Hoe omgaan met archeologie inruimtelijke ordening en MER?15 mei, 27 mei en 4 juni 2013
Inhoudstafel15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed1 Stedenbouwkundige vergunningen2...
Stedenbouwkundige vergunningen• Adviezen• Afweging• Procedure
Stedenbouwkundige vergunningenVerplicht in te winnen adviezen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © O...
Vrijblijvende adviezen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed• De goede ruimtelijke ...
Afweging: beschermd/geïnventariseerd?15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 6• Data...
Afweging: gekende gegevens15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 7• Archeologische ...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 8• Landschappelijke data: bodemkaart, topogr...
Procedure15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 9Advies binnen 30 dagen• Gunstig/on...
MERMer-screeningsVerzoek tot ontheffing
• Plan-MER, project-MER, Ontheffingsdossier,Screeningsnota: geen principieel verschil in aanpak• Kennis en documentatie ce...
Afweging archeologie~ stedenbouwkundige vergunningsaanvraagStap 1: referentiesituatie15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Arche...
Directe impact die veroorzaakt wordt door de projectrealisatieStap 2: ingreep-effectenanalyse15 mei, 27 mei en 4 juni 2013...
Directe impact die veroorzaakt wordt door de uitvoeringswijze15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © O...
Directe impact die veroorzaakt wordt als indirect gevolg van de projectrealisatie15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeolog...
Indirecte impact: fragmentatie, compactatie, verdroging15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroere...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 17Ontheffing RUP Dessel ‘Den Diel’MER/mer-sc...
Stap 3: alternatieven en milderende maatregelen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgo...
Stap 3: milderende maatregelen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 19Doel: ongedo...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 20“in geval van vondsten zal de aannemer con...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 21“De centrale archeologische inventaris ver...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 22“de aannemer verwittigt de archeologische ...
Ruimtelijke plannen• Ruimtelijke structuurplannen• Ruimtelijke uitvoeringsplannen
• Integreren van beschikbare informatie over archeologie• Algemene principes van hoe met archeologisch erfgoed wordt omgeg...
Ruimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 25Inschrijven ...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 26Inschrijven van archeologisch vooronderzoe...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 27Inschrijven van archeologisch vooronderzoe...
28Inschrijven van archeologisch vooronderzoek instedenbouwkundige voorschriftenPRUP Regionaal bedrijventerrein AalterRuimt...
“Voor de aanvang van alle bouwwerken die aanzienlijke bodemingrepenvereisen, dient men de mogelijkheid tot archeologische ...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 30Opname ‘archeologische site’ als overdrukD...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 31GRUP Pinnekesweyer-Gerhagen (Tessenderlo)R...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 32Opname ‘archeologische site’ als overdrukR...
Ruimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 33RUP Zagerijs...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 34Voorschriften met betrekking tot inrichtin...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 35Voorschriften met betrekking tot inrichtin...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 36Voorschriften over het “flexibel inpassen”...
Ruimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 37Voorschrifte...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 38Milderende maatregelen uit de MER vertalen...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 39Koppeling aan planologieVoordelen• archeol...
15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 40
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Hoe omgaan met archeologie in ruimtelijke ordening en MER?

928 views

Published on

Lezing in het kader van de 'basisopleiding archeologie' met voorbeelden hoe archeologie kan opgenomen worden in ruimtelijke processen zoals RUP's, MER, e.a.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
928
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hoe omgaan met archeologie in ruimtelijke ordening en MER?

  1. 1. Hoe omgaan met archeologie inruimtelijke ordening en MER?15 mei, 27 mei en 4 juni 2013
  2. 2. Inhoudstafel15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed1 Stedenbouwkundige vergunningen2 MER’s, mer-screenings en verzoek tot ontheffing3 Structuurplannen4 Uitvoeringsplannen2
  3. 3. Stedenbouwkundige vergunningen• Adviezen• Afweging• Procedure
  4. 4. Stedenbouwkundige vergunningenVerplicht in te winnen adviezen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend ErfgoedVergunningen bijzondere procedure:advies voor alle vergunningsaanvragen die een ingreephebben op de bodem -> bindend voor zover hetvoorwaarden oplegtVergunningen reguliere procedure:besluit adviesverlenende instanties• verkavelingen van ten minste 10 loten of > 5.000 m²• groepswoningbouwprojecten > 10 woongelegenheden• appartementsgebouwen > 50 appartementen• nieuwbouwprojecten in woon- en recreatiegebied met >500 m² bebouwd oppervlak• ontginningen4
  5. 5. Vrijblijvende adviezen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed• De goede ruimtelijke ordening omvat o.m. decultuurhistorische aspecten (Codex art. 4.3.1 § 2)• Aanvragen kunnen gericht worden aan OnroerendErfgoed of aan intergemeentelijke archeologischedienst5Stedenbouwkundige vergunningen
  6. 6. Afweging: beschermd/geïnventariseerd?15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 6• Databank beschermd erfgoed-> https://beschermingen.onroerenderfgoed.be/• Centrale Archeologische Inventaris (CAI)-> http://cai.erfgoed.net/• Inventaris bouwkundig erfgoed-> https://inventaris.onroerenderfgoed.be/• Landschapsatlas-> http://geo-vlaanderen.gisvlaanderen.be/geo-vlaanderen/landschapsatlas/• Inventaris van historische tuinen en parken-> M&L Cahier (binnenkort online beschikbaar)• Binnenkort: 1 geoloket met alle erfgoedlagen(https://geo.onroerenderfgoed.be/) -> in opmaak!• Downloadbare GIS-lagen: zie document in mapStedenbouwkundige vergunningen
  7. 7. Afweging: gekende gegevens15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 7• Archeologische data: CAI, lokale bronnen ofverzamelingen (IADs, IOEDs, GADs, heemkundigekringen, musea, …)Stedenbouwkundige vergunningen
  8. 8. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 8• Landschappelijke data: bodemkaart, topografischekaart, geomorfologische kaart, DHM, luchtfoto’s,historische kaarten, terreingesteldheid en vegetatie(terreinbezoek)Stedenbouwkundige vergunningenAfweging: gekende gegevens
  9. 9. Procedure15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 9Advies binnen 30 dagen• Gunstig/ongunstig/voorwaardelijk gunstig• Bij voorwaarden: opmaak bijzondere voorschriftenStap 1Terreininventarisatie: bureaustudie, veldkarteringen, boringenProefsleuven en/of proefputtenGefundeerde AFWEGING!Stap 2Behoud in situ waar mogelijkBehoud ex situ waar noodzakelijk: volledige registratie van dewaardevolle archeologische zonesStap 3Vrijgave van terreinStedenbouwkundige vergunningen
  10. 10. MERMer-screeningsVerzoek tot ontheffing
  11. 11. • Plan-MER, project-MER, Ontheffingsdossier,Screeningsnota: geen principieel verschil in aanpak• Kennis en documentatie centraal, het visuele aspect isvan secundair belangMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingBenadering archeologie15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 11
  12. 12. Afweging archeologie~ stedenbouwkundige vergunningsaanvraagStap 1: referentiesituatie15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 12betrouwbaar referentiebeeld:zijn er archeologische sites gekend?zijn er directe aanwijzingen voor archeologische sites?leemte in de kennis duidelijk aangeven!MER/mer-screenings/verzoek tot ontheffing
  13. 13. Directe impact die veroorzaakt wordt door de projectrealisatieStap 2: ingreep-effectenanalyse15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 13NatuurinrichtingMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffing
  14. 14. Directe impact die veroorzaakt wordt door de uitvoeringswijze15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 14MER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 2: ingreep-effectenanalyse
  15. 15. Directe impact die veroorzaakt wordt als indirect gevolg van de projectrealisatie15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 15Aanleg van een stortplaatsMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 2: ingreep-effectenanalyse
  16. 16. Indirecte impact: fragmentatie, compactatie, verdroging15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 16Organische vondstenHeipalenMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 2: ingreep-effectenanalyse
  17. 17. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 17Ontheffing RUP Dessel ‘Den Diel’MER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 2: ingreep-effectenanalyse
  18. 18. Stap 3: alternatieven en milderende maatregelen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 18• Planalternatieven• Locatiealternatieven• UitvoeringsalternatievenEnkele voorbeelden:- Rijplaten- Versmallen werkstrook- Leidingen in bestaandewegen aanleggenMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffing
  19. 19. Stap 3: milderende maatregelen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 19Doel: ongedocumenteerde vernieling van archeologischerfgoed vermijdenDoor:• Fysieke vernieling te vermijden (voorkomingsprincipe!)• Indien onvermijdelijk: registratie van archeologische sporenMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffing
  20. 20. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 20“in geval van vondsten zal de aannemer contactopnemen met de bevoegde archeologen”➜ te sterke focus op vondstmelding, te vermijden voor ontwikkelaar.ZorgplichtprincipePlan-mer-screening: Boechout RUP “Mussenhoeve”MER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 3: milderende maatregelen
  21. 21. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 21“De centrale archeologische inventaris vermeldt geenvindplaatsen. Er is geen beschermdearcheologische site aanwezig. Conclusie: er zijngeen effecten op het archeologisch erfgoed”Plan-Mer-screening: Bouchout RUP “ Mussenhoeve”MER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 3: milderende maatregelen
  22. 22. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 22“de aannemer verwittigt de archeologische dienstenna het afgraven van de teelaarde”➜ Hiermee kan onmogelijk een kwalitatieve archeologischeregistratie worden georganiseerdDe modaliteiten van een archeologische inventarisatieschetsen/uitwerken➜ Voorafgaande prospectie- veldkartering- geofysisch onderzoek- prospectie met ingreep in de bodemMER/mer-screenings/verzoek tot ontheffingStap 3: milderende maatregelen
  23. 23. Ruimtelijke plannen• Ruimtelijke structuurplannen• Ruimtelijke uitvoeringsplannen
  24. 24. • Integreren van beschikbare informatie over archeologie• Algemene principes van hoe met archeologisch erfgoed wordt omgegaan• Inpassen van het concept van vooronderzoek bij bodemverstorende werken• Intentie tot opmaak van RUP’s voor archeologische aandachtszonesRuimtelijke structuurplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 24INFORMATIEF GEDEELTERICHTINGGEVEND/BINDEND GEDEELTE
  25. 25. Ruimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 25Inschrijven van archeologisch vooronderzoek instedenbouwkundige voorschriftenOpname ‘archeologische site’ als overdrukVoorschriften met betrekking tot inrichtingVoorschriften over het “flexibel inpassen” vanarcheologische relicten in het ontwerpMilderende maatregelen uit de MER vertalen in RUPMogelijke benaderingen van archeologie in RUP’s
  26. 26. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 26Inschrijven van archeologisch vooronderzoek instedenbouwkundige voorschriftenPRUP Regionaal bedrijventerreinAalterStructuurschetsRuimtelijke uitvoeringsplannen
  27. 27. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 27Inschrijven van archeologisch vooronderzoek instedenbouwkundige voorschriftenPRUP Regionaal bedrijventerrein AalterRuimtelijke uitvoeringsplannen
  28. 28. 28Inschrijven van archeologisch vooronderzoek instedenbouwkundige voorschriftenPRUP Regionaal bedrijventerrein AalterRuimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed
  29. 29. “Voor de aanvang van alle bouwwerken die aanzienlijke bodemingrepenvereisen, dient men de mogelijkheid tot archeologische prospectie teverzekeren.Oppervlakkige afgravingen van de teelaarde zullen in de meestegevallen niet beschouwd worden als aanzienlijk. Afgravingen voor derealisatie van een ondergrondse (kelder)verdieping, doorbrekingenschoudertaluds en dergelijke dienen beschouwd te worden als aanzienlijk.”29RUP Opslitsen grote woningen buiten de kern (Hoeilaart)Afgraven van teelaardeis wel relevant want de sporen wordenvernield door o.a. het overrijden met zwaar materieel. Enkel eenprospectie van het hele terrein kan uitwijzen hoe diep dearcheologische sporen zich bevinden.Ruimtelijke uitvoeringsplannenInschrijven van archeologisch vooronderzoek instedenbouwkundige voorschriften15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed
  30. 30. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 30Opname ‘archeologische site’ als overdrukDetail grafisch planGRUP Pinnekesweyer-Gerhagen (Tessenderlo)Ruimtelijke uitvoeringsplannen
  31. 31. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 31GRUP Pinnekesweyer-Gerhagen (Tessenderlo)Ruimtelijke uitvoeringsplannenOpname ‘archeologische site’ als overdruk
  32. 32. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 32Opname ‘archeologische site’ als overdrukRUP Zagerijstraat (Tongeren)Ruimtelijke uitvoeringsplannen
  33. 33. Ruimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 33RUP Zagerijstraat (Tongeren)Art. 3 Zone met archeologische waardeRichtinggevend - Toelichting bij de voorschriften:Het plangebied wordt gekenmerkt als archeologisch waardevolle zone.In de directe omgeving werden reeds een aantal archeologischevondsten gedaan.Het gebied ligt binnen de zone die beschouwd wordt als hetnoordoostelijk grafveld. …Verordenend - Stedenbouwkundige voorschriften:Het gebied gelegen binnen de groene puntlijn dient aangeduid teworden als een “archeologisch waardevolle zone en/of archeologischesite”.Werkzaamheden met ingreep in de bodem dienen aan de betreffendewetgeving inzake de bescherming van het archeologisch patrimoniumte voldoen.Opname ‘archeologische site’ als overdrukOnduidelijke formulering?
  34. 34. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 34Voorschriften met betrekking tot inrichtingRUP De drie Tommen (Tienen)Ruimtelijke uitvoeringsplannen
  35. 35. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 35Voorschriften met betrekking tot inrichtingRUP De drie Tommen (Tienen)Art. 10 ‘Zone voor park’De historische reconstructie van de “3 tommen” in dezezone is te allen tijde mogelijk. Alle hiervoor nodigeinfrastructuur is toegestaan: ommuring, altaar, standbeeld,infopanelen … . Een deskundige landschappelijke inkledingis verplicht. Het historisch – archeologisch karakter dientgerespecteerd te worden. Er dient rekening te wordengehouden met een optimale zichtbaarheid en beschermingvan de archeologische relicten.Ruimtelijke uitvoeringsplannen
  36. 36. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 36Voorschriften over het “flexibel inpassen” van archeologischerelicten in het planRUP Grobbendonk begraafplaatsUittreksel CAI. Bron: http://cai.erfgoed.net beheerd door het VIOERuimtelijke uitvoeringsplannen
  37. 37. Ruimtelijke uitvoeringsplannen15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 37Voorschriften over het “flexibel inpassen” van archeologischerelicten in het planRUP Grobbendonk begraafplaats“Het RUP komt tegemoet aan de behoefte aan een uitbreiding vande bestaande begraafplaats met een oppervlakte van ca. 0,95 ha.Deze uitbreiding wordt in fasen gerealiseerd. De fasering wordtgekoppeld aan een voorafgaandelijk archeologisch onderzoek vande site. Indien mogelijk, zullen waardevolle vondsten behoudenblijven en geïntegreerd worden in het ontwerp van debegraafplaats.”ART 2: zone voor begraafplaats:“Waardevol archeologisch erfgoed dat eigen is aan de locatie(zoals wegen, restanten van gebouwen, graven…) dient, waarmogelijk, behouden te blijven en geïntegreerd te worden inde aanleg van de begraafplaats.”
  38. 38. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 38Milderende maatregelen uit de MER vertalen in RUPRUP Liefkenshoek spoortunnelmilderende maatregelen uit het MER doorvertaling in GRUPGevolg: bouwheer pas in vergunningstraject geconfronteerd metarcheologieRuimtelijke uitvoeringsplannen
  39. 39. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 39Koppeling aan planologieVoordelen• archeologie in vroeg stadium: behoud in situ is mogelijk ofeventuele archeologische kosten kunnen in kaart gebrachtworden• archeologische sites maken wezenlijk deel uit van deruimtelijke structuur en van de identiteit van een landschapNadelen• archeologie is meestal niet zichtbaar en dus zonderonderzoek moeilijk te detecteren• archeologische sites zijn bijna nooit ruimtelijk structurerendRuimtelijke uitvoeringsplannen
  40. 40. 15 mei, 27 mei en 4 juni 2013 — Archeologie in RO en MER— © Onroerend Erfgoed 40

×