erfgoed </li></ul>PAGINA   — 4 de...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Van trench map tot RUP (Hilde Verboven)

1,782 views

Published on

Eén van de doelen van dit project is bijdragen tot de bescherming van het wo1-erfgoed.
Voor het Unesco dossier is het belangrijk aan te tonen dat de indienende landen alle mogelijke middelen hebben ingezet om het erfgoed waarvoor een erkenning wordt aangevraagd, te beschermen.
Voor de bescherming van wo1-erfgoed zijn er twee hefbomen of manieren om dat doel te bereiken, met name
De klassieke beschermingen, zoals geïnitieerd door het agentschap R-O: bescherming op basis van het decreet van 1976 tot bescherming van monumenten, stads- en dorpsgezichten.
Sinds 2004 bestaat de mogelijkheid om erfgoedlandschappen aan te duiden via een RUP.
Voor het Unesco dossier zetten we in op de beide pistes.
Het agentschap beslist welke bescherming het meest adequaat is.

Published in: News & Politics, Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,782
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
11
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • Eén van de doelen van dit project is bijdragen tot de bescherming van het wo1-erfgoed. Voor het Unesco dossier is het belangrijk aan te tonen dat de indienende landen alle mogelijke middelen hebben ingezet om het erfgoed waarvoor een erkenning wordt aangevraagd, te beschermen. Voor de bescherming van wo1-erfgoed zijn er twee hefbomen of manieren om dat doel te bereiken, met name De klassieke beschermingen, zoals geïnitieerd door agentschap RO: bescherming op basis van het decreet van 1976 tot bescherming van monumenten, stads- en dorpsgezichten. Sinds 2004 bestaat de mogelijkheid om erfgoedlandschappen aan te duiden via een RUP. Voor het Unesco dossier zetten we in op de beide pistes. Het agentschap beslist welke bescherming het meest adequaat is. Dit vergt een goed samenspel van verschillende betrokken partijen met respect voor ieders rol en expertise Agentschap voor alles wat te maken heeft met beschermingen en Unesco. Het agentschap beslist welke beschermingsmaatregel de meest geschikte is. Het Vioe levert informatie toe die voor beide geschikt is. Departement: Uitvoering beleidsinitiatief + Afdeling Ruimtelijke planning voor de opmaak van het RUP VIOE voor onderzoek, input leveren voor beschermingen, RUP en Unesco. Dit impliceert overleg tussen alle partners, afspraken over timing, over wie doet wat, expliciteren van verwachtingen… Onze rol onderzoek dat beschermingen inhoudelijk onderbouwt
  • 2009-06-09 Westhoek_30_graanveld naast 1ste Duitse linie front Bellewaerde (getuigelandschap 8)
  • Ramskapelle – ruïnes – 1914-18 Duckboard pad over de voormalig overstroomde vlakte – spoorwegbedding op de voorgrond Nieuwpoort-Diksmuide: spoorwegbedding: station Ramskapelle Het stationsgebouw van Ramskapelle werd tijdens de Eerste Wereldoorlog versterkt en uitgebouwd tot een mitrailleurs- en observatiepost. Vanaf de opening op de tweede verdieping hadden verkenners een uitstekend vergezicht over de onderwater gezette Ijzervlakte. Langs de voormalige spoorwegbedding Nieuwpoort-Diksmuide liep lijn 74, de spoorverbinding tussen Diksmuide (waar ze aftakte van de lijn Adinkerke – Gent) en Nieuwpoort. Ze werd in gebruik genomen in 1868 en in 1974 buiten dienst gesteld. Tijdens WOI speelde de spoorlijn een belangrijke strategische rol als verdedigingslinie tegen het Duitse leger. Door de onderwaterzetting van de Ijzervlakte in 1914, waarbij de spoorwegdijk als waterkering fungeerde, kon de opmars van de Duitsers gestopt worden. Het gebied tussen de Ijzer en de spoorwegbedding werd herschapen in een zompig gebied, met een aantal daarboven uitstekende eilandjes, die door de Belgen en de Duitsers ingericht worden als voorposten in het niemandsland. Achter en in de spoorwegberm werd de Belgische eerste linie aangelegd. O.m. dankzij de nabijgelegen steenbakkerij van Wulpen konden schuilplaatsen uit baksteen opgetrokken worden, die beschermd werden met zandzakjes. Afhankelijk van de toestand van de grond konden de loopgraven ondergronds of half bovengronds aangelegd worden. Vanaf de spoorwegbedding liepen houten loopbruggen (passerellen) naar de voorposten in het onderwater gezette gebied. De meeste bakstenen constructies, waarvan vandaag de dag de structuren en/of (delen van) de muren nog te zien zijn, fungeerden als schuilplaatsen voor de manschappen die hier de wacht hielden. 2 vierkante bakstenen constructies fungeerden waarschijnlijk als schietpostje. 1 bakstenen gebouwtje was een keuken, getuige hiervan de ovens en schoorstenen die nog deels aanwezig zijn. 1 betonnen constructie verraadt haar functie dankzij een medaillon: het gaat om een Rode Kruispost. Er zijn sporen van minimum 2 constructies uit WOII, nl. 2 Tobrukstellingen in Ramskapelle en Nieuwpoort. Mogelijks zijn enkele andere betonnen constructies eveneens afkomstig uit WOII. Merkwaardig is eveneens het voormalige station van Ramskapelle dat met beton werd versterkt tot een mitrailleurs- en observatiepost. De voormalige spoorwegbedding werd op initiatief van de Provincie West-Vlaanderen beschermd in 1999, die de spoorwegbedding inrichtte als fiets- en wandelpad (de &amp;quot;Frontzate&amp;quot;). In samenwerking met de VLM zullen enkele constructies gereconstrueerd / gerestaureerd worden.
  • Geïntegreerd slaat op twee aspecten: Aandacht voor verschillende soorten relicten: bouwkundig, landschappelijk, archeologisch, die we bekijken in hun onderlinge samenhang Samenhang slaat ook op het geheel terug. Het gaat over een groot, omvangrijk geheel, met name een gebied dat getroffen is door de oorlogsvoering in 1914-15 en dat die hele zone met elkaar verbindt. Dat is wat het oorlogserfgoed bindt en typisch is voor die frontstreek. = contextuele samenhang = verhaal van de eerste wereldoorlog. Geïsoleerde beschermingen voldoen daarom op één of andere manier niet. “ Een selectieve bescherming doet afbreuk aan de samenhang van alle oorlogsrelicten in de Westhoek, aan het verhaal dat dit erfgoed met elkaar verbindt” Schuilplaatsen Kemmel tegen de flank van de Lettenberg. Oorspronkelijk Brits, maar omdat de oorlog in het Zuidelijke front wel wat beweging heeft gekend hebben de Duitsers deze schuilplaatsen in 191. ingenomen en heringericht tot medische post. Zillebeke Hill 60 pokdalig landschap Zonnebeke ondergrondse slaapplaats van soldaten.
  • In november 2002 ging het project ‘Inventarisatie van relicten uit de eerste wereldoorlog’ van start, dankzij een samenwerking tussen de Provincie Wet-Vlaanderen en de Vlaamse gemeenschap: materiële relicten inventariseren. Toen al was de erkenning van het oorlogserfgoed in de Westhoek als Unesco werelderfgoed het uitgangspunt. (M&amp;L 2007) Het inventarisatieproject is uitgevoerd door Nele Bogaert en Hannelore Decoodt, met steun van vrijwilligers, verenigingen… Stuurgroep met o.a. Monumenten en landschappen, VIOE, Provincie West-Vl, IFF. Archeologie: aanpak is anders dan de gebruikelijke: gegraven wordt naar aanleiding van bouwproject, daarna is de site vernietigd. In dit onderzoek willen we een idee krijgen van de bewaartoestand van mogelijk bewaard gebleven relicten in de bodem. Dus niet vlakdekkend graven, maar gericht aan de hand van smalle sleuven. Door eerst potentieel interessante plaatsen te lokaliseren aan de hand van historische kaartmateriaal.
  • De resultaten uit de verschillende deelonderzoeken moeten samengevoegd: verschillende GIS-lagen uit eigen onderzoek, maar ook uit ander onderzoek. Beschrijvingen aan gekoppeld Waarderingskaders uitwerken: Historische betekenis bv. plaats waar voor het eerst gifgas is gebruikt (22 april 1915) tweede slag rond Ieper. Concentratie van relicten, die elkaar versterken, bv. bunkercomplex – goed bewaard gebleven loopgravenstructuren, ondergrondse schuilplaats… Belevingsmogelijkheden Ruimtelijke vertaling - inrichtingsmogelijkheden: bv. voor landschap aanknopingspunten voor herstel van landschap voor 1914 – open landschap dat in de oorlog de rol van een vista vervulde, baken, Synthese: onderzoeksresultaten: methode, bronnenmateriaal, GIS-laag met onderzochte zones en in kaart gebrachte structuren, … Input voor beschermingsdossier, of dat nu de vorm aanneemt van een klassieke bescherming monumenten, landschappen en dorpsgezichten, of de vorm van een ankerplaats-erfgoedlandschap-RUP. Geen keuze naar welk beschermingsinstrument
  • Van trench map tot RUP (Hilde Verboven)

    1. 1. Een huisstijl voor het VIOE PRESENTATIE 4.12.2009 Van ‘trench map’ tot RUP (1914-2014) VIOE-onderzoeksproject inventaris WO I-erfgoed Infosessie 4 december 2009 — Hilde Verboven VIOE
    2. 2. Waarom dit onderzoeksproject? <ul><li>Begint bij het idee van Unesco -werelderfgoed </li></ul><ul><ul><li>2014-18: Herdenking van de eerste wereldoorlog </li></ul></ul><ul><li>Voorwaarde: alle mogelijke eigen instrumenten moeten door de lidstaat aangewend zijn om het eigen erfgoed te beschermen </li></ul><ul><li>Beschermingen gebeuren op grond van een inventaris </li></ul><ul><ul><li>> inventaris bouwkundig WO I-erfgoed (2002-2005) </li></ul></ul><ul><ul><li>> VIOE-inventarisatie (2010-2011) </li></ul></ul>PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE
    3. 3. Samenwerking <ul><li>Betrokken: </li></ul><ul><li>Agentschap R-O, </li></ul><ul><li>departement RWO Onroerend Erfgoedbeleid & Ruimtelijke planning, </li></ul><ul><li>Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed </li></ul>PAGINA —4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE
    4. 4. Indicatieve timing <ul><li>Timing van het onderzoeksproject midden 2011 </li></ul>PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE Unesco 2014 RUP 2013-2011 Ankerplaatsen aandui- den Klassieke beschermingen VIOE geïntegr. inventaris onderzoek 2014 2013 2012 2011 2010
    5. 5. <ul><li>Focus op frontzone </li></ul><ul><ul><li>Gevechtszone (paars) </li></ul></ul><ul><ul><li>Verwoeste gewesten (oker) </li></ul></ul><ul><li>Twee fronten </li></ul><ul><ul><li>Ijzerfront/Ieperboog </li></ul></ul><ul><ul><li>Als geheel benaderen </li></ul></ul>Geografische afbakening PAGINA — 18 december 2009 — Hier komt de Footer-titel — © VIOE Bron: Sam Dedecker
    6. 6. Geografische afbakening PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE Bron: Decoodt M&L 2007 <ul><li>Niet: </li></ul><ul><li>Binnenland </li></ul><ul><li>Kustverdediging </li></ul><ul><li>Hollandstellung </li></ul>
    7. 7. Inhoudelijke afbakening <ul><li>Focus op oorlogsperiode 1914-1918 </li></ul><ul><li>Doel: in kaart brengen welke oorlogsrelicten nog bewaard en ‘beschermingswaardig’ zijn </li></ul>PAGINA — — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE
    8. 8. Voorbeelden van oorlogsrelicten PAGINA — 18 december 2009 — Hier komt de Footer-titel — © VIOE Potijze -Observatiepost in Merghelynck kasteel E. Lambrecht Foto: VIOE – M. Heyn
    9. 9. Voorbeelden van oorlogsrelicten PAGINA — 18 december 2009 — Hier komt de Footer-titel — © VIOE Zillebeke –Hill 60 Zillebeke –Hill 60 front Bellewaerde
    10. 10. Voorbeelden van oorlogsrelicten PAGINA — 18 december 2009 — Hier komt de Footer-titel — © VIOE Ramskapelle station langs de Frontzate E. Lambrecht Ramskapelle station : mitrailleur en observatiepost foto VIOE
    11. 11. Geïntegreerde inventaris WO I-erfgoed <ul><li>Geïntegreerd slaat op twee aspecten: </li></ul><ul><ul><li>Aandacht voor verschillende soorten relicten: bouwkundig, landschappelijk, archeologisch </li></ul></ul><ul><ul><li>Contextuele samenhang: holistisch, geheel, waarin verschillende erfgoedelementen een plaats krijgen </li></ul></ul>PAGINA — 18 december 2009 — Hier komt de Footer-titel — © VIOE Kemmel Zillebeke Zonnebeke
    12. 12. Onderzoeksproject inventaris WO I-erfgoed PAGINA — 4 december 2009 — Van trench map tot RUP — © VIOE Onder zoek Leemtes detecte ren VIOE-onderzoek Bouwkundig Landschap Archeologie Result. samen voegen Waarderen Evalueren Syn-these 6/2011 Situatie bouwkundig erfgoed Inventaris Hannelore Decoodt (2002-2005) Beschermingscampagnes door Agentschap RO: thematisch Aanpak : - indien aanvullingen, situatie op terrein inschatten - bouwkundig erfgoed betrekken bij evaluatie van gehelen Landschap Vraagstelling: hoe is landschap geëvolueerd o.i.v. oorlog? Welke relicten? Focus op oorlogslandschap in Ijzerfront en Ieperfront Aanpak: -historische kaarten, luchtfoto’s, terreinwerk…. - aandacht voor landschapsstructuren (bv. reliëf, waterhuishouding), landschapsverandering, relicten van het oorlogslandschap <ul><li>Archeologie </li></ul><ul><li>Vraagstelling: welke WO I sporen en restanten in de bodem? Bewaartoestand? </li></ul><ul><li>Focus op zuidelijke front </li></ul><ul><li>Aanpak </li></ul><ul><li>Localisatie potentieel interessante sites - Proefsleuven met het oog op waardering </li></ul>Agentschap Bescherming Unesco (RUP) Stuurgroep VIOE, agentschap, departement : opvolging
    13. 13. Bewaartoestand <ul><li>Traditie van opruiming en nivellering van de slagvelden na 1918 </li></ul><ul><ul><ul><li>Kapotgeschoten tijdens de oorlog </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hergebruik van materialen na WO I: metaal, bouwmateriaal </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Diepgronden en egaliseren </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Opruimen van bunkers (1929-30) </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Hergebruik/vernietiging tijdens WO II </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><ul><li>Duitsers die opschriften lieten wegkappen </li></ul></ul></ul></ul>PAGINA — — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE
    14. 14. Schaalniveau van onderzoek WO I-erfgoed <ul><li>Enkele parameters </li></ul><ul><ul><li>582 km² , 11 fusiegemeenten, 60 deelgemeenten </li></ul></ul><ul><ul><li>40.000 luchtfoto’s, 1000-tal loopgravenkaarten… </li></ul></ul><ul><ul><li>Fijnmazig onderzoek is uitgesloten </li></ul></ul>PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE Ieper, juli 1917 Bron: M&L 2007, © IFF
    15. 15. Schaalniveau van onderzoek WO I-erfgoed PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE Verspreiding van luchtfoto’s Bron Stichelbaut M&L 2007
    16. 16. Onderzoeksproject inventaris WO I-erfgoed Result. samen voegen Result. samen voegen Onder zoek Leemtes detecteren VIOE- onderzoek Bouwkundig Landschap Archeologie Waarderen Evalueren Syn- these 6/2011 Agentschap Bescherming Unesco (RUP) PAGINA — 4 december 2009 — Van trench map tot RUP — © VIOE Resultaten samenvoegen GIS-lagen Beschrijvingen van relicten Waarderen Evalueren Waardering Van geheel: zones met gradaties waardering Opmaak waarderingskader Criteria: historische waarde, esthetisch, sociaal-cultureel, ruimtelijk structurerende waarde, zeldzaamheid, representativiteit, bewaringstoestand, context… <ul><li>Synthese en rapportering </li></ul><ul><li>Onderzoeksresultaten, in kaart gebrachte structuren/relicten - Input beschermingsdossier : waardering, suggesties wat beschermen, suggesties ruimtelijke vertaling </li></ul>Syn- these
    17. 17. PAGINA — 4 december 2009 — Van trench map tot RUP — © VIOE Bron: IFFM, Marc Dewilde
    18. 18. Op zoek naar een nieuwe vorm van authenticiteit? <ul><li>Plekken die drager zijn van het WO I-verhaal </li></ul><ul><li>Behoefte om oorlogslandschap te vrijwaren of opnieuw tot leven te wekken (->herinneringspark 2014-18) </li></ul>PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE
    19. 19. Bedankt voor uw aandacht <ul><li>Verstild in het land liggen zij, zij aan zij Ontroerend erfgoed </li></ul>PAGINA — 4 december 2009- Van ‘trench map’ tot RUP — © VIOE

    ×