Successfully reported this slideshow.
We use your LinkedIn profile and activity data to personalize ads and to show you more relevant ads. You can change your ad preferences anytime.
Inleiding op de Eerste Wereldoorlog Hannelore Decoodt, 4 december 2009 Duitse elektriciteitscentrale Geluwe
Oorzaken WOI <ul><li>Explosieve cocktail Europa: </li></ul><ul><li>toenemende militarisering </li></ul><ul><li>nationalism...
Directe aanleiding WOI <ul><li>28 juni 1914: moord op Frans-Ferdinand door Gavrilo Princip te Sarajevo  </li></ul><ul><li>...
<ul><li>4 augustus: Duitse inval </li></ul><ul><li>4-16 augustus: val fortificaties bij Luik </li></ul><ul><li>12-20 augus...
Belgische uitvallen uit Antwerpen <ul><li>Britten en Fransen bij Charleroi en Mons </li></ul><ul><li>24-26 augustus: Eerst...
<ul><li>September 1914: ‘Wonder van de Marne’ </li></ul><ul><li>Vorming frontlijn in noordelijke richting </li></ul><ul><l...
Slag aan de IJzer <ul><li>14 oktober: aankomst Belgisch leger bij IJzer </li></ul><ul><li>18 oktober: begin Slag aan de IJ...
Eerste Slag bij Ieper <ul><li>Vanaf 15 oktober: ontmoetingsgevechten bij Geluwe, Kruiseke, Komen, Staden, Moorslede, Roese...
IJzerfront versus Ieperboog
IJzerfront <ul><li>IJzerfront: tussen Nieuwpoort en Steenstrate </li></ul><ul><li>Laaggelegen polderlandschap:  </li></ul>...
 
IJzerfront <ul><li>Bezetting door Belgen </li></ul><ul><ul><li>Fransen en Britten bij Nieuwpoort </li></ul></ul><ul><li>‘ ...
IJzerfront <ul><li>Grotere militaire gebeurtenissen: </li></ul><ul><ul><li>Steenstrate: 22 april 1915 </li></ul></ul><ul><...
Het hinterland <ul><li>Stellingen </li></ul><ul><li>Medische diensten </li></ul><ul><li>Kantonnementen & kampen: frontdien...
Het hinterland
Ieperboog <ul><li>Ieperboog tussen Steenstrate en Ploegsteertbos </li></ul><ul><ul><li>Kleine Ieperboog (Steenstrate – Sin...
Ieperboog <ul><li>Andere oorlogsvoering door hoogtelijnen </li></ul><ul><ul><li>Uitgraven loopgraven </li></ul></ul><ul><u...
Ieperboog <ul><li>Internationale oorlog: meer dan 30 nationaliteiten </li></ul><ul><li>Heel hoge dodencijfers </li></ul><u...
Ieperboog <ul><li>Frontlijn schoof op naargelang oorlogsperiode: </li></ul><ul><ul><li>April-mei 1915: Tweede Slag bij Iep...
Tweede Slag bij Ieper
Tweede Slag bij Ieper (22 april – 24 mei 1915) <ul><li>Inzet chloorgas bij Steenstrate op 22 april 1915 </li></ul><ul><li>...
Juni 1915 – juni 1917:  Geen nieuws van het westelijk front? <ul><li>Veel kleinere aanvallen & dagelijkse acties </li></ul...
Mijnenslag: 7 – 14 juni 1917 <ul><li>7 juni, om 3u10: 19 dieptemijnen tussen Hill 60 en Ploegsteert </li></ul><ul><li>Brit...
Derde Slag bij Ieper
Derde Slag bij Ieper: 31 juli – 10 november 1917 <ul><li>Grootschalig offensief o.l.v. Britse bevelhebber Haig </li></ul><...
Duitse Lente-Offensief <ul><li>Amerikanen in, Russen uit  </li></ul><ul><li>21 maart 1918: start offensief Laon en Arras <...
Vierde Slag bij Ieper
Ontzettingsgevechten <ul><li>18 augustus – 6 september 1918 </li></ul><ul><li>Hulp Amerikanen </li></ul><ul><li>Bevrijding...
Geallieerde Bevrijdingsoffensief <ul><li>Legergroep Vlaanderen o.l.v. Koning Albert </li></ul><ul><li>1 ste  fase (28 sept...
Andere aspecten  Eerste Wereldoorlog  in Vlaanderen <ul><li>Bevolking op de vlucht </li></ul><ul><li>Leven onder Duitse be...
Eerste Wereldoorlog buiten Vlaanderen <ul><li>Westfront: </li></ul><ul><ul><li>1914: Marne </li></ul></ul><ul><ul><li>1915...
Gevolgen van de Eerste Wereldoorlog <ul><li>Wereldwijd: ca. 15 à 17 miljoen doden; daarnaast nog miljoenen slachtoffers Sp...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Inleiding op de Eerste Wereldoorlog (Hannelore Decoodt)

4,859 views

Published on

Published in: News & Politics
  • Be the first to comment

Inleiding op de Eerste Wereldoorlog (Hannelore Decoodt)

  1. 1. Inleiding op de Eerste Wereldoorlog Hannelore Decoodt, 4 december 2009 Duitse elektriciteitscentrale Geluwe
  2. 2. Oorzaken WOI <ul><li>Explosieve cocktail Europa: </li></ul><ul><li>toenemende militarisering </li></ul><ul><li>nationalisme </li></ul><ul><li>groeiende belangenconflicten </li></ul><ul><li>ontstaan allianties </li></ul><ul><li>… </li></ul>L. Raemaekers, ‘Prosit, beschaving!’ © IFFM
  3. 3. Directe aanleiding WOI <ul><li>28 juni 1914: moord op Frans-Ferdinand door Gavrilo Princip te Sarajevo </li></ul><ul><li>28 juli: oorlogsverklaring Oostenrijk aan Servië leidt tot een kettingreactie aan oorlogsverklaringen </li></ul><ul><li>4 augustus: Belgische neutraliteit wordt geschonden </li></ul>Von Schlieffen – von Moltke plan
  4. 4. <ul><li>4 augustus: Duitse inval </li></ul><ul><li>4-16 augustus: val fortificaties bij Luik </li></ul><ul><li>12-20 augustus: gevechten bij Getestelling </li></ul><ul><ul><li>12 augustus: Slag der Zilveren Helmen Halen </li></ul></ul><ul><ul><li>18 augustus: Grimde, Sint-Margriete-Houtem </li></ul></ul><ul><ul><li>19 augustus: Aarschot (terechtstelling 183 burgers) </li></ul></ul><ul><li>20 augustus: terugtrekking Antwerpen </li></ul><ul><li>20 augustus: Duitse bezetting Brussel </li></ul><ul><li>21-24 augustus: val fortificaties bij Namen </li></ul>Eerste oorlogsweken Slagveld Halen met Duits gedenkkruis
  5. 5. Belgische uitvallen uit Antwerpen <ul><li>Britten en Fransen bij Charleroi en Mons </li></ul><ul><li>24-26 augustus: Eerste Uitval (omgeving Zemst, Haacht,…) </li></ul><ul><ul><li>25 augustus: brand Leuven; dood 218 burgers </li></ul></ul><ul><li>9-13 september: Tweede Uitval (omgeving Aarschot, Wijgmaal, Kessel-Lo, Wakkerzeel…) </li></ul>Belgische militaire begraafplaats Veltem-Beisem
  6. 6. <ul><li>September 1914: ‘Wonder van de Marne’ </li></ul><ul><li>Vorming frontlijn in noordelijke richting </li></ul><ul><li>Grootschalige aanval op Antwerpen: </li></ul><ul><ul><li>7 oktober: veldleger richting IJzer </li></ul></ul><ul><ul><li>10 oktober: capitulatie Antwerpen </li></ul></ul><ul><ul><li>30.000 militairen vluchten naar neutrale Nederland </li></ul></ul>Race naar de zee
  7. 7. Slag aan de IJzer <ul><li>14 oktober: aankomst Belgisch leger bij IJzer </li></ul><ul><li>18 oktober: begin Slag aan de IJzer </li></ul><ul><li>22 oktober: Duitsers steken IJzer over bij Tervate </li></ul><ul><li>25/26 oktober: begin onderwaterzetting IJzervlakte </li></ul><ul><li>31 oktober: Duitse terugtrekking oostelijke oever IJzer </li></ul><ul><li>10 november: Duitse inname Diksmuide </li></ul>Standbeeld 7 de linie Sint-Joris
  8. 8. Eerste Slag bij Ieper <ul><li>Vanaf 15 oktober: ontmoetingsgevechten bij Geluwe, Kruiseke, Komen, Staden, Moorslede, Roeselare </li></ul><ul><li>19 oktober: begin Eerste Slag bij Ieper </li></ul><ul><li>21-23 oktober: Eerste slag bij Langemark (‘Kindermord vor Ypern’) </li></ul><ul><li>29-31 oktober: Slag bij Geluveld </li></ul><ul><li>10-11 november: Tweede Slag bij Langemark </li></ul><ul><li>11 november: Slag bij de Nonnebossen </li></ul><ul><li>22 november: beschieting Ieper </li></ul>Duitse militaire begraafplaats Langemark
  9. 9. IJzerfront versus Ieperboog
  10. 10. IJzerfront <ul><li>IJzerfront: tussen Nieuwpoort en Steenstrate </li></ul><ul><li>Laaggelegen polderlandschap: </li></ul><ul><ul><li>opbouw loopgraven </li></ul></ul><ul><ul><li>geen ondergrondse oorlogsvoering </li></ul></ul><ul><ul><li>gebruik talrijke waterwegen </li></ul></ul><ul><li>Onderwaterzetting </li></ul><ul><ul><li>breed niemandsland (voorposten, passerellen,…) </li></ul></ul><ul><ul><li>anderzijds: Dodengang </li></ul></ul>
  11. 12. IJzerfront <ul><li>Bezetting door Belgen </li></ul><ul><ul><li>Fransen en Britten bij Nieuwpoort </li></ul></ul><ul><li>‘ Wacht aan de IJzer’: </li></ul><ul><ul><li>Dagelijkse beschietingen, gasaanvallen, nachtelijke raids,… </li></ul></ul><ul><ul><li>Lastige levensomstandig-heden: lange wachten, luizen, ratten, ziekten… </li></ul></ul>Tekening door een Britse militair in het kantonnement Wulpen (okt-nov 1917).
  12. 13. IJzerfront <ul><li>Grotere militaire gebeurtenissen: </li></ul><ul><ul><li>Steenstrate: 22 april 1915 </li></ul></ul><ul><ul><li>Nieuwpoort: juli-november 1917 </li></ul></ul><ul><ul><li>De Kippe: april 1918 </li></ul></ul><ul><ul><li>Andere lokale acties </li></ul></ul>Driegrachten, eind 1917 © IFFM
  13. 14. Het hinterland <ul><li>Stellingen </li></ul><ul><li>Medische diensten </li></ul><ul><li>Kantonnementen & kampen: frontdienst volgens beurtrol </li></ul><ul><li>Enorme logistieke infrastructuur: </li></ul><ul><li>wegen & spoorwegen, munitiedepots & andere opslagplaatsen, elektriciteitsvoorzieningen, </li></ul><ul><li>… </li></ul>‘ Waterkasteeltje’, Zarren
  14. 15. Het hinterland
  15. 16. Ieperboog <ul><li>Ieperboog tussen Steenstrate en Ploegsteertbos </li></ul><ul><ul><li>Kleine Ieperboog (Steenstrate – Sint-Elooi): golvend tot licht heuvelachtig landschap, met hoogten van 15 tot 60m </li></ul></ul><ul><ul><li>Heuvelkam van Wijtschate-Mesen: tot 85m </li></ul></ul>
  16. 17. Ieperboog <ul><li>Andere oorlogsvoering door hoogtelijnen </li></ul><ul><ul><li>Uitgraven loopgraven </li></ul></ul><ul><ul><li>Ondergrondse accommodatie (‘deep dugouts’) </li></ul></ul><ul><ul><li>Ondergrondse oorlogsvoering (mijnenoorlog) </li></ul></ul><ul><li>Duitsers op hoogten rond Ieper: strategisch voordeel </li></ul><ul><ul><li>Uitbouw stellingen in de diepte </li></ul></ul><ul><ul><li>Bunkerbouw </li></ul></ul>Duitse bunker Flandern I Groenestraat Passendale
  17. 18. Ieperboog <ul><li>Internationale oorlog: meer dan 30 nationaliteiten </li></ul><ul><li>Heel hoge dodencijfers </li></ul><ul><ul><li>zowel door ‘dagelijkse’ oorlogsacties als tijdens offensieven </li></ul></ul><ul><ul><li>hoge symboolwaarde Ieper </li></ul></ul>Menenpoort, Ieper
  18. 19. Ieperboog <ul><li>Frontlijn schoof op naargelang oorlogsperiode: </li></ul><ul><ul><li>April-mei 1915: Tweede Slag bij Ieper </li></ul></ul><ul><ul><li>7 juni 1917: Mijnenslag </li></ul></ul><ul><ul><li>Juli-november 1917: Derde Slag bij Ieper </li></ul></ul><ul><ul><li>Voorjaar 1918: Vierde Slag bij Ieper / Duits Lente-Offensief </li></ul></ul>Oorlogslandschap Palingbeek, Zillebeke
  19. 20. Tweede Slag bij Ieper
  20. 21. Tweede Slag bij Ieper (22 april – 24 mei 1915) <ul><li>Inzet chloorgas bij Steenstrate op 22 april 1915 </li></ul><ul><li>Vooral 2 Franse divisies slachtoffer van gifwolk </li></ul><ul><li>Duitsers kunnen kilometerslange bres slaan in geallieerde verdediging, maar buiten winst niet uit </li></ul><ul><li>Hevige gevechten bij Steenstrate & Sint-Juliaan </li></ul>‘ Canadien’, Sint-Juliaan
  21. 22. Juni 1915 – juni 1917: Geen nieuws van het westelijk front? <ul><li>Veel kleinere aanvallen & dagelijkse acties </li></ul><ul><ul><li>Bellewaerde Ridge, Hoge, Boezinge, Pilkem, Wieltje, The Bluff, Hill 60, Sint-Elooi,… </li></ul></ul><ul><ul><li>Vlammenwerper, fosfeengas,… </li></ul></ul>Hill 60, Zillebeke
  22. 23. Mijnenslag: 7 – 14 juni 1917 <ul><li>7 juni, om 3u10: 19 dieptemijnen tussen Hill 60 en Ploegsteert </li></ul><ul><li>Britten, Ieren, Australiërs en Nieuw-Zeelanders kunnen de heuvelrug van Wijtschate-Mesen veroveren </li></ul>Messines Ridge British Cemetery, Mesen
  23. 24. Derde Slag bij Ieper
  24. 25. Derde Slag bij Ieper: 31 juli – 10 november 1917 <ul><li>Grootschalig offensief o.l.v. Britse bevelhebber Haig </li></ul><ul><li>Doel: havens van Oostende en Zeebrugge </li></ul><ul><li>Duitse ‘Flandern’-stellingen </li></ul><ul><li>Artilleriebeschietingen + regen: uiterst drassig terrein </li></ul><ul><li>1 ste fase (31 juli - 28 augustus): </li></ul><ul><ul><li>massale frontaanvallen </li></ul></ul><ul><ul><li>ongeveer 3km terreinwinst </li></ul></ul><ul><li>2 de fase (20 september – 12 oktober) </li></ul><ul><ul><li>Lokale aanvallen met beperkt doel </li></ul></ul><ul><li>3 de fase (26 oktober – 10 november) </li></ul><ul><ul><li>‘ Passchendaele’ </li></ul></ul>Tyne Cot Cemetery, Passendale
  25. 26. Duitse Lente-Offensief <ul><li>Amerikanen in, Russen uit </li></ul><ul><li>21 maart 1918: start offensief Laon en Arras </li></ul><ul><li>Operatie Tannenberg: </li></ul><ul><ul><li>Neuve-Chapelle (9 april) </li></ul></ul><ul><ul><li>De Kippe (17 april 1918) </li></ul></ul><ul><ul><li>Kemmelberg (25 april) </li></ul></ul><ul><ul><li>Tot midden mei </li></ul></ul><ul><ul><li>Frontlijn tot tegen Ieper </li></ul></ul>‘ Den Engel’, Loker
  26. 27. Vierde Slag bij Ieper
  27. 28. Ontzettingsgevechten <ul><li>18 augustus – 6 september 1918 </li></ul><ul><li>Hulp Amerikanen </li></ul><ul><li>Bevrijding Kemmel, Dranouter, Nieuwkerke, Ploegsteert, Nieppe </li></ul>Amerikaanse militaire begraafplaats Waregem
  28. 29. Geallieerde Bevrijdingsoffensief <ul><li>Legergroep Vlaanderen o.l.v. Koning Albert </li></ul><ul><li>1 ste fase (28 september – 4 oktober 1918) </li></ul><ul><ul><li>Verovering eerste 4 Duitse stellingen </li></ul></ul><ul><ul><li>Terrein van 14km diep en 40km breed </li></ul></ul><ul><ul><li>O.m. ‘Vrijbos’ (Houthulst) </li></ul></ul><ul><ul><li>Rol Belgen </li></ul></ul><ul><li>2 de fase (14 oktober – 26 oktober 1918) </li></ul><ul><ul><li>Opmerkelijke vooruitgang </li></ul></ul><ul><li>3 de fase (31 oktober – 11 november 1918) </li></ul>Belgische militaire begraafplaats Houthulst
  29. 30. Andere aspecten Eerste Wereldoorlog in Vlaanderen <ul><li>Bevolking op de vlucht </li></ul><ul><li>Leven onder Duitse bezetting </li></ul><ul><li>Ontstaan Vlaams bewustzijn </li></ul><ul><li>De ‘verwoeste gewesten’ </li></ul><ul><li>De wederopbouw </li></ul><ul><li>… </li></ul>Gedenkteken Van Eecke, Merkem
  30. 31. Eerste Wereldoorlog buiten Vlaanderen <ul><li>Westfront: </li></ul><ul><ul><li>1914: Marne </li></ul></ul><ul><ul><li>1915: Aubers Ridge, Vimy, Loos </li></ul></ul><ul><ul><li>1916: Verdun, de Somme </li></ul></ul><ul><ul><li>1917: Chemin des Dames, Arras </li></ul></ul><ul><ul><li>1918: Somme, Arras, Chemin des Dames, Marne </li></ul></ul><ul><li>Oostfront </li></ul><ul><li>Balkan </li></ul><ul><li>Italiaans front </li></ul><ul><li>Afrika </li></ul><ul><li>Midden-Oosten (Gallipoli) </li></ul><ul><li>Azië </li></ul>K. Köllwitz, Duitse militaire begraafplaats Vladslo
  31. 32. Gevolgen van de Eerste Wereldoorlog <ul><li>Wereldwijd: ca. 15 à 17 miljoen doden; daarnaast nog miljoenen slachtoffers Spaanse Griep </li></ul><ul><li>Westhoek: ca. 500.000 doden van meer dan 30 nationaliteiten </li></ul><ul><li>Enorme economische schade </li></ul><ul><li>Maatschappelijk trauma </li></ul><ul><li>Europese kaart wordt grondig hergetekend </li></ul><ul><ul><li>Aanleiding tot nieuwe conflicten </li></ul></ul>

×